T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/1515
KARAR NO: 2022/650
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : 1- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALILAR : 2- ... -
3- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALILAR : 4- ... - ...
5- ... - ...
6- ... -
7- ... - ...
8- ... - ...
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/11/2018
KARAR TARİHİ: 24/05/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 07/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Banka temizlik hizmeti alım işi yüklenicileri ... Tem. Özel Güv. İnş. Teks. Gıda Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti., ... İnş. Taah. Turz. Telekominikasyon Tem. Spor Eğitim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Tekstil Mak. Tem. Özel Güv. ve Org. San. Ve Tic. İth. İhr. Ltd. Şti., ... Tıp Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Eğt. Gıda Mak. Tem. Med. Turz. İnş. Taah. İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti., ... Haberleşme Posta Hizmetleri İletişim İnş. Veri Hazırlama Tem. Sağl. Otomotiv Turz. San. Ltd. Şti., ... Temizlik Med. Gıda İnş. Turz. Bilg. Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Çevre Sağlığı Makine San. ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde, temizlik personeli olarak 15/09/2003-26/07/2018 tarihleri arasında çalışmış olan ... ..., 26/07/2018 tarihinde emeklilik nedeniyle işten ayrılmış ve kendisine Bankamız Bursa Bölge Müdürlüğünün 06/08/2018 tarih ve 71856 sayılı Makam Olur'u üzerine 38.769,19-TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, dava sebebi. Dava dışı işçiye Bankamızca ödenen 38.769,19-TL tutarındaki kıdem tazminatı, davalı şirketlerin sorumluluğunda olduğunu, davalı şirketler ile Banka arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinde sorumluluğun yüklenicilere ait olduğu açıkça düzenlendiğini, bu nedenle, Bankamızca dava dışı işçiye yapılan ödemenin davalılardan rücuen tahsil edilmesi gerektiğini, kusur ve sorumluluk durumu; sözleşme hükümleri. Bankamızın, davalı şirketler ve işçisi ... ... arasında akdedilen iş akdiyle herhangi bir ilgisi bulunmadığını, banka ihale makamı olduğundan sorumluluğu, hizmet alımı karşılığı olan işin bedelini ödemekten ibaret olduğunu, öte yandan davalı şirketler ile Banka arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi (tip sözleşme) hükümlerine (EK-2) göre de sorumluluk yükleniciye ait bulunduğunu, anılan düzenlemelerde, çalıştırılan işçilerle ilgili her türlü yükümlülüğün davalıya ait olduğu düzenlendiğini, bu nedenlerle, Banka tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemenin davalı şirketten rücuen tahsil edilmesi gerektiğini, işçisine ödeme yaptığımız taşeron şirket aleyhine başlatılan ilamsız icra takibine şirket tarafından itiraz edilmesi üzerine Bankamızca açılan itirazın iptali davasında, Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 15/12/2016 tarih ve 2014/1679 E. 2016/700 K. sayılı davanın kabulü kararı da konuya ilişkin bir diğer emsal olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; toplam 38.769,19-TL'nin ödeme tarihi olan 06/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ÇEVRE SAĞLIĞI MAKİNE SAN. VE TİC.LTD. ŞTİ vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu, TTK m.3 ve m. 4' te sayılan mutlak, nispi, yarı nispi ticari davalardan veya ticari iş niteliğinde olmadığı gibi, diğer özel kanunlarda gösterilen ticari iş sayılan ve Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gereken dava ve işlerden de olmadığı için; öncelikle dava hakkında görevsizlik kararı verilerek, davanın görevli Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı taraf, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında davacı tarafından daha önce düzenlenen ihalenin yüklenicilerine karşı açmış olduğu işbu dava ile, bu kanun kapsamında çalışmış olan ... ...'a davalı tarafça ödenen 38.769,19.-TL kıdem tazminatının müvekkilin de içinde bulunduğu alt yüklenici davalılardan rücuen tahsili istemli işbu davayı açmış bulunduğunu, ... ..., müvekkil firmanın davacı ...Ş.'nin düzenlediği ihalenin alt yüklenicisi olması sebebiyle ve bu ihale konusu işte, ihale şartnamelerinde belirtilen şartlarda ve sürelerde çalıştırılmak üzere 14.01.2018-26.07.2018 (6,5 ay) tarihleri arasında ihale konusu iş gereğince Belirli Süreli Hizmet Sözleşmesi ile çalışmıştır. İhale ve şartnameler gereğince ihale konusu işin tamamlanması amacıyla, davacı tarafından iş kadrosuna aldırılan ... ...'un iş akdi 26.07.2018 tarihinde emeklilik sebebiyle sona ermiştir. Dava dışı işçi, diğer alt yüklenicilerde de aynı şekilde çalıştığını, dava dışı işçinin müvekkil firmadaki toplam çalışma süresi 6,5 ay olup, bir yıllık çalışma süresinin altında olduğunu, Kıdem tazminatı koşullarından olan bir yıllık çalışma koşulunu müvekkil firma bakımından sağlayamayan dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatında müvekkil sorumlu değildir ve bu nedenle davacının rücuen talep hakkı bulunmadığını, 6552 sayılı İş Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun’un 8.maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu’nun 112.maddesinde değişiklik yapıldığını, yapılan bu değişiklikle birlikte, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında Yüklenici tarafından çalıştırılan işçilerin doğacak Kıdem Tazminatlarından İdarenin (Asıl İşveren Yükleneci) sorumlu olacağı hükme bağlandığını, dava dışı işçinin işten çıkış tarihi (dava dilekçesine göre) 26.07.2018 olduğunu, davacının, Kıdem Tazminatı ödemesi yaptığı işçinin işten çıkış tarihi 10.09.2014 tarihinden sonrasına isabet ettiğini, hükme göre 10.09.2014 tarihinden sonra iş sözleşmeleri feshedilen işçilere yapılması gereken Kıdem Tazminatı ödemelerinin ilgili kamu kurum veya kuruluşu yani davacı ... tarafından yapılması gerektiğini, bu kanunun amir hükmü olduğunu, işbu davaya konu ... ...'a davacı tarafından yapılan Kıdem Tazminatı ödemesi zaten davacının kanunen yerine getirmekle yükümlü olduğu bir ödeme olduğu için, müvekkil firma Kıdem Tazminatı ödemesinin muhatabı olmadığını, davacının emsal olarak gösterdiği Yargıtay kararları, 10.09.2014 tarihinde uygulanmaya başlanan 6552 sayılı Kanundan önce verilen kararlar olduğundan, Sayın Mahkemenizde görülmekte olan işbu davada emsal niteliği taşımadığını, işbu kanun değişikliği ile davacı tarafından emsal olarak gösterilen kararların bu davada uygulanabilirliği kalmadığını, yine davacı tarafından emsal olarak gösterilen Yerel Mahkeme kararları da 10.09.2014 tarihinden önceki dönemlere ait olduğundan işbu davada emsal olma niteliğine haiz olmadığını, bu nedenle davacı tarafından gösterilen bu kararlar muhakemeye ve hükme esas alınamayacağını, kabul anlamına gelmemek üzere, önemle belirtmek isteriz ki, 1475 sayılı İş Kanunu’nun halen yürürlükte olan 14.maddesinin “işyerinin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur. ancak iş yerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.” hükmüne göre müvekkilin sorumluluğu yükümlendiği ihalenin süresi (6,5 ay) ile sınırlı olduğunu, davacının talep ettiği alacak ticari bir alacak olmadığını zaten davanın konusu TTK hükümlerinin uygulanmasından değil, TBK ve Kamu İhale Kanunu hükümlerinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle dava konusu alacak için avans faizi istenemeyeceğini, bu davada talep edilebilecek olan faiz oranı yasal faiz olduğunu, öncelikle, dava konusu hukuki ilişkiye bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olması sebebiyle işbu dava hakkında görevsizlik kararı verilerek davanın görevli Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine; 6552 sayılı Kanunun 8.maddesi ile değişik 4857 sayılı İş Kanunu’nun 112.maddesi gereğince, davacının işten çıkış tarihi olan 26.07.2018 tarihi de dikkate alınarak, kıdem tazminatı alacağından davacı ...'nın sorumlu olması sebebiyle davanın reddine; müvekkilinin dava dışı üçüncü şahıs olan ... ...'u çalıştırdığı 6,5 aylık süre olduğu ve dava dışı işçinin kıdem tazminatı alacağının müvekkil firmalar açısından tahakkuk etmediğinden davanın reddine; yine, kabul anlamına gelememek üzere 1475 sayılı mülga İş Kanunu’nun halen yürürlükte olan 14.maddesi gereğince iş yerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle {14.01.2018-26.07.2018 (6,5 ay)} ve davalı müvekkilin devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlı sorumlu olduğu da nazara alınarak hüküm tesisine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Tekstil Makina Temizlik Özel Güvenlik Ve Organizasyon Sanayi Ve Ticaret İthalat İhracaat Limited Şirketi ve ... Tıp Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava dosyasıyla müvekkil şirket aleyhine açılan hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz davanın reddi gerektiğini, davacı kurum, dava dışı işçilerin alacaklarını ödediğini ve zarara uğradığını, bu nedenle ilgili miktarın rücuan alt işveren şirketlerden tahsilini talep ettiğini, ancak davacı kurum dava dışı işçinin, son işveren şirketinin hangi şirket olduğunu, ödendiği belirtilen işçilik alacağının içinde kıdem, ihbar, vs. miktarlarını, alacağın dayanağını oluşturan hususlar hakkında açıklayıcı beyanda bulunmadığını, bu nedenle davacı, açmış olduğu rücu davasında haklılığını yeterli delil ile ispatlayamadığını ve davanın esastan reddi gerektiğini, dava dışı işçilerin gerçek ayrılma gerekçesi belirtilmediğini, bu sebeple davacın taleplerinin kabulü mümkün olmadığını, zira ihale kapsamında çalışan işçilerin tüm çalışma koşulları ihale makamı kurum tarafından belirlenmiş olup, müvekkil şirketin, ihale kapsamında ki işçilerin çalışma koşulları ile ilgili bildirimde bulunma veya iyileştirme gibi bir yetkisi olmadığını, dava dışı işçinin çalışma koşulları ile ilgili bir sebep gerekçesiyle işten ayrılmış olma ihtimali mevcut olduğunu, dava dışı işçinin çalışma koşulları ile ilgili bir sebep gerekçesiyle işten ayrılmış olması durumunda müvekkil şirketin sorumluluğunun olmayacağı açık olduğunu, ayrıca davacı tarafın dava dilekçesinde geçen "Gerek müvekkil üniversite ile davalı şirketler arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri ve bu sözleşmelerin ayrılmaz bir parçası ve eki olan teknik şartname hükümlerine ve gerekse iş kanunu hükümlerine göre işçi alacaklarından sorumluluk alt işveren sıfatına haiz davalı şirketlere ait olup"..." kısmını kabul etmek mümkün olmadığını, aleyhe oluşabilecek hususları habul anlamına gelmemekle birlikte "tüm mali ve hukuki sorumluluğun yükleniciye ait olacağının hüküm altına alındığı iddia edilen hizmet alım sözleşme ve eki şartnameleri" nin mahkemeye sunulmasını talep ettiklerini, zira bahsedilen belgelerde böyle bir beyanın veya bu anlama gelebilecek bir beyanın olduğunu düşünmediklerini, bu sebeple davacının dayandığı delille iddiasını ispat edememesi sebebiyle davanın reddi gerekeceğini, davacı kurum ile müvekkil şirketin alt-üst işverenlik ilişkisi muvazaalı olup, dava dışı işçi baştan beri davacı kurumun işçisi olarak kabul edilmesi gerektiğini, zira her ihale döneminde çalışacak işçileri belirleyen taraf, davacı kurum olup, ihale dönemi bittikten sonra yeni dönemde ihaleyi kazanan firmalarda aynı işçilerin çalışıp çalışmayacaklarının kararı da yine davacı kurumun inisiyatifinde olduğunu, böylelikle 4857 sayılı yasanın alt-üst işverenlik ilişkisini muvazaalı olarak kabul ettiği durum ortaya çıkmaktadır ki bu halde dava dışı işçinin emsal içtihatlar da dikkate alınarak en başından itibaren davacı kurum işçisi olarak kabul edilmesi gerektiğini, Yargıtay kararları doğrultusunda, davacının kendi kusurlu davranışıyla, ödemiş olduğu fazla rakamların sorumluluğunun müvekkil şirkete yüklenmesi usule, yasalara ve hukukun genel ilkelerine tamamen aykırı olduğu tartışmasız olduğunu, ek olarak belirtmek isteriz ki, aleyhe olabilecek hususları kabul anlamına gelmemekle birlikte, işyeri devri söz konusu olduğundan zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarında bulunduklarını, müvekkili şirketler, dava dışı işçilerin son işvereni olmadığını, bu nedenle, davacı tarafça işbu davaya konu edilen alacak kalemleri içerisinde yer alan, iş mahkemesi yargılama giderleri, avukatlık ücretleri, icra giderleri, icra vekalet ücreti vs. Giderden müvekkil şirketlerin sorumlu tutulması hakkaniyete, usul ve yasalara aykırı olduğunu, müvekkili şirketlerin sebep olmadığı bu kalemlerden müvekkil şirketin sorumlu tutulması düşünülemeyeceğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar adına usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, dava dışı ödemeye ilişkin makbuz, şahsi sicil dosyası, bordrolar, yüklenicilerin dönemlerini gösterir liste, hizmet alımına ilişkin genel şartname, davalı şirket ile banka arasında yapılan sözleşme, emsal kararlar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava , dava dışı işçi ... ...' a davacı işveren tarafından işçilik haklarından kaynaklanan tazminat ve alacaklar sebebiyle ödemenin rücuen alt işveren olan davalılardan tahsiline ilişkin alacak davasıdır.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
Dosya işçilik alacakları konusunda uzman bir bilirkişiye tevdi edilerek, davacı asıl işveren ile davalı alt işveren arasında düzenlenen hizmet sözleşmeleri kapsamında davalı alt işverenlerin sorumluluk miktarları, davacının rücuen alacak miktarı konusunda rapor düzenlenmesi talep edilmiştir.
Bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 13/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Sözleşmeler veya yönetmelikler de çalışanların tazminatla ait maddeler var ise; davacı tarafından ödenen kıdem tazminatının dönem sorumluluk esasına göre hesabının;
-... Temizlik Ltd. Şti yönünden; 684,18 TL,
-... Ltd. Şti yönünden; 773,90 TL,
-... Ltd. Şti yönünden; 696,51 TL,
-... Tıp Ltd.Şti yönünden; 3.778,60 TL,
-... Ltd. Şti yönünden; 6.207,52 TL,
-... Ltd.Şti yönünden; 270,74 TL,
-... Ltd. Şti yönünden; 5.529,00 TL,
-... Ltd. Şti yönünden; 1.461,78 TL,
Yargıtay İçtihadları doğrultusunda müteselsil sorumluluk gereği %50 sorumluluk halleri yönünden;
-... Temizlik Ltd. Şti yönünden; 342,09 TL,
-... Ltd. Şti yönünden; 386,95 TL,
-... Ltd. Şti yönünden; 348,25 TL,
-... Tıp Ltd.Şti yönünden; 1.889,30 TL,
-... Ltd. Şti yönünden; 3.103,76 TL,
-... Ltd.Şti yönünden; 135,37 TL,
-... Ltd. Şti yönünden; 2.764,50 TL,
-... Ltd. Şti yönünden; 730,89 TL,
6552 sayılı Yasa ile 4857 sayılı İş Kanununun 112 maddesinde yapılan değişiklik gereği sözleşmelerde açık olarak tazminatın Alt işveren tarafından ödeneceğinin belirlenmiş olması halinde; Davalılar yönünden 0 TL olduğu, dava konusu alacağın temeli bir mahkeme ilamına dayanmadığı dikkate alındığında temerrüdün oluşmadığı kanaatinde dava tarihinden aksi kanaatte ise ödeme tarihinden, yürütülecek faizin nevi itibariyle davacı ve davalılar arasındaki ilişkinin ticari ilişki olarak nitelendirilmesi durumunda avans faizi, aksi kanaatte ise yasal faizin yürütülmesi gerektiği mütalaa edilmiştir.
Mahkememiz yargılaması sırasında dosya önceki bilirkişi dışında 1 işçilik alacakları rücu tazminatı konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek, davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazları, davalılar vekillerinin rapora karşı beyanlarını değerlendirir rapor aldırılması talep edilmiştir.
Bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 13/03/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle: Dava konusu işçinin; toplam 5298 gün çalışması bulunduğu,
Bilirkişi Raporunun A seçeneğinde;
38.769,19 / 5298 = 7,317, 19.384,595-TL den İller Bankası A.Ş. Nin sorumluluğu söz konusu olduğu kanaatine varıldığı, 15/09/2003 - 07/02/2005 tarihleri arasında ... TEM. ÖZEL GÜV. İNŞ. TEKS. GIDA YEMEK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. 511 GÜN = 3.738,987-TL / 2 = 1.869,493-TL olduğu, 09/02/2005 - 14/05/2006 tarihleri arasında ... İNŞ. TAAH. TURZ. TELEKOMİNİKASYON TEM. SPOR EĞİTİM HİZM. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. 459 GÜN = 3.538,503 TL / 2 = 1.769,251-TL olduğu, 15/05/2006 - 14/05/2007 tarihleri arasında ... TEKSTİL MAK. TEM. ÖZEL GÜV. VE ORG. SAN VE TİC. İTH. İHR. LTD. ŞTİ 364 GÜN = 2.663,388 TL / 2 =1.331,694-TL olduğu, 15/05/2007 - 13/09/2011 tarihleri arasında ... TIP HİZMETLERİ SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. 1582 GÜN = 11.575,494 / 2 = 5.787,747-TL olduğu, 14/09/2011 - 13/11/2015 tarihleri arasında ... EĞT. GIDA MAK. TEM. MED. TURZ. İNL. TAAH. İTH. İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ 1521 GÜN = 11.129,157 TL / 2 = 5.564,578-TL olduğu, 14/11/2015 - 13/01/2016 tarihleri arasında ... HABERLEŞME POSTA HİZMETLERİ İLETİŞİM İNŞ. VERİ HAZIRLAMA TEM. SAĞL. OTOMOTİV TURZ. SAN. LTD. ŞTİ. 60 GÜN = 439,02 TL / 2 = 219,51-TL olduğu, 14/01/2016 - 13/01/2018 tarihleri arasında ... TEMİZLİK MED. GIDA İNŞ. TURZ. BİLG. KIRTASİYE SAN. TİC. LTD. ŞTİ. 729 GÜN = 5.334,093 TL / 2 = 2.667,0465 TL olduğu, 13/01/2018 - 26/07/2018 tarihleri arasında ... ÇEVRE SAĞLIĞI MAKİNE SAN VE TİC. LTD. ŞTİ. 194 GÜN = 1419,498 TL / 2 = 709,749-TL olduğu,
Bilirkişi Raporunun B Seçeneğinde;
Toplam 5298 gün çalışması bulunduğu, ( dava dilekçesinde iş başlangıç tarihi olarak 15/09/2003 olarak belirtildiğinden iş başlangıç tarihi değiştirilmemiştir.) 38.769,19 / 5298 = 7,317, 15/09/2003 - 07/02/2005 tarihleri arasında ... TEM. ÖZEL GÜV. İNŞ. TEKS. GIDA YEMEK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. 511 GÜN = 3.738,987-TL olduğu, 09/02/2005- 14/05/2006 tarihleri arasında ... İNŞ. TAAH. TURZ. TELEKOMİNİKASYON TEM. SPOR EĞİTİM HİZM. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. 459 GÜN = 3.538,503 TL olduğu, 15/05/2006 - 14/05/2007 tarihleri arasında ... TEKSTİL MAK. TEM. ÖZEL GÜV. VE ORG. SAN VE TİC. İTH. İHR. LTD. ŞTİ 364 GÜN = 2.663,388 TL olduğu, 15/05/2007 - 13/09/2011 tarihleri arasında ... TIP HİZMETLERİ SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. 1582 GÜN = 11.575,494 TL olduğu, 14/09/2011 - 13/11/2015 tarihleri arasında ... EĞT. GIDA MAK. TEM. MED. TURZ. İNL. TAAH. İTH. İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ 1521 GÜN = 11.129,157 TL olduğu, 14/11/2015 - 13/01/2016 tarihleri arasında ... HABERLEŞME POSTA HİZMETLERİ İLETİŞİM İNŞ. VERİ HAZIRLAMA TEM. SAĞL. OTOMOTİV TURZ. SAN. LTD. ŞTİ. 60 GÜN = 439,02 TL olduğu, 14/01/2016 - 13/01/2018 tarihleri arasında ... TEMİZLİK MED. GIDA İNŞ. TURZ. BİLG. KIRTASİYE SAN. TİC. LTD. ŞTİ. 729 GÜN = 5.334,093 TL olduğu, 13/01/2018 - 26/07/2018 tarihleri arasında ... ÇEVRE SAĞLIĞI MAKİNE SAN VE TİC. LTD. ŞTİ. 194 GÜN = 1.419,498 TL olduğu mütalaa edilmiştir.
Dava, Dava dışı işçi ... ... davacı asıl işveren tarafından hizmet alım sözleşmesi kapsamında ödediği kıdem tazminatının rücuen alt işveren davalılardan tahsilinin gerekip gerekmediği, alt işveren davalıların sorumlulukları, ödenen kıdem tazminatı miktarından davalıların ne oranda sorumlu olacakları ve rücuen tahsili istemine ilişkindir.
O halde toplanan delillerden somut olayda, dava dışı işçi ... ...' un davacının asıl iş veren, davalıların alt işveren olduğu işyerinde temizlik işçisi olarak çalıştığı ve iş sözleşmesinin emeklilik sebebiyle feshedilerek kıdem tazminatı ödemesi işçiye yapıldığı ve davacı işverenin işçiye yapmış olduğu bu ödeme sebebiyle davalı alt işverenlerden tahsilinin talep edilmiş, davalıların savunmada davacının iddialarını inkar etmiş, ihtilafın, davacı ve davalılar nezdinde işçinin onu işe alma tarihinden, ayrılmaya kadar çalıştıran davalı alt işverenlerden işçi kıdem tazminatından ne kadar sorumlu olacağına ilişkindir.
4857 Sayılı İş Yasasının 2.mad 6. Fıkrasına göre davacı idare asıl işveren , davalı yükleniciler ise alt işverendir. İşçinin yasal hak ve tazminatlarından işverenler müteselsilen sorumludur. Bu sorumluluk işçi haklarından dolayı sadece işçiye karşıdır. Davalı idarenin sorumluluğu yasadan doğmaktadır. Davacı iş sahibi ile yükleniciler arasındaki ilişki iş mevzuatından doğmamakta olup ihale sözleşmesinden doğmaktadır. Ve Borçlar Kanunu kapsamında değerlendirme yapılması gerekmektedir. Tarafların sorumluluğu ihale sözleşmelerinde belirlenmiştir.
Dava dışı işçiye idarenin yapmış olduğu ödemeden bu manada alt işveren olan davalılar sorumludur. Sorumluluk miktarının ne oranda olacağı konusu davamızın çözümlenecek olan sorunlarından birisidir. Davacı ile davalılar arasındaki sözleşmelerde davalıların sorumluluğunun çalıştırmış olduğu işçinin çalışma süresi ile sınırlı olduğunun kabulü gerekir. Davalı şirketlerin kendi nezdinde işçiye çalıştırmadığı dönemler için sorumluluğunun kabul edilmesi hakkaniyete uygun düşmeyecektir.
Yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 13/03/2022 tarihli bilirkişi raporunun B bendinde davalıların tam sorumluluğuna dair kısma yönelik raporun gerekçeli denetime açık olduğundan itibar edilerek dava dışı işçinin davalı alt iş verenlerde çalıştığı süre kadar kıdem tazminatı kadar sorumlu olduğu, davacı asıl işverenin kıdem tazminatından sorumluluğuna dair bir akti ilişkinin bulunmadığından, 15/05/2006 - 14/05/2007 tarihleri arasında ... TEKSTİL MAK. TEM. ÖZEL GÜV. VE ORG. SAN VE TİC. İTH. İHR. LTD. ŞTİ 364 GÜN = 2.663,388 TL olduğu, 15/05/2007 - 13/09/2011 tarihleri arasında ... TIP HİZMETLERİ SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. 1582 GÜN = 11.575,494 TL olduğu, 14/09/2011 - 13/11/2015 tarihleri arasında ... EĞT. GIDA MAK. TEM. MED. TURZ. İNL. TAAH. İTH. İHR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ 1521 GÜN = 11.129,157 TL olduğu, 14/11/2015 - 13/01/2016 tarihleri arasında ... HABERLEŞME POSTA HİZMETLERİ İLETİŞİM İNŞ. VERİ HAZIRLAMA TEM. SAĞL. OTOMOTİV TURZ. SAN. LTD. ŞTİ. 60 GÜN = 439,02 TL olduğu, 14/01/2016 - 13/01/2018 tarihleri arasında ... TEMİZLİK MED. GIDA İNŞ. TURZ. BİLG. KIRTASİYE SAN. TİC. LTD. ŞTİ. 729 GÜN = 5.334,093 TL olduğu, 13/01/2018 - 26/07/2018 tarihleri arasında ... ÇEVRE SAĞLIĞI MAKİNE SAN VE TİC. LTD. ŞTİ. 194 GÜN = 1.419,498 TL olduğundan bu miktarlar yönünden davanın kabulune, alacağın ödendiği tarih olan 06/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizle birlikte bu davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Diğer yandan davalılar ... TEM. ÖZEL GÜV. İNŞ. TEKSTİL GIDA YEMEK SANAYİ VE TİCARET LTD ŞTİ ile ... İNŞ. TAAHHÜYT TRUZİM TELEKOMİNİKASYON TEM. SPOR EĞİTİM HİZMETLERİ SANAYİ ve TİCARET LTD ŞTİ yönünden açılan davada terkin edilen bu şirketlerin ihya edilerek taraf teşkili sağlanmadığından bu davalılara yönelik açılan davanın taraf teşkili dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilerek davanın kısmen kabulune dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile KISMEN REDDİNE,
A) Davacı tarafından davalılar ... TEM. ÖZEL GÜV. İNŞ. TEKSTİL GIDA YEMEK SANAYİ VE TİCARET LTD ŞTİ ile ... İNŞ. TAAHHÜYT TRUZİM TELEKOMİNİKASYON TEM. SPOR EĞİTİM HİZMETLERİ SANAYİ ve TİCARET LTD ŞTİ yönünden açılan davanın taraf teşkili dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine,
B-2.663,38 TL rücuen tazminat alacağının 06/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... TEKSTİL MAKİNA TEMİZLİK ÖZEL GÜV ve ORG SAN. VE TİCARET İTH. İHRACAT LTD ŞTİ ‘den alınarak davacıya verilmesine,
C-11.575,49 TL rücuen tazminat alacağının 06/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... TIP HİZMETLERİ SANAYİ VE TİCARET LTD ŞTİ ‘den alınarak davacıya verilmesine,
D-11.129,15 TL rücuen tazminat alacağının 06/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... SOSYAL HİZMETLERİ LTD. ŞTİ. ‘den alınarak davacıya verilmesine,
E- 439,02 TL rücuen tazminat alacağının 06/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... HABERLEŞME POSTA HİZMETLERİ İLETİŞİM İNŞ. VERİ HAZIRLAMA TEMİZLİK SAĞLIK OTOMOTİV TRUZİM SANAYİ LTD ŞTİ. ‘den alınarak davacıya verilmesine,
F-5.334,09 TL rücuen tazminat alacağının 06/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ARÇAN TEMİZLİK MED. GIDA İNŞ. TRUZİM BİLGİ KIRTASİYE SANAYİ TİCARET LTD ŞTİ.‘den alınarak davacıya verilmesine,
G-1.419,49 TL rücuen tazminat alacağının 06/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı BİOSİT ÇEVRE SAĞLIĞI MAKİNE SAN. VE TİCARET LTD ŞTİ 'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.224,22 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 662,09 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.562,13 TL nispi karar ve ilam harcının; davalıların kabul miktarlarına göre oranlanan;
-... .... Ltd. Şti'den; 127,78 TL'sinin alınarak Hazineye irat kaydına,
-... Tıp .... Ltd.Şti'den; 555,35 TL'sinin alınarak Hazineye irat kaydına,
-... Sosyal Hizmetleri Ltd Şti'den 533,93 TL'sinin alınarak Hazineye irat kaydına,
-... Haberleşme .... Ltd.Şti'den; 21,06 TL'sinin alınarak Hazineye irat kaydına,
-... ... Ltd. Şti'den; 255,91 TL'sinin alınarak Hazineye irat kaydına,
-... ... Ltd. Şti'den; 68,10 TL'sinin alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 1.400,00 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 735,00 TL olmak üzere toplam 2.135,00 TL yargılama giderinden kabul ve red oranlarına göre hesaplanan 1.793,10 TL yargılama gideri ve 662,09 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.455,19 TL yargılama giderinin davalılardan ( davalılar ... TEM. ÖZEL GÜV. İNŞ. TEKSTİL GIDA YEMEK SANAYİ VE TİCARET LTD ŞTİ ile ... İNŞ. TAAHHÜYT TRUZİM TELEKOMİNİKASYON TEM. SPOR EĞİTİM HİZMETLERİ SANAYİ ve TİCARET LTD ŞTİ haricinde diğer davalılardan)müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine
4-Davacı tarafından; ... Tem... Ltd.Şti ve ... İnş. .... Ltd. Şti adına yapılan (15 adet tebligat masrafı olan 270,00 TL yargılama giderinin) yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden; AAÜT'ye göre belirlenen davalılar
-... .... Ltd. Şti'den; 2.663,38 TL
-... Tıp .... Ltd.Şti'den; 5.100 TL
-... Sosyal Hizmetleri Ltd Şti'den TL 5.100 TL
-... Haberleşme .... Ltd.Şti'den; 439,02 TL
-... ... Ltd. Şti'den; 5.100TL
-... ... Ltd. Şti'den; 1419,49TL vekalet ücretlerinin ayrı ayrı alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/05/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.