T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/505
KARAR NO: 2020/903
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : 1- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : 2- ... - ...
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 3- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 20/01/2015
KARAR TARİHİ: 22/12/2020
KARAR YAZIM TARİHİ :12/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; 09/12/2014 günü davalı ...'ın sevk ve idaresindeki 34 GB ... plakalı kamyonet ile müteveffa ...'ın sevk ve idaresindeki 45 KB ... plakalı motosiklet ile Gemlik İlçesinde Karahan Market isimli işyeri önünde karşılaşmış, davalı sürücünün motosikletin geliş istikameti olan sol şeridi ihlal etmesi nedeniyle müteveffa motosiklet sürücüsünün paniğe kapılmasına sebep olduğunu, kamyonete çarpmamak için motosikletini yatıran müteveffa'nın yerde kaymaya başlayarak kamyonetin altına girmek suretiyle hayatını kaybettiğini, söz konusu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu belirterek, fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili Nazlı için 100,00 TL maddi tazminatın davalılardan, müvekkili nazlı, Şahismail için 40.000,00 TL , Ozan, Serkan , Gamze ve Serhat için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 140.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ve ... Ltd.Şti.'nden tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 30/01/2017 tarihli dilekçesi ile; müvekkili ... için maddi tazminat talebini 39.442,39 TL arttırarak 39.542,39 TL olarak, müvekkili ... için maddi tazminat talebini 45.324,15 TL arttırarak 45.424,15 TL olarak ıslah ettiğini bildirmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; haksız fiilin vuku yeri Gemlik olduğundan mahkememizin yetkisiz olduğunu, müvekkili açısından davanın ticari nitelikte bir dava olmadığından mahkememizin görevli olmayıp Gemlik Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu, davacının gelir durumu, destekten yoksun kalma oranı, belirlenebilir bir oran olmakla davacıının davasını kısmi dava olarak açmasında ve çok düşük bedellerle kısmi dava açmasında hukuki yararı bulunmamakla davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesini, müvekkilinin kazanın meydana gelişinde kusurlu olmadığını, Gemlik Belediye Başkanlığına ait 16 ZV .... plaka sayılı kamyonetin müvekkilinin kullanmış olduğu aracın önünde çok hızlı bir şekilde seyahat ettiğini, üstelik arkasında kontrolsüz bir şekilde saksılar bulunduğuu ve bu saksıların kamyonetin savrulmasıyla yola saçıldığını, bunun neticesinde müteveffa ...'ın kullandığı motosikletin dengesini kaybettiğini o sırada oradan geçmekte olan müvekkilinin kullandığı araca kayarak çarparak sonlandığını, yine müteveffanın B sınıfı ehliyeti olduğunu bunun da motosiklet kullanmını içermediği gibi müteveffanın kask, dizlik koruycu malzemesinin de olmadığını, bu nedenlerle olayın meydana gelişinde müvekkili ...'ın kusuru bulunmadığını, olayın asıl kusurlusunun Gemlik Belediyesine ait 16 ZV 996 plakalı aracın ağır kusurlu hareketi neticesinde meydana geldiğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan 34 GB ... plakalı aracın müvekkili şirket Anadolu Sigorta tarafından 29/08/2014/2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 347745014 nolu Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, müvekkili şirketin sigorta poliçesindeki limitler ve sigortalı araca atfedilebilecek kusur ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin sigortaladığı araç işletenin sorumluluğu nispetinde zarardan sorumlu tutulabileceğini, kazanın oluşumunda müteveffanın kusuru ile zararın oluşması veya artmasındaki müterafik kusurun tespitine, herhalde haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davada ihbar olunan sıfatını taşıdıklarından HMK md. 64,65,68 gereği haklarında haküm kurulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, trafik kazası sonucu desteğin kaybedilmesi nedeniyle uğranıldığı iddia olunan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.
Kaza yeri ve davalı ...'ın ikametgahinın Gemlik olduğu, Gemlik İlçesinin de Büyük Şehir sınırları dahilinde olup, mahkememizin yetki alanı içerisinde bulunduğundan yetki itirazının reddine, davalılar arasında sigorta şirketi de bulunmakta olup, ZMMS sigortaları Türk Ticaret Kanununda düzenlendiğinden mahkememiz davaya bakmakla görevli loup, görev itirazının reddine, maddi tazminat miktarı yargılama sonucunda belirleneceğinden davalının dava yokluğuna yönelik itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Taraflarca sunulan tüm deliller toplanmış, tarafların ekonomik sosyal durumları araştırılmış, ZMMS poliçeleri ile ceza dosyası getirtilerek incelenmiş, kazanın oluşumunda tarafların kusur oranlarının tespiti yönünden İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Alınan 27/07/2016 tarihli Adli Tıp raporunda; Kamyonet sürücüsü ...'ın %75 (Yüzde Yetmiş Beş) oranında kusurlu olduğu, motosiklet sürücü .... ALPARSLAN'ın % 25 (Yüzde Yirmi Beş) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirmişlerdir.
Davacıların olası tazminat miktarlarının hesaplanması yönünden dosya üzerinde Aktuerya ve Sigorta Uzmanından bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Alınan 19/01/2017 havale tarihli bilirkişi raporundan özetle; taraflar arasındaki uyuşmazlığın 09/12/2014 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında vefat eden ...'ın annesi ... ile babası ...'ın müteveffanın desteğinden yoksun kalmaları nedeniyle uğradıkları maddi tazminatın (davalıların tümünden) müşterek ve müteselsil olarak ve ayrıca bütün davacıların (sigorta şirketi hariç) diğer davalılardan manevi tazminat talep etmesinden kaynaklandığı, davacıların talep ettikleri destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında, olayın özelliği dikkate alınarak; müteveffa ...'ın "hızını mahal şartlarına göre uydurmadan seyretmesi, karşıdan gelen kamyonetin sollama yapıp şeridini ihlal ettiğinde hızının etkisiyle uygun önlem alamayıp, motosikleti devirip, kendisinin yolda sürüklenirken, kamyonetin sadmesine muratkaldığı olayda dikkat ve özen yükümlülüklerine uymadığından tali oranda %25 oranında kusurlu olduğu ve ayrıca müteveffanın kasksız olduğu dikkate alındığında, %25 oranında müterafik kusur tenzili yapılabileceği hususundaki kanaatlerini bildirdikleri, davacıların destek tazminatı miktarlarına ilişkin yapılan hesaplamada; %25 müterafik kusur tenzili yapıldıktan sonra; davacı baba ... için desteken yoksun kalma tazminatının 39.542,39 TL, davacı anne ... için destekten yoksun kalma tazminatının 45.424,15 TL olarak hesaplandığı, davacının destekten yoksun kalma tazminatı için davalılar ... ile ... Bilişim Temizlik Mad. Ve Yem. Üret. Hizm. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'den, olan kaza tarihi (Haksız Fiil) olan 09/12/2014 tarihinden itibaren yasal faiz talep etmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, yine kazaya karışan davalı ... Bilişim Temizlik Mad. Ve Yem Üret. Hizm. Taah. San. Tic. Ltd. Şti'ne ait 34 GB ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasını yapan davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi, davadan önce temerrüde düşürülmediğinden sorumlu olacağı talep edilen destekten yoksun kalma tazminatı için talep gibi dava tarihinden itibaren (yasal faiz talep edilmiştir) sorumlu tutulabileceği, davalı ... şirketi hariç tutularak diğer davalılardan istenen manevi tazminatın tespiti mahkememizce takdiri olduğu için bu hususta taraflarınca değerlendirilme yapılmadığı bildirilmiştir.
Bilirkişi raporları kapsam ve nitelikleri itibariyle hüküm vermeye yeterli görülmüştür.
Dosyaya sunulan delillere ve bilirkişi raporları ve Gemlik 2. Asliye Ceza Mahkemesi 2014/1124 Esas sayılı dosyasına göre; 09/12/2014 günü Bursa İli Gemlik İlçesi, Karahan Market isimli işyeri önünde davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki 34 GB 9334 Plakalı kamyonet ile, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki 45 KB ... plakalı motosikletin çarpışmaları sonucu trafik kazası meydana geldiği, kazada davacıların desteği ...'ın vefat ettiği, trafik kazasının meydana gelişinde davalı sürücü ...'ın %75 , müteveffa desteğin ise %25 oranında kusurlu bulunduğu, davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki 34 GB ... plakalı aracın davalı ... Bilişim Temizlik Mad. Ve Yem Üret. Hizm. Taah. San. Tic. Ltd. Şti adına trafikte kayıtlı olduğu ve 29/08/2014/2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 347745014 nolu davalı ... şirketi tarafından kişi başına 2.680.000 TL limitle kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığı anlaşılmıştır.
Destek ...'ın vefatı nedeniyle davacılardan davacı baba ... için desteken yoksun kalma tazminatının 39.542,39 TL, davacı anne ... için destekten yoksun kalma tazminatının 45.424,15 TL olarak hesaplandığı, davacıların bu tutarlardan müteveffanın desteğinden yoksun kaldıkları belirtilmiştir.
Ancak motorsiklet sürücüsü müteveffanın kaza sırasında kask kullanmadığı ve ölüm sebebinin kafa travmasına bağlı sebrovasküter olay sonucu beyin kanaması solunum ve dolaşımın durması olduğu, bu haliyle müteveffanın zararının artmasına neden olduğu ve hesaplanan tazminat miktarında hakkaniyet indirimi yapılması gerekmiş olup, %20 oranında indirim mahkememizce uygun görülmüştür.
Buna göre; baba için, 39.542,39 x 20: 100= 31.633,91- TL , anne için , 45.424,15 x 20 : 100 = 36.339,32 TL olmak üzere toplam 67.973,23 TL olarak hesaplanmıştır.
Bu durumda; davacıların toplam maddi zararları 67.973,23- TL olup, bu tutar ZMMS poliçe limiti dahilindedir.
Destekten yoksun kalma tazminatı, destekten yoksun kalanın şahsında doğrudan doğruya doğan, asli ve bağımsız bir talep hakkıdır.
Somut olayda, davacılar Şahismail ve Nazlı müteveffanın anne ve babası, diğer davacılar Ozan, Serkan, Gaye ve Serhat , müteveffanın kardeşleri olup, ölümü ile onun desteğinden yoksun kalmışlardır. Davalı sürücü, haksız fiili nedeniyle, davalı araç maliki işleten sıfatıyla ve davalı ... şirketi ise poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere meydana gelen zarardan sorumludur.
Manevi tazminat ise; meydana gelen olay nedeniyle duyulan acı ve üzüntünün kısmen de olsa giderilmesine yöneliktir. Bir teselli ve avunma tatmin aracı yaratmaktan ibarettir.
Tazminatın takdirinde tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tazminatın tatmin duygusu oluşturacak durumda olması, olayın oluş şekli desteğin ölüm tarihindeki yaşı v deste ile aralarındaki ilişkinin niteliği göz önünde bulundurulmalıdır.
Davacılar, desteğin anne ve babası ile kardeşleri olup, destek ölüm tarihinde 22 yaşındadır. Davacı ebeveynler çok genç çocuklarını kaybetmiştir. Kazanın meydana gelişinde mütefevvefanın kusuru % 25 oranındadır. Açıklanan nedenler destekten yoksun kalanların sayılarının çokluğu ve tarafların ekonomik ve sosyal durumları da gözetilerek, davacı anne ve baba için 20.000,00 'şer-TL ve davacı kardeşlerin her biri için 5.000,00 'er TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminat uygun görülmüştür.
Açıklanan gerekçe dosya kapsamına göre, maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
Mahkememiz kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 17. HD'nin 29/06/2020 tarih ve 2019/1346 -2020/4083 E/K sayılı kararı ile; "Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davacı baba ... ile davacı anne ... lehine takdir olunan manevi tazminatın bir miktar az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2), (3) ve (4) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin kararının BOZULMASINA" gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce dosya yeniden esasa kaydedilerek, Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Dava, trafik kazası sonucu desteğin kaybedilmesi nedeniyle uğranıldığı iddia olunan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.
Yargıtay bozma ilamı kapsamında dosya önceki aktüer bilirkişiye tevdi edilerek, Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda maddi tazminata ilişkin ek rapor aldırılması talep edilmiştir.
Aktüer bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: Davacıların destek tazminatı miktarlarının, baba için 78.837,25 TL, anne için 101.560,23 TL olduğu mütalaa edilmiştir.
O halde yukarıdaki açıklamalardan somut olayda, davacılar anne ve babanın destek ...'ın trafik kazasında ölümü sebebiyle üçüncü kişi konumunda olduklarından desteğin kusurunun davacı anne ve babaya yansıtılamayacağı ve Yargıtay Bozma İlamında vurgulandığı üzere babanın destekten çıkacağı 20/04/2038 tarihinden sonra babanın payının annenin payına ilave edilerek düzenlenen 26/11/2020 tarihli aktüer bilirkişinin ek raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğundan itibar edilerek davacı ... için, 45.424,15-TL, davacı ... için 39.542,39-TL ıslah ile talep edilen maddi tazminat taleplerinin kabulune karar vermek gerekmiştir.
Davacıların manevi tazminat talepleri yönünden, meydana gelen trafik kazası sonucu murisi ...'' ün ölümü ile sonuçlanan olayda, tarafların kusur oranları, olayın meydana geldiği tarih, olayın meydana geliş şekli, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, olay tarihindeki paranın alım gücü, desteğin ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmende olsa giderilmesi amacıyla Yargıtay Bozma İlamı Işığında, davacı ana babanın her biri için 25'şer bin TL, davacı kardeşlerin 5'er Bin TL olmak üzere toplam manevi tazminat hak ve nesafet kuralları çerçevesinde takdir edilerek manevi tazminat talebinin davalı sürücü ve işleten yönünden kısmen kabulune karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-a)Maddi tazminat istemi yönünden; davanın KABULÜ ile; davacı ... için, 45.424,15-TL, davacı ... için 39.542,39-TL olmak üzere toplam 84.966,54-TL maddi tazminatın davalı ... şirketi yönünden 20/01/2015 dava tarihi, diğer davalılar yönünden 09/12/2014 kaza tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacılara verilmesine, ( davalı ... şirketinin poliçe limitiyle sorumlu tutulmasına)
b)Manevi tazminat istemi yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile: davacı ana babanın her biri için 25'şer bin TL, davacı kardeşlerin 5'er Bin TL olmak üzere toplam 70.000,00-TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan 09/12/2014 kaza tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 10.585,76 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 478,86 ve ıslah harcı 289,52 TL olmak üzere toplam 768,38 TL'nin mahsubu ile bakiye 9.817,38 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan (Davalı ... şirketinin sorumluluğunun 5035,68 TL ile sınırlı olmak üzere) müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından bozmadan önce yapılan bilirkişi gideri 700,00 TL, tebligat posta gideri 402,00 TL olmak üzere toplam 1.102,00 TL yargılama gideri ile bozmadan sonra yapılan bilirkişi gideri 300,00 TL, tebligat posta gideri 44,00 TL toplamı 1.146,00 TL yargılama giderinden kabul ve red oranlarına göre hesaplanan 789,41 TL yargılama gideri ve peşin alınan 478,86 ve ıslah harcı 289,52 TL olmak üzere toplam 768,38 TL harç olmak üzere toplam 1.557,79 TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Destekten yoksun kalma tazminat talebi yönünden, davacıların ihtiyari dava arkadaşı olduğundan ve yargılama sırasında kendilerinin vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen davacı ... için 6.705,14 TL nispi vekalet ücreti ile davacı ... için 5.931,36 nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,
6-Manevi tazminat talebi yönünden, davacıların ihtiyari dava arkadaşı olduğundan ve yargılama sırasında kendisinin vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen davacı davacı ... için 4080 TL vekalet ücreti, davacı ... için 4080 TL vekalet ücreti, davacı Ozan Alparslan için 4080 TL vekalet ücreti, davacı ... için 4080 TL vekalet ücreti, davacı ... için 4080TL vekalet ücreti, davacı Serhat Alparslan için 4080 TL olmak üzere toplam 24.480 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Bilişim Tem. Med. ve Yem.Üret. Hiz. Taah. San. Tic. Ltd Şti den müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
7-Davanın reddedilen manevi tazminat talebi yönünden davalılar ... ve ... Bilişim Tem. Med. ve Yem.Üret. Hiz. Taah. San. Tic. Ltd Şti yargılama sırasında kendisinin vekil ile temsil edildiğinden A.A.Ü.T' nin 10. Maddesine göre belirlenen her bir davacı için 4080 TL olmak üzere toplam 24.480 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalılara verilmesine,
8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/12/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.