T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/405 Esas - 2021/991
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/405
KARAR NO: 2021/991
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACILAR : 1- ... - T.C.N. ... - ...
2- ... - T.C.N. ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 1- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR : 2- ... - ...
3- ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 21/06/2018
KARAR TARİHİ: 25/11/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilerinin annesi ...'ın 23.12.2016 tarihinde davalı ...'nın sevk ve idaresindeki 16 ... 0456 plaka numaralı ticari minibüsün çarpması sonucu ölümlü trafik kazası nedeni ile hayatını kaybettiğini, kazanın oluşumunda davalı sürücü ...'nın kusurlu olduğunu, bu kaza sonucu anneleri ölen davacıların büyük bir yıkım yaşadıklarını belirterek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla 500,00 TL maddi tazminatın, davacılar yönünden ayrı ayrı 50.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; Davalı ...'nın meydana gelen trafik kazası nedeniyle Bursa 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/45 Esas 2017/904 Karar dosyası ile yargılandığını ve 12.100 TL adli para cezası ile cezalandırıldığını, alınan bilirkişi raporunda da davalı sürücü ...'nın alt düzeyde tali kusurlu olduğu, müteveffanın asli kusurlu olduğunun subut bulduğu davacının haksız zenginleşme amaçlı dava açtığı iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde; dava şartlarının yerine getirilmediği, sigortalıya ait araç sürücüsünün kaza sırasındaki kusur oranı ile sınırlı olarak kusur oranının tespitinin gerekli olduğu, müvekkili şirketçe düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) sigorta poliçesinin manevi tazminat teminatının bulunmadığı, dava şartları yerine getirilmediği iddia edilerk davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesinde ... Sigorta AŞ'nin poliçe düzenleyen olduğundan bahsedilmeden davalı sıfatı ile hakkında dava açılmış ise de, ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde şirketin zorunlu mali sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesini düzenlemiş olduğunu açıklanmıştır.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Bursa 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/45 ceza dosyası, Adli tıp kurumu raporu, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SON
Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında kazanın gerçekleştiği mahalde 1 trafik bilirkişisi eşliğinde keşif yapılmasına karar verilmiştir.
Trafikçi bilirkişinin 04/01/2021tarihli raporunda özetle: Yaya ... T.C Kimlik Numaralı ... taşıt yolu üzeri çarpma noktasına 16 metre mesafede ışıklı yaya geçidinin olduğu dikkate alındığında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununu 68.nci maddesinin B bendindeki yayaların uyacakları kurallar başlıklı KANUN MADDE 68- yayaların uyacakları kurallar uyarınca taşıt yolünün karşı tarafına geçmek isteyen yayaların taşıt yolunu, yayâ ve okul geçidi ile kavşak giriş ve çıkışları dışında herhangi bir yerden geçmeleri yasak olduğu, yayalar, bu yerlerden geçerken yaya ve okul geçitlerinin bulunduğu yerlerde, geçitte yayalar için ışıklı işaret varsa bu işaretlere uymak, zorunda olduğu, yaya yollarında, geçitlerde veya zorunlu hallerde taşıt yolu üzerinde bulunan yayaların, trafiği engelleyecek veya tehlikeye düşürecek şekilde davranışlarda bulunmaları veya buraları saygısızca kullanmalarının yasak olduğu, kurallara riayet etmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda asli yönden ve %60 (yüzdealtmış) oranında kusurlu olduğu, 16 ... 0456 plakalı araç sürücüsü ... izah edilen nedenlerle aynı şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak başlıklı 52.nci maddesinin A-B bendinde KANUN MADDE 52- G) kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorunda olduğu, karayollarında trafiğin akışı başlıklı 46.ncı maddesinin C bendinde KANUN MADDE 46- C) Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek, zorundadırlar ve trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu başlıklı 47.nci maddesinin C- bendindeki KANUN MADDE 47- Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymak zorunda olduğu, belirtilen hükümlerine riayet etmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda tali yönden üst derecede %40 (yüzdekırk) oranında kusurlu olduğu, mütalaa edilmiştir.
Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında dosyanın ATK trafik ihtisas dairesine gönderilerek tarafların kusur oranları konusunda rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 11/03/2021 tarihli raporunda özetle: Davalı sürücü ...'nın, %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu, müteveffa yaya ...'ın, %60 (yüzde altmış) oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.
Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında aktüer bilirkişisine tevdi edilerek davacıların destekten yoksun kalma tazminat miktarı konusunda rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.
Aktüer bilirkişinin 14/10/2021tarihli raporunda özetle: ...'ın vefat tarihi olan 23.12.2016 itibariyle, davacıların reşit ve evli olmaları, destek ihtiyaç dönemlerinin sona erdiği, davacı ... tarafından kazalı annesinin çocuğuna bakmakta olduğu, birlikte kaldıklarını ileri sürerek destek zararı talep ettiği, dosyada davacının çocuğunun bulunduğu, çocuğun yaş ve eğitim durumları, bakım ihtiyacı ve kazalının davacı çocuğuna bakmakta olduğu, vefat nedeni ile davacının bu hususta masraf yapmakta olduğuna ilişkin bilgiye/belgeye rastlanılmadığı, bir diğer açıdan büyükannenin toruna bakmasının insani bir ... olduğu, para karşılığı olmayacağı ve para ile değerlendirilemeyeceği, bu nedenle hesaplama yapılamayacağı, davacıların destek zararlarının bulunmadığı mütalaa edilmiştir.
O halde yukarıdaki açıklamalar ve toplanan delilerden, davacıların murisi ...' a davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu 16 ... 0456 plakalı aracın çarpması sebebiyle meydana gelen 23/12/2016 tarihli ölümlü trafik kazasında, düzenlenen kaza tespit tutanağı, Bursa 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/45 Esas sayılı dosyasında kazaya ilişkin beyanlar ile keşif, bilirkişi raporu ve mahkememiz yargılaması sırasında düzenlenen trafik bilirkişi raporu ile ATK Trafik İhtisas Dairesinin 11/03/2021 tarihli raporu kapsamında, davacıların murisi ...'ın kaza mahallinde karşıdan karşıya geçmek için yaya geçidini kullanmadan can güvenliğini tehlikeye atarak sağ tarafından gelen aracın hız ile mesafesini dikkate almadan ilk geçiş hakkını araca vermeden karşıya geçmesi sırasında meydana gelen olayda asli ve %60 oranında kusurlu olduğu, davalı sürücünün ise kaza mahallinde sola dönüş yapmak için duran minübüsü dikkate alarak kontrollü, tedbirli şekilde hareket etmediği, davacıların murisi yayaya karşı etkin tedbir almadığı, sinyalize trafik ışıkları ile yaya geçidinin bulunduğu yerleşim yerindeki kavşaklarda kavşak giriş ve çıkışlarında yayaların olabileceğinin öngörülerek mevcut hızlarını düşürmeleri gerektiği halde mevcut hızıyla durma eylemini yapmadığından davalının %40 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Diğer yandan destekten yoksun kalma tazminat ının yasal dayanağı Türk Borçlar Yasası'nın 53.(Eski BK 45) maddesi olup, destek kavramı, hukuki bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu amaçlar ve hısımlık ilişkisine ya da yasanın nafaka hakkındaki düzenlemelerine dayanmaz. Yasa gereğince bir kimseye yardım etmek zorunda bulunan kişi değil, eylemli ve düzenli olarak onun geçiminin bir bölümünü veya tümünü sağlayacak biçimde yardım eden ve olayların olağan akışına göre, eğer ölüm gerçekleşmeseydi az veya çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Diğer bir anlatımla; yasa ile ya da sözleşmeye konulmuş bir ödev bulunmaksızın bir kimsenin eylemli ve düzenli olarak ötekine yardım etmesi ve ileride yardımın sürüp gitmesinin beklenir bulunması ölenin destek sayılması için yeterlidir. Destek kavramının dayanağı hukuksal bir ilişki değil, eylemli bir durumdur. Bu nedenle miras hukuku veya nafaka yükümlülüğü ile ilgili değildir. Eylemli destek, yardımlarda düzenlilik ve devamlılık halinde söz konusu olur.
Bu durumda; davacılar ile kazada ölen ... arasında fiili desteklik ilişkisi bulunduğu, ölenin davacılara düzenli ve devamlı yardımının olduğunun ibraz edilen delillerle ispat edilmediği, davacıların evli olduğu, çocuğuna müteveffanın bakmasının fiili destek sayılamayacağı, babaannenin toruna bakmasının manevi bir ... olup değerinin söz konusu olmadığı gibi düzenli ve devamlı bir şekilde parasal yardım olduğunun sabit olmadığından desteklik ilişkisinden de söz edilemeyeceği kanaatine varılarak davacıların destekten yoksun kalma zararlarına dair maddi tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacıların manevi tazminat talebi yönünden değerledirildiğinde, bilindiği üzere Borçlar Kanunu’nun 56.maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önüne alarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Bu para tutarı asıl olarak ne tazminat ne de bir cezadır. Amacı zarara uğrayanda bir huzur duygusu doğurmak ve ruhi ızdırabını dindirmek olması nedeniyle tazminata benzer bir fonksiyonu vardır. O halde tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Yukarıdaki açıklamalarda, toplanan delillerden, meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların annelerinin ölümü ile sonuçlanan olayda, tarafların kusur oranları, olayın meydana geldiği tarih, olayın meydana geliş şekli, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, olay tarihindeki paranın alım gücü, desteğin ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmende olsa giderilmesi amacıyla, müteveffa ...'ın çocukları davacı ... için 18.000,00-TL , davacı ... için 18.000 TL manevi tazminatın hak ve nesafet kuralları çerçevesinde takdir edilerek manevi tazminat talebinin davalılar sürücü, ve işletenden alınarak davacıya verilmesine dair manevi tazminat talebinin kısmen kabulune, davalı tarafın eyleminin haksız fiil olup kaza tarihi itibariyle temerrüdün gerçekleştiğinden bu tarih itibariyle yasal faiz işletilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davacıların maddi tazminat taleplerinin reddine,
2-Davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile,
-Davacı ... için 18.000 TL,
-Davacı ... için 18.000 TL olmak üzere toplam 36.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 23/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'ndan müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
3-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.459,16 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 343,26 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.115,90 TL nispi karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...'ndan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 1.450,00 TL, ATK rapor masrafı 723,00 TL, keşif harcı 384,90 TL, keşif araç ücreti 150,00 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 369,05 TL olmak üzere toplam 3.076,95 TL yargılama giderinden kabul ve red oranlarına göre hesaplanan 1.102,19 TL yargılama gideri ve 343,26 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.445,45 TL yargılama giderinin davalılar ... ve ...'ndan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ... tarafından yapılan; posta tebligat masrafı 47,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranlarına göre hesaplanan 30,16 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Davalıların yargılama sırasında kendilarin vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminatın reddi sebebiyle A.A.Ü.T göre 500 TL vekalet ücretinin davacı ... den alınarak davalılara verilmesine,
8-Manevi tazminat talebi yönünden; davacıların ihtiyari dava arkadaşı olduğundan ve yargılama sırasında kendilerinin vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen ... için 5.100,00 -TL, davacı ... için 5.100,00-TL olmak üzere olmak üzere toplam 10.200 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'ndan müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
9-Davanın reddedilen manevi tazminat talebi yönünden davalılar ... ve ...'nın yargılama sırasında kendilerini vekil ile temsil edildiğinden A.A.Ü.T' nin 10. Maddesine göre belirlenen her bir davacı için 5.100,00 TL olmak üzere toplam 10.200 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalılara verilmesine,
10-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/11/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.