T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/10 Esas - 2021/708
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTürk Milleti Adına " Karar"
ESAS NO: 2019/10
KARAR NO: 2021/708
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ... A.Ş. -
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 1- ... TAŞIMACILIK OTO. TAR. GIDA GÜZELLİK SALONU OTOPARK İŞLETMECİLİĞİ SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 2- ... TAŞIMACILIĞI GÜZELLİK SALONU TEKSTİL TURİZM İNŞAAT GIDA OTOMOTİV NAKLİYE SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 3- ... REKLAM ORGANİZASYON TURİZM TAŞIMACILIK ÖĞRENCİ SERVİSLERİ TEMİZLİK KİRALAMA BİLGİ İŞLEM EĞİTİM MEDİKAL TIBBİ MALZEME LABARATUAR VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 31/12/2018
KARAR TARİHİ: 20/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkil Şirketin Susurluk Fabrika Müdürlüğünce Mustafa Kemalpaşa Ziraat Şefliğinde ihtiyaç nedeniyle yakıt hariç sürücülü Hizmet alım sözleşmeleri araç ve sürücüsü hizmet alımını 2011-2015 yılları arasında 2011-2015 yılları arasında iş sırasıyla dayalı şirketlere ihale edilmiştir Davalılar aşağıda belirtilen tarih aralıklarinda söz konusu işi yürüttüklerini, davalıların çalışanı olan ... ... iş akdinin feshi nedeniyle açmış olduğu dava sonucunda ,müvekkilim Şirket aleyhine hüküm kurulmuş, İstinaf yoluna başvurumuz reddilerek bu karar Bölge Adliye Mahkemesince onanmış, yargılama ve icra masrafları dahil olmak üzere yapılan ödemelerle ilgili olarak müvekkil Şirket toplam 13.966,99-TL zarara uğradığını, kesinleşen mahkeme kararına müsteniden toplam alacak olan TL Mustafa Kemal Paşa İcra Müdürlüğünün 2018/840 E sayılı dosyasından 07/06/2018 tarihinde ödendiğini, bu davanın takibi sırasında müvekkilim şirket harç, posta masrafı vs. olmak üzere 713,27-TL yargılama gideri yapmak zorunda kaldığını, bu miktarların da müvekkil Şirketin zararları arasında olduğunu, mahkeme kararına göre ... ... 01.07.2011 tarihinde şe girmiş 29.06.2015 tarihine kadar kesintisiz olarak degişen davalı işverenlerde çalıştığını, belirtildiği üzere bu işçi müvekkil Şirketten ihale ile hizmet işi alanı davalı firmaların işçileri olup hiçbir şekilde müvekkil Şirketin bu işçiler hakkında tasarruf yetkisi bulunmadığını, bu işçilerin tüm işe giriş bildirgelerini veren sigorta primlerini. ücretlerini ve sosyal haklarını ödeyen, emir veren davalı şirketler olduğugnu, buna rağmen bu işçilerle alt işveren olan davalı şirketlerin arasındaki uyaşmazlık sebebiyle asıl işveren durumunda olan müvekkil şirket toplam zarara uğradığını, davalılarla yapılan sözleşmeler ilgili maddelerinde firmaların vereceği hizmet nedeniyle çalıştıracağı işçiler için iş kanunu ve Sosyal güvenlik mevzuatından doğan yükümlülüklerin kendilerine ait olduğu ve yine firmalar tarafından istihdam edilecek işçilerin sigorta primi, vergi, ihbar ve kıdem tazminatları ile her türlü giderlerinin firmalara ait olacağı açıkça belirtildiğini, dolaysıyla sözleşmelere bakıldığında anlaşılacağı üzere müvekkil Şirketin davalıların çalıştırdığı işçilere herhangi bir ödeme yapması yükümlülüğü olmadığını, bu nedenle müvekkil Şirketin uğradığı zararın dayalı Şirketler tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle davanın belirsiz alacak davası olarak kabulü ile müvekkil Şirketin uğradığı toplam 13.966,99 TL zararın fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla davalılardan sorumluluk miktarlarının tespiti ile her bir kalem için ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davahlardan sorumlu oldukları miktar ile sınırlı olarak tahsili ile müvekkil Şirkete verilmesine, yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Taşımacılığı Güzellik Salonu Teks, Turz.inş. Gıda. Oto. San. Tic. Ltd şti vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkeme olarak Susurluk Mahkemeleri olduğunu, 4-6552 Sayılı Kanun 8. Maddesinde **4857 sayılı Kanunun 112 nci maddesine aşağıdaki eklenen fıkralar gereği alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunduğunu, bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.” Şeklinde belirtildiğini, İş bu kanun maddesi gereğince dava dışı ... ...'nün işçilik alacaklarından davacı taraf sorumlu olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler incelendiğinde çalışan işçilerin işçilik alacaklarının alt işveren olan vekil eden firmanın sorumlu olduğu şeklinde maddeler bulunmadığını, üst işveren konumundaki davacı kurumun İş Kanunu'na göre müteselsil sorumluluğu bulunduğunu, sigortalısı olarak çalıştığı döneme tekabül eden işçilik alacaklarından müteselsil sorumluluk gereğince davacı üst işveren yarı yarıya sorumlu olduğunu, bu nedenlerle İş bu davada yetkisizlik itirazının kabulü ile dosyanın yetkili susurluk Mahkemelerine gönderilmesine, İkame edilen iş bu davanın vekil eden firma açısından reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesi hususunda karar tesis edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Taşımacılık Oto Tar. Güz. Ltd. Şti yetkilisi cevap dilekçesinde; müvekkli şirketin susurluk fabrika müdürlüğünde Mustafakemalpaşa Ziraat şefliğinde ihtiyaç nedeniyle yakıt hariç sürücü hizmet alım sözleşmeleri araç ve sürücü hizmet alımını 2011-2015 yılları arasında iş sırasıyla dayalı şirketlere ihlale edildiğinin beyan edildiğini, davalı konumunda bahsedilen konuların şirket için söz konusu olmadığını, şirketin 21/02/2013 Bursa Ticaret Sicili Müdürlüğü'nce tasdik edildiğini beyan etmiştir.
Dava, işçilik alacaklarından kaynaklı rücuen tazminat talebine ilişkindir.
Mahkememizce yargılama yapılarak tahkikat aşamasına geçilmiş, Mustafakemalpaşa Asliye Hukuk Mahkemesi 2016/1681 E. Sayılı dosyası, Mustafakemalpaşa İcra Dairesi 2018/840 E. Sayılı dosyası celp edilmiş, ... A.ş Genel Müdürlüğü, Sgk İl Müdürlüğü, Gaziantep Ticaret Sicil Müdürlüğü ile yazışma yapılarak müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyamız temin edilen evraklar ile birlikte işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi raporu temin edilmiştir.
07/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 987,53-TL. kıdem tazminatı olduğu, Beyaz İnci Ser. Tem. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 1.201,50-TL. kıdem tazminatı. olduğu, ... Taş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 1.392,42-TL. Kıdem tazminatı, 2.242,80-TL. İhbar tazminatı, 1.532,18-TL. Yargılama gideri, 1.714,71-TL. Faiz-icra masrafları ve icra vekalet ücreti olmak üzere toplam 6.882,11-TL. Olduğu, davacının yapmış olduğu 713,27-TL. Lik yargılama giderine ilişkin dosyada yazılı belge bulunmadığından değerlendirme yapılamadığı, davacı ihale süresinin 01.07.2011 tarihinde başladığını iddia etmiş ise de dosya kapsamında davalı ... Ltd. Şti.nin 01.07.2011 tarihinde başlamış olan ihale evrakları dosyada bulunmadığından bu yönde değerlendirme yapılamadığını bildirmiştir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.
Hizmet alım tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatı, iş güvencesi tazminatı, boşta geçen süre ve sosyal haklara yönelik tazminatlardan da son işveren sorumludur.
4857 Sayılı İş Yasasının 2.mad 6. Fıkrasına göre davacı idare asıl işveren , davalı yükleniciler ise alt işverendir. İşçinin yasal hak ve tazminatlarından işverenler müteselsilen sorumludur. Bu sorumluluk işçi haklarından dolayı sadece işçiye karşıdır. Davalı idarenin sorumluluğu yasadan doğmaktadır. Davacı iş sahibi ile yükleniciler arasındaki ilişki iş mevzuatından doğmamakta olup ihale sözleşmesinden doğmaktadır. Ve Borçlar Kanunu kapsamında değerlendirme yapılması gerekmektedir. Tarafların sorumluluğu ihale sözleşmelerinde belirlenmiştir.
Dava dışı işçiye idarenin yapmış olduğu ödemeden alt işveren olan davalılar sorumludur. Sorumluluk miktarının ne oranda olacağı konusu davamızın çözümlenecek olan sorunlarından birisidir. Davacı ile davalılar arasındaki sözleşmelerde davalıların sorumluluğunun çalıştırmış olduğu işçinin çalışma süresi ile sınırlı olduğunun kabulü gerekir. Davalı şirketlerin kendi nezdinde işçiye çalıştırmadığı dönemler için sorumluluğunun kabul edilmesi hakkaniyete uygun düşmeyecektir.
Yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu gerekçeli, denetime açık olduğundan işbu bilirkişi raporuna itibar edilmekle birlikte, her ne kadar davalı ... firması tarafından ilgili firmanın 21/02/2013 tarihinde Bursa Ticaret Sicil Müdürlüğü'nce tasdik edildiği ve ilgili firmanın dava dışı işçinin işçilik alacaklarından sorumlu olunmadığı iddia edilmiş ise de dava dışı işçinin hizmet döküm cetveli incelendiğinde 07/2012-04/2013 tarihleri arasında 1123244 işyeri sicil nolu işyerinde (... Taş. İnş. Tic. Ltd. Şti.+ Şafak Ögr. Ser. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.'de) çalıştığı hususu tespit edilerek davalı ... şirketinin itirazları yerinde görülmeyerek, davanın kısmen kabulüne, 987,53 TL rücuen tazminat alacağının 07/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Taşımacılık Oto. Tar. Gıda Güzellik Salonu Otopark İşletmeciliği San. Ve Tic. Ltd. Şti.’den alınarak davacıya verilmesine, 1.201,50 TL rücuen tazminat alacağının 07/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Reklam Organizasyon Turizm Taşımacılık Öğrenci Servisleri Temizlik Kiralama Bilgi İşlem Eğitim Medikal Tıbbi Malzeme Labaratuvar ve Tic. Ltd. Şti.den alınarak davacıya verilmesine,6.882,11 TL rücuen tazminat alacağının ( 1.392,42 TL kıdem tazminatı, 2.242,80 TL ihbar tazminatı, 1.532,18 TL yargılama gideri, 1.714,71 TL faiz-icra masrafları olmak üzere) 07/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Taşımacılığı Güzellik Salonu Tekstil Turizm İnşaat Gıda Otomotiv Nakliye San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ alınarak davacıya verilmesine,fazlaya ilişkin taleplerin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
a)987,53 TL rücuen tazminat alacağının 07/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Taşımacılık Oto. Tar. Gıda Güzellik Salonu Otopark İşletmeciliği San. Ve Tic. Ltd. Şti.’den alınarak davacıya verilmesine,
b) 1.201,50 TL rücuen tazminat alacağının 07/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Reklam Organizasyon Turizm Taşımacılık Öğrenci Servisleri Temizlik Kiralama Bilgi İşlem Eğitim Medikal Tıbbi Malzeme Labaratuvar ve Tic. Ltd. Şti.den alınarak davacıya verilmesine,
c) 6.882,11 TL rücuen tazminat alacağının ( 1.392,42 TL kıdem tazminatı, 2.242,80 TL ihbar tazminatı, 1.532,18 TL yargılama gideri, 1.714,71 TL faiz-icra masrafları olmak üzere) 07/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Taşımacılığı Güzellik Salonu Tekstil Turizm İnşaat Gıda Otomotiv Nakliye San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ alınarak davacıya verilmesine,fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,
2-Alınması gerekli 619,65 TL harçtan peşin alınan 238,53 TL'nin mahsubu ile bakiye 381,12 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından sarf edilen aşağıda dökümü yazılı 1.006,70 TL yargılama giderinin kısmen kabul oranına denk gelen 653,82 TL 'sinin , 238,53 TL peşin harcın, 35,90 TL başvurma harcı, 5,20 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 933,45 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ... Taşımacılık Oto. Tar. Gıda Güzellik Salonu Otopark İşletmeciliği San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... Taşımacılığı Güzellik Salonu Tekstil Turizm İnşaat Gıda Otomotiv Nakliye San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin davada kendilerini vekille temsil ettirdiği anlaşıldığından reddedilen maddi tazminat yönünden AAÜT'ye göre belirlenen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak işbu davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından karar tebliği için gerekli miktar kullanıldıktan sonra artan kısmın kararın kesinleşmesi halinde HMK'nın 333.maddesi uyarınca istek halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin, davalı Ne-Ka vekilinin, davalı ... şirketi vekilinin yüzüne karşı,diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK nın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.20/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Yargılama Gideri:
750 TL bilirkişi ücreti
256,70 TL posta ve tebligat gideri
238,53 TL peşin harç
35,90 TL başvurma harcı
5,20 TL vekalet harcı