T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/373 Esas - 2021/931
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/373 Esas
KARAR NO: 2021/931
HAKİM: ...
KATİP : ...
DAVACI:... TARIM ÜRÜNLERİ GIDA İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - 0...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ... FAKTORİNG ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/07/2020
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2020/535 E. SAYILI DOSYASI
DAVACI:... TARIM ÜRÜNLERİ GIDA İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ... FAKTORİNG ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av. ...
DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/09/2020
KARAR TARİHİ: 09/11/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA :
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı takip alacaklısı faktoring şirketi tarafından Bursa 9. İcra Müdürlüğünün 2020/... E. Sayılı dosyası üzerinden 30/06/2020 tarih, ... seri numaralı, 25.000,00 TL bedelli TEB çeki ile ilgili ihtiyati haciz istemli takip başlatılmış olduğunu, ihtiyati hacize konu çek bedelinin, müvekkil firma tarafından ihtiyati haciz esnasında, icra tehdidi altında dosyaya yatırılmış olduğunu, işbu davayı açmazdan evvel, dava konuları ile ilgili Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/551 D.iş sayılı dosyası üzerinden almış oldukları ihtiyati tedbir kararı ile takibe konu çekin 11.276,59 TL'lik kısmı ve ferilerinin alacaklıya ödenmemesi yönünden tedbir kararı alınmış ve infaz olunmuş olduğunu, davalı faktoring firrmasının davaya konu çekle ilgili kanun ve yönetmeliğe aykırı olarak temlik almış olup, kötü niyetli olduğunu, davalı firmanın temlik aldığı mezkur çekle ilgili dayanak fatura/mal teslim belgesi vs. diğer belgelere haiz durumda olmadığını, çünkü taraflarına bu çek bedeli kadar mal teslim edilmediğini, TTK 687-818 mad. hükümleri uyarınca lehdara karşı ileri sürdükleri bedelsiz iddialarını davalı hamile karşı da yinelediklerini, takibe ve huzurdaki davaya konu edilen çekin 11.276,59 TL'lik kısmının bedelsiz olduğunu, bu bedelin menfi tespit hükümlerince hüküm altına alınması için huzurdaki davayı açtıklarını, ihtiyati hacze konu çek bedelinin toplam 25.000,00 TL olduğunu ve icra dosyasına ödendiğini, yapılan takibin 13.723,41 TL'lik kısmını kabul ettiklerini, davaya konu ettikleri kısım yönünden Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/551 D.iş sayılı dosyası üzerinden almış oldukları ihtiyati tedbir kararının yargılama süresince devamına, Bursa 9. İcra Müdürlüğünün 2020/... E. Sayılı takip dosyası alacağının 11.276,59 TL'lik kısmı ve bu kısma denk gelen (takip giderleri, faiz, vekalet yönünden) ferileri yönünden, menfi tespit hükümleri çerçevesinde borçlarının olmadığının tespitine ve tespit edilen kısım için takibin müvekkil firma yönünden iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili aleyhine açmış olduğu davasını kısmi olarak açtığını, Yargıtay içtihatları gereğince kısmi menfi tespit davası açılamayacağı, davacının alınan kredi miktarına göre icra takiplerinde daha fazla borç göründüğünü ileri sürerek açtığı kısmi davanın (menfi tespit davasının) usulden reddi gerektiğini, müvekkilinin davaya konu çeki yasal prosedüre uygun olarak iktisap ettiğini, davacı firmanın dava dışı ... ... Kimya San. Tic. ile arasındaki temel ilişkiden doğan şahsi defilerini müvekkili faktoring şirketine karşı ileri sürmesinin 6361 sayılı kanunun 93/3. bendi uyarınca mümkün olmadığını, somut olaya konu faktoring işleminin tarafları faktoring şirketi olan müvekkil, temlik eden ... ... Kimya San. Tic. A.Ş. Firması olduğunu, davacı tarafın bu faktoring işleminin tarafı olmadığını, faktoring ilişkisi içerisinde yer almayan davacı ile lehdar firma arasındaki mal tesliminden kaynaklı şahsi defilerin iyiniyetli 3. kişi olan müvekkiline karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, işbu huzurdaki davanın kısmi olarak açılması hasebiyle öncelikle usul yönünden reddine, aksi halde usule ilişkin itirazlarına rağmen inceleme yapılması halinde, huzurdaki davanın esastan reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkumiyetine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2020/535 E. SAYILI DOSYASINDA
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı takip alacaklısı faktoring şirketi tarafından; Bursa 9. İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyası üzerinden; 20.07.2020 günlü,7076847 seri numaralı, 30.000-TL'lik TEB çeki ile ilgili ihtiyati haciz istemli takip başlatılmış olup; takibe bonu çek bedeli ve ferileri, müvekkil firma tarafından ihtiyati haciz esnasında, icra/haciz tehdidi altında ödendiğini, fakat müvekkilin icra tehditi altında ödemek zorunda kaldığı bu çek bedelsiz olup; bedelsizliğe ilişkin çekin lehtarına karşı açılan davada da tarafımızca ihtiyati tedbir kararı alındığını, davalı faktoring şirketi, mezkur çeke dayalı yaptığı takipte kötüniyetli olduğunu, mezkur çekle ilgili ve bu çek dışında 3 adet çek için daha, çekin lehtarı ... ... Kimya San. Tic. A.Ş. aleyhine takip öncesinde, Karşıyaka Aliye Ticaret Mahkemesinin 2020/118 e. sayılı dosyası üzerinden tedbir talepli menfi tespit davası tarafımızca açılmış ve mahkemece davanın yaklaşık ispatının tarafımızca sağlandığı yönünde kanaat oluşarak, toplam 4 adet çek için; lehdar ... ... San. Tic A.Ş. yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve ilgili çeklerin lehdar yönünden ödemeleri durdurulduğunu, davanın mezkur çeklerin bedelsizliği sebebi ile açıldığını, davalı faktoring firması, davaya konu çekle ilgili, kanun ve yönetmeliğe aykırı olarak temlik almış olup; kötü niyetli olduğunu, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketlerinin kuruluş ve faaliyet esasları hakkında yönetmeliğin 22.maddesinin (2) numaralı fıkrası; "..faktoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş ve ya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilemeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler..."hükmünü amirdir. mezkur yönetmelik hükmü, 6361 sy 9/2 hükmü ile bütünlük gösterdiğini, bu çerçevede, doğmuş alacaklar açısından faktoring işleminin gerçekleşmesi için alacağın fatura veya fatura yerine geçen belgelerle ile tevsik edilmiş olması, doğacak alacaklar açısından ise temlik alınan alacakların fatura ve fatura yerine geçecek ile tevsik edilebilir bir alacak olması ve alacağın hüküm ve sonuçlarını doğurmaya başladığı anda bu durumun fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile tevsik edildiğinin faktoring şirketince takip edilmesi gerektiğini, davalı firma, temlik aldığı mezkur çekle ilgili; dayanak fatura/mal teslim belgesi vs diğer belgelere haiz durumda olmadığını, çünkü; taraflarına çek bedeli mukabili mal teslim edilmediğini, bu nedenlerle ödemek zorunda kaldıkları 41.250,00-TL'nin istirdat hükümlerince, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve 30.07.2020 ödeme tarihinden işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: ... A.Ş. Pınarbaşı Şubesinin 20/07/2020 tarih 30.000,00 TL bedelli 7076847 seri nolu, borçlularının ... Tarım Ürünleri Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd.Şti, ... , ... ve ... ... Kimya San. ve Tic. A.Ş. olduğu çekin ödenmemesi üzerine, Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... D.İş Sayılı ihtiyati haciz kararı ile Bursa 9.İcra Müdürlüğünün 2020/... E.sayılı dosyasından icra takibine konulduğunu, müvekkilinin iyiniyetli meşru hamili olduğunu, meşru hamili olduğu çek hakkında yasal takip hakkını kullandığını, TTK 790.maddesine göre cirosu kabil çeki elinde bulunduran kimsenin salahiyetli hamil sayılacağı hükmünü amir olduğunu, çekteki ciro silsilesi düzgün olduğunu, ciro zincirinde herhangi bir kopukluk olmadığını, çeki elinde bulunduran kimse, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde salahiyetli hamil olduğunu, dolayısıyla çekteki ciro zincirinde kopukluk ve bozukluk olmaması karşısında müvekkilimin çekin meşru hamili ve alacaklısı olduğu sabit olduğunu, davacı tarafın çekin lehtarından alacaklı olduğu savunması dolayısıyla borçlu konumundaki lehtardan alacağının tahsili amacıyla işlem yapması gerekirken, aksi bir davranışla, borçlusuna çek vermesi dahi tek başına hem ticari teamüllere hem de basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü ilkesine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, bu durum aynı zamanda davacının davasında kötü niyetli olarak hareket ettiğini de gösterdiğini, bu nedenlerle haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, kötüniyetli davacı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
Faturalar, Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/551 D.iş sayılı dosyası, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Asıl dava; Bursa 9. İcra Müdürlüğünün 2020/... E. Sayılı dosyasında davacının alacağın 11.276,59 TL'lik kısmından dolayı davalıya borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.
Birleşen dava; Dava, hukuki niteliği itibariyle istirdat istemine ilişkindir.
Mahkememizin 2020/535 E. Sayılı dosyası ile Mahkememizin 2020/373 E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
Bilindiği üzere, davaların birleştirilmesi başlıklı 6100 sayılı HMK.nun 166. Maddesi gereğince " (1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar.
(2) Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır.
(3) Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir.
(4) Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır
(5) İstinaf incelemesi ayrı dairelerde yapılması gereken davaların da bu madde hükmüne göre birleştirilmesine karar verilebilir. Bu hâlde istinaf incelemesi, birleştirilen davalarda uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişkiye ait kararı inceleyen bölge adliye mahkemesi dairesinde yapılır." Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/225 esas sayılı ile işbu dava dosyası arasında fiili ve hukuki irtibat bulunduğu, biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek olması sebebiyle bağlantı olduğu anlaşıldığından, birleştirme kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Mahkememize ait 2020/373 esas sayılı dosya ile Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/228 esas sayılı dava dosyaları arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan dosyaların birleştirilmesine, yargılamanın birleşen Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/228 esas sayılı dava dosyası üzerinden yürütülmesine,
2-Yargılama harç ve giderlerinin birleşen dava dosyasında hüküm altına alınmasına,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, esas hükümle birlikte İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi .11/11/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.