T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2018/1132 Esas - 2021/321
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/1132 Esas
KARAR NO: 2021/321
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ... TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ... İNŞ. TAAH. HİZMETLERİ LTD. ŞTİ. -...
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/03/2013
KARAR TARİHİ: 22/04/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 26/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı ile davalı arasından Bursa PTT Başmüdürlüğü bünyesinde posta tekeli dışında kalan gönderilen ayrım ve işleme hizmetinin yaptırılması konusunda 4734 sayılı yasa gereğince yapılan ihale neticesinde sözleşme imzalandığını, davalı şirket işçisi olarak çalışan ...'nın işten ayrılması nedeniyle kıdem tazmiatı ve diğer bazı talepleri ile ilgili olarak Bursa 6. İş Mahkemesinin 2011/1169 esas sayılı dosyasında dava açıldığını ve 2012/725 sayılı karar ile karara bağlandığını, verilen kararın Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2013/143 esas sayılı dosyası üzerinde icra takibine konulduğunu, takip alacağının diğer borçlu tarafından ödenmemesi nedeniyle davacı tarafından 25/02/2013 tarihinde dosya hesabı kapatılarak toplam 6.834,37 TL'nin icra müdürlüğü hesabına yatırıldığını, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 24.3 maddesi gereğince idare yüklenicinin de çalıştıracağı işçinin işvereni ve sorumlusu olmadığını, kendisi veya çalıştıracağı işçi ile ilgili iş kanunu ve diğer mevzuattan doğan sorumlulukların yükleniciye ait olduğunu, sözleşmenin eki başlıklı 25. maddede ihale dökümanının bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz bir parçası olduğunun belirtildiğini, teknik şartların 9. maddesinde ise yüklenicinin sorumluluklarının 27 alt başlık halinde sayıldığını, bunların 9.22 maddede ihale konusu işin bitiminde ve herhangi bir nedenle işten ayrılan işçinin/işçilerin her türlü ücret ve sosyal haklarının hafta ve genel tatil günlerine ait fazla mesai ücretlerini, yıllık izin ücretlerini, ihbar ve kıdem tazminatlarını ödeyeceği ve bunların ödendiğine ve hiçbir alacakları kalmadığına dair işçiler tarafından imzalanan ve usulüne uygun düzenlenmiş ibranameyi imzalayarak işçi/işçilerin işten ayrılış tarihlerinden itibaren 5 iş günü içerisinde idareye teslim edileceğinin yazılı olduğunu, 9.25 maddede hizmet sözleşmesi, 506 sayılı SSK Kanunun 7857 ve 1425 sayılı iş kanunları ve diğer kanun tüzük ve yönetmeliklerden doğacak bütün yükümlülüklerin yükleniciye ait olduğunu, kanunlar gereği idarece ödenmek zorunda kalınan her türlü meblağın yükleniciye ait olduğunun belirlendiğini, bu sebeple işçiye yapılan ödemede davalı şirketin sorumlu olduğunu belirterek 6.834,37 TL'nin 25/02/2013 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davanın zaman aşımına uğradığını ve hak düşürücü süre içerisinde açılmamış olduğunu bunun yanında davanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerekirken asliye ticaret mahkemesinde açıldığının bu sebeple iş bölümü itirazında bulunduklarını, davalının 01/04/2009 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 31/03/2011 tarihinde bittiğini yeni ihalenin ise başka şirkette kaldığını bu sebeple davalı şirketin davacı kurum ile bir ilişkisinin kalmadığını, irtibatı kalmaması nedeniyle işten çıkışının yapıldığını, bu sebeple tazminatın tümünün davalı şirkete rücu edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ticari faiz talep edilmesinin de hukuki dayanağının olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
KANITLAR:
İcra dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Davacı ile davalı arasında “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3/G maddesi kapsamında yapılacak Bursa PTT Başmüdürlüğü bünyesindeki posta tekeli dışında kalan gönderilen ayrım ve dağıtım hizmetlerinin toplam 143 işçi ile yapılmasına ilişkin” 17/03/2010 tarihli sözleşme ve teknik şartname imzalanmıştır. Sözleşmenin 11.maddesinde taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin sözleşme bedeline dahil olduğu belirlenmiştir.
Sözleşmenin 24.maddesinde yüklenicinin çalıştırdığı personele ilişkin sorumluluklar düzenlenmiş, buna göre yüklenicinin kendisi veya çalıştıracağı işçi ile ilgili iş kanunu ve diğer mevzuattan doğan sorumlulukların yükleniciye ait olacağı belirlenmiştir.
Teknik şartnamenin 9.maddesinde ise yüklenicinin sorumlulukları düzenlenmiş, buna göre 9.25 maddesinde hizmet sözleşmesi 506 Sayılı SGK Kanunun, 1475 Sayılı iş kanunları ve diğer kanun tüzük ve yönetmeliklerden doğan bütün yükümlülüklerin yükleniciye ait olacağı, kanunlar gereği ödenmek zorunda kalınan her türlü meblağ (işçi alacağı, tazminat, idari para cezası, v.b) yükleniciye rücu hakkının saklı olduğu belirlenmiştir. Sözleşmenin süresi ise 01/04/2010 tarihinden 31/12/2010 tarihine kadar 275 gün olarak belirlenmiş olup, yeni ihale yapılıncaya kadar hizmetin aksamaması için üç ay süre ile uzatılabileceği belirlenmiştir.
Dava konusu sözleşme kapsamında davalı şirket çalışanı olarak davacıya ait iş yerinde çalışan işçi ... Bursa 6.İş Mahkemesinin 2011/1169 Esas sayılı dosyasında kıdem tazminatının ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının ihbar tazminatının tahsili için davacıya ve davalı şirkete yönelik olarak dava açmıştır.
Yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilerek 2.494,00 TL kıdem tazminatının 31/03/2011 tarihinden itibaren 367,00 TL ulusal bayram ve genel tatil ücret alacağının 100,00 TL'sini dava tarihinden, bakiyesini ıslah tarihinden bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilerek 1.408,00 TL ihbar tazminatının 1.000,00-TL'sini dava, bakiyesini ise ıslah tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 7.Hukuk Dairesi tarafından onanması neticesinde kesinleşmiştir.
İş Mahkemesinin vermiş olduğu karara dayanak yaparak dava dışı işçi ... tarafından Bursa 5.İcra Müdürlüğünün 2013143 Esas sayılı dosyasında 548,28 TL yargılama vekil ücreti, 1.408,00 TL ihbar tazminatı, 367,00 TL bayram ve genel tatil ücreti, 376,86 TL faiz alacağı, 26,53 TL faiz alacağı, 179,16 TL faiz alacağı, 358,23 TL yargılama gideri, 19,49 TL işlemiş faiz, 2.494,00TL kıdem tazminatı olmak üzere toplam 5.777,55 TL'nin tahsili talep edilmiştir.
Bursa (Kapatılan) 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/95 esas, 2014/209 karar sayılı kararı, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi Başkanlığının 31/05/2018 tarih 2016/4926 esas, 2018/6465 karar sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiş olduğundan ve süresi içerisinde tashihi karar talebinde bulunulmadığından dosyanın mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.
Mahkememizce; Yargıtay bozma ilamı ve iddia ve savunmalar çerçevesinde dosyanın alanında uzman bilirkişiye tevdii ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Alınan 28/03/2019 tarihli bilirkişi raporunda; davacı kurumun Bursa 5. İcra Dairesinin 2013/143 E. Sayılı dosyasına 25/02/2013 tarihinde yaptığı 6.834,37 TL'lik ödemeye karşılık; toplam 5.862,69 TL alacağı ödeme tarihi olan 25.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte talep ve tahsil hakkı bulunduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce, Taraf vekillerinin beyan ve itirazları değerlendirilmesi suretiyle dosyanın önceki bilirkişiye tevdii ile ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Alınan 19/02/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök raporda davalı şirketin kıdem ve ulusal bayram-genel tatil ücretleri için yapılan ödemeden sorumluluğu yasaya ve içtihatlara uygun olarak hesaplanmış olup, davacının bu yöndeki itirazlarının yerinde olmadığı, kök raporda yasa ve sözleşme hükümlerine uygun olarak hesaplama yapılmış olup, davalı şirketin bu yöndeki itirazlarının yerinde olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce; Yargıtay bozma ilamı ve iddia ve savunmalar değerlendirilmek suretiyle dosyanın hesap uzmanı bilirkişiye tevdi ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Alınan 30/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Mahkemenin Yüksek Yargıtay'ın bozma kararına uyarak, bozma gerekçesine uygun karar verme zorunluluğu oluşmuş, davalı yönüyle usulü kazanılmış hak oluştuğu, bu sebeple, taraflar arasındaki uyuşmazlık Yüksek Yargıtay 13. ve 23. İhtisas Mahkemelerinin ilkeleri doğrultusunda inceleneceği, taraflar arasındaki uyuşmazlığa iş yasası hükümlerinin değil, Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiği, davacı idare ile davalı şirketler arasında imzalanan hizmet alımına ait sözleşmelerin dosyaya sunulduğu dikkate alınarak ve sözleşmede işçi alacaklarından ve tazminatlarından davalı şirketin sorumlu olacağının düzenlendiği görülmüş olup; sözleşme hükümleri gereği davacı kurumun davalı şirketten rücu edebileceği alacak miktarı davalı şirketin çalışma dönemine isabet eden miktarın tamamı kadar olduğu, dava dışı işçinin, 6.10.2008-1.04.2011 tarihleri arasındaki çalışma sürelerinin davacı idare nezdindeki alt işverenlerde geçtiği tespit edildiği, dava dışı ... Posta Dağıtım Şirketinin sorumluluğunun 1.019,33-TL, Davalı Kartanesi İnşaat şirketinin sorumluluğunun 5.815,04TL olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
4857 Sayılı İş Yasasının 2.mad 6. Fıkrasına göre davacı idare asıl işveren , davalı yüklenici ise alt işverendir. İşçinin yasal hak ve tazminatlarından işverenler müteselsilen sorumludur. Bu sorumluluk işçi haklarından dolayı sadece işçiye karşıdır. Davalı idarenin sorumluluğu yasadan doğmaktadır. Davacı iş sahibi ile yükleniciler arasındaki ilişki iş mevzuatından doğmamakta olup ihale sözleşmesinden doğmaktadır. Ve Borçlar Kanunu kapsamında değerlendirme yapılması gerekmektedir. Tarafların sorumluluğu ihale sözleşmelerinde ve teknik şartnamede belirlenmiştir.
Taraflar arasında imzası inkar edilmeyen sözleşmesi'nin 24.3. Maddesinde "yüklenicinin kendisi veya çalıştıracağı işçi ile ilgili İş Kanunu ve diğer mevzuattan doğan sorumlulukların yükleniciye ait olacağının" belirtildiği, teknik şartnamenin 9.25. Maddesinde "kanunlar gereği idareve ödenmek zorunda kalınan her türlü meblağın (işçi alacağı, tazminat..vs) yükleniciye rücu hakkı saklıdır." hükümleri düzenlenmiştir.
Dava dışı işçiye idarenin yapmış olduğu ödemeden alt işveren olan davalı sorumludur. Sorumluluk miktarının ne oranda olacağı konusu davamızın çözümlenecek olan sorunlarından birisidir. Yargıtay ilamında da belirtildiği üzere, son alt işverenin alacağın tamamından sorumlu tutulamayacağı, dava dışı diğer alt işverenlerin de her birinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı, dava dışı işçinin davalı ve dava dışı diğer alt işverenler işçisi olarak çalıştığı süre bir yıldan az olsa bile işçiyi çalıştırdıkları süre ile orantılı olarak kıdem tazminatının bu alt işverenlerden tahsiline karar verilmesi gerektiğinin kabulü gerekmektedir.
Bu durumda yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 28/01/2021 tarihli bilirkişi raporunun gerekçeli denetime açık olduğundan itibar edilerek dava dışı işçi için icra dairesine ödenen 5.815,04 TL 'nin ödeme tarihi olan 25/02/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı alt iş verenin taraflar arasındaki sözleşme kapsamında sorumlu olduğu kanaatine varılarak davanın kabulune karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 5.815,04 TL'nin ödeme tarihi olan 25/02/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 397,23-TL harçtan peşin alınan 116,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 280,48-TL harcın davalıdan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 1.779,10-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına gör hesaplanan 1.513,75-TL ile peşin alınan 116,75-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı yararına ölçümlenen 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün süre içerisinde Yargıtay kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/04/2021
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.
Davacı gideri ;
1.500,00 TL bilirkişi gideri,
279,10 TL tebligat posta gideri
1.779,10 TL toplam gider
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.