T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/355
KARAR NO: 2021/83
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... -
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/04/2019
KARAR TARİHİ: 04/02/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 09/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin 16/06/2017 tarihinde 170600139 sayılı fatura ve 48.897,80 TL bedelle davalıdan Dacia Dokker Combi Ambiansce marka bir adet minibüs satın aldığını, alınan aracın yine müvekkiline ait 16 ... 89 plaka ile trafik siciline kaydedildiğini, aracın alındığı tarihten bu yana müvekkili fabrikanın tek işçi servisi olarak 3 vardiya çalışan fabrikada aralıksız olarak kullanıldığını, söz konusu aracın uydu üzerinden 7/24 takip edildiğini, kontağı açıldığı andan itibaren tüm hareketlerinin sisteme kaydedildiğini, müvekkili şirketin çalışanı tarafından 19/04/2018 tarihinde duvara sürtünme nedeniyle aracın ön tamponundaki açılan kısmının boyanması için bölgedeki usta eller kaporta firmasına gidildiğinde firma yetkilisinin müvekkilinin haricen anlayamayacağı ancak konudaki eksperlerin anlayacağı şekilde aracın daha önce fabrikasyon boya dışında boyanmış olduğunu araç sürücüsüne bildirdiklerini, o tarihe kadar müvekkilinin aracında bir kaporta boya işlemi yaptırılmadığı, kasko sigorta ile teminatlı, hiçbir kazaya veya darbeye maruz kalmadığını, aracın kaportasının tamamının bu konuda eksper olan Dynoplus firmasına incelettirildiğini, dynoplus firmasının eksperleri incelenmesinde aracın tavanının, sağ ön ile arka kapıları ile tavanının fabrikasyon boya dışında kalın bir boya tabakası ile tamamen boyanmış olduğunu, motor kapağının bir yanının da sonradan orjinal olmayan farklı şekilde bağlandığını tespit ettiklerini, söz konusu aracın yukarıda belirtildiği üzere müvekkili firmanın tek servis aracı olduğunu, alındığı tarihten itibaren aralık 7 gün 24 saat bu işte kullanıldığını, bu süre içerisinde hiçbir kazaya veya darbeye maruz kalmadıklarını, aracın müvekkiline teslim edilmezden önce bir şekilde kaza yaptığı, orjinal boya dışında farklı kalın bir boya tabakası ile boyandığı, motor kaputunda da orjinal olmayan bağlantı yapıldığı anlaşıldığını, bu hususun Bursa 23. Noterliğinin 26/04/2018 gün ... sayılı ihtarnamesi ile davalıya ihtar edildiğini, aracın ayıpsız olan misli ile değişimi talep edildiğini, ancak bu talebe bir cevap alınamadığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile dava konusu ayıplı 16 ... 89 plaka sayılı aracın ayıpsız misli ile değişimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı, aynı talepli davasını Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2018/727 Esas sayı ile ikame ettiğini, bu davada istinaf kanun yoluna başvurmuş olup, dava halen derdest olduğunu, derdest davanın yargılaması sürerken açılmış olan mükerrer davanın reddi gerektiğini, yetki itirazlarının bulunduğunu, davacı, ihbar ve muayene yükümlülüğünü yasal süresi içerisinde yerine getirmediğini, T.T.K. 25/3 maddesi gereği teslimden sonraki 6 aylık sürede açılmayan dava zamanaşımına uğradığını, dava hakkı makul sürede kullanılmamış olmakla davanın reddi gerektiğini, terditli taleple açılan davanın reddi gerektiğini, davacının kullanımındaki aracın üreticisi müvekkil ... A.Ş. olmadığını, ... A.Ş., Renault marka araçların Türkiye’de distribütörlüğü üstlenen ithalatçı ve dağıtıcı firma olduğunu, BK. ve TTK hükümleri gereği, ayıba karşı tekeffül hükümlerinin satıcı haricinde, ithalatçı-dağıtıcıya vb. yüklenmesi hukuken mümkün olmadığını, davanın usule ilişkin nedenlerle esasa girilmeksizin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, aracın fatura irsaliyesi, araç kartı, trafik sicili, araç takip sistem kayıtları, zorunlu trafik ve kasko sigortaları, eksper raporu, ihtarname, Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/727 esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Uyuşmazlık, taraflar arasında kurulan Dacia marka bir adet minibüsün satışına ilişkin sözleşme kapsamında aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise davalı satıcının ayıba karşı sorumluluğu, davacının bu kapsamda ayıpsız misli ile değişim veya tenzil taleplerine ilişkindir.
Dava konusu araç üzerinde 1 otomotiv, 1 makine mühendisi, 1 boya konusunda uzman bilirkişi heyeti eşliğinde keşif yapılarak, dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: Dava dışı Dynoplus firması tarafından düzenlenen aracın ekspertiz raporu ile fiili durumun uyumlu olduğu, dava konusu 16 ... 89 plakalı aracın Dacia marka, Dokker Combi Ambiance tipi, 2017 model, UU10SDML55159736 şase nolu kapalı kasa kamyonetin ayıplı olduğu, ayıpların dışarıdan bakıldığında anlaşılabilecek nitelikte olmadığından gizli ayıp niteliğinde olduğu, dava konusu araçta toplam 5.000 TL semen tenzili olduğu mütalaa edilmiştir.
Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karşı yapmış oldukları itiraz kapsamında dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek, ek rapor düzenlenmesi talep edilmiştir.
Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu ek bilirkişi raporunda özetle: Dava dışı Dynoplus firması tarafından düzenlenen aracın ekspertiz raporu ile fiili durumun uyumlu olduğu, dava konusu 16 ... 89 plakalı aracın Dacia marka, Dokker Combi Ambiance tipi, 2017 model, UU10SDML55159736 şase nolu kapalı kasa kamyonetin ayıplı olduğu, ayıpların dışarıdan bakıldığında anlaşılabilecek nitelikte olmadığından gizli ayıp niteliğinde olduğu, dava konusu araçta toplam 5.000 TL semen tenzili olduğu mütalaa edilmiştir.Uyuşmazlık noktaları; davaya konu QUANTUM marka, QLG-1100 tipi, CNC tezgahın ayıplı olup olmadığı, ayıbın açık ayıp mı, gizli ayıp mı olduğu, ayıp ihbarının zamanında yapılıp yapılmadığı, sözleşmeden dönme, bedel iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Taraflar arasındaki ilişki ticari satım sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Ticari satım sözleşmesinin düzenlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan hükümler değerlendirildiğinde,
6098 Sayılı TBK'nun 219.maddesine göre, satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmamasından da sorumludur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.
Ticari satımlarda, 6102 Sayılı TTK 23/1-c bendine göre, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda TBK 223.maddesi 2.fıkrası uygulanır.
6098 Sayılı TBK'nun 223/1 fıkrasına göre, alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
6098 Sayılı TBK'nun 223/2. fıkrasına göre ise , alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.
Ayıpları bildirmenin içeriğini ve zamanında yapıldığını ispat külfeti, alıcıya düşer.
TBK'nun 223.maddesindeki ihbar süreleri hak düşürücü süre olup, hakim tarafından re'sen gözönünde tutulur.
Ayıp ihbarının süresinde yapılmamış olması halinde, satıcı ayıplı maldan sorumlu olmaz.
Diğer yandan 6102 Sayılı TTK.18 maddesinin 3 fıkrasında "tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığı ile taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır" düzenlemesi bulunmaktadır.
Satılan maldaki ayıpların ihbarı herhangi bir şekle tabi tutulmamıştır. Ancak, uyuşmazlık halinde ayıp ihbarının kanıtlanması şekle tabidir. Tacirler arası ticari satımlarda ayıp ihbarının 6102 Sayılı TTK.'nun 18/3 maddede öngörülen şekilde yapıldığı kanıtlanmalıdır. Diğer bir anlatımla bu yön ispat koşuludur.
O halde toplanan delillerden yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olayda, taraflar arasında Dacia marka bir adet minibüsün satımına dair 16/06/2017 tarihinde ticari alım satım sözleşmesi düzenlendiği ve davacı tarafa aracın teslim edildiği, bedelin davalıya ödendiği ancak aracın boyalı ayıplı olduğu ileri sürülerek aracın misli ile değişim ya da tenzili talep edilmiştir.
Davacı tarafından 26/04/2018 tarihli ihtarname ile usulune uygun ayıp ihbarının yapıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu araç üzerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemeleri sonucunda düzenlenen 02/06/2020 tarihli bilirkişi heyetinin raporu ve 21/12/2020 tarihli ek bilirkişi raporunun gerekçeli denetime açık ve olaya uygun olduğundan itibar edilerek, aracın boyalı, ayıplı olduğunun tespit edildiği, ayıbın niteliği, araç değişimini gerektirmediği, ağır kusur şartlarının oluşmadığından ayıpsız misli ile değişim talebinin reddine, semenden tenzil kararı verilmesi ayıbın niteliği dikkate alındığında hakkaniyete uygun olup bilirkişi heyetinin 21/12/2020 tarihli ek raporunda nispi metoda göre hesaplanan 5897 TL talebinin kabulune , davacı tarafından davalıya ayıpsız misli ile değişime dair noter ihtarnamenin tebliği ve 7 günlük süreden sonra 04/05/2018 tarihi itibariyle temerrüdün oluştuğundan bu tarihten itibaren avans faizi işletilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-a-Davacının ayıpsız misli ile değiştirilme talebinin reddine,
b- 5,897,00 TL semen tenzili alacağının 04/05/2018 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 402,82 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 835,06 TL'nin mahsubu ile bakiye 432, 23 TL fazla karar ve ilam harcının kararın kesinleşmesine müteakip istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri 2.400,00 TL, keşif harç ücreti 384,90 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 197,70 TL olmak üzere toplam 2.982,60 TL yargılama gideri ve 402,82 TL peşin harç olmak üzere toplam 3385,42TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 4080 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/02/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.