T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/1512 Esas
KARAR NO: 2021/184
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/11/2018
KARAR TARİHİ: 04/03/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; taraflar arasında yaklaşık 2 yıldır devam eden ticari ilişkinin mevcut olduğunu, davacı şirketin aynı zamanda davalı tarafın Bursa bayisi olduğunu, taraflar arasında süre gelen ticari ilişkide davacı yanın davalı yana yapması gereken ödemeleri vadesinde yaptığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinde en son mal alım ödemesi olarak davalı tarafa; Türk Ekonomi Bankası A.Ş. 6981183 çek no. lu 30.09.2018 tarihli 25.000 TL tutarlı, Türk Ekonomi Bankası A.Ş 6981184 çek no. lu 31.10.2018 tarihli 25.000 TL tutarlı, Türk Ekonomi Bankası A.Ş 6981185 çek no. lu 31.11.2018 tarihli 25.000-TL tutarlı, Türk Ekonomi Bankası A.Ş 6981186 çek no. lu 31.12.2018 tarihli 30.000 TL tutarlı, Bankası Finansbank A.Ş 31145 çek no. lu 31.03.2018 tarihli 18.000 TL tutarlı çekler teslim edilerek söz konusu çekler ile ödemelerin yapıldığını, döviz kurlarındaki dalgalanmalardan davacı şirkettin etkilendiğini, nakit akışında sıkıntı yaşandığı ve 30.09.2018 tarihli 25.000 TL tutarlı ve 31.10.2018 tarihli 25.000 TL tutarlı çeklerinde gününde nakit olarak ödenemeyeceğin bildirildiğini, iş bu çek tutarları kadar davalıdan alınan stokta bekleyen kendi malların iade edilebileceğinin bildirildiğini, davalı ile yapılan görüşmelerden sonda 50.000 TL bedelli mallın davalının iadesine, 30.09.2018 tarihli 25.000 TL tutarlı ve 31.10.2018 tarihli 25.000 TL tutarlı çeklerinin davacıya iadesine karar verildiğini, bu doğrultuda, 20.09.2018 tarih 040504 sıra numaralı irsaliyeli fatura ile 13.26.27 TL tutarlı, 20.09.2018 tarih 40505 sıra numaralı irsaliyeli fatura ile 14.588,30 TL tutarlı, 20.06.2018 tarih 40506 sıra numaralı irsaliyeli fatura ile 8.483,75 TL tutarlı, 20.09.2018 tarih 40509 sıra numaralı irsaliyeli fatura ile 14.346,56 TL tutarlı toplam 50.544,88 TL tutarında davalıya ait malın davalının Bursa bayilerinden sorumlu çalışanı ...'a imza karşılığı teslim edildiğini, davalı tarafından ise 30.09.2018 tarihli 25.000 TL tutarlı ve 31.10.2018 tarihli 25.000 TL tutarlı çeklerin iade edilmeyerek, Bursa 19. İcra Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığını, öncelikle haksız ve kötü niyetli açılan takibin durdurulmasını ve devamında takibin iptalini, Bursa 19. İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E. sayılı icra ilişkin davacı şirkettin borçlu olmadığının tespiti ile icra takip dosyasının iptaline, davaya konu çeklerin karşılıksız kaldığının tespitini, haksız ve kötü niyetli hareket eden davacı tarafın ticari hayatına zarar veren davalının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; dava dilekçesinde bahsi geçen olay örgüsünün gerçeği yansıtmadığından kabulünün mümkün olmadığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin doğru olduğunu, ilişki kapsamında davacı şirket tarafından davalı tarafa aşağıdaki çeklerin teslim edildiğini, Türk Ekonomi Bankası A.Ş 6981183 çek no.lu 30.09.2018 tarihli 25.000 TL tutarlı, Türk Ekonomi Bankası A.Ş 6981184 çek no. lu 31.10.2018 tarihli 25.000 TL tutarlı, Türk Ekonomi Bankası A.Ş 6981185 çek no. lu 31.11.2018 tarihli 25.000 TL tutarlı, Türk Ekonomi Bankası A.Ş 6981186 çek no. lu 31.12.2018 tarihli 30.000 TL tutarlı, Fınansbank A.Ş 31145 çek no. lu 31.03.2018 tarihli 18.000 TL tutarlı, diğer yandan davacı taraf ekonomik sıkıntı nedeniyle, stokunda bulunan 50.000 TL değerindeki malları borcuna mahsup edilmek suretiyle iade edildiğini, davacı şirkettin davalı şirkete hali hazırda borcu olduğunun sabit olduğunu, bahse geçen malların iadesinin belli bir aya ilişkin borcu kapsamadığını ve belirtilen herhangi bir sözleşmede olmadığını, haksız ve kötü niyetli açılan davanın reddini, Bursa 19. İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E.sayılı icra takibinin devamını, haksız ve kötü niyetli hareket eden davacı/borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
İcra dosyası, faturalar, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporları, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, Bursa 19. İcra müd.nün 2018/... esas sayılı takip dosyasına konu borçtan dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.
Mahkememizce; Davalı ticari defterlerinin incelenmesi yönünden bulunduğu yer NATM ne talimat yazılmasına karar verilmiştir.
Alınan 26/07/2019 tarihli talimat bilirkişi raporunda,
Davalı yanın 2017-2018-2019 ticari defterine göre, davacı yan tarafından davalı yana verilen, Türk Ekonomi Bankası A.Ş 6981183 çek no. lu 30.09.2018 tarihli 25.000 TL tutarlı, Türk Ekonomi Bankası A.Ş 6981184 çek no. lu 31.10.2018 tarihli 25.000 TL tutarlı, Türk Ekonomi Bankası A.Ş 6981185 çek no. lu 31.11.2018 tarihli 25.000 TL tutarlı, Türk Ekonomi Bankası A.Ş 6981146 çek no. lu 31.12.2018 tarihli 30.000 TL tutarlı, Finansbank A.Ş 31145 çek no. lu 31.03.2018 tarihli 18.000 TL tutarlı, çeklerin davacı yanın hesap alacak kayıt edildiği, daha sonrasında her çekin karşılıksız kaydı yapılmak suretiyle davacı yanın hesap borç kayıt edildiği, Davacı tarafından düzenlen 20.09.2018 tarih 040504 sıra numaralı irsaliyeli fatura ile 13.26.27 TL tutarlı, 20.09.2018 tarih 40505 sıra numaralı irsaliyeli fatura ile 14.588,30 TL tutarlı, 20.06.2018 tarih 40506 sıra nolu irsaliyeli fatura ile 8.463,75 TL tutarlı 20/09/2018 tarih ve 40509 sıra nolu irsaliyeli fatura ile 14.346,56 TL tutarlı toplam 50.544,88 TL tutarlı faturalarının davalı yan ticari defterinde kayıtlı olduğu ve davacı yanın hesabına alacak kayıt edildiği, davalı yan ticari defter kayıtlarına göre davacı yanın davalı yana 19.902,72 TL borçlu olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce, İstanbul Anadolu NATM'ye talimat yazılarak dosyanın raporu sunan SMMM bilirkişi ......'na tevdii edilerek davacı vekilinin 20/08/2019 tarihli itiraz dilekçesinin değerlendirilmesi için ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Alınan 21/02/2020 tarihli talimat bilirkişi ek raporunda; Davacı alacağı; davalının 2016 yıllından 2017 yıllına devir eden alacağının 1.524,41 TL olduğu, 11.07.2017 tarihinden 24.09.2018 tarihine kadar 291.477,68 TL tutarlı satış faturası düzenlendiği, 50.000 TL tutarlı çekin borç kayıt ettiği, eş değişle davacının borç tutarına eklendiği, bu süreçte davacıdan 285.600 TL ödeme alındığı, davacının 59.599,37 TL tutarlı iade faturasını alacak kayıt ettiği, eş değişle davacının borcundan düşüldüğü, davacının 16.11.2018 icra takip tarihi ve 23.11.2018 dava tarihi itibariyle davalıdan 2.197,28 TL alacaklı olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, davacıya ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Alınan 26/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirketin 2017-2018- yılları (yevmiye ve kebir) defterlerinin açılış tasdiklerinin, 2017-2018-yılları (yevmiye) defterlerinin kapanış tasdiklerinin kanuni süresinde yaptırıldığı, davacı şirket ile davalı şirket arasında yazılı bir mal alım satım sözleşmesi olmadığı, tarafların açık hesap çalıştığı, taraflar arasında uzun süreli ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, davacı şirket tarafından, davalı şirkete ödemelerin uzun vadeli çeklerle yapıldığı, davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi sonucu bilirkişi tarafından rapor düzenlediği rapora göre; takip ve dava tarihinde; davacı şirketin, davalı şirketten 2.197,28 TL alacaklı gözüktüğünün tespit edildiği, davacı şirket tarafından davalı şirkete aşağıda dökümü yapılan vadeli çeklerin ödeme olarak verildiği, TEB 6981183 nolu çek 30/09/2018 tarihli 25.000,00 TL tutarlı ( 10/11/2017 tarihinde ), TEB 6981184 nolu çek 31/10/2018 tarihli 25.000,00 TL tutarlı ( 10/11/2017 tarihinde ), TEB 6981185 nolu çek 31/11/2018 tarihli 25.000,00 TL tutarlı ( 10/11/2017 tarihinde ), TEB 6981146 nolu çek 31/12/2018 tarihli 30.000,00 TL tutarlı ( 17/05/2018 tarihinde ), Finansbank 31145 nolu çek 31.03.2019 tarihli 18.000,00 Tutarlı (07.09.2018 tarihinde) nolu çek, Davacı şirket tarafından, Davalı şirkete 20.09.2018 tarihinde aşağıda dökümü yapılan iade faturalarının düzenlendiği, 20.09.2018 40504 nolu 13.126,27 TL (Davalı defterlerinde 13.046,78 TL kayıtlı) 20.09.2018 40505 nolu 14.588,30 TL, 20.09.2018 40506 nolu 8.483,75 TL, 20.09.2018 40506 nolu 14.346,56 TL = 50.544,88 TL olduğu, davacı şirketin, iade faturalarından önce; davalı şirketten 20.09.2018 tarihinde 3,84 TL alacaklı olduğu, davacı şirketin, davalı şirkete 20.09.2018 tarihinde yukarıda dökümü yapılan iade faturalarını düzenlediği, iade faturaları sonucu; davacı şirketin, davalı şirketten 20.09.2018 tarihinde 50.469,23 TL alacaklı duruma geçtiği, davalı şirketin, davacı şirketten ödeme olarak aldığı çekleri TEB 6981183 nolu çek 30.09.2018 tarihli 25.000,00 Tutarlı (iade adı altında), TEB 6981184 nolu çek 31.10.2018 tarihli 25.000,00 Tutarlı (karşılıksız adı altında) (İcralık Çek), davacı şirkete borç olarak kaydettiği, bu kayıtlar sonrasında; davacı şirketin icra takip ve dava tarihinde; davalı şirketten 2.197,28 TL alacaklı olduğu, davacı şirketin, davalı şirkete yaptığı mal iadeleri sonucu alacaklı duruma geçtiği, davacı şirketin, davalı şirkete ödeme olarak verdiği vadeli çeklerinin bulunduğu, davacı ve davalı şirket arasında hangi çeklerin (borçtan mahsubu) iade edileceği konusunda yazılı bir mutabakatın bulunmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce; Davacı ticari defterlerinin incelendiği bilirkişi raporu ile davalı ticari defterlerinin incelendiği bilirkişi raporu arasında çelişki bulunduğundan dosyanın bilirkişi ...'a tevdi ile bu hususta ek rapor düzenlemesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Alınan 03/01/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda; 16.11.2018 İcra Takip ve 23.11.2018 dava tarihi itibariyle; davacının davalıdan 2.197,28 TL alacaklı gözüktüğü, davalı şirketin ticari ilişki sonrası 08.04.2019 tarihinde, davacı şirketten gözüken 19.902,72 TL bakiye alacağı olduğu, (takip yapılan çek asıl alacak tutarı 23.400 TL), davacı şirketin, davalı şirkete verdiği ve dava tarihi sonrası ödemesi gereken vadeli çekleri zamanında ve tam olarak ödemediği, davacı ve davalı şirket arasında hangi çeklerin (borçtan mahsubu) iade edileceği konusunda yazılı bir mutabakatın da bulunmadığı bildirilmiştir.
Dava, Bursa 19. İcra Dairesinin 2018/... E. Sayılı dosyasına 31/10/2018 keşide tarihli 25.000 TL bedelli çekten dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığına ilişkindir.
Davacı yan 50.000 TL'lik malın davalıya iadesi, bunun karşılığı davalıya teslim edilen 5 adet çekten 30/09/2018 keşide tarihli 25.000 TL bedelli dava konusu 31/10/2018 keşide tarihli 25.000 TL bedelli çeklerin kendilerine iadesi konusunda anlaştıklarını; bedeli 13.126,27 TL, 14.588,30 TL, 8.483,75 TL, 14.346,56 TL iade faturaları olmak üzere toplam 50.444,88 TL tutarındaki malın davalıya teslim edildiğini iddia etmektedir.
Davalı tarafın ticari defterleri incelenmesi neticesinde davacının 19.902,72 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir. İcra takip dosyasına konu borç tutarı 25.867,58 TL'dir. 25.867,58 - 19.902,72 = 5.964,86 TL davacının borçlu olmadığı tutardır. Bu miktar yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Malların iadesi hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davalı taraf ticari defter incelemesinde belirtildiği üzere 6982346 nolu 31/12/2018 tarihli 30.000,00 TL bedelli 311145 nolu 31/03/2018 tarihli 18.000,00 TL bedelli çeklerin davacı tarafından ödenmemesi üzerine karşılıksız kaydın girildiği davacı yanın 7.200,00 TL ödeme yaptığı ve bakiye 19.902,72 TL borçlu olduğu ortaya çıkmıştır.
Davalı alacaklarının reddedilen kısmı yönünden kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden kötü niyet tazminat talebinin reddine karar vermek gerekip aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacının Bursa 18. İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı icra takip dosyasında davalıya 5.964,86 TL borçlu olmadığının tespitine,
2-Şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar yasası gereği alınması gereken 407,46-TL harcın peşin alınan 441,76 TL'den mahsubu ile artan 34,30 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 1.345,88-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına gör hesaplanan 310,35-TL ile alınması gereken 407,46-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı yararına ölçümlenen 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı yararına ölçümlenen 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair;taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/03/2021
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.
Davacı gideri ;
1.100,00 TL bilirkişi gideri,
245,88 TL tebligat posta gideri
1.345,88 TL toplam gider
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.