T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/1780
KARAR NO: 2020/262
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI :.... KÖYÜ TARIMSAL KALKINMA KOOPERATİFİ -
VEKİLİ: Av. ... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 28/12/2018
KARAR TARİHİ: 25/06/2020
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili kooperatife ait davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı soğuk hava deposunda 02/08/2017 tarihinde yaşanan kapiler hortumun kopmasına bağlı motor arızası sonucu depoda bulunan meyveler bozulmuş olup davalı ... tarafından karşılanmayan ancak teminat kapsamında bulunan zararının tazmini gerektiğini, müvekkiline ait soğuk hava deposunda şeftali, nektarin, armut, üzüm gibi meyveler uygun ısı altında muhafaza edilmek suretiyle ihtiyaç anına göre iç ve dış piyasaya bu depodan sevkedildiğini, sigorta poliçesinin “makine kırılmasına bağlı stok bozulması” klozunda depo içerisinde bulunan ürünlerin poliçede kayıtlı azami 100.000-TL limit üzerinden teminat altına alındığını, sigortalı soğuk hava deposunda 02/08/2017 tarihinde soğutma motorlarına ait kapiler hortumun kopması ile sistemdeki yağ ve gazın tamamen boşalması şeklinde gerçekleşen arıza neticesinde motor sargılarının tamamen yandığını, arıza esnasında depoda yeterli soğutma sağlanamadığından, depoya girişi 20/07/2017- 02/08/2018 tarihleri arasında olan meyvelerin (şeftali ve nektarin), iç ısının hızla yükselmesi nedeniyle 03/08/2017 tarihi itibariyle bozulmaya başladığını, 02/08/2017 tarihinde yaşanan motor arızası nedeniyle kalite kaybına uğrayan ve tamamen ekonomik değerini yitirme riski taşıyan ürünlerin zararın daha da büyümemesi amacıyla iç piyasada düşük fiyatla satıldığını, gerçekleşen makine hasarı ve ürün kaybı derhal davalı ... şirketine bildirildiğini, sigorta ekspertiz raporu ile tespit edilen makine hasarı sigorta şirketi tarafından karşılandığını ancak bozulan meyvelerin düşük fiyatla satılmasına ilişkin zarar karşılanmadığını, bozulmaya başladığı için kalite kaybına uğrayan meyvelerin satışından doğan fark zararı 128.015- TL olduğunu, sigorta ekspertizi tarafından hazırlanan MÜH170871 No.lu 10/01/2018 tarihli raporda oluşan zarar 195.281,36 TL sağlam meyve bedelinden 73.530,17 TL satış bedelinin mahsubu ile 121.753,18- TL olarak tespit edildiğini, ancak ürün bozulması hasarının poliçe vadesinde gerçekleşmediği şeklinde hatalı bir değerlendirmede bulunulduğunu, ekspertiz raporunda belirtilenin aksine dava edilen zarara konu meyvelerin tamamının soğuk hava deposuna girişi makine arızası tarihinden önce olduğunu, sigorta poliçesi kapsamında 100.000,00 TL sigorta tazminatının hasar tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsiline karar verilmesini, fazlaya dair haklarının saklı tutulmasına, yargılama masraflarının davalı ... üzerinde bırakılmasını ve lehe vekalet ücreti takdir edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Müvekkili sigorta şirketi tarafından ilgili poliçe ile verilmekte olan teminat kapsamı poliçeye ilişkin genel ve özel şartlar çerçevesinde değerlendirilmesi ile mümkün olacağını, ekspertiz incelemesinde makine hasarına ait onarım ve değişim bedelinin müvekkili şirketçe karşılanmış olup bu hususun davacı tarafça da kabul edildiğini, fakat makine kırılmasına bağlı gıda bozulmasının teminat kapsamında olmaması ve poliçede belirtilen şartların sağlanmaması sebebiyle müvekkili şirketçe karşılanmadığını, gıda bozulmasına yönelik talebin teminat kapsamında olmadığının tespit edildiğini, hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafın talep ettiği bedelin de fahiş olup davacı tarafın iddialarının ispata muhtaç olduğunu, müvekkili şirketin müdebbir bir tacir olarak genel kanunların ve poliçe genel ve özel şartlarının kendisine yüklediği tüm yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmiş olduğunu, herhangi bir temerrüdünden bahsedilemeyeceğini, davacı tarafın hasar tarihinden itibaren işleyecek faiz talebinde bulunmuşsa da, hasar tarihinden itibaren faiz yürütülmesi mümkün olmadığını, dava tarihinin baz alınması gerektiğini, sair hususlar hakkında cevap ve itirazlar hakları saklı kalmak kaydıyla, cevaplarının kabulü ile, maddi ve hukuki gerekçeleri mesnetsiz bulunan davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
Sigorta poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, tanık beyanları, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, davacı kooperatife ait soğuk hava deposunda meydana gelen arıza nedeniyle oluşan zarardan davalı ... şirketinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarının ne kadar olduğunun tespitine ilişkindir.
Mahkememizce; davacı tanıkları ..., ... ve ... dinlenilmiştir.
Davacı tanığı ... duruşmada " Ben kooperatifin ön muhasebe elemanı olarak çalışanıyım, 02/08/2017 tarihinde Kapilal hortumun kopması nedeniyle yağ ve gazın boşalması neticesinde motor yanmış idi, aynı gün içerisinde ürün sahiplerine bilgi verdik, sonra ertesi gün ürün sahibine tüm ürünleri iade ettik , fakat müşteriler kalite kaybından doğan zararları bizden talep ettiler, biz de ödeme yaptık" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.
Davacı tanığı ... duruşmada " Ben Kumlukalan Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin soğuk hava deposunda çalışanıyım, 02/08/2017 tarihinde kapilal hortumunun kopması sonucunda motordaki yağ ve gaz boşalması meydana geldi, arıza giderilmesi uzun süre alacağından biz de ürünlerin zayi olmaması için müşterilerle irtibata geçtik olay tarihinden itibaren 1 hafta içerisinde müşteriler tüm ürünleri geri aldılar, ürünleri piyasa şartlarının altında sattıklarından aradaki bizden talep ettiler, biz de kendilerine ödeme yaptık " şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.
Davacı tanığı ... duruşmada " ben Kumlukalan Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin yönetim kurulu başkanıyım, depo da kooperatife aittir, 02/08/2017 tarihinde soğuk hava deposunun soğutma motorlarına ait hortumun kopması neticesinde yağ ve gazın boşalması sonucu motor sargıları yanmıştır, biz de ürünlerin daha fazla deforme olmaması için 2 gün içerisinde ürün sahipleriyle irtibata geçtik ve kısım kısım bir hafta içerisinde ürün sahipleri bizden ürünlerini geri aldılar, değerlendirmeye çalıştılar, ürün kaliteleri bozulduğu için yaptıkları satış temsilcisinde uğramış oldukları zararları bizden talep ettiler ve bizde kendilerine ödeme yaptık, bunlarla ilgili bütün evrakları ... sigortaya vermiştik, 02/08/2017 tarihinde meydana gelen arıza bölgesinde ürünlerde herhangi bir kalite kaybı ya da bozulma yoktu, bu kalite kaybı arıza sonrasında meydana geldi " şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.
Mahkememizce; tarafların iddia ve savunması ile makine kırılmasına bağlı gıda bozulmasının poliçe teminatı kapsamında kalıp kalmadığı ve varsa zarar miktarının tespiti yönünden dosyanın 1 gıda mühendisi ve 1 sigortacı bilirkişiye tevdii ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Alınan 27/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda; makine kırılmasına bağlı ürün bozulması teminatını havi 01/08/2017-2018 vadeli 17016019/0 numaralı Makine Kırılması Sigorta Poliçesinin "Geçerli olarak kurulmuş olduğu, mezkur hasarın sigorta poliçesi genel şartlarında teminat harici kalan hallerden bulunmadığı, hasarın teminata dahil olduğu" davalı ... şirketinin TTK ve poliçe genel şartlarınca hasar bedelini ödemekle yükümlü bulunduğu, sigortalı üründe hasar bedelinin 121.753.18-TL olduğu, sigorta şirketinin poliçede 100.000,00-TL üst limitinin bulunduğu, poliçedeki % 10 muafiyet tenzili nedeniyle 90.000,00 -TL hasar miktarından sorumlu olduğu, temerrüt tarihi olarak hasar tarihinin uygun bulunmadığı, hasar incelemesinin tamamlandığı 10/01/2018 ekspertiz tarihinin kabul edilebileceği, davalı ... şirketinin temerrüt tarihinden itibaren ticari avans faizi ile yükümlü bulunduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce, dosyanın bilirkişi heyetine tevdii ile taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Alınan 12/05/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda; Makine kırılmasına bağlı ürün bozulması teminatını havi 01/08/2017-2018 vadeli 17016019/0 numaralı Makine Kırılması Sigorta Poliçesinin "geçerli olarak kurulmuş olduğu, mezkur hasarın sigorta poliçesi genel şartlarında teminat harici kalan hallerden bulunmadığı, hasarın teminata dahil olduğu", davalı ... şirketinin TTK ve poliçe genel şartlarınca hasar bedelini ödemekle yükümlü bulunduğu, sigortalı üründe hasar bedelinin 121.753,18- TL olduğu , sigorta şirketinin poliçede 100.000,00-TL üst limitinin bulunduğu, poliçedeki % 10 muafiyet tenzili nedeniyle 90.000,00-TL hasar miktarından sorumlu olduğu, temerrüt tarihi olarak hasar tarihinin uygun bulunmadığı, hasar incelemesinin tamamlandığı 10/01/2018 ekspertiz tarihinin kabul edilebileceği, davalı ... şirketinin temerrüt tarihinden itibaren ticari avans faizi ile yükümlü bulunduğu yolundaki önceki kanaatlerini tekrar ettikleri bildirilmiştir.
Taraflar arasında 01/08/2017 başlangıç-01/08/2018 bitiş tarihli 100.00 TL üst limitli Makina Kırılması Sigorta Poliçesi tanzim edilmiştir.
Poliçede makine kırılmasına bağlı ürün bozulması için 100.000 TL teminat verildiği ve %10 oranında muafiyet uygulanacağı kararlaştırılmıştır.
Aldırılan bilirkişi raporundaki tesbitler doğrultusunda ,dava konusu ziyaanın poliçe teminatı kapsamında kaldığı, davacının 121.753,18 TL zarara uğradığı,ancak poliçe limitinin 100.000 TL olması nedeniyle ve poliçedeki %10 muafiyet şartı nedeniyle davalının 90.000 TL tazminatı davalının hasar incelemesi yaptırdığı 10/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte ödemesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1--Davanın KISMEN KABULÜ ile; 90.000 TL'nin 10/01/2018 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 6.147,90-TL harçtan peşin alınan 1.707,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.440,15-TL harcın davalıdan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 1.693,70-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına gör hesaplanan 1.524,33-TL ile peşin alınan 1.707,75-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı yararına ölçümlenen 12.500,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı yararına ölçümlenen 3.400,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.25/06/2020
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.
Davacı gideri ;
1.000,00 TL bilirkişi gideri,
693,70 TL tebligat posta gideri
1.693,70 TL toplam gider
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.