T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTürk Milleti Adına
" KARAR"
ESAS NO: 2020/257
KARAR NO: 2022/368
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI :... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/06/2020
KARAR TARİHİ: 28/03/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 04/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı müvekkil şirket ile davalı şirket arasında düzenlenen fason üretim sözleşmesi çerçevesinde müvekkil şirketçe alınan ürünlerin gizli ayıbı haiz olması nedeniyle uğramış olduğu zararların tazmine ilişkin olduğunu, zorunlu arabuluculuk görüşmesi gerçekleştirilmiş olup uyuşmazlığa ilişkin herhangi bir anlaşma sağlanamadığını, davacı müvekkil şirket ve davalı şirket arasında gerçekleştirilen fason üretim ilişkisi çerçevesinde 18.10.2018 fatura tarihli 973 adet Alfa-Es 60 Probiyotik Kapsül, müvekkil şirketçe satın alındığını, satın alınan mallar şirket çalışanlarınca kontrol edildiğini, teslim alım tarihinden itibaren satışına başlandığını, satılan Alfa Es ürünleri hakkında bir süre sonra şirket müşterilerinden şikayet gelmesi üzerine ürünler tekrar incelendiğinde ürünlerde bir takım deformasyonlar ve bozulmalar tespit edilmiş olup bu durum aynı gün üretici firmaya bildirilmiş ve üretici firma tarafından ürünlerin iadesi yerine ücretsiz ürün verme vaadinde bulunulduğunu, üretici firma söz konusu vaadini anlaşılan süre içerisinde yerine getirmeyip anlaşma şartlarında kabul edilemez değişikliklerde bulunarak müvekkil şirketi alacağından vazgeçirmeye çalıştığını, davalı yan ile müvekkil şirket arasında, son kullanma tarihi 10.08.2020 olan bozulmuş ürünlerin iadesi konusunda yapılan son görüşmede davalı tarafça ürünün analiz edilerek raporunun kendisine gönderilmesi talep edilmiş ve raporda bozuk olduğu anlaşıldığı takdirde taleplerimizin kendileri tarafından kabul edileceği beyan edildiğini, müvekkil şirket tarafından davalı şirketin bu talebi de kabul edilerek ürünler analiz ettirilmiş ve analiz neticesinde "ürünün su aktivitesi ve küf maya tayinine uygun olmaması, canlı mikroorganizma sayısının 1x10 üzeri 11 olması gerekirken canlı mikroorganizma sayısının 9 x 10 üzeri 1 olduğu” sonuçları çıktığını, bu durum raporun tarafımıza tebliğ edildiği tarih olan 12.02.2020'de davalı şirket ile belirlenen yazışma şekli olan e-mail yoluyla davalı şirkete bildirilmiş olup yasal süresi içerisinde bildirimde bulunulduğunu, takviye Edici gıdaların ithalati, üretimi, işlenmesi ve piyasaya arzına ilişkin yönetmeliğin 9. maddesinin birinci fıkrasına göre, takviye edici gıdaların ithalatı, üretimi, işlenmesi ve piyasaya arzı bu yönetmelik hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiğini, şüphesiz yönetmelik kapsamındaki gıda işletmecileri takviye edici gıdalarla ilgili mevzuat hükümlerine de uymak zorunda olduğunu, davalı TBK madde 219/1 ve 219/2 gereği daha önce alıcıya mala ilişkin olarak belirttiği ve söz verdiği veya bildirdiği niteliklerin malda bulunmamasından sorumlu olduğu kadar, böyle bir söz vermemiş olsa bile niteliği gereği malda kullanma amacı bakımından normal olarak bulunması gereken ve bulunmadığı zaman maldan yararlanma imkânını ortadan kaldıran ya da kısıtlayan ayıptan da sorumlu olduğunu, davalı, malda bulunması zorunlu niteliklerdeki ayıpların varlığını bilmese bile kanun gereği bunlardan sorumlu olduğunu, davalı şirketin 18.10.2018 tarihli faturasında belirtilen 973 adet kutulanmış halde Alfa-Es 60 Probiyotik Kapsul ürününden son kullanma tarihleri dolmadan bozulanların sayısı 852 adet olup kdv dahil 55.209,6 TL'ye tekabül ettiğini, bu nedenlerle davanın kabulüne, davacı şirketin uğramış olduğu 55.209,6 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı şirkete verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kapsüllerin, davacı tarafa ayıptan ari olarak teslim edildiğini, uzun süre sonra ayıplı hale geldiği iddiası satışa konu ürünlerin davacı tarafça saklama koşullarına uygun muhafaza edilmemesi nedeniyle ayıplı hale geldiğini, dava konusu “Alfa-Es 60 Probiyotik Kapsül” müvekkil şirket tarafından fatura tarihi olan 18.10.2018 tarihinde davacı tarafa teslim edildiğini, davacı tarafça, teslim tarihinden itibaren dava konusu malıtı satışına başlandığını, ancak davalı tarafın basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı bir şekilde, dava konusu malın tesliminden sonra sekiz gün içinde ayıp ihbarında bulunmadığını, TTK'nın 23/e maddesine göre; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmesi gerektiğini, açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ye bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü” TTK M.18/3'e göre; tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılması gerektiğini, tacirler arasında ayıp ihbarının TTK. M. 18/3'de aranan şekil şartına tabi olduğunu, ayrıca bu şeklin ispat şekli olduğu kabul edildiğini, davacı taraf TTK M.18/3'de belirtilen şekil şartına uygun bir biçimde ayıp ihbarında bulunmadığını, taraflar tacir olduğundan somut olayda dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 Sayılı TTK'nın 25/3 maddesine göre açık ayıplarda 2 gün içinde ihbarda bulunulması gerektiği gibi şatın alınan malın 8 gün içinde muayene ettirilmesi ve bu muayene sonucunda ayıp saptandığı takdirde aynı süre içinde ihbarın zorunlu olduğunu, somut olayda iddia edildiği gibi davacı konusu “Alfa-Es 60 Probiyotik Kapsül” ayıplı olmadığını, ancak buna rağmen TTK m.23/c ve TIK m.18/3 gereği süresinde ihbarda bulunulmamış olduğundan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle süresinde ihbarda bulunulmamış olması, davanın yaklaşık 20 ay sonra açılması ,TTK m.23/e,TTK m.18/3 gereği süresinde ayıp ihbarda bulunulmamış olması nedeniyle açılan davanın reddine ,dava konusu ürünlerin davacı tarafça uygun koşullarda saklanmaması ve muhafaza edilmemiş olması nedeniyle açılan davanın reddine, dava konusu ürün ile ilgili olarak müvekkil-şirket uhdesinde olan üründen de alınarak tüm ham maddeler dikkate alınarak Tübitak'tan ayıplı olup, olmadığına ilişkin rapor alınmasına, yargılama gider ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava,davalı taraftan satın alınan 852 kutu probiyotiğin gizli ayıplı olduğu iddiasına dayalı olarak maddi tazminat talebine ilişkin alacak davasıdır.
Mahkememizce yargılama yapılarak, tahkikat aşamasına geçilmiş, Tübitak Başkanlığı'na, T.C Tarım ve Orman Bakanlığı İstanbul Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü'ne, Atk Kimya İhtisas Dairesi'ne, Gökdere Vergi Dairesi'ne, Antalya Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkerelere yazılan yazı cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya Ticaret Mahkemesi ve İstanbul Ticaret Mahkemelerine talimat yazılmak suretiyle tanık beyanları alınmıştır.
Mahkememiz dosyası, dava konusu probiyotik kapsüllerin ayıplı olup olmadığı hakkında rapor düzenlenmesi hususunda İstanbul ATK Kimya İhtisas Dairesi'ne gönderilmiş, 11/10/2021 tarihli Adli Tıp raporunda talep edilen hususlarda, adli tıbbi bir husus olmadığı bu nedenle rapor düzenlenemediği bildirilmiştir.
25/10/2021 tarihli celsede dava konusu probiyotik kapsüller üzerinde ve davacı taraf ticari defterleri üzerinde konusunda uzman bilirkişilerce inceleme yapılmasına karar verilmiş, her iki taraftan temin edilen probiyotik kapsüller ve davalı ticari defterleri üzerinde mahkememiz kaleminde bilirkişi heyeti refakatinde inceleme yapılmış, probiyotik kapsüller ve dosya bilirkişilere rapor düzenlenmesi amacıyla tevdi edilmiştir.
Dava konusu probiyotik kapsüller üzerinde İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmakoloji AD Öğretim Üyesi Prof. ..., kimya Mühendisi .... tarafından bilirkişi raporu hazırlanmıştır.
20/01/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Davalı ve davacı tarafın mahkeme kalemine teslim etmiş olduğu ALFA-ES 60 Probiyotik Kapsül numuneleri karşılaştırılıp dosya içeriği değerlendirildiğinde, ALFA-ES 60 Probiyotik Kapsül adlı ürünün üretim tarihinin bilinmediği, mahkeme kalemine teslim edilen ALFA-ES 60 Probiyotik Kapsül adlı ürünlerden rasgele seçilen ürünlerde bozulma olduğu, ürünlerin esvafını kaybettiği, son kullanma tarihinin 17 ay geçtiği ve insanda kullanımının sakınca doğuracağı; bu ürünlerin saklama koşulları hakkında bilirkişi heyetinin kesin bir tespitte bulunamayacağı, saklama koşulları ile kayıtların sunulduktan sonra değerlendirme yapılabileceği ancak bu bozulmaların uygunsuz saklama koşulları sebebiyle oluşmuş olabileceği, davalı firmanın şahit numune olarak mahkeme kalemine teslim edilen teslim ettiği bir adet ürünün, son kullanma tarihinden 17 ay geçmesine rağmen, renginde ve kapsül sertliğinde herhangi bir bozulma gözlenmediği, bununla beraber ürünün üretim tarihi, üretim koşulları, saklama koşulları, kalite ve stabilite raporlarının raporda bulunmadığı, dolayısıyla bu ürün için de kesin bir değerlendirme yapılamayacağı ve bozuk olduğu tespit edilen diğer ürünlerle karşılaştırılmasının yanlış olacağı, bahsi geçen ürünün, diğer probiyotik ürünler için de geçerli olmak üzere, uygun koşullarda saklanmaz ise (sıcaklık, nem ve güneş ışığına maruziyet) bozulabileceği (stabilitesini yitireceği) sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememiz kaleminde davalı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda SMMM bilirkişi Ayhan AYDIN'ın hazırladığı 06/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/257 Esas Sayılı mevcut dava dosyası, davalı şirkete ait 2018- 2019-2020 yılları (yevmiye) defterlerinin incelenmesi Sonucu; davalı şirketin 2018-2019-2020 yıllarına ait (yevmi iye) defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırılmış olduğu, (6102 sayılı T.T.K.'nu 64/3 madde) Davalı şirket tarafından, Davacı şirkete (07,09.2018-20.11.2019) tarihleri arasında 9 adet fatura toplam bedeli 395.971,20 TL düzenlenmiş olup, davalının ticari defterlerine göre hesap (0) gözüktüğünü, davalı şirket tarafından, Davacı şirkete düzenlenen ve dava konusu ürünlere ait fatura; 18/10/2018 tarihli, 281839 no'lu, 973 adet, birim fiyat 60 TL, tutar 58.380,00 TL, %8 4.670,40 TL, genel toplam 63.050,40 TL olduğu, dava konusu 852 adet Alfa-Es 60 Probiyotik Kapsül'ün bedelinin (852 adet* 64,80 TL)-55.209,60 TL olduğu bildirilmiştir.
İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine talimat yazılmak suretiyle davacı tarafın defterleri üzerinde Smmm konusunda uzman bilirkişiden bilirkişi raporu temin edilmiştir.
09/01/2022 tarihli SMMM bilirkişi Bülent Turgay ODABAŞI'nın hazırladığı raporda özetle;Davacının dava konusu 2018 yılı yevmiye defteri kapanış tasdikinin olmaması sebebi ile sahipleri lehine kanuni delil kabul edilemeyeceği takdiri delil olabileceği, 2019 yılı dönemine ait ticari defterlerinin tasdiklerinin yasal süresi içinde usulüne uygun şekilde yapılmış olduğu, sahipleri lehine delil olarak kabul edilebileceği, davacının ticari defterlerinde dava tarihi itibari ile taraflar arasında cari hesaptan kaynaklanan bakiye olmadığı, tarafların dosyadaki beyanlarında da cari hesap bakiyesi iddia ve talep edilmediği, dava konusunun ayıplı malların bedelinin tazmini olduğu, dava konusu ayıplı olduğu iddia olunan ürünlere ilişkin düzenlenen 18.10.2018 tarihli 281839 numaralı 63.050,40 TL bedelli faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu bildirilmiştir.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı tarafça davalı tarafından satın alınan probiyotik kapsüllerden 852 tanesinde gizli ayıp olduğu/son kullanma tarihleri dolmadan bozulduğu iddiasına dayalı olarak ödenilen 55.209,60 TL nin yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline ilişkindir. Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 19/01/2022 tarihli raporda özetle; davacı tarafça teslim edilen 17 kutunun içerisinde yer alan kapsüllerin hepsinde fiziksel yapılarda bozulmaların tespit edildiği, davalı tarafça sunulan kutuda yer alan kapsüllerde bozulma olmadığının tespit edildiği, davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan analiz raporunun tek taraflı olarak bağımsız bir firmadan tanzim ettirildiği, adli-idari işlemlerde kullanılamayacağın şerhinin düşüldüğü, kaldı ki analiz raporunda tek bir mikroorganizma yönünden inceleme yapıldığı, probiyotik kapsüllerin içeriğinde yer alan diğer mikroorganizmalar için analiz raporlarının bulunmadığı,bilirkişi heyet raporunda da belirtildiği üzere kapsül içerisinde yer alan tüm mikroorganizmalar yönünden de değerlendirme yapılması gerektiği, sunulan analiz raporlarında uygun değil şeklinde değerlendirilen analizlerin hangi kriterlere göre değerlendirilerek uygun olmadığı sonucuna varıldığının net olmadığı, ürünlerin saklama koşulları hakkında heyetin kesin bir tespitte bulunamayacağı, saklama koşulları ile kayıtları sunulduktan sonra değerlendirme yapılabileceği ancak bozulmaların uygunsuz saklama koşulları nedeniyle oluşmuş olabileceğinin bildirildiğinin tespit edildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar bilimsel,gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce de hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak,sunulan analiz raporlarında tespit edilen analizlerin hangi kriterlere göre değerlendirilerek uygun olmadığı sonucuna varıldığının net olmadığı,analiz raporlarında kapsüllerde bulunan tek bir mikroorganizma yönünden değerlendirme yapılmasının yetmeyeceği, ürünlerin saklama koşulları hakkında tespitte bulunulamayacağı ancak bozulmaların uygunsuz saklama koşulları nedeniyle oluşmuş olabileceğinin bildirildiği dikkate alınarak davacı tarafça davalı taraftan satın alınan probiyotik kapsüllerin uygun koşullarda sakladığına dair iddiasını somutlaştıramadığı/ ispatlayamadığı hususu da göz önünde bulundurularak probiyotik kapsüllerde meydana gelen bozulmaların davalı taraftan kaynaklandığı iddiasını ispatlayamadığı kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL harcın peşin alınan 942,85 TL'den mahsubu ile artan 862,15 TL'nin karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 314,25 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 7.977,25 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından karar tebliği için gerekli miktar kullanıldıktan sonra artan kısmın kararın kesinleşmesi halinde HMK'nın 333.maddesi uyarınca istek halinde davacıya iadesine,
7-Davalı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde HMK'nın 333.maddesi uyarınca istek halinde davalıya iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı , gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 vd. maddeleri gereğince verilecek istinaf dilekçesi ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı28/03/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.