T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/416
KARAR NO: 2021/445
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - T.C.N.... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI : ... - T.C.N.... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/08/2020
KARAR TARİHİ: 09/06/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 12/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ...'un kefili olduğu her biri 20.000,00 TL değerli 20 adet toplamda 400.000,00 TL'lik bonolar Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, bonoların borçlusu olarak gözüken ... de müvekkilin eniştesi olduğunu, davaya konu bonolar davalı tarafa mal alım satımı amaçlı olarak verilmiş olduğunu, bu ticari ilişkinin teminatı mahiyetinde olduğunu, bonolar dışında davalının eniştesi ... lehine davacı müvekkilin adına kayıtlı ve oturmakta olduğu ev üzerinde ipotek de tesis edilmiş olduğunu, ayrıca müvekkilin eniştesi ... tarafından teslim alınacak mal karşılığında 270.000,00 TL de teslim edilmiş olduğunu, ancak davalı bugüne kadar müvekkile malları ve bonoları teslim etmediğini, davalı taraf başından itibaren hileli olarak ve müvekkili dolandırmak amacıyla hareket ettiğini, davacı müvekkil, davalıyı eniştesi ... vasıtasıyla ve iş nedeniyle tanıdığını, davalının telkinleri üzerine gönderileceği söylenen malların satışı için Antalya ili Kumluca ilçesinde dükkan kiraladığını ve 04/05/2018 tarihi itibariyle iş yeri açıldığını, gönderilecek malların teminatı olarak Denizli ilinde davacı adına kayıtlı Denizli ili Karahasanlı Mah. 216 ada 6 parsel 2. Kat 10 nolu bağımsız bölümde kayıtlı ev üzerinde davalının eniştesi ... lehine ipotek verildiğini, davalının kötü niyetli olduğu anlaşılması üzerine ipoteğin fekki için dava açıldığını ve mahkeme tarafından malın teslim edildiğine dair delil ibraz edilememesi nedeniyle ipoteğin fekkine karar verildiğini, Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/810 E. 2019/393 K. Sayılı ipoteğin fekkine ilişkin ilamı davalı tarafça (işbu davanın davalısının eniştesi ...) istinafa götürüldüğünü, Antalya Bölge Adliye Hukuk Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 2019/1046 E. 2020/119 K. Sayılı ilamıyla istinaf başvurusunun reddedildiğini, müvekkil tarafından Denizli Cumhuriyet Başsavcılığına davalı ile ilgili olarak suç duyurusunda bulunulduğu ancak savcılıkça başvuru konusu hukuki ihtilaf niteliğinde değerlendirilerek takipsizlik kararı verildiğini, müvekkilli ve eniştesi verdikleri 20 adet bonoda sadece bedelleri yaztıklarını ve mal teslimi yapıldığı zaman da tarihlerini atmak üzere de anlaştıklarını, bu ticari ilişkiyle bağlantılı olarak Antalya Kumluca'da açılan iş yerinin açılış tarihi 04/05/2018 olmasına rağmen davalı tarafça bonoların bazılarının tanzim tarihi iş yerinin açılış tarihinden önceye atıldığını, davalı tarafça müvekkile ve bonolarda borçlu gözüken eniştesine hiçbir şekilde mal teslim edilmediğini, davalı, müvekkil ve eniştesinden parayı aldıktan sonra ekte sunulan telefon kayıt ve resimlerinden anlaşılacağı üzere bir mal gönderiyormuş gibi hareket ederek müvekkili dolandırdığını, mesajlarda geçen ve mal teslimi için yola çıktığı bildirilen aracın Bilecik yakınlarında arızalandığı ve geri döndüğü söylendiğini, davalı tarafça herhangi bir mal teslimi yapılmadığı ve buna ilişkin fatura, irsaliye yada teslim tesellüm belgelerinin olmadığını, bu husus yukarıda belirttiğimiz ipoteğin fekkine ilişkin davada yargılama konusu da olduğunu, müvekkil bu yaşanan olaylardan dolayı ticari hayatı bitme noktasına gelmiş ve aile içi sorunlar yaşadığını, Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı dosyası üzerinden başlatılan takip ile ilgili olarak Denizli 9. İcra Müdürlüğü 2019/152 talimat sayılı dosya üzerinden müvekkilin oturmakta olduğu Denizli ili Merkezefendi ilçesi 216 ada 6 parsel 2. Kat 10 nolu bağımsız bölüm şeklinde kayıtlı taşınmazın satışına karar verildiğini, ve satış tarihi olarak 20/08/2020 tarihi belirlendiğini, daha önce aynı mahiyette açılan davada Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesince 2019/11 E. 2019/3 K. Sayılı ilamıyla davanın zorunlu arabuluculuk şartına bağlı olması gerekçe gösterilerek dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiğini, müvekkil ve bono borçlusu eniştesi ... tarafından arabuluculuk başvurusu yapıldığı ve fakat sonucunun müvekkile ulaşmadığı anlaşıldığından, ilgili arabulucu ile temasa geçilerek arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığına dair tutanağın bir örneği temin edildiğini, ve dilekçe ekinde sunulduğunu, (Antalya Kumluca arabuluculuk Bürosu, Büro dosya no: 2019/44 - Arabuluculuk no: 2019/107615 ) yukarıda açıklanan olaylarla ilgili olarak davalı tarafın eniştesi olan ...'ın ve davalı tarafın mahkemenizce dinlenmesini, müvekkilin eniştesi ve senet borçlusu olan ...'in tanık olarak dinlenmesini veya mahkemenizce davaya dahil edilmesine karar verilmesini, davalarının kabulü ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği iddialarının tamamı mesnetsiz olup, her hangi bir hukuki dayanağı olmadığını, huzurda ikame olunan dava yukarıda da belirtiğimiz gibi, davacı aleyhinde kambiyo takiplerine özgü başlatılan Bursa 3.İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasına konu bonolara ve bu bonolara dayanılarak başlatılan icra takibi yönünden, davacı borçlunun borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğunu, kambiyo senetleri; bono, çek ve poliçe olmak üzere üçe ayrılır ve hukukumuzda kambiyo senetleri sınırlı sayıda yani bir diğer ifade ile numerus clausus şeklinde sayıldığını, kıymetli evrak ve bu bağlamda bir kambiyo senedi olarak bono, içerdiği hakkın senetten ayrı olarak ileri sürülemediği ve başkalarına da devredilemediği vasıflı ve soyut bir borç ikrarı Bononun keşidecisi, bonoda gösterdiği belirli bir bedeli kayıtsız ve şartsız olarak bizzat ödemek konusunda soyut bir vaadde bulunduğunu, kambiyo senetleri, illetten mücerret senetler olduğunu, mücerret kıymetli evrak, doğumuna sebep olan ilişkiden bağımsız ve soyut olduğunu, kıymetli evrak bir defa doğduktan sonra, doğumuna sebep olan ilişkideki bir aksaklık veya bozukluk kıymetli evrakın geçerliliğine etkili olmayacağını, kıymetli evraktaki mücerretlik ilkesi gereği, senette yer alan hak ile bu hakkın oluşumuna neden olan temel borç ilişkisi arasındaki bağ ortadan kalktığını, borçlu, borçlu olmadığını veya borcun itfa veya imhal edildiğini ancak resmi veya imzası alacaklı tarafından ikrar edilmiş bir belge ile ispat edebilir olduğunu, borçlu bu itirazlarının ispatı için tanık veya yemin delillerine başvuramayacağını, icra takibine konu olan senetler kambiyo senedi olup, şekli açıdan unsurları tam olan bono üzerinde taraflar seçimlik olarak, senedin hangi amaçla düzenlendiğine ilişkin bir kayıt eklemediklerini, hukuki ilişkiden mücerret olan senetlerdeki keşideci imzası da inkâr edilmediğini, kambiyo senetleri hukuken geçerli olduğundan, eldeki menfi tespit davasında davacı-borçlunun, icra takibine konu bonoları, ürünlerin tesliminden önce avans olarak verdiğini, malın teslim edilmediğini ve takibe konu bonoların teminat senetleri olduğuna ilişkin tüm haksız ve mesnetsiz iddialarını, usul hükümleri gereğince yazılı delille ispatlaması gerektiğini, açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun ve haksız ikame edilen iş bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Bursa 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/810 esas sayılı dosyası, Denizli 9. İcra Müdürlüğünün 2019/152 talimat dosyası, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve savcılık dosyası tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, hukuki niteliği itibariyle İİK 72. Maddesine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
Davalı tarafından keşidecinin ..., davacının aval olduğu, davalının lehtar olduğu 20.000 TL bedelli toplamda 400.000 TL bonolara dayalı olarak Bursa 3. İcra müdürlüğünün 2018/... Esasa sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı ve imzaya itiraz edilmediğinden takibin kesinleştiği görülmektedir.
Davacı tarafından aval olarak düzenlenen bonoların ticari ilişki kapsamında, mal alım satım amaçlı, teminat olarak verildiğini ancak malların teslim edilmediği, bonoların bedelsiz kaldığı ileri sürülerek borçlu olmadığını iddia etmiştir. Davalı tarafından ise davacının iddialarını inkar etmiştir.
Uyuşmazlık, bono nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkin olup davacı tarafından davalıya avans olarak bono verdiğini ancak bunların karşılığında mal teslim edilmediğinden borçlu olmadığını iddia etmekle dava konusu bonoların miktarı itibariyle HMK' nın 200. Maddesi gereği yazılı ve kesin delillerle dava konusu bonoların mal karşılığında avans olarak verildiğinin davacı tarafından ispatla yükümlüdür.
Denizli Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/18875 numaralı soruşturma dosyası ile dava konusu bonolarla ilgili şikayet üzerine soruşturma başlatıldığı, şikayet konusunun mal alım satım sözleşmesinden kaynaklanan ihtilaf olduğundan kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmakla, soruşturma dosyasının dava konusu bonoların avans olarak verildiğini ispata etkisinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafından dava dilekçesi eki ve savcılık dosyasındaki telefon mesaj kayıtlarında açıkça bonolara atıf ve avans olarak verildiğine dair ikrarların yer almadığından belge delili olarak kabul edilmemiştir.
Öte yandan davacı tarafından Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/810 Esas ve 2019/393 Karar sayılı dosyasına delil olarak dayandığı anlaşılmakla, dosya incelendiğinde görüleceği üzere, davanın ipoteğin kaldırılması olduğu, ipotek konulan taşınmaza ilişkin düzenlenen 10/05/2018 tarihli 11167 yevmiye numaralı senette açıkça ... tarafından teslim edilecek mallara karşılık tesis edildiğinin ifade edildiği ilk derece mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesince mal teslim edilmemesi sebebiyle ipoteğin kaldırılmasına karar verildiği ancak eldeki davada, taraflar arasında bonoya ilişkin yazılı belge bulunmadığı gibi ipotek senedinde açıkça bonolara atıfta bulunulmadığından, Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/810 Esas sayılı dosyanın bonoların teminat olarak verildiğini ispata yeter olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafından 09/06/2021 tarihli celse de davacı müvekkiline ait ticari defterlerinin bulunmadığı ve defterlerin incelenmesinde fayda olmadığını ayrıca yemin teklif etmeyeceklerin beyan edilmiştir,
Bu durumda yukarıdaki açıklamalardan davacı tarafından Bursa 3. İcra müdürlüğünün 2018/... Esasa sayılı dosyasına konu bonoların mallar karşılığında davalıya avans olarak verildiğini HMK' nın 200. Maddesi gereği yazılı ve kesin delillerle ispat edilmediğinden davanın reddine, davalı tarafın kötü niyet tazminatının, verilen ihtiyati tedbir kararının teminat yatırılarak fiilen uygulanmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın sübut bulmadığından REDDİNE,
2-İİK 72 maddesi uyarınca davalının lehine kötü niyet tazminatı koşulları oluşmadığından reddine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 6.831,00 TL'den mahsubu ile bakiye 6.771,70 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kararın niteliği gereği üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 36.450,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/06/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.