T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/55 Esas - 2023/794
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/55 Esas
KARAR NO: 2023/794
HAKİM: ....
KATİP:....
DAVACI : ... MÜDÜRLÜĞÜ -
VEKİLLERİ: Av. ............... - [35667-57662-.....] UETS
Av. ........ - 152 Evler Mahallesi. Ankara Yolu Cad.No:286 Karayolları 14.Bölge Müdürlüğü 16330 Yıldırım/ BURSA
DAVALILAR : 1- ... - ...... Cuma Mah. Sadıkzade Sk. No:7 İç Kapı No:3 İnegöl/ BURSA
2- ... - Yeni Mah. Alemdar Sok. No:5A/10 İnegöl/ BURSA
VEKİLİ: Av...... - [16214-12078-........] UETS
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/02/2020
KARAR TARİHİ: 06/07/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 26/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Ankara- Bursa Devlet Yolunun 534000 Kmsinde 17.08.2018 tarihinde davalı ... ' ın maliki olduğu I6KKDI19 plakalı araç sürücüsü ... * in yol açtığı trafik kazası neticesinde idaremize ait tesislere zarar verilmiştir. Yapılan keşif ve hesaplamalar neticesinde hasar keşif raporuna binaen hasarlı malzemenin eski haline getirilmesi için gerekli oları 3.436,70 TL”'nin tahsili amacıyla gerekli evraklar eklenerek davalılara tebligat yapılmış olmasına rağmen; idaremize herhangi bir ödeme yapılmamış olduğunu bunun üzerine hasar bedelinin sigorta şirketi açısından temerrüt davalı malik açısında kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili için Bursa 15. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... sayılı dosyası ile davalılar aleyhine icra takibi başlatıldığını fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkımız saklı kalmak üzere; a-) Davalı borçlu. tarafından Bursa 15. _İcra Müdürlüğü'nün 2019/... sayılı dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE ve TAKİBİN DEVAMINA, b-) Kusurlu ve kötü niyetli borçlu aleyhine *420'tan aşağı olmamak üzere İCRA VE İNKÂR TAZMİNATINA hükmolunmasına, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine, karar verilmesin talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle: icra dosyasında yetki itirazımız vardır. Öncelikle bu itirazımızın incelenmesini talep ediyoruz. Olay İnegöl Bölgesinde meydana gelmiş olup, davalı ise İstanbul'da bulunmaktadır. İcra takibatı yetkisiz Bursa İcrasında yapılmıştır. Sigorta şirketimizin Bursa Bölge Müdürlüğü bulunmadığından yetki yönünden seçimlik hak davalı müvekkilime geçmiştir. Yetki yönünden icra takibatının İstanbul icrasında yapıldığını davanın reddi ile, takip miktarının % 20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini, mahkeme masrafı ve vekil ücretinin davacıya yüklenmesini karar verilmesinii talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle: ıslah talepli olarak şöyle ki; HMK gereği önce dava dilekçesi ve ekleri tebliğ edilip layihalar safhası tamamlandıktan sonra duruşma gününü içerir tebligat yapıldığını mahkemenizce yapılan dava dilekçesini içerir tebligatın üzerinde duruşma gününün yer alması, dava konusu ihtilafa sebep olan trafik kazası neticesinde müvekkilleri lehine ve aleyhine birçok dava açılması ve açılan davaların ve yapılan tebligatların çokluğu müvekkillerimizi yanılgıya düşürdüğünü mahkemenizce işbu davaya ilişkin yapılan tebligat da müvekkillerinin yokluğunda aile fertleri tarafından tebellüğ edilmiş olup ,derdest mahkeme dosyalarından birine ilişkin yapılan tebligat zannıyla müvekkillerimize tebligat evrakı ulaştırılmamış ve dolayısıyla biz vekilleri haberdar edilmediğini; ıslah talepli cevap dilekçemizin kabulüne ve1-dava konusu olay zincirleme trafik kazası olduğundan kazanın sebebinin belirlenmesinde ilk başta hataya gidildiğini çünkü kazanın sebebi müvekkilin kullandığı araç ve bu aracın yakıt deposunun delinmesi olmadığını, İnegöl Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2019/195Esas sayılı dosyası incelendiğinde görüleceği üzere zincirleme trafik kazasının başlangıç sebebi müvekkilin önünde seyreden iki aracın virajı alamayarak kayıp birbirlerine çarparak yolu kapattığını, bu ilk kazanın devamında meydana gelen diğer kazalara da müvekkil ...'in kullandığı ... plakalı tır sebebiyet verdiğini, çünkü müvekkil aracın seyrini yol durumu ve hava koşullarına göre ayarladığın, bu nedenle müvekkil ... de önünde giden iki aracın çarpıştığını ve akabinde gelen araçların da onlara çarptığını ve yolun kapandığını görünce sol taraf uçurum olduğundan onlara çarpmamak için aracı yolun sağ ve dağ tarafına bankete alarak durdurduğunu, hatta müvekkilin ardından gelen ... plakalı tırı kullanan ... de hızlı gelmediğinden, yukarıda belirttiğimiz kaza yapmış 4-5 araca çarpmadan durabildiğini, yine ... plakalı ... firmasına ait otobüs de ilk kaza yapan araçlara çarpmadan durabildiği ve ancak olay böyle gelişmiş iken, Aydoğanlar yazılı otobüsü kullanan ... plakalı aracın şöförü ... hava ve yol durumuna göre aracın seyrini ayarlamadığından, çok hızlı bir şekilde gelerek önünde kaza yapmış araçlara çarptığın, üstelik davacıya ait ... plakalı araç, ... plakalı tıra kısmen çarparak duran ... plakalı ...'nun kullandığı araca arkadan çok büyük şiddetle çarparak bu aracın içinde bulunan ...'nun vefatına neden olduğunu, ilk kazadan sonra oluşan zincirleme kazanın sebebi ise hava ve yol durumuna göre araç seyrini ayarlamayan ve hızlı giden araçlar olduğu zira keşifle de anlaşılacağı üzere kaza mahalline gelmeden önce Mezit 7 tabelasından sonra iki kez yağışta kaygandır tabelasının bulunduğu, kaza günü de hava yağışlı olup halböyleyken pek çok araç hava ve yol duruma göre aracın seyrini ayarlamadan seyir halinde olduklarından bu şekilde kazaya sebebiyet verdiğini, yani ilk kazadan sonra zincirleme kazanın devam nedeni, Mezit 7 tabelasından sonra yağışta yolun kaygan olduğuna dair tabelaları ve yavaşlatma şeritlerini nazara almayan araçların, hızlı olarak kaza mahalline yaklaşmalar ayrıca belirtmek gerekir ki, müvekkilin kullandığı araç kazaya hiç karışmadığı, iddia edilenin aksine müvekkilin kullandığı araç yolun dışında olup, Ankara yolundan gelenler için adeta uyarı levhası vazifesi görmüş ve bu nedenle araçlar asıl kaza mahalline gelmeden önce yavaşlayabildikleri hatta yavaş gelenler de durabildikleri tekrarla söylüyoruz ki kazaya neden olan durum müvekkilden önce yolda seyreden araçların yaptığı kaza neticesinde yolun kapanmandığını ve müvekkilinin kazada kusurlu olmadığından haksız olarak açılan davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, bilirkişi incelemesi, ceza dosyası, tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar tazminatına dayalı yapılan icra takibine vaki itirazın İptali istemine ilişkindir.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
Davacı tarafından ilamsız takip talebinde bulunmuştur. İcra Dairesi tarafından davalı borçlulara ilamsız takiplerde ödeme emri tebliğ edilmiş ve davalılar tarafından yasal süre içinde borca itiraz edilmiştir.
Davacı tarafından davalı ... A.Şye yönelik açılan trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasında davalı ... A.Ş vekilinin yetki itirazı üzerine HMKnun 167 maddesi uyarınca yargılamanın iyi bir şekilde gerçekleştirilmesi amacıyla bu dosyadan tefrik edilerek Mahkememizin 2020/570 Esas sayılı dosyada yargılama yapılarak karar verilmiştir.
Dosyanın 1 makine 1 trafik bilirkişisine tevdi edilerek, dava konusu trafik kazasında tarafların kusur oranları konusunda rapor aldırılmasına karar verildi.
Mahkememizde alınan 20/11/2020 tarihli bilirkişi raporunu özetle; ... plakalı araç ve bağlı ... plakalı Römorkun sürücüsü Yılmaz SÜMER2918 sayılı Karayolları Trafiık Kanununda yer alan Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı KANUN MADDE - 84- Araç sürücüleri trafik kazalarında; -f) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma hlal ettiği ve buna sebep olarak ise aynı kanunun ilgili diğer 52.nci maddesinin B bendindeki Hızın gerekli şartlara Uygunluz.Resimğunu sağlamak:Ekipler tarafından - hazırlanan ” Kaza krokisi Başlıklı KANUNMAD DE 52. b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve tekni elliğine, görüş, yoll hava ve trafik durumunun gerektirdiği— şartlara Uydurmak .zorundadırlar ile aynı kanunun Trafik kazalarına karışanlar ile ilgili kurallarbaşlıklı KANUNMADDE 81 Hareket halinde iseler trafik için ek bir tehlike yaratmayacak şekilde hemen durmak, kaza mahallinde trafik güvenliği için gereken tedbirleri Almak,...zorundadırlaraltı çizilerek belirtilen kurallarına riayet etmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda Asli Yönden ve %100(yüzdeyeyüz) Oranında Kusurlu Olduğu, Kaza raporunda belirtilen 38 ARAÇ sürücüsünün yaralanan 15 yolcu ile ... plaka sayılı Aracın arka koltukta yolcu olarak bulunan ve kaza esnasında Ex olan ... için kazanın kaçınılmaz olarak gerçekleşmesi göz önüne alındığında, 2918 sayılı Karayolları Trafiık Kanununa aykırı bir fiili görülmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda Kusursuz oldukları kanaatine varılmıştır.
2 nolu ara karar gereği ceza dosyası geldiğinde dosyanın önceki bilirkişilere tevdi edilerek ceza dosyasını da irdeler taraf vekillerini beyan ve itirazlarını değerlendirir, kusur ve davacının tesislerindeki zarar miktarı konusunda ek rapor düzenlenmesinin bilirkişilerden istenilmesine karar verildi.
Mahkememizde alınan 10/02/2021 tarihli bilirkişi raporunu özetle; ... plakalı araç ve bağlı ... plakalı Römorkun sürücüsü ... 2918 sayılı Karayolları Trafiık Kanununda yer alan Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı KANUN MADDE 84- Araç Sürücüleri trafik kazalarında; -f) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma kanunun ilgili diğer 52.nci maddesinin B bendindeki Hızın gerekli şartlara Uygunluz.Resimğunu sağlamak - Başlıklı - KANUNMAD DE 52 b) Hizlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak,....zorundadırlar ile aynı kanunun Trafik kazalarına karışanlar ile ilgili kurallar başlıklı KANUNMADDE 81 -Trafik kazalarına karışanlar: Hareket halinde iseler trafik için ek bir tehlike yaratmayacak şekilde hemen durmak, kaza mahallinde trafik güvenliği için gereken tedbirleri almak,...zorundadırlaraltı çizilerek belirtilen kurallarına riayet etmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda Asli Yönden ve %100(yüzdeyeyüz) Oranında Kusurlu olduğu, Kaza raporunda belirtilen 38 ARAÇ sürücüsünün yaralanan 15 yolcu ile ... plaka sayılı Aracın arka koltukta yolcu olarak bulunan ve kaza esnasında Ex olan ... için kazanın kaçınılmaz olarak gerçekleşmesi göz önüne alındığında, 2918 sayılı Karayolları Trafık Kanununa aykırı bir fiili görülmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda Kusursuz oldukları kanaatine varılmıştır
Dosyanın 1 makine mühendisi, 1 trafik bilirkişisine tevdi edilerek, davalı vekilinin kusura yönelik itirazları ve davacının tesislerindeki gerçek zarar miktarının hesaplanmasına ilişkin ek rapor aldırılmasına karar verildi.
Mahkememizde alınan 14/03/2022tarihli bilirkişi raporunu özetle; ... plakalı araç ve bağlı ... plakalı Römorkun sürücüsü Yılmaz SÜMER2918 sayılı Karayolları Trafiık Kanununda yer alan Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı KANUN MADDE 84- Araç Sürücüleri trafik kazalarında; -f) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma --..Hallerinde asli kusurlu sayılırlar..... ihlal ettiği ve buna sebep olarak ise aynı kanunun ilgili diğer 52.nci maddesinin B bendindeki Hızın gerekli şartlara uygunlu2.Resimğunu sağlamak - Başlıklı - KANUNMAD DE 52 b) Hizlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak,....zorundadırlar ile aynı kanunun Trafik kazalarına karışanlar ile ilgili kurallar başlıklı KANUNMADDE 81 -Trafik kazalarına karışanlar: a) Hareket halinde iseler trafik için ek bir tehlike yaratmayacak şekilde hemen durmak, kaza mahallinde trafik güvenliği için gereken tedbirleri almak,...zorundadırlaraltı çizilerek belirtilen kurallarına riayet etmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda Asli Yönden ve %100 (yüzdeyeyüz) Oranında Kusurlu olduğu Kaza raporunda belirtilen 39 ARAÇ sürücüsünün yaralanan 15 yolcu ile ... plaka sayılı Aracın arka koltukta yolcu olarak bulunan ve kaza esnasında Ex olan ... için kazanın kaçınılmaz olarak gerçekleşmesi göz önüne alındığında, 2918 sayılı Karayolları Trafiık Kanununa aykırı bir fiili görülmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda Kusursuz oldukları kanaatine varılmıştır
Ankara nöbetçi ATMA ye talimat yazılarak kara yolları fen heyetinde görevli üç kişilik bilirkişi heyetine dosyanın tevdi edilerek davalı vekilinin kusura yönelik itirazlarının ve uzman mütalaasını değerlendirir tarafların kusur oranları konusunda bilirkişi heyetinden rapor aldırılmasına karar verildi.
Düzenlenen 05/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davalı sürücü ...’in meydana gelen olayda tamamen kusurlu olduğu, Davacı taraf Karayolları Genel Müdürlüğünün 20,00 metre otokorkuluk hasarı talebinin yerinde olduğu, ... ve ... A.Ş.’NİN sürücünün kusuru oranında sorumlu bulundukları görüş ve kanaatine varılmıştır.
O halde toplanan delillerden somut olayda, davalıların sürücüsü, işleteni olduğu ... plakalı araç sürücüsü nedeniyle davalıya ait otokorkuluklar, tesislerin trafik kazasında zarar uğradığı ileri sürülerek hasar tazminatı talep edilmiştir.
Davalıların meydana gelen hasardan sorumlu olması için zararın haksız fiilden kaynaklandığından ancak davalıların kusur oranları kadar sorumludurlar.
TBK 61. Maddesinde “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” demekle birden çok kişi aynı zarardan aynı sebeple yada çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. Bu durum iki veya daha çok kişinin şahsında sorumluluğun ya da herhangi bir tazminat yükümlülüğün şartlarının gerçekleşmesi halinde söz konusu olur. İşte bu tür durumlarda sorumlular hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanacaktır.
TBK 61. Maddesine göre müteselsil sorumluluk ya aynı sebebe ya da değişik sebeplere dayanabilir.
1-Birden çok kişinin aynı zarara birlikte sebep olmalarından doğan müteselsil sorumluluk:
Birden çok kişinin aynı zarara birlikte sebep olmalarından doğan zarar aynı sebebe dayanan zarardır. Müteselsil sorumluluğu doğuran “aynı sebep” veya “birlikte sebep” kusur olabileceği gibi sözleşme veya kanundan olabilir.
2-Birden çok kişinin aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olması
Birden çok kişinin aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumluluğu söz konusu olabilir. Aynı zararı doğuran çeşitli sebepler kusur sorumluluğu (haksız fiil), sözleşme veya kusursuz sorumluluk (kanun) olabilir. Bu suretle birden çok zarar verenden biri aynı zararı haksız fiil diğeri sözleşme bir başkası da özen veya tehlike sorumluluğuna göre tazmin zorundadır. Örneğin bir işletmenin şoförü tarafından kullanılan motorlu araç yolculardan birine zarar vermişse aracın işleteni Karayolları Trafik Kanunu madde 85 gereğince tehlike sorumluluğuna(kusursuz sorumluluk) göre, aracı kullanan şoför Türk Borçlar Kanunu madde 49 uyarınca kusur sorumluluğuna (haksız fiile) göre gerçekleşen zararı tazmin etmek zorundadır.
Davacı kuruma ait oto korkulukların uğradığı zarar tek bir olaydan kaynaklanmakta olup, 2918 sayılı KTK.’nun 88. ve BK.’nun 50., 61. maddesi uyarınca haksız fiile karışanların her biri zarardan müteselsilen sorumludurlar. Davacı, zararlarını müştereken ve müteselsilen talep edebilecekleri gibi yasanın verdiği müteselsilen talep hakkından açıkça vazgeçerek her bir failin kusuru oranında da talepte bulunabilirler. ( Benzer açılan davada Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/3559 Esas ve 2019/1109Kararında vurgulandığı üzere)
Bu durumda dava konusu trafik kazasında düzenlenen kaza tespit tutanağı, davalı tarafın kusura itirazları üzerine düzenlenen trafik bilirkişisi tarafından 20/11/2020 tarihli bilirkişi raporu, 14/03/2022 tarihli bilirkişi raporu, İnegöl Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/195 Esas sayılı dosyada düzenlenen kusur raporları itirazlar üzerine Karayolları Fen Heyetince talimat yoluyla düzenlenen 05/10/2022 tarihli raporun olayla ve trafik kazasında düzenlenen raporlarla uyumlu olduğundan bu 05/10/2022 tarihli Trafik Fen Heyetince düzenlenen rapora itibar edilerek davacıya ait korkuluklardaki zarardan davalı sürücünün hızını şartlara göre ayarlamadığı ve dikkatsiz ve tedbirsizce davrandığından %100 oranında kusurlu olduğu davacıya atfı kabil bir kusurun bulunmadığı ve dolayısıyla davalılara ait aracın hızının görüş, yol, hava ve trafik durumuna göre ayarlamadığından davalı tarafın kusurlu ve müteselsillik ilkesi kapsamında sorumlu olup bilirkişi heyeti tarafınca düzenlenen raporlara itibar edilerek oto korkuluklardaki hasarın 3436,70 TL olduğu ve kaza tarihinden takip tarihine kadar %9 yasal faize göre işlemiş faiz miktarının 326,25 TL olduğundan davalıların bu miktarlardan sorumlu olduğu kabul edilerek asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden yapılan itirazların iptaline dair davanın kabulune, alacağın likit olmadığı bilirkişi incelemesini gerektirdiğinden icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın kabulü ile, davalıların Bursa 15. İcra müdürlüğünün 2019/... esas sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına,
2-İİK 67. Maddesi uyarınca icra inkar tazminatının koşulları oluşmadığından reddine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcının davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 2000 TL posta, talimat ve tebligat gideri 134 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 2134 TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kararın niteliği gereği davalılar üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 3436,70 TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, dava konusu uyuşmazlık miktarının 2023 yılı kesinlik sınırı olan 17.830 TL altında olduğundan kesin olmak üzere karar verildi verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/07/2023
Katip .......
¸e-imzalıdır.
Hakim ....
¸e-imzalıdır.