T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/726 Esas - 2022/697
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/726
KARAR NO: 2022/697
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ: Av.
DAVALILAR : 2-
3-
VEKİLİ: Av.
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı), Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/11/2020
KARAR TARİHİ: 02/06/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 07/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı), Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 25/07/2017 tarihinde müvekkili şirkete ait B-BM4949 plakalı araç sürücüsü ..., Ruhsat sahibi ... ve ZMMM sigortacısı Sompo Japan Sigorta A.Ş olan 16 ... 71 plakalı aracın Bursa'dan Orhangazi istikametine gitmekte iken Karsak mevkiinde çarpışması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, Karayolları Genel Müdürlüğüne karşı açılan Orhangazi 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/277 esas sayılı dosyasından alınan 18/03/2019 tarihli ATK raporu ile davalı sürücü ...'ın %70, Karayolları Genel Müdürlüğünün ise %30 oranında sorumlu olduğu, bu nedenle davalıların %70 oranında sorumluluğu dikkate alınması gerektiğini, meydana gelen kaza sonrasında müvekkili şirkete ait B-BM4949 plakalı 2015 model V 250D Mercedes marka lüks aracın hasarlı olması nedeniyle Bursa Mengerler Mercedes Yetkili Servisine çekildiğini, müvekkili şirket yetkilisi tarafından 60.081,72 TL ödenerek tamir ettirildiğini, müvekkili şirketin aracının serviste ve kullanılamaz halde olması nedeniyle serviste kaldığı süre boyunca ikame araç kiralandığını, araç kiralama bedeli olarak 1000 euro 3.478 TL kiralama şirketine ödeme yapıldığını, yine Karayolları Genel Müdürlüğüne karşı açılan Orhangazi 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/277 esas sayılı dosyasından alınan İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim elemanları tarafından düzenlenen rapora göre olayın meydana geldiği tarihte ikame araç bedelinin 4.118,00 TL olduğu yönünde tespitte bulunulduğunu, kazaya karışan müvekkili şirket aracının kazadan sonra değerinde kayıp gerçekleştiğini, dava konusu aracın Mercedes V250 Dizel model olup, aracın trafiğe çıkış tarihinin 02/09/2015 olduğunu, yine aracın 4167 KMde olup, kazadan önce hasarının olmadığını, dava konusu aracın Türkiyede satışı olmayıp, Almanya piyasasında aynı özelliklere sahip bir aracın ikinci el piyasasında değerinin 55.000 Euro ile 65.000 Euro arasında olduğunu, araçta meydana gelen değer kaybının kaza tarihi itibariyle 30.000 TL olduğunu, bu nedenlerle araç tamir bedeli 42.057 TL, ikame araç bedeli 2.434 TL, araç değer kaybı bedeli 21.000 TL olmak üzere toplam 65.491 TL'nin olay tarihi olan 25/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Sompo Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: 25.07.2017 tarihli kazaya karıştığı belirtilen 16 ... 71 plakalı araç, Sompo Sigorta A.Ş. nezdinde 311000047488113 numaralı 12/07/2017 – 2018 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Poliçesi) ile sigortalı bulunmakta olup kaza tarihi itibariyle teminat limiti 33.000-TL olduğunu, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının sorumluluğu ve nihayetinde poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalısının kusuru oranında olduğunu, bu nedenle kusur tespiti için konusunda uzman kusur bilirkişinden rapor alınmasını talep ettiklerini, Trafik Sigortası Genel Şartları’nın a.6.b maddesinde de belirtildiği üzere hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatları teminat dışında kalan hallerdendir. bu sebeple kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, ruhsatta görüleceği üzere araç hususi olduğunu, aracın hususi araç olarak kullanması nedeniyle avans faize hükmedilmesi mümkün olmadığını, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 2013/16898 E., 2014/7048 K. Sayılı dosyasında da; kazaya karışan aracın niteliğine göre, hükmedilen tazminat yönünden yasal faize karar verilmesi gerekirken avans faizine hükmedilmesi de isabetli değildir.” Şeklinde belirtilerek kararın bozulmasına karar verildiğini, davanın reddine karar verilmesini, davacı tarafın; “değer kaybı” talep etmeye hakkı olup olmadığının, var ise miktarının tespiti için “Bilirkişi” incelemesi yaptırılmasını ve alınacak raporun tarafımıza tebliğ ettirilmesini, müvekkil şirket dava açılmasına keyfi ve haksız olarak sebep olmadığından, yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Kazanın gerçekleştiği yer Orhangazi olup Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi görevsiz ve yetkisiz olduğunu, davanın görev yetki yönünden reddini talep ettiklerini, görevli mahkeme Orhangazi Asliye Hukuk mahkemesi olduğunu, müvekkilimiz 25.07.2017 tarihinde saat 12:00 sularında 16 ... 71 plakalı aracı ile Bursa’dan Orhangazi’ye doğru D-575 karayolunda seyir halindeyken otobanın Karsak gişelerinden çıkış yaptığını, Orhangazi’ye giden yolun kapalı olduğunu gördüğünü ve Karayolları tarafından konulan trafik levha ve işaretlerini takip ettiğini, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a göre, kamu tüzel kişiliğine sahip özel bütçeli bir kamu kuruluşu olan Karayolları Genel Müdürlüğü, karayollarını yapmak, yaptırmak, emniyetle kullanılmasını sağlamak, karayollarını onarmak, işletmek, işlettirmekle görevli ve yetkili bulunmaktadır. Karayolları Genel Müdürlüğü D-575 karayolu üzerinde bakım, yapım, tadilat yaparken gerekli trafik işaret ve levhalarını koymayarak, eksik koyarak veya yapması gerekli yol düzenlemelerini yapmayarak kazanın gerçekleşmesine neden olduğunu, kazada sürücüler ... ve Mehmet Yılmaz ADANUR’un herhangi bir kusurlarının bulunmadığı, kazanın yol üzerindeki gerekli işaretleme ve bilgilendirmenin eksik olmasından kaynaklandığı, yolun yapım ve bakımından sorumlu kurumun kazada kusurlu olduğu jandarma tarafından tutulan tutanakta da yer aldığını, ancak daha sonra tarafımızdan Açılan Bursa 6.Asliye Hukuk Mahkemesi Dosya No:2018/219E.numaralı dosya, Bursa 4.Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/624E. numaralı Dosya, Orhangazi 2.Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/277 Esas sayılı dosya da alınan kusur raporlarının hepsi bir biriyle tamamen çelişkili olayı aydınlatmaktan uzak karmaşık ve çözümü imkansız hale getiren raporlar olduğunu, bu sebeple dosyada sağlıklı adil yargılama yapılabilmesi için tüm dosyaların birleştirme kararı verilerek yargılamanın adil bir sonuca ulaşabileceği kanaatinde olduğunu, gerçekleşen kazada tüm talepler bakımından zamanaşımı ve hak düşürücü süreler geçtiğini, olayda müvekkillerinin kusursuz olduğunu, müvekkilinin aracında 15.000 TL’lik değer kaybı meydana geldiğini, müvekkilinin bu zararıda henüz karşılanmadığını, müvekkilinin bu kaza neticesinde psikolojisi bozulmuş, ruhsal bütünlüğü zarar gördüğünü, trafiğe çıkmaktan korkar hale gelmiş, derin elem, keder ve üzüntü duyduğunu, ayrıca müvekkilimizin annesi ... kazada yaralanmış ve ambulansla hastaneye kaldırıldığını, müvekkilinin 7 yaşındaki yeğeni ... de kaza sırasında araçta bulunduğunu, ... de kazadan dolayı oldukça korkmuş ve kazadan olumsuz manada etkilendiğini, Sompo Japan Sigorta A.Ş tarafından sigorta poliçesi ,zmms bulunan firma varken ve talep edilen tüm zarar poliçe kapsamındayken müvekkiline bu şekilde dava açılması usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, arabuluculuk toplantı tutanağı, kaza tespit tutanağı, tamir bedeli faturası, oto kiralama sözleşmesi, araç teslim tutanağı, Orhangazi CBS 2017/2385 soruşturma sayılı dosyası, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar tazminatı, değer kaybı tazminatı ve ikame araç bedeli istemine ilişkindir.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
Dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği keşif yapılmak üzere dosya, Orhangazi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yolu ile gönderilerek, 1 trafik bilirkişi eşliğinde keşif yapılarak, dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bilirkişinin talimat mahkemesine sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: 16RCH TI Plakalı Kamyonet Sürücüsü ...; %70 (YÜZDE YETMİŞ ) oranında kusurlu olduğu, B BM 4949 Plakalı Kamyonet Sürücüsü Mehmet Yılmaz ADANUR; Somut olayda, eldeki verilere göre, yerleşim birimi dışında orta ayırıcı ile bölünmüş tek yönlü iki şeritli yolun Sol şeridinden seyir halinde olan B BM 4949 Plakalı kamyonet sürücüsü Mehmet Yılmaz ADANUR'un zararlı sonucun önlenebilirliği bakımdan bir kusur yüklenmesi olanaklı olmadığından, yukarıda anlatılan gerekçelerle olayın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, yolun Yapım ve Bakından Sorumlu Kuruluş Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü; Somut olayda, eldeki verilere göre, yol yapım ve bakım yönünden sorumlu olduğu karayolu üzerinde, Orhangazi ilçesine gidecek araçların kavşağa gelmeden önce, uygun mesafede gerisinden başlamak suretiyle trafik akışını tehlike arz etmeyecek şekilde düzenleyecek/yönlendirecek gerekli yeterli trafik işaretlemeleri yapmadığı anlaşıldığından %30 (yüzde otuz ) oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.
Davalılar ... ve ... vekilinin kusur raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla 1 trafik bilirkişisi ve 1 makine bilirkişisinden oluşan bilirikşi heyetine tevdi edilerek, trafikçi bilirkişiden kusur yönünden, makine mühendisi bilirkişiden davacıya ait araçtaki hasar tazminatı, değer kaybı, ikame araç zarar miktarı konularında rapor aldırılması talep edilmiştir.
Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: 6RCH TI Plakalı Kamyonet Sürücüsü ...; %70 (YÜZDE YETMİŞ ) oranında kusurlu olduğu, B BM 4949 Plakalı Kamyonet Sürücüsü Mehmet Yılmaz ADANUR; Somut olayda, eldeki verilere göre, yerleşim birimi dışında orta ayırıcı ile bölünmüş tek yönlü iki şeritli yolun Sol şeridinden seyir halinde olan B BM 4949 Plakalı kamyonet sürücüsü Mehmet Yılmaz ADANUR'un zararlı sonucun önlenebilirliği bakımdan bir kusur yüklenmesi olanaklı olmadığından, yukarıda anlatılan gerekçelerle olayın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, yolun Yapım ve Bakından Sorumlu Kuruluş Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü; Somut olayda, eldeki verilere göre, yol yapım ve bakım yönünden sorumlu olduğu karayolu üzerinde, Orhangazi ilçesine gidecek araçların kavşağa gelmeden önce, uygun mesafede gerisinden başlamak suretiyle trafik akışını tehlike arz etmeyecek şekilde düzenleyecek/yönlendirecek gerekli yeterli trafik işaretlemeleri yapmadığı anlaşıldığından %30 (yüzde otuz ) oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araçtaki hasar tazminatı bedel 60.081,72 TL olduğu, değer kaybı bedeli 132.750,00 TL olduğu, İkame Araç Zarar Bedelinin 4.500,00 TL olduğu mütalaa edilmiştir.
O halde toplanan delillerden somut olayda, davacıya ait B BM 4949 plakalı araç ile davalıların sürücüsü, işleteni ve ZMMS sigortacısı olduğu 16 ... 71 plakalı araç arasında 25/07/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, davacı tarafından araçtaki hasar tazminatı, değer kaybı, kazanç kaybı bedelleri talep edilmiş olup davanın haksız fiilden kaynaklandığından davalılar ancak kusur oranı ve gerçek zarar miktarınca sorumludurlar.
Dava konusu trafik kazasında düzenlenen kaza tespit tutanağı, Orhangazi Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından talimat yoluyla yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen kusur raporu, bu rapora karşı itiraz üzerine düzenlenen 08/04/2022 tarihli bilirkişi heyetinin kusura yönelik tespitlerinin gerekçeli denetime açık ve olaya uygun olduğundan bu rapora itibar edilerek, davalı taraf araç sürücüsünün iki şeritli yolun sağ şeridinden seyir halinde iken yolun sol şeridinden ve arkasından seyir halinde olan davacıya ait aracın seyrini kapatacak şekilde bu aracın önünden sola doğru manevra yaparak doğrultu değiştirerek dönüşe geçtikten sonra meydana gelen trafik kazasında, davalı taraf sürücüsünün dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde araç kullanmak, kendisini yönlendiren U dönüşü levha gereği sola doğrultu değiştirmeden önce gerisindeki araçları kontrol etmek ilk geçiş hakkını düz seyirle devam eden araçlara vermek sol şeritten yaklaşan taşıtın varlığına rağmen manevra ile seyrini kapatması sebebiyle davalı tarafın asli %70 oranında kusurlu olduğu, davacının kazanın meydana gelmesinde trafik kurallarına riayet ettiği kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı, dava dışı olay mahallinde yol çalışmasında bulunan kurumun ise gerekli ve yeterli trafik işaretlemelerde bulunmaması sebebiyle %30 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafın hasar tazminatı talebi yönünden, davacıya ait araçtaki kaza sebebiyle onarım maliyeti gerçek zarar miktarının, makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 08/04/2022 tarihli bilirkişi raporu ile 60.081,72 TL olduğu bu hesaplamanın olaya uygun olduğundan itibar edilerek davalının %70 oranında kusuru ile davalıların sorumlu olduğu miktarın 42.057,20 TL olup bu miktar davacının hasar tazminatı alacağı talep edebilecektir.
Davacı tarafın değer kaybı tazminat talebi yönünden Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli- Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre, değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Mahkememizce alınan değer kaybı hesaplamasına yönelik 08/04/2022 tarihli makine mühendisi bilirkişi raporunda B BM 4949 plakalı aracın kaza tarihi öncesinde piyasa rayiç değerinin araçtaki hasarın nedeniyle onarım nedeniyle aracın hasarının giderilmesinden sonra piyasa rayiç değerinin aracın orijinalliğinin bozulması sebebiyle 32.750 TL değer kaybının oluştuğu saptamasına yer verilmiştir. Mahkememizce bilirkişi raporunun değer kaybı tazminatına yönelik saptamaları dosya kapsamına uygun bulunarak davalı tarafın %70 oranında kusurlu olduğundan 22.925 TL değer kaybından sorumlu olduğu ve davacı tarafından 21.000 TL talep edildiğinden bu miktar yönünden davacının alacaklı olduğu kabul edilmiştir.
Davacını mahrum kalınan zarar talebi yönünden, araç mahrumiyet bedeli, ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan bu süre içinde davacının aynı nitelikteki araç için (ikame araç) ödemesi gereken bedeldir. (Yargıtay 17. HD 2016/2072 E- 2018/11712 K sayılı ilam) Dava konusu trafik kazası sebebiyle davacının aracının çalışamadığı 30 günlük süre ve günlük tespit edilen ikame araç bedeli 150 TL olmak üzere 4500 ikame araç bedeline dair 08/04/2022 tarihli raporun gerekçeli denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğunda itibar edilerek davalı tarafın kusuru oranınca %70 e göre davalı sürücü ve işletenin 3150 TL iş gücü kaybı araç mahrumiyet zararından sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafından davalılar işleten ve sürücüye yönelik açılan davanın hasar tazminatı, değer kaybı ve ikame araç-mahrum kalınan kar bedeli yönünden davanın kabulu ile olay tarihi itibariyle alacak muaccel olduğundan bu davalılar yönünden 25/07/2017 tarihinden itibaren ve davalıya ait aracın ticari araç olmadığından yasal faiz işletilerek karar vermek gerekmiştir.
Davacı tarafından davalı sigorta şirketin yönelik açılan davada, davalı sigortacının poliçede teminat limiti 33.000TL olup, davacı tarafından dava dilekçesinde poliçe limitiyle sigorta şirketinin sorumlu tutulmasını talep ettiğinden 33.000 TL poliçe limitinin hasar tazminatı yönünden sorumlu olmasına karar vermek gerekmiş ve davalı sigortacıya 08/10/2018 tarihi itibariyle başvurunun yapıldığı 8 iş günü sonu olan 19/10/2018 tarihi itibariyle temerrüt gerçekleştiğinden bu tarihten itibaren yasal faiz işletmek gerekmiştir.
Diğer yandan davacının zararın davalıların tek eyleminden ve birden fazla hukuki sebepten kaynaklandığından davalılar yönünden müşterek ve müteselsilen karar verilerek davanın kabulu yönünde hüküm kurulması usul ve yasaya uygun bulunmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın kabulü ile,
42.057 TL hasar tazminatı 21.000 TL değer kaybı tazminatı 2434 TL ikame araç bedeli olmak üzere 65.491 TL maddi tazminatında ( davalı ... SİGORTA A.Ş 33.000 TL hasar tazminatından sorumlu olmak üzere davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 25/07/2017 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... SİGORTA AŞ yönünden ise 19/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine)
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.473,69 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.118,43 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.355,26 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan( davalı ... SİGORTA A.Ş' nin 1135,80 TL kısmından sorumlu olmak üzere )müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan; talimat bilirkişi gideri 600,00 TL, keşif harcı 419,90 TL, keşif araç ücreti 150,00 TL, bilirkişi ücreti 1.000,00 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 286,00 TL olmak üzere toplam 2.455,90 TL yargılama gideri ve 1.118,43 TL peşin harç olmak üzere toplam 3.574,33 TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 9.313,83 TL vekalet ücretinin davalılardan( davalı ... SİGORTA A.Ş' nin 5100 TL kısmından sorumlu olmak üzere) müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/06/2022
Katip 146195
¸e-imzalıdır.
Hakim 125958
¸e-imzalıdır.