T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/1005 Esas
KARAR NO: 2023/614
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - [16931-39976-....] UETS
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - [16683-86332-...] UETS
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/11/2021
KARAR TARİHİ: 25/05/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 19/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili- davacı şirket ... plaka numaralı aracı satın aldıktan sonra kullanmaya başladığını ancak ... plaka numaralı araç seyir halindeyken turbo milinin kesilip aracın motorunun pistonlara zarar vermesi sonucunda araç yolda kalmış, aracın ayıplı olduğu müvekkil- davacı tarafından tespit edildiğini müvekkili- davacı şirket tarafından ayıbın anlaşılması üzerine derhal davalı şirket ... İnşaat Tekstil Gıda Sanayi ticaret Limited Şirketine Bursa 24. Noterliğinin 04899 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, dava dışı ... Oto Araç Ekspertiz Merkezi Limited Şirketine ise Bursa 24. Noterliğinin 04898 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ayıp ihbarında bulunulup zararın tazmin edilmesi talep edildiğini davalı şirketin İnegöl İcra Müdürlüğünün 2021/2908 esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalının itirazında haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili davalı şirket kendisine ait olan 2015 model ford marka ... plaka numaralı aracını 26.01.2021 tarihinde ayıpsız olarak davacı tarafa sattığını davaya konu olan aracın her türlü kontrol ve yasal muayeneleri yapılmıştır. kaldı ki satış öncesi ekspertiz muayenesinden de geçmiş ve ekperstiz raporu da düzenlenmiştir. bahse konu raporda söz konusu aracın davaya ilişkin olan ayıplılarının olmadığı açıkça ortada olduğunu davacı, aracının turbo milinin kesilip aracın motorunun pistonlara zarar vermesi sonucu araç yolda kaldığı ve bu nedenle aracın ayıplı olduğu gerekçesiyle davayı açtığını davacının davasını ispatlayamamış olması ve kusurun kendisinden kaynaklanması sebebiyle haksız, dayanaktan yoksun ve hukuka aykırı davanın reddine, haksız ve kötü niyetli olarak başlatılan takip nedeniyle, davalı şirket lehine % 20 dan az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, beyan dilekçeleri, icra dosyası, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere ve talimat cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, hukuki niteliği itibariyle taraflar arasındaki ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan ayıba dayalı alacağa vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
Dava konusu araç üzerinde 2 otomotiv 1 makine müh bilirkişi eşliğinden uyuşmazlık konusu ayıplar ile ilgili olarak 17/06/2022 saat 14.30 den keşif icrasına karar verilmiştir.
Mahkememizde alınan 13/09/2022 tarihli bilirkişi raporunu özetle; dava konusu araç davacı tarafından 26.01.2021 tarihinde ve 129.926 km de ikinci el olarak satın alınmış olduğu, dava konusu araç motorunun arızalanmasının turbo arızasından veya turbo milinin kesilmesinden kaynaklanabileceği, dava konusu aracın motorunda ve turbosunda satış sırasında arıza olmadığı, dava konusu aracın turbosundaki arıza nedeniyle motorun ar ve satış sırasında arıza olmadığı, dava konusu araçtaki turbo arızasının aracın satışından kısa bir süre sonra oluşması, aracın kilometresinin çok yüksek olmamasından dolayı, davalının dava konusu aracın turbo arızasından sorumlu olduğu, ancak dava konusu aracın satışı sonrası ortaya çıkan turbo arızasını onartmayarak aracı kullanan ve araç motorundaki arızanın büyümesine neden olan davacının motordaki hasardan sorumlu olduğunu, dava konusu aracın motorunun onarım maliyetinin toplam KDV dahil 27.173,04 TL olduğu, dava konusu araçta sadece turbo arızasının onarımının bedelinin KDV dahil 3.270,00'TL olduğu, davalının onarımdan sorumlu olduğu kısmında 3.270,00 TL(üçbinikiyüzyetmiş Türk Lirası) olduğu, davacının motor arızasındaki sorumluğunun 23.903,04 TL(yirmiüçbindokuzyüzüçlira ve dört kuruş) olduğunu tespit ve kanaatini bildirmiştir.
Dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek, davacı vekilinin rapora karşı itirazlarını ayrı ayrı irdeler ve araçtaki ayıbın açık ayıp mı gizli ayıp mı olduğunu da açıkça belirtir şekilde hüküm kurmaya elverişli ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizde alınan 04/01/2023tarihli bilirkişi raporunu özetle; dava konusu araç davacı tarafından 26.01.2021 tarihinde ve 129.926 km de ikinci el olarak satın alınmış olduğu, dava konusu aracın motorunda ve turbosunda satış sırasında arıza olmadığı, ancak aracın ikinci el olmasından dolayı satışı sonrasında arızalanabileceği, dava konusu araçtaki turbo arızasının aracın satışından kısa bir süre sonra oluşması, aracın kilometresinin çok yüksek olmamasından dolayı, davalının dava konusu aracın turbo arızasından sorumlu olduğu, ancak dava konusu aracın satışı sonrası ortaya çıkan turbo arızasını onartmayarak aracı kullanan ve araç motorundaki arızanın büyümesine neden olan davacının motorda oluşan hasardan sorumlu olduğunu, Dava konusu aracın motorunun onarım maliyetinin toplam KDV dahil 27.173,04 TL olduğu, dava konusu araçta sadece turbo arızasının onarımının bedelinin KDV dahil 3.270,00 TL olduğu, davalının motor onarımdan sorumlu olduğu kısmında 3.270,00 TL(üçbinikiyüzyetmiş Türk Lirası) olduğu, davacının motor arızasındaki sorumluğunun 23.903,04 TL(yirmiüçbindokuzyüzüçlira ve dört kuruş) olduğunu tespit ve kanaatini bildirmiştir.
İstanbul nöbetçi ATM ye talimat yazılarak dosyanın üc kişilik öğretim görevlisi İTÜ de çalışan bilirkişi heyetine tevdi ile delil tespiti ve mahkememizde alınan bilirkişi raporları arasındaki çelişkiyi giderir tarafların iddia ve savunmaları davacı tarafın rapora karşı itirazlarını irdeler dava konusu araçtaki arıza ve ayıbın varlığı ayıp var ise ayıbın türü açık ayıp mı gizli ayıp mı olduğu ayıptan davacı veya davalının sorumlu olup olmayacağı ayıp giderim bedeli konusunda rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.
Mahkememizde alınan 13/04/2023 tarihli bilirkişi raporunu özetle; motor arızasının uygun yağlayıcı veya yakıt kullanılmamış olmasından veya turbo doldurucu ünitesinin bakımlarının zamanında veya uygun bir şekilde yapılmamış olmasından kaynaklandığı; uygun bir şekilde bakımları yapılmamış olan bir motorda turbo ünitesi mil kesme arızasının ortaya çıkması için kesin bir zamanın olmadığı, 130.000 km ile 150.000 km arasında değişebileceği, bu bakımdan motorda meydana gelen hasarın bir üretim ayıbı veya ayıplı satış olarak nitelendirilemeyeceği; aracın ... Oto Araç Ekspertiz Merkezi Ltd.Şti.de düzenlenmiş olan 26.01.2021 tarihli ekspertiz raporunda motorun "motor yağ ve su, turbo ve kaçak, motor üfleme, kayışlar, akü seviye, motor yağı seviye, soğutma suyu seviye" konularında sorunsuz ve iyi durumda olduğu belirtilmiş olduğu cihetle ayıbın davalı tarafından satış sırasında gizlenen bir ayıp da olmadığı kanaatine varılmıştır.
Uyuşmazlık noktaları; dava konusu ... plakalı araca ait taraflar arasındaki 26/01/2021 tarihli satım sözleşmesi kapsamında teslim edilen aracın ayıplı olup olmadığı, ayıbın açık ayıp mı, gizli ayıp mı olduğu, ayıp ihbarının zamanında yapılıp yapılmadığı, ayıp giderim bedeli noktalarında toplanmaktadır.
Taraflar arasındaki ilişki ticari satım sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Ticari satım sözleşmesinin düzenlendiği 26/01/2021 tarih itibariyle yürürlükte bulunan hükümler değerlendirildiğinde,
6098 Sayılı TBK'nun 219.maddesine göre, satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmamasından da sorumludur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.
Ticari satımlarda, 6102 Sayılı TTK 23/1-c bendine göre, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda TBK 223.maddesi 2.fıkrası uygulanır.
6098 Sayılı TBK'nun 223/1 fıkrasına göre, alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
6098 Sayılı TBK'nun 223/2. fıkrasına göre ise , alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.
Ayıpları bildirmenin içeriğini ve zamanında yapıldığını ispat külfeti, alıcıya düşer.
TBK'nun 223.maddesindeki ihbar süreleri hak düşürücü süre olup, hakim tarafından re'sen gözönünde tutulur.
Ayıp ihbarının süresinde yapılmamış olması halinde, satıcı ayıplı maldan sorumlu olmaz.
Diğer yandan 6102 Sayılı TTK.18 maddesinin 3 fıkrasında "tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığı ile taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır" düzenlemesi bulunmaktadır.
Satılan maldaki ayıpların ihbarı herhangi bir şekle tabi tutulmamıştır. Ancak, uyuşmazlık halinde ayıp ihbarının kanıtlanması şekle tabidir. Tacirler arası ticari satımlarda ayıp ihbarının 6102 Sayılı TTK.'nun 18/3 maddede öngörülen şekilde yapıldığı kanıtlanmalıdır. Diğer bir anlatımla bu yön ispat koşuludur.
O halde somut olay değerlendirildiğinde, taraflar arasında ... plakalı aracın satışına dair 26/01/2021 tarihli satım sözleşmesi kurulduğu, davacıya aracın teslim edildiği ve davacının sürücüsü tarafından araçla seyir halinde iken turbo milinin kesilip aracın motorunun pistonlara zarar vermesi sebebiyle oluşan zarardan davalının sorumlu olduğu ileri sürülmüş, davalı ise davacının iddialarını inkar etmekle aracın ayıplı olmadığını savunmştur.
Davacı tarafından ayıp ortaya çıktıktan sonra 08/02/2021 tarihinde hemen ihtarnamenin gönderildiğinden ayıp ihbarının süresi içinde yapıldığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktasının aracın motorundaki arızanın satıcıdan kaynaklı olup olmadığı ayıbın varlığı ve miktarı noktasında toplanmaktadır. Bu kapsamda araç üzerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ve rapora itirazlar ve delil tespiti raporu kapsamında düzenlenen 10/09/2022 tarihli rapor ve 02/04/2023 tarihli heyet raporları değerlendirildiğine, araçtaki motor arızasının turbo arızasından turbo milinin kesilmesinden kaynaklandığı, turbo doldurucu ünitesinin bakımlarının zamanında yapılmadığı, arızanın aracın satıldığı 26/01/2021 tarihinden sonra 08/02/2021 tarihi gibi 15 günlük kısa bir süre içinde oluşması sebebiyle davalının turbo arızasının sadece onarımından sorumlu olduğu ancak ikinci el olarak alınan aracın satın alındıktan sonra turbo arızasının onarımının yapılmayarak kullanımı ile oluşan motordaki hasardan davacının sorumlu olduğu kanaatine varılarak 10/09/2022 tarihli raporun kanaat verici gerekçeli denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli ve olaya uygun olduğundan itibar edilerek turbo arızası onarım bedeli olan 3.270 TL kısmı yönünden davacının haklı olduğundan bu miktara ilişkin davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmiştir.
Davacı ve davalı tarafın icra inkar ve kötü niyet tazminat taleplerinin alacağın likit olmadığı bilirkişi incelemesini gerektirdiğinden ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı tarafından icra takibinde talep edilen davalı yönünden ihtarname gideri 289,95 TL ve 1.006,60 TL delil tespiti giderinin yargılama gideri olup eldeki davanın yargılama giderinde değerlendirilerek aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulü yönünde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davalının İnegöl icra dairesinin 2021/2908 esas sayılı icra takip dosyasında yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 3270 TL asıl alacak üzerinden ve takip talebindeki şartlar ile devamına
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-İİK 67. Maddesi uyarınca icra inkar tazminatının koşulları oluşmadığından reddine
3-İİK 67. Maddesi uyarınca davalı lehine kötü niyet tazminatının koşulları oluşmadığından bu talebin reddine,
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 223,37 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 347,35 TL'nin mahsubu ile bakiye 123,97 TL fazla harcın kararın kesinleşmesi müteakip davacıya iadesine,
5-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'den davanın kabul ve ret oranlarına göre hesaplanan 159 TL'sinin davalıdan, bakiye 1161TL'sinin davacıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 8.100 TL, keşif harcı 571,90,TL, keşif posta, talimat ve tebligat gideri 930,9 TL, ihtar gideri 289,95 TL, delil tespiti gideri 1006,90 TL olmak üzere toplam 10.899,65 TL yargılama giderinden kabul ve red oranlarına göre hesaplanan 1.311,66 TL yargılama gideri ve 223,37 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.535,03 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 3.270,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT' 7/2 ve 13/1. Maddesine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
9-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/05/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.