T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/1006 Esas - 2022/1001
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/1006 Esas
KARAR NO: 2022/1001
HAKİM:
KATİP:
DAVACI : ... TRANSFER BASKI HİZMETLERİ TEKSTİL İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av.
DAVALI : .... REKLAM DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLLERİ: Av.
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/11/2021
KARAR TARİHİ: 27/09/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 28/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ile davalı taraflar arasında Mart 2018'de Nirvana-N Blanketli 1.85 cm eninde Pigment Metraj Baskı Makinesi almak için ticari satım sözleşmesi imzalanmış olduğu, makinenin 28.06.2018 tarihinde kurulumuna başlandığı, kurulumun ardından test baskıları yapılmaya başlandığı, makinede; yıkama ve ön sarım ünitesinde, blanket ısıtıcısında programlama ve mekanik ile ilgili bir takım eksiklerin olduğunun görüldüğü, davacı şirketin sözleşme gereği kurulum esnasında çıkan ve çalışmalara rağmen çözülemeyen sorunlar sebebiyle makinenin geri alınması ve yapılan ödemelerin iadesini istediğinde makinede sorun olmadığını söyleyerek iadeyi kabul etmediklerini, yine makine çalışmadığı için eski tarihli iki senet iptal edildiği yerine ileriki tarihlerde yeni senetler verildiği, davacı tarafından sözleşme gereği kararlaştırılan makine bedelinin tamamının zamanında ödendiğini, nihayetinde davalı tarafça davacı şirketin hesabına 07.10.2020 tarihinde 248.462,75 TL gönderilmiş ise de bu tutarın davacı tarafından ödenen bedeli karşılayan bir bedel olmaması nedeniyle dava konusu ihtilafın ortaya çıktığı, davacı firmanın ilk resmi ve hukuki sürecinin Bursa 10. Noter 23.11.2020 tarihli ve 044187 yevmiye numaralı ihtarnamesi olduğu ve bu ihtarnameye cevap verilmediği, tüm bu nedenlerle taraflar arasında baskı makinesi için kurulan sözleşmenin malın davalının kusuru ile ayıplı halde teslim edilmiş olması gerekçesiyle sözleşmenin feshedildiği de gözetilerek peşin yapılan ödemelerin iadesi kapsamındaki bakiye tutar olan 39.344,33 $ alacağın 12.03.2020 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek ticari faizi ile birlikte alacağın tespiti ve davalıdan talep ve dava edilmiştir.
Davalı tarafa dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ancak savunmada bulunmadığı anlaşılmaktadır.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, yazılı beyanlar, bilirkişi raporu taraflar arasında NİRVANA- N Blanketli 1.85 cm eninde Pigment Metraj Baskı Makinesi almak için yapılan ticari satım sözleşmesi sureti, 10.02.2021 tarihli Arabuluculuk Anlaşmama Tutanağı, Taraflar arasında NİRVANA- N Blanketli 1.85 cm eninde Pigment Metraj Baskı Makinesi almak için yeniden imzalanan sözleşme sureti 09.10.2020 tarihli bakiye borcunu bildirir bir mutabakat mektubu şureti, davalı şirkete yapılan ödemelere ilişkin faturaların sureti.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, ticari satış sözleşmesinin feshi ile ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
Tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması için kurulan ara karar doğrultusunda dosya SMMM bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bilirkişinin 20/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; Davacı ... Transfer Baskı Hiz. Tesk. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından sunulmuş olan 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürelerinde yaptırılmış olduğu tespit edildiğini davacı ... Transfer Baskı Hiz. Tesk. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda 31.12.2020 tarihi itibari ile 170.801,81 TL alacaklı olduğu tespit edildiğini davalı Bagü Reklam Dış Ticaret Ltd. Şti. firması tarafından sunulmuş olan 2018 , 2019 ve 2020 yıllarına ait e-defterlerinin PDF ortamında sunulmuş olduğu GİB uzantılı xml dosyalarının sunulmamış olması nedeni ile defter beratlarının yasal sürelerinde sisteme yüklenip yüklenmediği konularında detay inceleme yapılamadığını rapor içeriğindeki davalıya ait tüm tespitlerimiz sunulan PDF ortamındaki e defter kayıtları ve muavin dökümleri üzerinden yapıldığını Davalı Bagü Reklam Dış Ticaret Ltd. Şti. firmasının ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda 31.12.2020 tarihi itibari ile borç alacak bakiyesinin kalmadığı yani hesabın sıfırlanmış olduğu tespit edildiğini Taraflar arasında ticaretin 2018 yılında başlamış olduğu, 2018 yılında karşılıklı ödeme, senet girişi, senet iadesi ve havale işlemlerinin yapılmış olduğu, Taraflar arasında 2019 yılında davalı tarafından davacı tarafa kesilen boya — kimyasal satış faturaları ve bu satışlara istinaden tahsilat-ödeme kayıtlarının olduğu, Taraflar arasında 2020 yılında davalı tarafından davacıya yapılan 248.462,75 TL'lik ödeme dışında başka alış verişlerinin olmadığı tespit edildiği, Davacının ayıplı makine için ödemiş olduğu 71.036,00 USD'den davalı tarafından ödenen ve TCMB efektif satış kuru üzerinden hesaplanan 32.101,96 USD'nin mahsubu sonucunda (71.036,00 - 32.101,96) - 38.934,04 USD davacı alacağının kalmış olduğu hesaplandığını Davacının ayıplı makine için ödemiş olduğu 71.036,00 USD'den davalı tarafından ödenen ve TCMB efektif alış kuru üzerinden hesaplanan 31.973,90 USD'nin mahsubu sonucunda (71.036,00 - 31.973,90) - 39.062,10 USD davacı alacağının kalmış olduğu hesaplandığını kanaat ve görüşü açıklanmıştır.
Davalıya isticvap davetiyesinin tebliğine rağmen davalı tarafından duruşmaya katılmadığından davacı tarafından ileri sürülen ve ayıplı olarak teslim edilen baskı makinesinin ayıplı olduğunun davalı tarafından ikrar edildiği ve sözleşmenin feshi ile ödenen bedelin iadesinin gerektiği sabittir.
Bu itibarla yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda davacı tarafından davalıya 71.036 USD ödeme yapıldığı açıktır. Davalı ise davacı tarafa 07/10/2020 tarihinde 248.462,75 TL ödeme yapılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmede makinenin bedeli yabancı para cinsi üzerinden belirlenmiş olduğundan uygulanması gerekli kanun hükmü 6098 sayılı TBK'nın 99. Maddesidir.
6098 s.TBK’nın 99.maddesine göre;"Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir.
Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir.
Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir."
Türk Borçlar Kanunu’nun 99. maddesinde yer alan düzenlemede de açıkça görüldüğü üzere; taraflar arasındaki sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade bulunmadığı sürece alacaklı, yabancı para cinsinden alacağını isterse vade tarihindeki kur üzerinden, isterse de fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden Türk lirası olarak talep edebilecektir. Şayet alacaklı yabancı para cinsinden alacağının fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ödenmesini talep ederse bu durumda alacak fiili ödeme tarihine kadar yabancı para olarak kabul edilir. Yüksek Yargıtay'ın kararlılık arz eden daire ve genel kurul kararları da bu yöndedir.(YHGK 11.11.2009, 4-238/493 ) Bu nedenle davacının sözleşme gereğince ödediği bedeli USD para birimi üzerinden talep edebilecektir.
Diğer yandan davalı tarafından ödenen bedelin hesaplanmasında Bursa Bam 5. Hukuk Dairesinin 2018/2099 Esas ve 2020/1503 Karar sayılı benzer Kararda vurgulandığı üzere, ödeme tarihindeki TCMM USD Efektif kuru üzerinden Amerikan Dolarına çevrilerek dava konusu Amerikan doları bedelli senetlerden mahsubu ile taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin tespiti gerekir. Dolayısıyla davalı tarafından davacı tarafa 07/10/2020 tarihinde 248.462,75 TL ödemenin Efektif Satış Kuru üzerinden 32. 101,96 USD olduğu bu miktarın ödenen 71.036 USD den mahsubu ile davacının 38.934,04 USD alacağının kaldığı ve ödenmediği anlaşılmakla bu miktar yönünden açılan davanın kısmen kabulune karar vermek gerekmiştir.
Öte yandan faiz oranının belirlenmesinde 3095 sayılı kanun faiz ve temerrüd faizine ilişkin Kanunun 4/a maddesi uyarınca; "sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde, devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının esas alınacağı düzenlenmiştir. Bu kapsamda TBK m.99 uyarınca alacaklının seçimlik hakkını aynen ödeme olarak kullandığı ve talep konusu alacak tahsil tarihine kadar yabancı para olarak değerlendirileceğinden alacağa 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince vade tarihinden fiilen ödeme tarihine kadar devlet bankalarının o para birimi ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranına göre faiz işletilecektir.
Davacı tarafından davalıyı ödememe sebebiyle 25/11/2020 tarihinde ihtarda bilindiği ve 7 gün mühlet verildiğinden 03/12/2020 tarihi itibariyle temerrüdün gerçekleştiğinden bu tarih itibariyle faiz işletilmesine karar verilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 38.934,04 USD alacağının 03/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının USD cinsinden bir yıllık vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizi ile birlikte davalıdan aynen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 26.099,83 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 6.564,50 TL'nin mahsubu ile bakiye 19.535,33 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davanın kabul ve red oranına göre 1306 TL davalıdan alınarak, bakiye 14 TL nin davacıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 900,00 TL, tebligat posta masrafı 41,5 TL, olmak üzere toplam 941,5 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 931,68 ve 6.564,50 TL peşin harç olmak üzere toplam 7.496, 18 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT' 13/1. maddesine göre belirlenen 56.491,09 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT' 13/2. maddesine göre belirlenen 4.026,38 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK'nun 333.Maddesi gereğince kullanılmayan gider avanslarının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekiline e-duruşma ile yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/09/2022
Katip 278859
¸e-imzalıdır.
Hakim 125958
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip 278859
¸E-imzalıdır.