T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/353
KARAR NO: 2022/136
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/04/2019
KARAR TARİHİ: 09/02/2022
YAZIM TARİHİ: 22/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı ile 18/01/2019 tarihli soğan alım-satım sözleşmesi yapıldığını, sözleşmeye göre 2.000,00 kg soğanın 0,55 USD/kg birim fiyatından daavlıya satılacağı, teslim yerinin Türkiye olacağının belirlendiğini, bu nedenle 92.284,50 USD alacaklı olduklarını, davalı tarafından 12.958,00 USD ödendiğini, ancak 68.826,50 USD'nin ödenmediğini, bu nedenle icra takibi yaptıklarını, davalının itirazı nedeni ile takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile %20 oranında icra-inkar tazminatına hükmedilmesine ve İİK 257.maddesi gereğince ihtiyati hacze karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediğini, aradaki ihtilafın ticari ürün ithalatından kaynaklandığı, ithal edilen ürünlerin ayıplı teslim
edildiği, CIF-Bursa teslim satın alınan ürünlerin bedeli için birçok ödeme yapıldığını, müvekkilinin davacı yana
herhangi bir borcu bulunmadığı için takibe konu ödeme emrine karşı borca itiraz
edildiği, davanın haksız olduğunu, taraflar arasında “kuru soğan sattışı” hususunda sözleşme akdedildiğini,
davacı tarafın 0,50 USD CIF-Bursa bedeli ile soğan satmayı taahhüt ettiği,
6 TIR yüke tekabül eden 143 ton mal gönderildiği, 167.790 kg mal teslim
iddiasının haksız olduğunu, iddia doğru olsa en az 9 tır seferi gerekirken, toplam
taşımanın 6 tır seferi ile olduğunu,
taşıtların nakliye bedellerinin davalı yanca karşılandığı, oysa CIF-CIP teslim
şeklinde navlunu satıcının karşılaması gerektiği, sırf nakliye için 6 tıra 35.000
USD ödeme olduğu,
nakliye bedelleri dışında da 162.106,48 TL ödeme yapıldığı,
asıl sorunun gönderilen ürünün ayıplı olması olduğu, davalıya teslim anında
ürünlerin %90 püreleşmiş ve simsiyah renkte olduğu, tespitlerin davacı taraf
katılımı ile olduğu için ayrıca ayıp ihbarı yapılmadığı, videolarla tespit yapıldığı, taşıma sonunda ayıptan davacının haberdar olduğunu belirterek, haksız ve hukuka aykırı açılan davanın reddini, davacı aleyhine kötü niyet tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
İcra dosyası, bilirkişi raporları, tanık beyanları,
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava ; taraflar arasındaki 18/01/2019 tarihli sözleşme bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile Bursa 9. İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyasında, 68.826,50 USD alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerin takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.
Taraflarca sunulan tüm deliller toplanmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden bilirkişi incelemesi yapılması için talimat yazılmış, taraflarca gösterilen tanıklar dinlenmiştir.
Dinlenen tanık ... beyanında; "....Ben davalı ... Gıda şirketine mal götürmem nedeni ile biliyorum. Davacı şirket Azerbeycanda bulunmaktadır. Burdan da mal almam nedeniyle tanırım. Davalı şirket Türkiye'de bulunmaktadır. Ben uluslararası taşınmacılık yaparım. O günkü taşıdığım şey soğandı. O gün 20 tonun üzerinde soğan taşınmaktaydım. Davacı şirketten Azerbeycan'da soğanı yükledim. İki gün yüklememle gümrük işleri sürdü. Tarihleri zaman geçmiş olması nedeniyle hatırlayamıyorum. Yaklaşık 17-18 ay olmuştur. Gümrükten çıktıktan sonra Türkiye'de Artvin/Hopa gümrüğüne gelmem 2 gün sürdü. Soğanın Türkiyeye girmesi için Tarım Bakanlığı tarafından analiz yapılması gerekiyormuş, davalı şirketin bunu yapması 10 gün sürdü , 10 gün boyunca Gümrükte bekledim. O gün 8 araba idik. 8 arabada bekledik. Analiz yapıldıktan sonra Bursa'ya götürdük, soğanı teslim ettik. Artvin ile Bursa arası da 2 gün sürdü. Soğanı teslim ettik. Davalı şirkette soğanı teslim aldı. Bize nakliye ücretimizi davalı şirket Bursa'da ödedi. 2.200 dolar kadar ödedi. Davacı şirkete ödeyeceği bedelin bir kısmını ödediğini duymuştum. Ancak bir kısmını da malı teslim edince ödeyeceğini biliyordum. Teslim edildikten sonra parayı ödeyip ödemediğini bilmiyorum. Ancak bu olayın gerçekleşmesinde davacı şirketin kusuru yoktur. Çünkü biz orda yüklememizi yaptık. Malı Türkiye'ye getirdik. Ancak davalı şirket gümrükte 10 gün bekletmiştir. Bu bekleme neticesinde deforme olmuş olabilir. Çünkü yüklediğimiz halde değillerdi. Yazı ayı idi ve hava sıcaktı. Davalı şirket gümrükte 10 gün bekletmiştir. Ben bu işi 25 yıldır yapmaktayım. Diğer işlerimizde gümrükte 1-2 gün bekliyorduk. Tarım bakanlığından onay alınması uzun sürdü. 10 gün bekledik. Ancak diğer işlemlerimiz de de davacı şirketin yüklemesi yapması geçen 1-2 günlük süre olağandı. Gümrükte çok bekledik. Bildiklerim bundan ibarettir dedi.Tanıklık ücreti talebim yoktur ..." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Dinlenen tanık ... beyanında; "....Ben taşıma işi ile uğraşıyorum, davacı şirketin de dava konusu olan soğanlarını ben taşımıştım, o tarihte yaklaşık 8 Tır kuru soğanı Azerbaycan'dan yükledik, Tır başı yaklaşık 22 ton soğan yüklenmişti, Hopa'ya yaklaşık 4 günde geldik, Hopa'ya geldiğimizde araçtaki soğanların gümrükten geçmesi için analizinin yapılması gerekiyordu, bu işlemi de alıcının yaptırması gerekir, ancak alıcı analizi süresinde yaptırmadı, yaklaşık 10 gün Hopa limanda soğanlar bekledi, ben soğanların ne vaziyette olduğunu hiç görmedim, ben paramı davalı şirketten aldım, benim işim bitmişti, sonradan iki taraftan da öğrendiğime göre aralarında uyuşmazlık çıkmış, davacı beni aradı, davalının parasını ödemediğini söyledi, davalı da beni aradığında soğanların çürüdüğünü söyledi ancak para ödeyip ödemediğine ilişkin herhangi birşey söylemedi, ben bu taşıma işi karşılığında davalının davacıya ne kadar para ödeyeceğini, herhangi bir ödeme yapıp yapmadığına dair bir bilgiye sahip değilim, bildiklerim bundan ibarettir ..." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Dinlenen tanık ... beyanında;".... Ben davalı şirkette, gelen malları takip etmekte görevli olarak çalışmaktayım , davalı şirket yetkilisi Yusuf bey yurt dışından soğan siparişi vermişti, soğanlar Bursa 'da depoya indiriken ben soğanları kontrol ettiğimde soğanların bize resmi gösterilen soğanla bir alakası olmadığı, tek boy soğan gönderecekleri halde karışık soğan gönderildiği, sağlam soğanla çürük soğanların biraraya konması nedeniyle soğanların çürümeye başlamış olduğunu gördüm teslim sırasında davacı taraftan gelen şahsa ( kim olduğunu şu an bilmiyorum ) soğanları göstererek, iade etmek istediğimi bildirdim , o da bana hallederiz biz Yusuf bey ile hallederiz hatta o sırada Yusuf beyde yanımızda idi, herhangi bir tutanak tutmadık, soğanlar gelir gelmez 3 -4 gün içinde çürükleri ayırmaya başladık ayırma işlemi 20-25 gün sürdü, hatta bizim işçiler ayırma işlemi yaparken davacı tarafın çalışanı da orda idi, gelen soğanların yaklaşık %40-50 'sini çöpe ve hayvanlara verdik, anlaşmaya göre soğanlar Bursa teslimli olarak bize gönderilecekti, gümrükten soğanları kimin aldığını bilmiyorum, kamyonculara ödemeyi biz yaptık , ben dava konusu soğanların gümrükte bekleyip beklemediğini ne kadar beklediğini bilmiyorum , soğanlar bize geldiğinde biz satış için söz vermiştik, ancak irili ufaklı karışık olduğu için ayırmak üzere işçi tuttuk.. " şeklinde beyanda bulunmuştur.
Dinlenen tanık ... beyanında;"....ben nikah memuru olarak çalışmaktayım, taraflar arkadaşım olur, anlaşma yapılırken bende tarafların yanında idim, taraflar soğan işini ortak olarak yapmaya karar verdiler ve davacı şirket yetkilisi Kabil bey Azerbeycan'dan kaliteli soğan temin edecekti, Yusuf bey de Türkiye 'deki satış işini yapacaktı, dava konusu soğanlar tarafların bu şekilde anlaşmaları üzerine Türkiye'ye Kabil tarafından gönderildi, ancak daha sonra Kabil bey, Yusuf beyin masraflar için ortak olarak göndermesi gereken parayı göndermediğini bu sebeple ortaklığı bozduğunu söyleyince ben tarafların arasını bulmak için her iki tarafla da görüştüm, daha sonra Yusuf Bey ortaklığın devamını istedi, Kabil bey ise ben ortak olmayacağım dedi, soğanlar gümrükte 5 veya 6 gün kaldıktan sonra Kabil bey ben bu ortaklığı istemiyorum , ortaklık yapmayacağım, Yusuf masraflara katılmadı dedi, hatta Yusuf bey , Kabil beye istersen mallarını geri al ben almayacağım dedi, Kabil bey de ben bu soğanları burada kimseye satamam, sen sat parasını verirsin dedi, bunun üzerine Yusuf bey soğanları satmayı kabul etti, Yusuf bey soğanları satıp karını kendisi alacaktı, soğanların maliyet bedelini de Kabil beye verecekti, soğanlar gece vakti geldiği için teslim alıp depoya gönderdik, ertesi gün Yusuf bey beni arayarak Kabil beyi de alıp depoya gelirmisin dedi, bende Kabil beyi aradım, Yusuf beyin çağırdığını , bir problem olabileceğini de söyledim, o da bana ben onun ayağına gitmem dedi, bu konuşmanın üzerinden 2-3 gün geçtikten sonra Kabil beyin kabul etmesi üzerine soğanların bulunduğu depoda Yusuf bey ile görüştük, depoda soğanların irili ufaklı olduğunu gördük, tahmimine göre %15-20 civarında bir çürüme vardı, ancak asıl sorun soğanların aynı büyüklükte olmamasından kaynaklanmakta idi, çünkü Yusuf bey soğanları markete satacaktı, soğanlar standart olmayınca Yusuf bey soğanları satamadı, ben tarafları bir kaç tarafa biraraya getirsem de anlaştıramadım, soğanları gümrükten Bursa'ya getiren tırı Kabil bey Trabzon'dan ayarladı, yanlış hatırlamıyorsam parasını Yusuf bey ödedi, soğanların gümrükte 5-6 gün bekleme sebebi, resmi kurumların soğanları tahlil etmek istemesinden kaynaklanmaktadır, gümrüğe malları kontrol için Yusuf bey gitmiştir, gümrükte tahlil için uzunca süre beklemesinin tahlil ücretlerinin ödenmemesinden kaynaklandığından emin değilim , ancak Yusuf bey birara görüşmelerimde tahlil ücretlerinin yatırıldığına dair dekontların elinde olduğunu söyledi, soğanlar depoya geldiğinde % 15-20 eziklik olduğu için ve büyük küçük ayırımı yapmak için seçildi, ben soğanların seçilme sürecinde depoya gittiğimde seçme ayıklama işlemi tam bitmemişti, gelen 2 tırın ayrıştırılan kısmını gördüm, tamamının ayrıştırılmasını görmedim, 7 tır gelmişti, ben sadece 2 tırın ayrıştırmasına şahit oldum... " şeklinde beyanda bulunmuştur.
Dinlenen tanık ... beyanında; "... davalı şirket yetkilisi Yusuf bey bana yurt dışından orta boy soğan geleceğini ve bu soğanları bana satacağını söyledi, ancak soğanlar geldikten sonra baktığımızda soğanlar karışık iri ve küçük boydalardı, çuvalların üstünde orta boy soğanlar vardı, ancak dibi karışıktı, soğanlarda çürüme gördük, %30 bozuk çıktı, %20'si karışık çıktı, %30-40 orta boy soğan çıktı, biz bu soğanların çuvallarını açmadan davacıyı çağırdık, davacı ile İzzet isimli bir arkadaşı birlikte geldiler, bunların yanında açtık soğanlardaki ayıp ve kusurları kendilerine gösterdik, soğanların gümrükte bekleyip beklemediğini bilmiyorum, ancak davalının deposuna geldiği gün ben gidip soğanları inceledim, ilk etapta üç araba ile soğan getirildi, hatta ben Yusuf beye gelen soğanların bozuk ve ayıplı olduğunu bu nedenle devamını almamasını söyledim, davalı şirket yetkilisi bana karşı taraf ile konuştuğunu anlaşacaklarını, ürünleri geri çeviremeyeceğini söyledi ve bu üç araçtan sonra devamında da soğanlar geldi, ben İzzet beyin davacıya senet verdiğini görmedim, tüm gelen soğanları ayıklaması yaklaşık iki ay kadar sürdü, işçi tutarak ayıklattık, yaklaşık %30 kadarı istediğimiz şekilde çıktı, geriye kalanların kimisi ya küçük ya büyük yada çürüktü... " şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tarafından dosyaya sunulan cd görüntülerin çözümünün yapılması ve konuşma dökümü ile teslim edilen ürünlerin görüntülerin fotoğraflanması için konusunda uzman bilirkişi resen seçilerek konuşmaların dökümü ve ürünlerin fotoğraflanması sağlanmıştır.
Konusunda uzman 1
CMR uzmanı ve 1 Gıda Mühendisi bilirkişiden oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdi ile bilirkişi
heyetinden tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda bilirkişi raporu aldırılması için İstanbul Nöb.Asl.Tic.Mah. Talimat yazılmıştır.
İstanbul 9.Asl.Tic.Mah. 2021/39 Talimat
sayılı dosyasında, Gıda Sanayi ve Gıda Kontrolü Lojistik ve Taşıma Hukuku Uzmanı
Dilek Özden Yılmaz ile , Uluslararası Ticaret Hukuku Dr. Öğretim üyesi Turkay Özdemir tarafından düzenlenen 26/08/2021 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; tarihli bilirkişi raporunda; davacı ile davalı arasında toplamda 2000 ton “kuru soğan” tedariki sözleşmesinin
ihtilafsız olduğu, sözleşmede kuru soğan niteliği konusunda hususi bir niteleme
yapılmadığı, standart-dürüstlük kurallarına uygun nitelikte tedarikin sözleşme
şartlarını sağlayacağı,
sözleşme kapsamında davacının davalı yana toplam yedi (7) araçlık net miktarı
167.790 kg kuru (23.970 kg x 7 = 167.790 kg) tedarik ettiği, bu miktar emtianın
davalı yanca gümrük giriş beyanlarının yapıldığı,
toplam gümrük beyanları ile uyumlu bir şekilde CMR taşıma ve sevk evrakına göre
de davacının bürüt 168.000 kg, net 167.790 kg kuru soğanı Bursa’da davalı yana
teslim ettiğinin tespit edildiği,
davacının toplamda mal bedeli olarak 92.284,50 USD alacağa hak kazandığı,
davalı yanın iddialarına karşın, davacı yanca kabul edilen 10.500 USD navlun
ödemesi ve 23.458 USD mal bedeline mahsuben olmak üzere toplam 33.958 USD
tutarında ödemesinin davacının kabulünde olduğu,
buna göre davacı bakiye alacağının 58.326,50 USD kaldığı, bu miktar üzerinden
davacının takibe girişmekte haklı olduğunun değerlendirildiği,
öte yandan davalının 16.500 USD ödemesinde navlun ve bekleme ücreti hususundan
söz edildiği, beklemenin davalı sorumluluk alanında gerçekleştiği için bekleme
ücretlerini mal bedeline sayıştıramayacağı, davalının ithalat süreci için Türkiye’de yaptığı masrafların da alıcı – davalı üzerinde
kalacağı,
davalının ödemelerinden mal bedeli için başkaca ödemesini veya borcu sona erdiren
bir iş veya işlemi ortaya koymadığı sürece davacının kabulünde olan ödemeler
dışında ödemesinin olmadığının değerlendirildiği,
davalı yanın cevap dilekçesinde iddia edildiği gibi malda bozulmadan ve ihracatçı
sorumluluğunda bir zarardan da söz edilemeyeceği,
takip tarihinde geçerli en yüksek usd bir yıllık kamu banka vadeli mevduat faizi
ile davacının alacağını – mal bedeli – sözleşme alacağı olarak takip konusu
edebileceğinin değerlendirildiği,
sözleşme – fatura –ithalat bedeli ödemesi alacağı hususu gözetilerek inkar
tazminatı talebinin sayın mahkemece değerlendirilmesi gerektiğinin bildirildiği görülmüştür.
Taraf vekillerinin beyan
ve itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmak üzere İstanbul Nöb.Asl.Tic.Mah.talimat yazılmıştır.
İstanbul 9.Asl.Tic.Mah. 2021/117 tal.sayılı dosyasında bilirkişiler Dilek Özden Yılmaz ve Turkay Özdemir tarafından düzenlenen 05/01/2022 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda; davacı itirazının yerinde olduğu, maddi hata olan hesaplamada navlun ödemesinin iki
kez hesaba katıldığı gözetilerek, davacının bakiye alacağının 68.826,50 USD
hesaplandığı,
davalı yanca tüm taşımaların tamamlanarak itirazsız yük teslim almaları gözetilerek,
kök rapora yapılan itirazların yerinde olmadığının bildirildiği görülmüştür.
Taraflar arasında 18/01/2019 tarihli soğan alım-satım sözleşmesi yapıldığı, sözleşmeye göre 2.000,00 kg soğanın 0,55 USD/kg birim fiyatından daavlıya satılacağı, teslim yerinin Türkiye olacağı yönünde sözleşme imzalanmıştır.
Sözleşme içeriğinde soğanların kalite veya cinsiyle ilgili bir belirleme yapılmamıştır.Dolayısıyla davacının teslim etmeyi taahhüt ettiği soğanların genel dürüstlük kuralına uygun nitelikte olması halinde sözleşmeye uygun olduğunu kabul etmek gerekmektedir.
Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, izlenen CD 'den soğanların %15-20 oranında fire verdiğinin anlaşıldığı ,davalının soğanlarda %90 oranında bozulma olduğu iddiasını ıspatlayamadığı, incelenen fotoğraflardan malın çıkma olduğu iddiasının ispatlanamadığı, davalının boyutlarına göre ayrıştırılmış soğan beklentisinin sözleşmede yazmadığı için yersiz olduğu, davacının sattığı standart ortalama vasıftaki soğanların sözleşmeye uygun olduğu,2018 yılı mahsülü olan ürünün gümrüğe gelmekle sorumluluğun muhafaza sorumluluğunun davalıya geçtiği ve gümrükteki bekleme süresindeki çürümeyi önleyici tedbirler alınmamasının davalının sorumluluğunda olduğu tüm bu nedenlerle davacının sözleşmeye uygun kalitede soğan teslim ettiği anlaşılmıştır.
Sözleşme bedeli olan 92.284,50 USD'den davalı tarafından yapılan 12.958 USD ödeme ile 10.500 USD navlun ödemesi düşüldüğünde davacının 68.826,50 USD alacaklı olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dava konusu soğanlarda bir miktar ayıp olması ve bu ayıbın standartlara uygun olup olmadığı hususunun bilirkişi raporuyla belirlenebilmesi nedeniyle alacağın likit olmadığı kabul edilerek icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı gerekçeye göre;
1-Davanın kabulü ile ,davalının Bursa 9.İcra Müd. 2019/... esas sayılı dosyasına yapıtğı itirazının iptaline, takibin 68.826,50 USD alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek kamu bankalarının USD cinsinden 1 yıl vadeli hesaba uyguladıkları en yüksek faiz oranıyla birlikte aynen veya tahsil tarihindeki TCMB efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığı ile birlikte takibin devamına,
Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatının reddine,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 64.223,01-TL (karar tarihindeki kur üzerinden hesaplanan) harçtan peşin alınan 5.061,84-TL harcın mahsubu ile bakiye 59.161,17- TL harcın davalıdan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 3.783,13-TL yargılama gideri ile peşin alınan 5.061,84-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı yararına ölçümlenen 64.058,50- TL (karar tarihindeki kur üzerinden hesaplanan)vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine
Dair ,taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 09/02/2022
Başkan ...Üye ... Üye ... Katip ...
¸E-imzalıdır. ¸E-imzalıdır. ¸E-imzalıdır. ¸E-imzalıdır.
Davacı gideri;
123,90 TL ilk gider,
2.900,00 TL bilirkişi ücreti,
759,23 TL tebligat ve posta gideri,
3.783,13 TL toplam gider