T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/980 Esas
KARAR NO: 2023/610
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... VE TİC. LTD. ŞTİ.
VEKİLİ: Av. ... - Odunluk Mah. Akpınar Cad. Efe Towers A Blok No:15 K:14 D:48 16110 Nilüfer/ BURSA
İFLAS İDARESİ: İSTANBUL ANADOLU 3. İCRA DAİRESİ : 2017/36 İflas sayılı dosyası
DAVALI : HABUR TAŞIMACILIK TAAHHÜT VE TİC. LTD. ŞTİ.- ...
VEKİLİ: Av. ... - Alipaşa Mah. Erbaylar Yokuşu Özbudak Apt. 7/3 Kütahya Merkez/ KÜTAHYA
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 06/07/2011
BİRLEŞEN BURSA 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2012/109 ESAS 2012/214 KARAR SAYILI DAVA DOSYASINDA;
DAVACI/KARŞI DAVALI:HABUR TAŞIMACILIK TAAHHÜT VE TİC. LTD. ŞTİ.
VEKİLİ: Av. ... - Alipaşa Mah. Erbaylar Yokuşu Özbudak Apt. 7/3 Kütahya Merkez/ KÜTAHYA
DAVALI/KARŞI DAVACI:... VE TİC. LTD. ŞTİ.- Yıldırım Beyazid Cd. Kurultay Sk. Yılmaz Kardeşler İşh. No: 1 Kat. 6 Yenibosna İSTANBUL
VEKİLİ: Av. ... - Odunluk Mah. Akpınar Cad. Efe Towers A Blok No:15 K:14 D:48 16110 Nilüfer/ BURSA
DAVA: TAZMİNAT
DAVA TARİHİ: 28/04/2011
KARAR TARİHİ: 23/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
ASIL DAVADA:
İSTEM: Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesindeki ve duruşmalardaki beyanlarında; Davacı şirket ile davalı şirket arasında 26/05/2010 tarihli nakliyat sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre TKİ Genel Müdürlüğünün Seyitömer Ocaklarından yüklenecek 420 bin ton kömürün Bursa Orhaneli kömür stoklarına taşınması ve boşaltılması işinin yapılacağının belirlendiğini, davacı tarafından nakliye işinin gerçekleştirilmesine rağmen davalının nakliye bedeli ödemesini yerine getirmediğini, sözleşmede yazılı olan şekilde yapılmadığını, oysa ki sözleşmenin 5.maddesinde “ödemeler her fatura karşılığı iş veren tarafından çek ile yükleniciye vadesi en geç bir sonraki ayın 20'si olmak üzere teslim edileceği, geciken ödemeler için aylık %2 gecikme faizi işletileceği, ödeme olmaması halinde yüklenicinin işi durdurabileceği ve hatta sözleşmeyi tek taraflı olarak fesh edebileceği” belirlendiğini, davalının bu hükmü ihlal ettiğini, sözleşmeye aykırı davranarak ödemelerin bir kısmını geciktirdiğini, bir kısmını da yapmayarak sözleşmeyi açıkça ihlal ettiğini, bunun üzerine önce Beyoğlu 13.Noterliğinden 26/01/2011 tarih 3526 yevmiye nolu ihtarnamenin gönderilerek sözleşme gereğince ödenmesi gereken 27/12/2010 tarih 155.729,63 TL bedelli faturanın, 31/12/2010 tarih 174.370,44 TL bedelli faturanın ödenmesi, yine sözleşmeye göre davalıya gönderilen 06/01/2011 tarih 133.408,43 TL bedelli fatura ile 13/01/2011 tarih 200.227,69 TL tutarlı faturaların sözleşmenin 5/b maddesi gereğince fatura tarihinden itibaren en geç bir sonraki ayın 20'sine kadar çeklerin verilmesini, aksi takdirde sözleşmenin fesh edileceğini ihtaren bildirildiğini, ihtarnameden sonra davalının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine Beyoğlu 34. Noterliğinden 02/03/2011 tarih 6216 yevmiye nolu ihtarnamenin gönderilerek Ocak ayında muaccel hale gelmiş 111.116,97 TL alacağının ödenmediği ayrıca 07/02/2011 tarih 166,231,19 TL, 14/02/2011 tarih 193.638,40 TL, 21/02/2011 tarih 215.402,37 TL ve 21/02/2011 tarih 15.062,66 TL tutarlı fark faturası bedellerinin ödenmediği ve sözleşmenin davalı tarafından ihlal edildiği belirtilerek sözleşmede belirtilen 420 bin ton taşıma taahhüdünden geriye kalan takriben 14 bin ton kısmının taşınmasının tamamlandığı tarihte fesh edilmiş olacağı ve ödenmeyen 932.955,48 TL bakiye alacağın işleyecek aylık %2 gecikme faizi ile birlikte ödenmesinin ihtaren bildirildiğini, bu ihtarnameye istinaden davalı tarafından kısmi ödeme yapıldığını, bu ödeme neticesinde 21/03/2011 tarihi itibariyle davalıdan 537.872,69 TL alacakları bulunduğunu, sözleşmenin 5.maddesi gereğince geç ödemeler için %2 gecikme faizi uygulanacağından bunu da talep ettiklerini, ayrıca sözleşmenin yine 5.maddesinde doğacak zararların karşılığı için toplam ihale bedelini %1'i karşılığındaki parayı cezai şart olarak işverence ödeneceğinin kabul edildiği, şimdilik 1.000,00 TL'yi davalıdan tahsil ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla taşıma işine ilişkin olarak 537.872,69 TL'den şimdilik 10.000,00 TL'sini 21/03/2011 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte ve işlemiş gecikme faizine ilişkin olarak şimdilik 2.000,00 TL, cezai şart olarak şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere toplam 13.000,00 TL'nin ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde; Taraflar arasında 26/05/2010 tarihli gümrük taşıma işine ilişkin sözleşme yapıldığını, davalı ile dava dışı TKİ Genel Müdürlüğü arasında yapılan ihale sözleşmesinin ise bu sözleşmenin eki olduğu ancak davacının sözleşme ve şartnamede belirtilen günlük ve aylık taşıma programlarına uymadığını, bu husustaki edimlerini yerine getirmediğini, bundan dolayı ihale kurumu tarafından davalı şirkete çeşitli para cezaları kesildiğini ve davalı şirketten tahsil edildiğini, buna göre davacının asli ve yan edimlerini ifa etmediği, eksik ifa ettiği ve iyi niyet kurallarına aykırı davrandığını, bazı dönemdeki ödemelerin geç yapılmasını ise bahane ettiğini, oysaki eksik veya kısmi ödemeler için sözleşme hükümlerine göre gecikme cezası talep edebileceği mümkün iken sözleşmenin feshi yoluna gittiğini, davacının bu hususta haklı olmadığını, iş henüz tamamlanmadan işi bıraktığını, sözleşmenin 9/c maddesine aykırı davrandığını, bundan dolayı davalı lehine cezai şart tazminatı oluştuğunu, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle davalının müspet ve menfi zararlara uğradığını, dava dışı kurum tarafından ceza kesildiğini, bunları davacıdan tahsili için Elbistan 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/450 Esas sayılı dosyasından dava açtıklarını, bu davada da görevsizlik verilerek Bursa Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiğini, davacının sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini, bu ihlallerden dolayı ihale kurumu tarafından cezalar kesildiğini, davacının davalıdan 260.000,00 TL fatura alacağı bulunduğunu, ancak yukarıda açıklaması yapılan davalıya borcu nedeniyle bu bedelin davalı uhdesinde tutulduğunu, davacının iki defa haksız olarak icra takibinde bulunduğunu, itiraz üzerine bu takiplerin durduğunu, bu takiplerle ilgili olarak itirazın iptali davası açmayarak mevcut davayı açtığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞTİRİLEN BURSA 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2012/109 ESAS 2012/214 KARAR SAYILI DAVA DOSYASINDA;
İSTEM: Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesi ve duruşmalardaki beyanlarında; Taraflar arasında 26/05/2010 tarihli gümrük taşıma işine ilişkin sözleşme yapıldığını, davalı ile dava dışı TKİ Genel Müdürlüğü arasında yapılan ihale sözleşmesinin ise bu sözleşmenin eki olduğu ancak davacının sözleşme ve şartnamede belirtilen günlük ve aylık taşıma programlarına uymadığını, bu husustaki edimlerini yerine getirmediğini, bundan dolayı ihale kurumu tarafından davalı şirkete çeşitli para cezaları kesildiğini ve davalı şirketten tahsil edildiğini, buna göre davacının asli ve yan edimlerini ifa etmediği, eksik ifa ettiği ve iyi niyet kurallarına aykırı davrandığını, bazı dönemdeki ödemelerin geç yapılmasını ise bahane ettiğini, oysaki eksik veya kısmi ödemeler için sözleşme hükümlerine göre gecikme cezası talep edebileceği mümkün iken sözleşmenin feshi yoluna gittiğini, davacının bu hususta haklı olmadığını, iş henüz tamamlanmadan işi bıraktığını, sözleşmenin 9/c maddesine aykırı davrandığını, bundan dolayı davalı lehine cezai şart tazminatı oluştuğunu, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle davalının müspet ve menfi zararlara uğradığını, dava dışı kurum tarafından ceza kesildiğini, bu nedenle gerek haksız fesih ve gerekse bu husustan kaynaklanan zararlar dolayısıyla uğranılan müspet ve menfi zaralar nedeniyle şimdi 2.000,00 TL, sözleşmede belirtilen sözleşme tutarının %10'u oranındaki cezai şart dolayısıyla şimdilik 2.000,00 TL, ihale makamı tarafından kesilen ceza tutarları nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL, işin başka şahıs ve firmalara yaptırılmasından kaynaklı zararlar nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL, davacı şirketin itibarının zedelenmesi nedeniyle uğranılan zarar karşılığı şimdilik 1.000,00 TL, işin daha uygun koşullarda yapılma fırsatının kaçırılması nedeniyle uğranılan zarardan dolayı şimdilik 1.000,00 TL, sözleşme giderleri ve vergileri nedeniyle şimdilik 2.000,00 TL olmak üzere fazlaya dair hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla toplam 10.000,00 TL tazminatın fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek banka faiz oranında faiz yürütülerek davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde;Davalı şirketin bütün edimlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davalının sözleşmeyi fesih de haklı olduğunu, davacının taşıma bedellerini ödemediğini, bu sebeple sözleşmenin fesih edildiğini, davalı sözleşmenin feshinde haklı olduğundan davacı lehine cezai şart oluşmayacağını, menfi ve müspet zararların bir arada istenemeyeceğini, müspet ve menfi zararın da talep edilemeyeceğini, işin daha uygun koşullarda yapılması fırsatının kaçırıldığı iddiasının yerinde olmadığını, işin başkasına yaptırıldığı ve bundan dolayı da zarar edildiği iddiasının doğru olmadığını, cezai şart isteminin yerinde olmadığını ve fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Davalı şirket ile dava dışı TKİ Genel Müdürlüğü arasında S.L.İ Müessesesi Müdürlüğünden 420 bin ton kömürün Bursa Linyitleri İşletme Müdürlüğü Orhaneli stok sahasına nakli ve boşaltılması işi sözleşmesinin yapıldığını, sözleşmeye göre taşıma işinin pazar, resmi ve idari tatiller hariç her gün 24 saat üzerinden üç vardiya olarak yapılacağı, taşımanın günlük 2 bin ton olacağı, sözleşmenin 14.maddesinde sözleşmenin tamamen ifasına kadar vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi ve yeni mali yükümlülükler oluşturulması durumunda fiyat farkı verilmeyeceği, ancak diğer hususlarda yürürlükteki fiyat farkı kararnamesine göre uygulama yapılarak fiyat farkı verileceğinin belirlendiğini, sözleşmenin 16.maddesinde gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,06 oranında ceza kesileceği, her iki kantar arasındaki farkın %2'yi geçtiği takdirde her ton için ihale bedelinin %0,005 oranında ceza kesileceği ve eksik kömürünün nakil bedelinin de ödenmeyeceği, iş programında ön görülün aylık nakliye taahhüdünün gerçekleştirilememesi halinde ihale bedelini %0,0001 oranında ceza kesilerek hak edişden düşüleceği, gece saat 24:00'a kadar kantarlara giriş yapılmaması durumunda belirlenen iş miktarının yapılmamış olduğu kabul edilerek ihale bedelinin %0,005 oranında ceza kesileceği, mücbir sebepler halinde cezanın düzenlenmeyeceği ancak bunun yüklenici tarafından belgelenmesi gerektiğini, araç brandasız ve mühürsüz olarak teslim alma noktasına gittiğinde teslim alınmayacağı, taşıma bedeli ödenmeyeceği ve ihale bedelinin %0,005 oranında bedelin ceza olarak kesileceği, üst üste altı gün günlük 2 bin tonun altına düşüldüğünde eksik taşınan günler için ayrı ayrı ihale bedelinin %0,06 oranında günlük eksik tonaj cezası kesileceği, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine aykırı hareket edildiği takdirde 20 gün içinde eksikliklerin ve kusurların giderilmesi istenilerek her gün için sözleşme bedelinin %0,006'sı oranında ceza uygulanacağı, kesilen cezaların toplamının sözleşme bedelinin %30'unu geçmeyeceği belirlenmiştir.
İlave işler nedeniyle iş akışının ortaya çıkması nedeniyle işin süresinin bu artışla ilgili olarak işin ilgili kısmı veya tamamının uzatılacağı, sözleşmenin 29.maddesinde, ön görülemeyen durumlar nedeniyle iş akışının zorunlu olması halinde sözleşmeye konu hizmet içinde kalması ve idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik ve ekonomik olarak mümkün olmaması şartları ile sözleşme bedelinin %20'sine kadar oran dahilinde süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave işin aynı yükleniciye yaptırılabileceği belirlenmiştir.
Bu sözleşme üzerinden davacı ile davalı şirket arasında 26/05/2010 tarihli nakliye sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşmenin konusu davalının dava dışı TKİ Genel Müdürlüğü ile yaptığı sözleşme oluşturmaktadır. Sözleşme içeriğinde ise ihale sözleşmesine atıflar yapılmış, kesilen cezalan yönünden ise davacı yükleniciye rücu edileceği ancak bunun yüklenicinin hatasından meydana geldiğinin ispatlanması halinde geçerli olacağı belirlenmiştir. Sözleşme süresinin ise kömür stok sahasının yükleniciye tesliminden ihale şartlarının tamamlanmasına kadar olduğu, sözleşmenin bitim tarihinden 15 gün öncesine kadar yeni bir sözleşme yapılmamış ise sözleşmenin herhangi bir ihtara gerek olmaksızın bitim tarihinde sona ereceği belirlenmiştir.
Sözleşmenin 5.maddesinde ise nakliye bedeli ve ödeme şartlarının belirlendiği, buna göre, ihale sözleşmesindeki KDV hariç 13,86 ton/TL teklif fiyatının sözleşmede belirtilen fiyat farkı formülü ile hesaplanarak tespit edilen aylık hak edişten ton/TL fiyatından 0,086 ton/TL kesinti yapılarak yükleniciye fatura düzenletileceği, bulunacak bu fiyata %18 KDV ekleneceği, taşıma bedeli faturaların 7 günde bir sevk ve teslim işyerleri kantarları miktarları dikkate alınarak düzenlenecek ay bitiminde kalan gün ve hakedişe giren kalan miktar kadar kesileceği, düzenlenecek faturanın işverenin ihale makamına düzenlenecek faturada belirtilen taşıma miktarından fazla olamayacağı, hakedişlerden fazla taşıma yapılamayacağının teklif edilemeyeceği, ödemelerin ise her fatura karşılığı işveren tarafından çek ile yükleniciye vadesi en geç bir sonraki ayın yirmisi olmak üzere teslim edileceği, geciken ödemeler için aylık %2 gecikme faizi işletileceği, ödeme olmaması halinde yüklenicinin işi durduracağı hatta sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedeceği, ayrıca işverenin; doğacak zararların karşılığı için toplam ihale bedelinin %1'i tutarındaki parayı cezai şart olarak ödemeyi kabul ettiği belirlenmiştir. 9/b maddesinde yüklenicinin sözleşme ekinde bulunan ihale sözleşme tasarısı ve teknik şartnameyi görerek ve anlayarak sözleşmeyi imzaladığını, bu belgelere göre görev ve sorumluluklarının sınırlarını bildiğini, bu sorumlulukla da ilgili olarak işverene gelebilecek her türlü maddi zararı yüklenicinin kusur ve hatasından meydana gelmesi ve ispatlanması halinde yüklenici tarafından kabul edileceği, 9/c maddesinde yüklenicinin işi tamamlamadan işin herhangi bir safhasında bırakması halinde sözleşme bedelinin %10'u tutarındaki parayı cezai şart olarak ödemeyi kabul ettiği belirlenmiştir.
Davacı tarafından davalı şirkete Bursa 13. noterliğinden 26/01/2011 tarih 3526 yevmiye nolu ihtarname gönderilerek davalının 27/12/2010 tarih 155.729,63 TL ve 31/12/2010 tarih 174.370,44TL bedelli fatura bedellerinin ödenmediğini, ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 2 gün içerisinde ödenmesi aksi takdirde işin durdurulacağı ve sözleşmenin feshedileceği ve yasal yollara başvurulacağı belirtilmiş, bunun yanında 06/01/2011 tarih 133.408,43 TL ve 13/01/2011 tarih 200.227,69 TL tutarlı faturalar için fatura tarihinden itibaren en geç bir sonraki ayın 20'sine kadar vadeli çeklerin fatura kesildikten hemen sonra (elektronik posta ile gönderilmesinden sonra) 2 gün içinde gönderilmesi ve ihlallerin tekerrür etmesi halinde işin durdurulacağı ve sözleşmenin feshedileceği ve yasal yollara başvurulacağı belirtilmiştir. Bu ihtarname davalı şirkete 07/02/2011 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.
Davalı şirket tarafından Elbistan 2. Noterliğinden 08/02/2011 tarih 2205 yevmiye nolu cevabi ihtarname gönderilerek 27/12/2010 tarih 155.729,63 TL bedelli ve 31/12/2010 tarih 174.370,44 TL bedelli faturaların sözleşmenin 5/b maddesi gereğince ödeme gününün faturanın düzenlendiği aydan sonraki ayın 20'si olduğunu, buna göre ödeme günlerinin gelmediğini, ayrıca faturaların tebliğ edilmediğini, buna rağmen fatura tutarlarının 28/01/2011 tarihinde çekle ve 04/02/2011 tarihinde banka havalesi ile ödendiğini, buna göre vadesinden bile önce ödendiğini, yine ihtarnamede 06/01/2011 tarih 133.408,43 TL ve 13/01/2011 tarih 200.227,69 TL bedelli faturaların ödenmesi istenmiş ise de davalı şirkete tebliğ edilmediği, tebliğ edildiğinde ödemesinin yapılacağı ve ayrıca 1. 2. ve 3. hakedişlerde olduğu gibi Aralık ayında da sözleşmede belirtilen miktarda taşıma yapılmadığından dolayı cezalı duruma düşüldüğü, davacı firmanın personelinin Aralık ayında cezalı durumdan kurtarmak için suç teşkil eden ve hukuka aykırı bir takım girişimleri nedeniyle hakedişlerinin gecikmesine sebebiyet verdiğini, bununla ilgili suç duyurusunda bulunulacağını, davacı şirket tarafından sözleşmedeki edimlerin aksatıldığı, günlük ve aylık programları aksattığı bu yüzden davalı şirkete ihale makamı tarafından sürekli ceza kesildiği, bunun ise davalı şirketin itibarını zedelediği, kötü imaj yaptığı belirtilerek sözleşme şartlarına uygun hale getirilmesinin bildirilmiş olduğu görülmüştür.
Davacı tarafından davalı şirkete Beyoğlu 34.Noterliğinden 02/03/2011 tarihli ihtarname gönderilerek, ilk ihtarnamede bildirilen fatura bedellerinin ödenmediğini, bu sebeple ocak ayı için 111.116,97 TL'nin muaccel hale geldiği ve ödenmediği ve yine 15/02/2011 tarihinde elektronik posta ile gönderilen 07/02/2011 tarih 166.231.19 TL, 14/02/2011 tarih 193.638,40 TL bedelli faturalar ile 25/02/2011 tarihinde elektronik posta ile gönderilen 21/02/2011 tarih 215.402,37 TL bedelli fatura, 01/03/2011 tarihinde elektronik posta ile gönderilen 21/02/2011 tarih 15.062,66 TL tutarlı fatura bedellerinin ödenmediği bundan dolayı sözleşmenin ihlal edildiği, bu sebeple sözleşmede yazılı olan 420 bin tondan geriye kalan toplam takriben 14 bin ton kısmının taşınması tamamlandığı tarihte sözleşmenin feshedilmiş olduğu ve ayrıca 932.955,48 TL bakiye alacağın işleyecek aylık %2 gecikme faizi ile beraber ihtarnamenin tebliğinden itibaren 2 gün içerisinde ödenmesini ve yine ayrıca davalı tarafından gönderilen 31/12/2010 tarih 674114 nolu 2.678,93 TL bedelli 31/12/2010 tarih 674115 nolu 24.236,67 TL, 06/01/2011 tarih 674118 nolu 18.582,48 TL, 11/01/2011 tarih 674119 nolu 37.015,06 TL 16/01/2011 tarih 674120 nolu 35.813,45 TL 22/01/2011 tarih 674121 nolu 68.117,74 TL ve 31/01/2011 tarih 674183 nolu 46.944,44 TL bedelli faturalardaki nakliye birim fiyatlarının hatalı olması nedeniyle fatura ve içeriklerine itiraz ettiklerini davalıya 21/02/2011 tarih 15062,66 TL bedelli fark faturası gönderdiklerini belirtmişlerdir. İhtarnamenin 16/03/2011 tarihinde davalı şirkete tebliğ edilmiş olduğu görülmüştür.
Davalı tarafından davacıya gönderilen 02/03/2011 tarihli yazı ile %20 iş artışı yapıldığının bildirildiği görülmüştür.
Bu yazıya cevaben davacı tarafından tarihsiz yazı ile sözleşmenin fesh edilmiş olduğundan, iş artışının yerine getirilmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir.
Davacı tarafından Beyoğlu 34.Noterliğinden düzenlenen 15/03/2011 tarih 7140 yevmiye nolu ihtarname gönderilerek 420 bin tonun bakiyesinin 14/03/2011 tarihinde taşındığı ve sözleşmenin 14/03/2011 tarih itibariyle fesh olduğu bildirilmiştir.
Davalı tarafından ise Elbistan 2.Noterliğinden düzenlene 3944 yevmiye nolu ihtarname ile işin yarım bırakılmasından dolayı sözleşmenin ihlal edildiği, işin başka kişilere yaptırılmak zorunda kalınacağı, bu yüzden uğranılacak zararlar ve diğer tüm zararlar ve sözleşmenin 9/c maddesi gereği belirlenen cezai şartın 3 gün içerisinde ödenmesi ihtar edilmiştir.
Bütün bu yapılan açıklamalar ışığında davacı sözleşmenin haklı olarak fesh edildiğini, ancak yine de sözleşmede belirtilen 420 bin ton kömürün taşındığını belirterek bakiye taşıma alacağı ile gecikme faizi ve cezai şart alacağını talep etmiştir.
Davalı ise, davanın reddini talep etmiştir.
Birleştirilen dosyada ise; karşı davacı sözleşmenin haksız olarak fesh edildiğini belirterek müspet – menfi zararlarının cezai şart bedelini, taşıma işinden dolayı kesilen ceza bedellerini işin başkasına yaptırılmasından dolayı meydana gelen zararlar ve uygun fırsatların kaçırılması nedeniyle meydana gelen zararlar, sözleşme gideri ve vergiler ile karşı davacının itibarının zedelenmesi nedeniyle ilgili tazminatlar talep edilmiştir.
Karşı davalı ise davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizin 2017716 Esas 2014/436 sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığının 2016/5159 Esas 2017/4001 sayılı kararı ile 22/06/2017 tarihinde bozulmakla, dava dosyası yukarıda belirtilen esasa kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce; dosyanın Elbistan Nöb.Asl.Huk.Mah. gönderilerek 1 SMMM ve bir hukukçu bilirkişiden oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdii ile tarafların idida ve savunmaları ile Yargıtay bozma ilamı doğrultusnda rapor aldırılmasının istenilmesine karar verilmiştir.
Alınan 03/12/2018 tarihli bilirkişi raporunda; ihale bedeli üzerinden yazılan ceza toplamı : 546.000,000 TL, % 20 artış ve KDV'ler dahil edilirse 773.100,00 TL, ihale makamı tarafından birleşen davacıya kesilen ceza dahil edilir ise toplam 946.151,31 TL olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davalı-karşı davacı vekilinin ıslah dilekçesi sunduğu, dilekçenin davacı- karşı davalı vekiline tebliğ edildiği görüldü.
6100 sayılı HMK'nın 150. Maddesi:
"Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.
Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.
Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır.
Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.
İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.
İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.
Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır. " hükmünü içermektedir.
6100 sayılı HMK'nın 320/son maddesi ise; "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır. " hükmünü içermektedir.
Somut olayda, dava dosyası ilk defa 07/05/2019 tarihinde asıl davanın taraflarca takip edilmemesi sebebiyle işlemden kaldırılmış davacı/karşı davalının yenileme talebi üzerine yeni duruşma günü belirlenip taraflar duruşmaya davetiye ile çağrıldıktan sonra yargılamaya devam edilmiş, 23/05/2023 tarihinde dosyanın taraflarca takip edilmemesi sebebiyle basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır. " hükmü gereği asıl davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Yargıtay ilamında "Somut olayda, davalı, davacı kurumdan ihale yoluyla aldığı taşıma işini, davacıya yaptırmak için söz konusu sözleşmeyi düzenlemiştir. Nitekim davacı da, davalı ile dava dışı kurum arasında imzalanan sözleşmenin tüm sayfalarını ayrıca imzalamıştır. Zaten, davalının ihale ile üstlendiği 420.000 ton kömürün taşınması işini sözleşme ile davacıya devredip, ihale sözleşmesinde hüküm altına alınan ve belirli şartların gerçekleşmesi halinde ihale kurumu tarafından davalıya yaptırılabilecek %20 oranındaki ek taşıma işini ise üzerinde tutması ya da başka bir taşıyıcıya devretmesi ticari hayatın olağan akışı ile bağdaşmamaktadır. Öte yandan, davacı tarafından davalıya gönderilen 02.03.2011 tarihli ihtarnamede, sözleşmede yazılı olan 420 bin tondan geriye kalan toplam takriben 14 bin ton kömürün taşınmasının tamamlandığı tarihte sözleşmenin feshedilmiş olduğu belirtilmiştir. Bu ihtarname içeriğinden de tarafların sözleşme iradesinin, davalı ile dava dışı kurum arasındaki ihale sözleşmesinde düzenlenen ek taşıma işini de kapsadığı sonucuna varılmaktadır. Zira, şayet ek taşıma işi davacı tarafından üstlenilmemiş olsaydı davacının, sözleşmede açıkça yazılı olan 420.000 ton kömürü taşıdıktan sonra sözleşmeyi feshettiğini bildirmesine gerek kalmazdı. O halde mahkemece, taraflar arasındaki sözleşme ile davacının, davalı ile dava dışı kurum arasında imzalanan ihale sözleşmesinde hüküm altına alınan %20 oranındaki ek taşıma yükümünü de üstlendiğinin kabulü ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulmasının gerektiği" belirtilmiştir.
Mahkememizce dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti raporunda; birleşen Davacı vekili dava dilekçesinde menfi ve müsbet zararlar talep ettiğini, ancak bu zararların neler olduğuna dair bir belge ve delil dosyaya sunmadığını, dolayısıyla bu konuda herhangi bir hesaplama yapılmadığını, Birleşen dosya davacısı %20 lik işin başka firmalara yaptırıldığını iddia etmiş ise de bu konuda herhangi bir belgenin sunulmadığından bu konuda da herhangi bir hesaplama yapılmadığını, firmanın itibarının zedelenmesi talebi ile ilgili dosyada somut bir belge bulunamadığı için bu konuda da herhangi bir hesaplama yapılmadığını, birleşen dosya davacının işin daha uygun koşullarda yapılma fırsatının kaçırılması dolayısıyla uğranılan zarar talebinin yine aynı şekilde bu konuda somut bir belgeye rastlanılmadığı için hesaplama vapılmadığını, birleşen dosya davacısının sözleşme giderleri ve vergileri adı altında dosya içerisinde somut bir belge bulunamadığından hesaplama yapılamadığını, ihale bedeli üzerinden yazılan ceza toplamı : 546.000,000 TL, % 20 artış ve KDV'ler dahil edilirse 773.100,00 TL, ihale makamı tarafından birleşen davacıya kesilen ceza dahil edilir ise toplam 946.151,31 TL olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak ıslah dilekçesi doğrultusunda birleşen davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
A- ASIL DAVADA
1-Davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL nispi karar ve ilam harcının (peşin harç 193,05+ ıslah harcı 4.916,65 TL olmak üzere toplam) 5.109,70 TL'den mahsubu ile artan 4.929,80 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı yararına ölçümlenen 42.680,24-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
B-BİRLEŞTİRİLEN BURSA 2. ATM'NİN 2012/109 E. 2012/214 K. SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN
1-Davanın KABULÜ İLE, 160.000,00 TL alacağın 10.000,00 TL'si için 21/02/2012 dava tarihinden, 150.000,00 TL'si için ıslah tarihi olan 21/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 10.929,60-TL harçtan peşin alınan 148,50-TL + 2.561,63 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 8.219,47-TL harcın davalıdan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 2.059,55-TL yargılama gideri ile peşin alınan 48,50-TL + 2.561,63 TL ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı yararına ölçümlenen 25.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde Yargıtay yolu açık olmak üzere karar verildi.23/05/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
Davalı gideri ;
1.000,00 TL bilirkişi gideri,
1.059,55 TL tebligat posta gideri
2.059,55 TL toplam gider
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.