T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/752 Esas
KARAR NO: 2021/725
HAKİM:... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ...
VEKİLİ:Av. ... -
DAVALI:1- ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALILAR :2- ... - ... -
:3- ... - ...
:4- ... - ...
:5- ... - ...
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/03/2013
KARAR TARİHİ: 21/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 22/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili aleyhine davalı ... tarafından Gaziantep 10. İcra Müdürlüğünün 2013/... Esas numaralı takibi ile Finansbank Uludağ Şubesine ait 15/01/2013 tarih ve UD 0361390 numaralı 25.000,00-TL'lik çeki işleme koyduğunuu ve tahsilinin talep edildiğini, davalıların müvekkili aleyhine çeki takibe koyarken çekte tahrifat yaptıklarını, müvekkili ile davalılar arasında hiçbir ticari ilişkinin olmadığını, müvekkili şirketin davalılara borcunun olmadığını, bu nedenle haksız ve aynı zamanda kötü niyetli olduğundan kötü niyet tazminatına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; icra dosyasında alacaklı olmadığından husumet itirazında bulunduğunu, dava konusu çeki ciro ile teslim aldığını, çekin sebepten soyut olduğunu ne için aldığını belirtmek zorunda olmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; icra dosyasında alacaklı olmadığından husumet itirazında bulunduğunu, dava konusu çeki ciro ile ...'a verdiğini, çekin sebepten mücerret olduğunu ne için aldığını belirtmek zorunda olmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davcı tarafın davalı olarak çekin arkasındaki diğer şahıslara da davasını yönelttiğini, menfi tespit davası ancak alacaklıya karşı açıldığını, müvekkilinin temel ilişkiye yabancı olup, TTK 599 mad. Ve ilgili maddeleri gereğince kötü niyet aranmaz. Borçlular arasındaki ticari ilişkinin iyi niyetli üçüncü kişi olan müvekili etkilemeyeceği bir çok ictihatta dile getirildiğinden haksız olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Lok. İçe. Gıda. Hayv. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ve ...'ne usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadıkları ve mahkememiz sözlü oturumlarına katılmadıkları anlaşılmıştır.
KANITLAR:
Çek bilgileri, makbuz, icra dosyası, hesap ekstresi, soruşturma dosyası, tanık beyanları, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava; Finansbank Uludağ Şubesine ait 15/01/2013 tarih ve UD 0361390 numaralı 25.000,00-TL bedelli çekten dolayı, davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır. (İİK 72.md)
Davacı tanığı ... ; "ben davacı şirkette satış pazarlama ve tahsilatlardan sorumlu kişiyim, müşterimiz olan ... Ltd. Şti tarafından satmış olduğumuz mal karşılığı olan tarafımıza alacağımıza karşılık olarak 25.000,00 TL bedelli çek verildi, çekin ödeme günü gelmeden önce şirket çalışanı Ercan Er isimli kişi telefon ile davacı şirket yetkilisine çeki gününde ödemeyeceğini, ancak yazılmasını da istemediğini bu nedenle çeki elden kendisine götürürsek kısmı ödeme yapabileceğini söyledi, bunun üzerine biz de çeki gününde kendisine götürdük, 16.000,00 TL'lik bir ödeme yaptı, bu ödemeyi ben bizzat elden aldım ve karşılığında tahsilat makbuzunu kestim, daha sonraki günlerde aynı şekilde 7.000,00 TL nakit elden ödeme şirket çalışanımız ...'e yapıldı, 2.000,00 TL bakiye kısımda posttan geçildi, biz de bunlara ilişkin yine tahsilat makbuzlarını düzenleyerek kendilerine verdik, alacağımız tamamlandığı içinde çeki takastan alarak kendilerine bizzat ben teslim ettim, çek bankadan alındığı için ve arkasında bankanın iptal kaşesi bulunduğu için ayrıca yeni bir iptal yapmaya gerek duymadık, kendisi ile işlem hacmimizde çok yüksek olduğu için bir güven ilişkisi de vardı, bu nedenle de çeki kendilerine iade ettim, ancak daha sonra banka kaşesinin daksillenerek çekin kullanıldığını öğrendik, çeki kullanan kişileri hiçbir şekilde tanımıyoruz, bu kişiler ile hiçbir ilgilimiz de hiçbir ticari ilişkimizde bulunmamaktadır."
Davacı tanığı ...; "ben Şubat 2012- Nisan 2013 tarihleri arasında davacı şirkette bölge satış şefi olarak görev yaptım, davalı .... Ltd. Şti bizim müşterimizdi sürekli kendisine mal satıyorduk, kendisi de karşılığını çek ile ödüyordu, genellikle ödemelerini düzgün olarak yapıyordu, son zamanlarda ödemelerinde aksamalar olmaya başladı, dava konusu çek de ... tarafından davacı şirkete verilen çeklerden birisidir, çekin ödeme günü gelmeden telefon edildi ve çeki yazdırmamız bedelin elden kısmı ödemeler şeklinde yapılacağı söylendi, bunun üzerine çeki takastan aldık, davalı şirket ödemelerini nakit olarak elden yaptı, bu ödemelerden 7.000,00 TL nakit, 2.000,00 TL kart ödemesini bizzat ben aldım, daha önce 16.000,00 TL'lik kısmı ödeme de şirket çalışanlarından Mustafa Bey'e yapılmıştır, biz yaptığımız ödemeler karşılığında tahsilat makbuzlarını kestik, daha önceden bankadan almış olduğumuz çeki de davalı şirkete iade ettik, biz iade ettiğimizde çekin arkasında Al Tüketim Ltd. Şti kaşesi ve Denizbank'ın Nilüfer Küçük San. Şubesinin iptal kaşesi vardı, daha sonraki süreçte tanımadığımız ve ticari ilişkimizin bulunmadığı bir firma tarafından çekin takibe konulduğunu öğrendik, bu firma tarafından hacze gelindi ve şirket malları haczedildi."
Davacı tanığı Turgut Nuray; " ben davalı .... Ltd. Şti'de satın alma ve tahsilat bölümünde çalışıyordum, davacı şirket ile de aramızda alım-satıma dayalı ticari ilişki mevcuttu, davacı şirketten satın almış olduğumuz et ürünlerin karşılığında dava konusu çeki kendilerine verdik, ancak çekin günü geldiğinde ödeyemedik, durumu kendilerine ilettik ve çeki yazdırmamalarını, çek bedelini kısmı ödemeler ile elden ödeyeceğimizi bildirdik talebimiz kabul edildi, ilk etapta 16.000,00 TL ödeme yaptık, daha sonra 7.000,00 TL nakit ve 2.000,00 TL kart ödemesi olmak üzere toplam 25.000,00 TL çek bedelini ödedik ve çekimizi geri aldık, biz çeki geri aldığımızda Al Tüketim kaşesinden sonra banka kaşesi mevcuttu, bu dönemlerde davalı şirketin ekonomik durumu iyi olmadığı için bankadan çek alamıyordu, bu nedenle çeklerdeki tarihleri değiştirerek kullanıyordu, davalı şirket sahibi Ercan Er dava konusu çeki de bu şekilde kullandı, ben bizzat bu çeki tarihini değiştirerek paraf ettiğine şahidim, davacı şirket güven ilişkisi nedeniyle çeki bankadan aldığı hali ile bize teslim etmişti, ancak davalı şirket yetkilisi bu çek dışında bedeli ödenmek suretiyle alış-veriş yaptığımız firmalardan gelen başkaca kendi çeklerimizi de bu şekilde tarihleri değiştirip kullandı." şeklinde beyanda bulunmuşlardır.
Davacı tarafından gösterilen kanıt ve belgeler toplanmış, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan, taraflara ait ticari defter ve bağlı kayıtlar üzerinde konusunda uzman SMMM bilirkişisinden rapor alınmıştır.
Alınan 10/07/2014 tarihli raporunda; davacıya ait ticari defterlerin açılış tasdiklerinin, 6762 sayılı T.T.K.'nun 69 ile 213. Sayılı V.U.K.'un ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak ve zamanında yaptırılmış olduğunu, davacıya ait 2011 yılı yevmiye defterinin yasal süresi geçmiş olmasına karşın kapanış tasdikinni yaptırılmadığını, 2012 yılı yevmiye defterinin kapanış tasdikinin ise yasal süresi içinde yapıldığını, davacıya ait defter kayıtlarına göre; 31/12/2012 tarihi itibariyle davacının davalıdan 160.383,58-TL alacaklı olduğunu, davacıya ait defter kayıtlarına göre davacının defterlerinde dava konusu çekin 07/08/2012 tarihinde giriş kaydının olduğunu, dava konusu çekin davacının defterlerinde 08/10/2012 tarihinde kaydının yapıldığını, davacının defterlerinde 08/10/2012 tarihinde 16.000,00-TL nakit tahsilat kaydının olduğunu, bu tahsilata ait tahsilat makbuzunda "0361390 nolu çeke istinaden alınmıştır" açıklamasının olduğunu, davacının defterlerinde, 09/10/2012 tarihinde 7.000,00-TL nakit tahsilat kaydının olduğunu, bu tahsilata ait tahsilat makbuzunda " 0361390 nolu çeki istinaden alınmıştır" açıklamasının olduğunu, davacının defterlerinde 10/10/2012 tarihinde 2.000,00-TL nakit tahsilat kaydının olduğu bildirilmiştir.
Mahkememiz 2014/382 E.sayılı dosyası Bursa Bam 5.HD'nin 09/11/20209 tarih, 2018/2232 E. 2020/1225 K.sayılı ilamı ile bozularak mahkememize gönderilmekle, mahkememiz yukarıda esası belirtilen sırasına kaydı yapıldı.
Davalı ... Lok. İçe. Gıda. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. çekte keşideci konumunda olup menfi tespit yönünden davada kendisine husumet yöneltilemeyeceğinden bu davalı yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekiği anlaşılmakla davalı keşideci ... Lok. İçe. Gıda. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
O halde yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davacı vekili müvekkili şirketin davalılardan ... Lok. İç. Gıd. Hayv. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye mal sattıığını ve karşılığında davaya konu çeki aldığını, çeki tahsil etmek için müvekkilinin Takasbank'a teslim ettiğini, davalı ... Lok. İç. Gıd. Hayv. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin çeki keşide tarihinde ödemeyeceğini ve çeki Takasbank'tan alarak kendisine vermesini ve çekin bedelini elden ödeyeceğini söylediğini, aralarındaki ticari ilişkiye istinaden müvekkilinin 16.000,00-TL ödeme alarak çeki davalı ... Lok. İç. Gıd. Hayv. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye teslim ettiğini kalan tutarın ise 7.000,00-TL ve 2.000,00-TL'lik kısımlar halinde davalı ... Lok. İç. Gıd. Hayv. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nce ödendiğini ancak davalı ... Lok. İç. Gıd. Hayv. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından müvekkilinin cirosunun iptal edilmediğini belirttiği, dava dilekçesine eklediği çek fotokopisinde keşide tarihinin 05/10/2012 tarihinin yazılı olduğu, söz konusu çekin Gaziantep 10. İcra Müdürlüğünün 2013/... Esas sayılı dosyasından icra takibine konulduğu, keşide tarih olan 05/10/2012 tarihinin üstünün çizilerek 05/01/2013 tarihinin yazıldığı, Denizbank'tan dava konusu çekin ilk kez bankaya ne zaman ibraz edildiğinin sorulduğu, yazı cevabında çekin 05/10/2012 tarihinde bankaya ibraz edildiğinin bildirildiği, bu yazı cevabının davacının iddialarının teyit ettiği, davacı ticari defterlerinde dava konusu çekin 08/10/2012 tarihinde iade kaydının yapıldığı, 16.000,00-TL, 7.000,00-TL ve 2.000,00-TL'nin dava konusu çeke ilişkin tahsilatlar olduğunun belirtildiği anlaşılmakla davacının sattığı mal karşılığı almış olduğu çeki keşideci ... Lok. İç. Gıd. Hayv. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye iade ettiği, bedelini de nakit olarak tahsil ettiği, keşidecinin ise sözkonusu çeki ve davacının cirosunu iptal etmediği anlaşılmış bu nedenlerle davanın diğer davalılar yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Alacaklı-Davalı ...'ın takibe geçmede açıkça kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davacı vekilinin kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacı vekilinin manevi tazminat talebine ilişkin yapılan değerlendirmede; kişilik haklarına saldırı yada cismani zarar halinde manevi tazminat istenebileceği somut olayda bu şartarın oluşmadığı anlaşılmakla manevi tazminat talebinin koşulları oluşmadığından bu talebin reddi gerektiği kanaatine varılmış aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davacının menfi tespit talebinin keşideci ... Lok. İçe. Gıda. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. Yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Davacının menfi tespit talebinin diğer davalılar yönünden KABULÜ ile, davacının davalılar ..., ... Et ve Et Ürün. Hayv. Gıda. Tekst. San. ve Tic. Ltd. Şti., ..., ...'ya borçlu olmadığının tespitine,
3-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Davacının manevi tazminat talebinin REDDİNE,
5-Harçlar yasası gereği alınması gereken 2.390,85-TL harçtan peşin alınan 426,95-TL harcın mahsubu ile bakiye 1963,90-TL harcın davalılar ..., ... Et ve Et Ürün. Hayv. Gıda. Tekst. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ..., ...'dan tahsiline,
6- Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 904,80-TL yargılama gideri ile peşin alınan 426,95-TL harcın davalılar ..., ... Et ve Et Ürün. Hayv. Gıda. Tekst. San. ve Tic. Ltd. Şti., ..., ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
7-A-Maddi tazminat talebi yönünden; Davacı yararına ölçümlenen 5.250,00-TL vekalet ücretinin davalılar ..., ... Et ve Et Ürün. Hayv. Gıda. Tekst. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ..., ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
B-Manevi tazminat talebi yönünden; Davalı ... yararına ölçümlenen 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 22/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Davacı gideri ;
300,00 TL bilirkişi gideri,
604,80 TL tebligat posta gideri
904,80 TL toplam gider
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.