T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/680 Esas - 2021/841
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/680
KARAR NO: 2021/841
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACILAR : 1- ... - T.C.N. ...
2- ... - T.C.N. ...
3- ... - T.C.N. ...
4- ... - T.C.N. ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 1- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR : 2- ... -
3- ... SERVİS TAŞIMACILIĞI ... TELEKOM TİCARET VE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 19/07/2019
KARAR TARİHİ: 18/10/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: 08/02/2019 tarihinde davalılardan ... sevk ve idaresinde bulunan 16 ... 5225 plaka sayılı olonun müvekkillerimin murisi olan ...'na çarpması sonucu ölüm ile neticelenen tralik kazası meydana geldiğini, kaza neticesi ağır yaralanan ... 11/02/2019 tarihinde vefat ettiğini, kaza yerinde tek taraflı olarak düzenlenen kaza tespit tulanağı ile müvekkillerimin murisi asli kusurlu olarak gösterildiğini, davalı ... hakkında Bursa 16, Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/288 E. Sayılı dosyası ile dava açılmış ve derdest olduğunu, kaza tespit tutanağı ve Ceza dosyasında alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, kazanın kavşakta ve yaya geçidinin bulunduğu yerde meydana geldiği ve yayanın sürüklenmek suretiyle yaya geçidinin ilerisine taşındığı anlaşıldığını, davalılardan ... Sigorta AŞ. Kazaya karışan aracın Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta edeni olup maddi zarardan poliçe limitleri ile sorumlu olduklarını, arabulucu aşamasında 53.549,00 TI davalı ... sigorta tarafından müvekkillerime ödeme yapıldığını, haricen yaptırdığımız aktüerya raporuna göre sigorta şirketi eksik hesaplama yapıldığını, diğer davalı ruhsat sahibi olup maddi ve manevi tüm zararlardan sorumlu olduklarını, 16 ... 5225 plaka sayıl araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep ettiklerini, davacılardan ... ölenin annesi, ...'nun oğlu olup sadece manevi tazminat talepleri bulunduğunu, bu nedenlerle fazla ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 8.000,00 TL ... için Maddi tazminat, 75.000,00 TL manevi tazminat, ... için 2.000.00 TI Maddi tazminat, 50.000,00 TI manevi tazminat, ... için 50.000,00 TL Manevi tazminat, ... için 25.000,00 Manevi Tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (sigorta şirketinin sadece maddi tazminat ile sorumlu tutulması) kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının davasını belirsiz alacak davası olarak açtığını ancak 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, destekten yoksun kalma tazminatının kriterlerini somut olarak belirlemiş ve destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasının nasıl ve ne şekilde yapılacağının sınırlarını belirlendiğini, anılan nedenle, davacının haricen tespit edebileceği sürekli sakatlık tazminatı tutarı belirlenebilir iken, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yararının bulunmadığını, dava konusu kaza sebebiyle davacılara tazminat ödemesi yapılmış ve zararın tamamı karşılandığını, dava dilekçesinde bahsi geçen 08.02.2019 tarihli kazaya karıştığı belirtilen 16 ... 5225 plaka sayılı aracın müvekkil şirkete 14.08.2018/08.08.2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 193113787 numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, söz konusu poliçede ölüm / sürekli sakatlık teminat limiti kişi başı 360.000,00 TL olduğunu, davacı ..., ... ve ... işbu davayı ikame etmeden önce müvekkil şirkete dava konusu talep nedeniyle, başvuruda bulunmuş ve bu kapsamda müvekkil şirket nezdinde ... numaralı hasar dosyası açılarak davacıların tazminat talebi değerlendirmeye alındığını, yapılan değerlendirme sonucunda, ... numaralı hasar dosyasında davacı ... için 02.05.2019 tarihinde 48.278,19-TL, ...' na da aynı tarihte 881,81-TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi yapıldığını, ... açısından yapılan değerlendirmede ise desteklik yaşını geçtiği tespit edilmiş olması sebebiyle herhangi bir ödeme yapılmadığını, davacıların tüm zararı karşılanmış olup müvekkil şirket aleyhine karşılanmamış zarar olduğu iddiası ile açılan haksız ve mesnetsiz işbu davanın reddi gerektiğini, daha sonra davacılar tarafından, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen 5/A maddesi gereğince 01.01.2019 tarihi itibariyle ticari uyuşmazlıklar bakımından dava şartı olarak getirilen arabuluculuğa başvurulduğunu, başvuru sonucu 2019/42795 numaralı arabuluculuk dosyası açıldığını, tarafımızca düzenlenen her oturuma katılım sağlandığını, fakat ilgili arabuluculuk dosyası, davacıların tüm zararı karşılanmış olması sebebiyle 29.05.2019 tarihinde anlaşamama ile sonuçlandığını, arabuluculuk görüşmesi sonrasında davacı ... işbu davayı ikame etmeden önce müvekkil sigorta şirketine başvuruda bulunduğunu, başvuru kapsamında ... için 24.06.2019 tarihinde 4.389,42-TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi yapıldığını, davayı ve bakiye alacak iddiasını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, yapılan tazminat ödemesi sonrasında ... numaralı ZMMS poliçesinin bakiye teminatı 306.451,00-TL olduğunu, davacı yanların tüm zararı karşılanmış olup müvekkil şirket aleyhine karşılanmamış zarar olduğu iddiası ile açılan haksız ve mesnetsiz işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili ...'un ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. Ve San. Ltd. Şti.' de servis şoförü olarak çalışmaktayken işi gereği sevk ve idaresinde olan servis aracı ile trafiğe çıktığı sırada tazminat talebine konu olay meydana geldiğini, söz konusu ölümlü trafik kazasına karışan 16S5225 plakalı araç ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. Ve San. Ltd. Şti. Adına kayıtlı olduğunu, 2918 sayılı KTK’nun 85/1. Mad. göre : “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bir teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan ortalaşa ve zincirleme sorumlu olurlar.” denildiğini, ilgili kanun açık hükmü gereğince, işletenler “tehlike sorumluluğu” ilkesince sorumluluklarının doğal sonucu, sürücünün ve yardımcı kişilerin kusurlu eylemlerinden “ kendi kusuru gibi ” sorumlu olduklarını, dolayısıyla davalıların tazminat taleplerini ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. Ve San. Ltd. Şti. ' ne ve sigorta şirketine karşı yönlendirilmesi gerektiğini, bu suretle de bir diğer müvekkil ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. ve San. Ltd. Şti. yönünden kabul anlamına gelmemek kaydı ile ... yönünden husumet itirazımız bulunduğunu, davacılar tarafından müvekkil ...' un müteveffa yaya ...'nun ölümüne kusurlu davranışı nedeniyle sebebiyet verdiği gerekçesiyle maddi ve manevi tazminat talepli dava açılmış olsa da; müvekkilinin olayın meydana gelmesinde kusuru olmaması, tazminat talebinin yerinde olmaması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, söz konusu zararın meydana gelişinde müvekkilin herhangi bir kusurunun bulunmayışı, yaya müteveffa ...' nun 2918 sayılı KYT Kanununun madde 68 ve bağlı yönetmeliğin madde 138 de belirtilen yaya kurallarına aykırılık teşkil eden asli derecede kusurunun sebebiyet vermesi ve ayrıca araç işleten olarak sorumluluğun ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. ve San. Ltd. Şti.' nde ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta olan ... Sigorta A.Ş'nde bulunmasından dolayı müvekkil ...'a yönlendirilen haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. Ve San. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacılar tarafından işleten sıfatıyla müvekkil şirket ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. Ve San. Ltd. Şti. hakkında müteveffa yaya ...' nun ölümüne neden olan kazada kusursuz sorumluluk gerekçesiyle maddi ve manevi tazminat talepli dava açılmış olsa da; müvekkilin olayın meydana gelmesinde kusursuz sorumluluğunun dahi olmaması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, diğer müvekkil ..., Beyazıt Caddesinden Ali Ferruh Yücel Caddesine geçiş yaptığı sırada; trafik lambası araçlar için yeşil ışık yanmasına rağmen müteveffa dikkatsizce yaya geçidi olmayan yerden kendini tehlikeye atarak 16 ... 5225 plakalı aracın sol tarafından önüne atlamıştır ve araca kendisinin çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesiyle Bursa 16. Asliye Ceza Mahkemesi 2019/288 E. Sayılı dosyası ile Taksirle Ölüme Neden olma suçundan diğer müvekkil ... hakkında dava açıldığını ve dava hakkında henüz hüküm verilmemiş olup derdest durumda olduğunu, söz konusu ceza dosyasında olayla ilgili tutulan Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı özet kısmında; müvekkilin "Ali Ferruh Yücel Caddesinden Setbaşı istikametine üç şeritli yolun orta şeridini takiben seyri esnasında kendisine yeşil ışık yandıktan sonra Gökdere trafik lambalı ve Yaya Geçitli kontrollü kavşağı geçtiği esnada..." ifadelerinden trafik kurallarına açıkça uyduğu anlaşıldığını, müteveffa, Karayolları Trafik Kanununun yayalar için olan kurallarını ihlal ederek kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, dolayısıyla tutanaktan da anlaşılacağı üzere ..., sürücü olarak uyması gereken tüm trafik kurallarına uymuştur, bu nedenle müvekkil şirketin hiçbir sorumluluğu olmadığını, dolayısıyla kazanın oluşmasında diğer müvekkil ...'un tali dereceden dahi sorumluluğunun olmadığı açıkken, müvekkil şirketin kusursuz sorumluluğundan söz etmek mümkün olmadığını, müvekkil şirketin olayla hiçbir bağlantısı olmadığını, kazanın meydana gelmesindeki tüm kusur müteveffa yaya ...'na ait olup müvekkil şirkete yöneltilemeyecek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Bursa 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/288 E. sayılı dosyası, MOBESE kayıtları, Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Arvento Araç Takip Mobil Sistemleri kayıtları, tanık ifadeleri, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı, maddi tazminat ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Aktüerya bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: Aile durum belgesine göre, Müteveffanın annesinin yaşıyor olduğu bilgisinin bulunduğu görüldüğü, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 22.06.2018 Tarih Esas No: 2016/5 Karar No: 2018/6 sayılı kararı ile anne ve babanın destek tazminatı alacakları kabul edilmesi nedeniyle Dava dışı annenin destek zararı hesaplanarak ayrıldığını, davacıların Destekten Yoksun Kalma Zararı 02.05.2019 Ödeme Tarihi itibariyle hesaplanması sonucunda; Davacı dul eşin karşılanmamış zararının 25.828,22 TL, Dava dışı annenin karşılanmamış zararının 13.895,26 TL, çocuğun karşılanmamış destekten yoksun kalma zararının 835,31 TL olacağı hesaplandığını, davacıların Destekten Yoksun Kalma Zararı 2021 Tarihi itibariyle hesaplanması sonucunda; Davacı Dul Eşin destekten yoksun kalma zararının 43.289,92TL, Dava dışı annenin destekten yoksun kalma zararının 18.478,63TL, Davacı çocuğun destekten yoksun kalma zararının 708,42 TL olduğu mütalaa edilmiştir.
Dosya ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderilerek, tarafların kusur oranının tespit edilmesi amacıyla rapor düzenlenmesi talep edilmiştir.
ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından mahkememize gönderilen ATK raporunda özetle: Davalı sürücü ... yönetimindeki servis minibüsü ile ışık kontrollü kavşaktan yeşil ışıkta geçtikten sonra orta refüjden kaplamaya giriş yapan yayaya karşın ikazla birlikte çarpma öncesinde zamanında etkili tedbir almamış olmakla olayda kusurlu olduğu, Müteveffa yaya ..., kendi can güvenliği açısından olay yerine yakın mesafede bulunan ışık kontrollü yaya geçidinden geçmemiş, kontrolsüz bir şekilde yola girip davalı idaresindeki minibüsün sadmesine maruz kalarak ilk geçiş hakkını bu araca bırakmamış olmakla olayda kusurlu olduğu, Davalı sürücü ... 'un %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu, Müteveffa yaya ... 'nun %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davalılardan ... sevk ve idaresinde bulunan 16 ... 5225 plaka sayılı aracın davacıların murisi olan ...'na çarpması sonucu ölüm ile neticelenen trafik kazasına dayalı maddi-manevi tazminat talebine ilişkindir.
Davacılar vekili 15/10/2021 tarihli beyan dilekçesiyle ve 18/10/2021 tarihli duruşmada tüm davalılar yönünden maddi tazminat taleplerinden feragat ettiklerini beyan etmiştir.
Davalı sigorta vekilinin yargılama giderleri ve vekalet ücretinden feragat ettiğine ilişkin beyan dilekçesi sunmuştur.
Davacıların manevi tazminat talebi yönünden ise bilindiği üzere Borçlar Kanunu’nun 56.maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önüne alarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Bu para tutarı asıl olarak ne tazminat ne de bir cezadır. Amacı zarara uğrayanda bir huzur duygusu doğurmak ve ruhi ızdırabını dindirmek olması nedeniyle tazminata benzer bir fonksiyonu vardır. O halde tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Somut olayda; 08/02/2019 tarihinde davalı ... sevk ve idaresinde bulunan 16 ... 5225 plaka sayılı aracın davacıların murisi olan ...'na çarpması neticesine dayalı olarak manevi tazminat talep edildiği, müteveffanın %80 kusurlu olduğu, olayın meydana geldiği tarih, olayın meydana geliş şekli, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, olay tarihindeki paranın alım gücü dikkate alınarak davacılarda oluşan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davacıların maddi tazminat taleplerinin FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
2-Davacı ...’nun manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜNE, buna göre 15.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...’dan ve davalı ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. Ve San. Ltd. Şti. ‘den kaza tarihi olan 08/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’na verilmesine, FAZLAYA İLİŞKİN TALEBİN REDDİNE,
3-Davacı ...’nun manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜNE, buna göre 11.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...’dan ve davalı ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. Ve San. Ltd. Şti. ‘den kaza tarihi olan 08/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’na verilmesine, FAZLAYA İLİŞKİN TALEBİN REDDİNE,
4-Davacı ...’nun manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜNE, buna göre 11.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...’dan ve davalı ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. Ve San. Ltd. Şti. ‘den kaza tarihi olan 08/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’na verilmesine, FAZLAYA İLİŞKİN TALEBİN REDDİNE,
5-Davacı ...’ın manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜNE, buna göre 7.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...’dan ve davalı ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. Ve San. Ltd. Şti. yönünden kaza tarihi olan 08/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine, FAZLAYA İLİŞKİN TALEBİN REDDİNE,
6-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.254,23 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 717,26 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.536,97 TL nispi karar ve ilam harcının davalı ... ve davalı ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. Ve San. Ltd. Şti.'den alınarak hazineye irad kaydına,
7-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalı ...’dan ve davalı ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. Ve San. Ltd. Şti.'den alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
8-Davacılar tarafından yapılan; başvurma harcı 44,40 TL, bilirkişi gideri 750,00 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 277,80 TL olmak üzere toplam 1.072,20 TL yargılama giderinden kabul ve red oranlarına göre hesaplanan 168,49 TL yargılama gideri ve 717,26 TL peşin harç olmak üzere toplam 885,75 TL yargılama giderinin davalı ... ve davalı ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. Ve San. Ltd. Şti.'den alınarak alınarak davacılara verilmesine,
9-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
10-Davacılar vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen manevi tazminat yönünden AAÜT'ye 13/1 Maddesine göre belirlenen 4.950,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ve davalı ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. Ve San. Ltd. Şti.'den alınarak davacılara verilmesine,
11-Davalılar ... ve ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. Ve San. Ltd. Şti. Vekille temsil edildiği anlaşılmakla,reddedilen maddi tazminat yönünden A.A.Ü.T 13/2. Maddesine göre belirlenen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
12-Davalılar ... ve ... Servis Taşımacılığı ... Telekom Tic. Ve San. Ltd. Şti. vekil ile temsil edildiğinden manevi tazminatın reddi yönünden AAÜT'ye 13 ve 10/2. Maddesine göre belirlenen 4.950,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalılara verilmesine,
13-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacılar vekilinin, bir kısım davalılar vekilinin yüzüne karşı , diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/10/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.