T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTürk Milleti Adına " Karar"
ESAS NO: 2020/809
KARAR NO: 2021/762
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/12/2020
KARAR TARİHİ: 27/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 06/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkil şirketin cari hesap alacağına karşılık ... İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'den aldığı ve hamili bulunduğu içlerinde işbu davaya konu edilen; Vakıfbank A.Ş. Yeşilyayla-Yıldırım/BURSA şubesine ait keşidecisi ... İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olan 4407 çek seri no'lu, 30/11/2020 tarihli, 40.000,00 TL bedelli çekin de bulunduğu toplamda 4 adet çekin kargoda kaybolmak suretiyle zayi olması üzerine, dava konusu çeke ilişkin olarak kötüniyetli kişilerce tasarrufta bulunulması ihtimaline binaen banka kayıtlarına ödeme yasağı konulması yönünde İhtiyati tedbir konulmasına ve çek bedelinin talep edilebilmesi bakımından çeklerin İptaline karar verilmesi için 21.07.2020 tarihinde, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/391 E. sayılı dosyası ile Kıymetli evrak (çek) iptali davası açtığını, tarafımızca müvekkil şirket uhdesinde iken zayi olan çekler ile ilgili açılan çek iptali davasında, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce davaya konu çek hakkında "Ödeme Yasağı" yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiş olup, karar gereğince işlem yapılması için de 28/07/2020 tarihinde Vakıfbank Yeşilyayla Yıldırım/BURSA şubesine müzekkere yazıldığını, gerekli gazete ilanlarının yapıldığını, neticede tarafımızca müvekkil şirket uhdesinde iken zayi olan çekler ile ilgili açılan çek iptali davasında, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce davaya konu çek hakkında öncelikle "Ödeme Yasağı" yönünde ihtiyati tedbir kararı sonrasında ise 01.12.2020 tarihinde dava konusu çekin de içerisinde bulunduğu çeklerin iptaline karar verildiğini, Davaya konu çek Kayıkcılar Gıda San. Ve Tic. Ltd Şti tarafından 04.12.2020 tarihinde Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. Toptancılar Sitesi MERSİN şubesine ibraz edildiğini, dolayısıyla müvekkil şirket aleyhine icra takibi başlatılması tehlikesinin mevzu bahis olduğunu, davalının basiretli davranmayıp, ağır kusurlu ve iyi niyetli olmadığını, tüm bu nedenlerle Vakıfbank A.Ş. Yeşilyayla-Yıldırım/BURSA şubesine ait keşidecisi ... İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olan 4407 çek seri no'lu, 30/11/2020 tarihli, 40.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesindeki beyan ve iddialarının haksız ve mesnetsiz olup kabul etmediklerini, davalının dava dilekçesinde özetle cari hesap alacağına karşılık ... İnş. Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den almış olduğu dava konusu çekinde aralarında bulunduğu toplam dört adet çekin kargoda kaybolmak suretiyle zayi olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde ekli sürat kargo belgesi incelendiğinde kargo evrakının üzerinde içeriği olarak sadece dosya olarak belirtildiği kargo içeriğinde gerek dava konusu çek gerekse davacının bu kargo ile gönderildiğini iddia ettiği diğer çeklere ilişkin herhangi bir bilginin yer almadığının görüldüğünü, dolayısıyla davacının sunmuş olduğu kargo belgesi dava konusu çekin sözkonusu kargo ile gönderilmiş olduğugnua ve bu çekin kargo esnasında kaybolduğuna ilişkin bir delil teşkil etmediğini, hatta tam aksine davacının sunmuş olduğu Kargo belgesinde ... İnşaat tarafından 10.07.2020 tarihinde davacı şirkete gönderilen 16221920316414 nolu kargo takip nolu kargonun 20.07.2020 tarihinde davacı şirkete teslim edilmiş olduğu görüldüğünü, ayrıca kargo belgesinde kargo ücreti KDV dahil 22,41.-TL olarak belirtildiğini, yüksek meblaglı dört adet çekin kargo ücretinin bu denli düşük olması mümkün olmadığını, kargo ücretinin bu kadar düşük olması davacının iddia ettiği gibi sözkonusu kargo ile çek gönderilmiş olsa dahi çek gönderildiğinin kargo firmasına beyan edilmediğini gösterdiğini, nitekim kargo evrakının üzerinde içeriği olarak sadece dosya ibaresi yazılı olup çek gönderilmiş olduğuna dair bir ibare yer almadığını, davacının iddia ettiği gibi cari alacağına ilişkin olarak ... İnş Teks San ve Tic Ltd Şti tarafından sözkonusu kargo ile dava konusu çekinde bulunduğu çekler gönderilmiş ve bu çekler kargo esnasında kaybolmuş ise bu hususta sorumluluk çek gönderdiğini kargo şirketine beyan etmeyen ... İnş Teks San ve Tic Ltd Şti ye ait olduğunu, davacının teslim almadığı çekler nedeniyle herhangi bir sorumluluğu bulunmamakta olup çekler arkasındaki ciro kaşe ve imza şirket yetkililerine ait olmadığı takdirde bu çekin keşideci tarafından ödenmesi halinde herhangi bir sorumluluğu doğmayacağını, davacının kendisine teslim edilmeyen çeklere ilişkin olarak ... İnş Teks San ve Tic Ltd Şti den derhal yeniden çek talep etme hakkı mevcut olduğu halde davacının bu kolay ve kestirme yolu seçmeyerek teslim almamış olduğunu iddia ettiği çeklere ilişkin olarak aylarca sürecek çek iptal davası açması ve dava konusu çek arkasındaki ciro kaşe ve imzasının kendisine ait olmadığını iddia ettiği halde bu çeke ilişkin olarak iş bu istirdat davasını açması üstelik dava konusu çekin takibe konulmaması yönünde teminat yatırarak tedbir kararı aldırması davacı şirketin beyanlarının gerçeği yansıtmadığını ve iyiniyetli olmadığını gösterdiğini, bu nedenle dava konusu çekle takip yapılamamasına ilişkin tedbir kararının kaldırılmasını, neticede haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini, dava konusu çeke ilişkin verilen tedbir kararı nedeniyle takip yapılmamasından dolayı uğradığımız zararlara karşılık davacının çek bedelinin %20 sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, Vakıfbank A.Ş. Yeşilyayla-Yıldırım/BURSA şubesine ait keşidecisi ... İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olan 4407 çek seri no'lu, 30/11/2020 tarihli, 40.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdatına karar verilmesine ilişkindir.
Mahkememizce Bursa 1. ATM'nin 2020/391 E. Sayılı dosyası celp edilmiş, Vakıfbank Genel Müdürlüğü'ne, BTSO'ya yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Bilindiği üzere tüm davalar için uygulanan yetki kuralı, genel yetki kuralı olup; buna göre genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.6/1; mülga 1086 sayılı HUMK m.9/1) Bazı davalarda ise genel yetkili mahkeme yanında başka yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır ki bu da özel yetki kuralıdır. Öte yandan davacının genel yetki ile özel yetki kuralı arasında seçimlik hakkı vardır. 6100 sayılı HMK'nun 10.maddesinde (mülga 1086 sayılı HUMK m.10) sözleşmeden doğan davalar için özel yetki kuralı öngörülmüş olup; sözleşmeden maksat ise konusu malvarlığı hakkı olan Borçlar Hukuku'na ilişkin sözleşmelerdir. (Yargıtay HGK 23/10/2013 gün ve 2013/65 E. 2013/1480 K.)
Diğer yandan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun yetki sözleşmesi başlıklı 17. maddede ise"(1)Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır"denilerek yetki sözleşmesinde gösterilen mahkemenin de yetkili olduğu düzenlenmiştir.Görüldüğü üzere, yetki sözleşmesi düzenleyebilecek şahıslar sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri olarak belirlenmiştir. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, yapılan yetki sözleşmesi, münhasır yetki sözleşmesi olacaktır. Taraflar, yetkili kıldıkları mahkemenin ve icra dairelerinin yanında, kanunen yetkili kılınan genel veya özel yetkili mahkeme ve icra dairelerinin de yetkisinin devam etmesini istiyor ise, diğer bir anlatımla, münhasır olmayan yetki sözleşmesi yapmak istiyorlarsa, bu durumun yetki sözleşmesinde ayrıca belirtilmesi gerekir.
Bu yetki kuralları kesin olmadığından, HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir. Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı"nı "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise; "ilk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir.
Mahkememiz dosyası dikkate alınarak eldeki dava TTK 818/1-s maddesinin atfı ile TTK'nun 763. maddesinde düzenlenen çekin iadesi (istirdatı) davasıdır. Davalı vekili süresi içerisinde yetki itirazında bulunmuştur. Çek istirdadı istemi bakımından yasada yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı, bu haliyle yetkinin kesin yetki olmadığı açıktır. HMK 116/1-a maddesi gereği davalının itirazı ilk itirazlardandır. Bu tür davalarda genel yetkiyi düzenleyen HMK 6. Maddesi gereği davalının ikametgah mahkemesi olan Mersin Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşılmakla davalının yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliğine, Mersin Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.(Emsal nitelikte Gaziantep BAM 11. HD'nin 2020/926 Esas 2021/164 Karar sayılı ilamı, İstanbul BAM 16. HD'nin 2017/6700 Esas 2019/284 Karar sayılı ilamı, İzmir BAM 11. HD'nin 2018/631 Esas 2018/468 Karar sayılı ilamı, İstanbul 14. HD'nin 2017/884 Esas 2017/852 Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak)
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davalının yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliğine, Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi’nin yetkili olduğuna,
2-HMKnın 20 maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde talep halinde dosyanın Mersin Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesine, talep olmadığı takdirde dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine,
3-HMK'nın 331. Maddesine göre yargılamanın yetkili mahkemede devam etmesi halinde yargılama giderlerin yetkili Mersin Asliye Ticaret Mahkemesince takdirine, yargılamanın yetkili mahkemede devam etmediği taktirde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden yargılama giderlerinin tespiti ve hükmedilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.27/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.