T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/134 Esas - 2022/96
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/134
KARAR NO: 2022/96
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI : .... OTOMOTİV SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ BURSA ÖZLÜCE ŞUBESİ -
VEKİLİ: Av.
DAVA İHBAR OLUNAN: ..... .... OTOMOTİV PAZARLAMA ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av.
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/02/2021
KARAR TARİHİ: 01/02/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 07/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı davalı ... Otomotiv A.Ş. Arasında 31/12/2019 tarihinde 108.388,81 TL karşılığında Citroen Berlingo Model 0 Km 2019 model aracın satımı için satış sözleşmesi akdedildiğini, araç garanti kapsamındayken araçta problemler ortaya çıkmış ve bu problemler servis tarafından giderilemediğini, araç henüz 25.145 Km'de iken ve araç garanti kapsamındayken araçta müvekkilimin araçtan istediği verimi almasını engelleyen problemler ortaya çıkmaya başladığını, sıfır km araçtan beklenmeyecek problemlerin çıkmasının ardından müvekkilim tarafından derhal satıcı ... Otomotiv A.Ş.'ye ait yetkili servise bildirim yapıldığını, ve yetkili servis tarafından 09/07/2020 tarihli servis formu oluşturulduğunu, aracın sorunlu olduğu servis tarafından kabul edildiğini, araç davacı tarafından 05/08/2020 tarihinde servise teslim edilmiş, araca servis tarafından "Egzozdan cıtırtı sesi geliyor ilgili aracın eksantrık mılınden kaynaklı ses olusması maıldıag no 11574766 eksantrık mili ve diğer parçaları degıserek sorun g' şeklinde rapor tutularak aracın sorunlu olduğu kabul edildiğini, serviste aracın 9.725,48 TL değerinde parçası garanti kapsamında değiştirildiğini, araç 08.08.2020 tarihinde müvekkile teslim edildiğini, araç teslim edildikten sonra da araçtaki problemler devam ettiğini, araçtaki sorunların devam etmesinin ardından taraflarınca 01/09/2020 tarihinde Bursa 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/41 Değişik İş dosyası ile davaya konu araçta sorunların mevcut olduğu ve aracın ayıplı olduğunun tespiti için delil tespiti talebinde bulunulduğunu, dosya içerisinde mevcut olan 07/09/2020 tarihli bilirkişi raporunda "debriyajın gıcırtılı, titreşimli ve sona yaklaşıldığında ani deşarj olduğu tespit edilmiştir. Bu durumun kabul edilebilir sınırların dışında olduğu, ancak servis hizmeti ile kolaylıkla çözülebilecek bir problem olduğu" tespitinde bulunulduğunu, bilirkişi raporundaki tespit üzerine tarafımızca 05/11/2020 saat 13.30'a servis randevusu aldığını, aracının onarım yapılmamasını talep ettiğini, şube çalışanları aracın misli ile değişimini talep eden davacıya randevusu olmasına rağmen emri açmamış, aracı servise dahi almadığını, bu nedenlerle davanın kabulüne, davaya konu aracın gizli ayıplı olduğunun kabulü ile aracın ayıpsız misli ile değişimine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının ayıplı mal iddiasına dayanakla ikame edilen bu dava hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğunu, davanın Türkiye Distribütörü şirkete ihbarını talep ettiklerini, müvekkil şirket, dava konusu aracın Bursa İlindeki satış ve servis hizmetlerini yürüten bayisi olduğunu, bu nedenlerle davanın aracın ithalatını yapan distribütör firmaya ihbarını talep ettiklerini, dava konusu otomobil satın alındığı günden bu yana sorunsuz kullanılmakta olduğunu, davacı taraf tacir olup, bu doğrultuda davacının basiretli bir tacir gibi davranma yasal zorunluluğu bulunduğunu, kanun hükmü ve makul müddete uygun olarak ayıp ihbarında bulunmayan davacının misli ile değişim talebinin reddi gerektiğini, davaya konu araç satış işlemi öncesinde tüm ayar ve kontrolleri yapılarak ayıptan ari bir şekilde davacıya teslim edildiğini, araçta üretimden kaynaklı ayıp bulunduğu savı ile ortaya konan iddialar incelendiğinde, bu iddiaların HMK 199 kapsamında belge niteliğinde olan araç işlem geçmişini gösterir iş emirleri ile çeliştiği görüldüğünü, Bursa 8.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/58 D.İş sayılı dosyasından alınan tespit kararı vekil eden şirket yokluğunda alındığını, tespit kararı delil niteliğine haiz olmadığını, dava dilekçesi ile üretimden kaynaklı ayıp olarak iddia edilen tüm arızalar, kullanıcı hatasından kaynaklandığını, davacının iddialarına konu ayıp iddialarının üretim ve satıştan kaynaklı olmadığı aksine davacının ayıp iddialarının kullanıcı kaynaklı olduğunu, Bursa 8.Sulh Hukuk Mahkemesi'nden alınan 30.11.2020 tarihli bilirkişi raporunda, araçta var olduğu iddia edilen problemlerin müşteri kaynaklı olduğunu, davacının sürekli olarak aracın masraf çıkardığı iddiaları da gerçekleri yansıtmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.
İhbar olunan vekilinin cevap dilekçesinde özetle: Davacının, dava dilekçesinde yer verdiği tüm hususlar dayanaksız ve hukuka aykırı olduğunu, hiçbir iddiayı kabul etmediklerini, hiçbir şekilde kabul etmemekle birlikte bir an için aracın ayıplı olduğu düşünülse dahi, Kanun Koyucu ticari hayatın pratikliğini gözeterek tacirlere ayıp ihbarı için kısa süreler tanımı olduğunu, tanınan yasal süre içerisinde herhangi bir bildirimde bulunmamış olduğunu, davacı, aracını 31/12/2019 tarihinden bu yana yaklaşık 2 buçuk yıldır kullanmakta olduğunu, yıllarca sorunsuz olarak kullanılan ve hangi koşullar altında kullanıldığı bilinmeyen bir aracın, kullanıcı hatası dışında sorun yaşadığı iddiası hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, araçta üretim kaynaklı bir problem bulunmadığını, iddia olunan problemleri, dış etken ve kullanıcı hatası kaynaklı olduğunu, bu nedenlerle davanın reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Bursa 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/41 D.iş sayılı dosyası, Bursa 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/58 D.iş sayılı dosyası, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, ayıplı olduğu iddia edilen aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi istemine ilişkindir.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
Dava konusu araç üzerinde 3 kişilik Uludağ Üniversitesi Otomotiv bölümü öğretim görevlisi ve makine mühendisi bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyeti ile birlikte rapor düzenlenmesi için keşif yapılarak, dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Makine Mühendisi ..., Makine Mühendisi ... ve Öğr. Üyesi Makine Yüksek Mühendisi ...' ın 08/10/2021 tarihli raporunu özetle: Dava konusu aracın debriyaj sisteminin arızalı olduğu, arızanın baskı yayından kaynaklandığı, dava konusu aracın servis kayıtlarından, debriyaj sistemindeki şikayetlerin araç 25.145 km de başladığı, debriyaj sisteminin yapısı nedeni ile bu arızanın zamanla kullanıma bağlı olarak oluştuğu, debriyaj sisteminin imalat kaynaklı ayıplı olmadığı, dava konusu aracın debriyaj sistemindeki onarım maliyetinin 3.500,00 TL (üç bin beş yüzTL) olduğu, dava konusu araçta keşif sırasında farklı arızaların tespit edilmediği, dava konusu aracın bagaj tabanında ahşap üzeri kumaş kaplanmış bir kapak bulunduğu, bu kapağın araç hareketi sırasında oluşan vibrasyonlardan etkilenerek ses oluşturabileceği, bunun aracın standardında olmayan sonradan yapılmış bir uygulama olduğu mütalaa edilmiştir.
Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını irdeler ve değerlendirilmek üzere bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmak üzere dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Makine Mühendisi ..., Makine Mühendisi ... ve Öğr. Üyesi Makine Yüksek Mühendisi ...' ın 24/01/2022 tarihli ek raporunu özetle: Dava konusu araçtaki şikayet edilen ve tespit edilen arıza ile ilgili bilirkişi heyetinin görüş ve kanaati konusunda herhangi bir değişikliğin olmadığı mütalaa edilmiştir.
Uyuşmazlık noktaları; taraflar arasında 16 ... 16 plakalı citroen berlingo 2019 model aracın satış sözleşmesi kapsamında ayıplı olup olmadığı, ayıbın niteliği, gizli ayıp mı açık ayıp mı olduğu, araçtaki ayıbın üretim hatasından mı kullanıcı hatasından mı kaynaklandığı, ayıbın tamir ile giderilip giderilemeyeceği, araçta ayıp mevcut ise bu ayıbın davacı tarafın bekletici faydayı sağlayıp sağlamadığı, bu kapsamda ayıpsız misli ile değişim şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Taraflar arasındaki ilişki ticari satım sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Ticari satım sözleşmesinin düzenlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan hükümler değerlendirildiğinde,
6098 Sayılı TBK'nun 219.maddesine göre, satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmamasından da sorumludur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.
Ticari satımlarda, 6102 Sayılı TTK 23/1-c bendine göre, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda TBK 223.maddesi 2.fıkrası uygulanır.
6098 Sayılı TBK'nun 223/1 fıkrasına göre, alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
6098 Sayılı TBK'nun 223/2. fıkrasına göre ise , alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.
Ayıpları bildirmenin içeriğini ve zamanında yapıldığını ispat külfeti, alıcıya düşer.
TBK'nun 223.maddesindeki ihbar süreleri hak düşürücü süre olup, hakim tarafından re'sen gözönünde tutulur.
Ayıp ihbarının süresinde yapılmamış olması halinde, satıcı ayıplı maldan sorumlu olmaz.
Diğer yandan 6102 Sayılı TTK.18 maddesinin 3 fıkrasında "tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığı ile taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır" düzenlemesi bulunmaktadır.
Satılan maldaki ayıpların ihbarı herhangi bir şekle tabi tutulmamıştır. Ancak, uyuşmazlık halinde ayıp ihbarının kanıtlanması şekle tabidir. Tacirler arası ticari satımlarda ayıp ihbarının 6102 Sayılı TTK.'nun 18/3 maddede öngörülen şekilde yapıldığı kanıtlanmalıdır. Diğer bir anlatımla bu yön ispat koşuludur.
O halde yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, davacı ile davalı arasında 31/12/2019 tarihinde 16 ... 16 plakalı citroen berlingo 2019 model aracın satış sözleşmesi kurulduğu, davacıya aracın teslim edildiği ve aracın ayıplı olduğu ileri sürülerek misli ile değiştirilmesi talep edildiği anlaşılmakla, taraflarca araca ait ibraz edilen servis kayıtları, Bursa 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/41 D.iş sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporu, Bursa 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/58 D.iş sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporları ile dava konusu araç üzerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi heyetinin rapor ve kök raporla uyumlu 24/01/2022 tarihli ek raporun, hüküm kurmaya elverişli gerekçeli denetime açık olduğundan, bu ek rapora itibar edilerek dava konusu aracın debriyaj sistemindeki arızanın kullanıma bağlı zamanla oluştuğu, üretimden kaynaklanmadığı araçta başka arızaların tespit edilemediği, ayıbın giderilmiş olduğu, ayıplı olduğunun sabit olmadığından misli ile değişim talebine dair ispatlanmayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın sübut bulmadığından REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 1.851,01 TL'den mahsubu ile bakiye 1.770,31 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 14.246,94 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/02/2022
Katip 146195
¸e-imzalıdır.
Hakim 125958
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip 146195
¸E-imzalıdır.