T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/239 Esas
KARAR NO: 2023/432
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACILAR : 1- ... -T.C.N. ... [15110-11273-42604] UETS
2- ... - T.C.N. ... ...
VEKİLİ: Av. ... - [.........] UETS
DAVALI : ... - T.C.N. ... ...
VEKİLİ: Av. ... - [1.......] UETS
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/03/2021
KARAR TARİHİ: 17/04/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkil ... bir dönem mobilya imalat sektöründe yer alan ..... LIVING ünvanlı ..... Koltuk Nakliyat Tekstil İnşaat Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının ortaklarından olduğunu, firmanın bir dönem ekonomik olarak zora düşmesi sebebiyle davalı ... adlı şahıstan nakit borç almış olduğunu, aldığı borç kapsamında taraflar aralarında 25.09.2017 tarihli sözleşme akdedilmiş olduğunu, ilgili sözleşme ile davalının alacağını güvence altına alması adına keşidecisi diğer davacı müvekkil olan, ...'in babası ... adına Kuveyttürk Katılım Bankası A.Ş Gemlik Şubesine Ait 400.000 TL bedelli, 0014131 çek seri nolu çeki, keşide tarihi olmaksızın teminat maksatlı davalı ...'ya teslim edilmiş olduğunu, müvekkil ... icra dosyasında ki diğer borçlu olarak görünen ...'in babası olduğunu, ... kendi adına düzenlenmiş olan çeki oğluna ticaretinde kullanması için herhangi bir ticari karşılığı olmaksızın verdiğini, takibe dayanak olan çek, hatır çeki olarak anılmakta olduğunu, çekin keşide tarihinin medarı tatbik yazılarla kıyasen incelemesi gerçekleştirildiğinde çekin keşide tarihinin yazımının müvekkiline ait olmadığının ortaya çıkacağını, taraflar arasında yapılan sözleşme uyarınca 400.000,00TL ödemenin davalıya yapılmış olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek, müvekkili aleyhine başlatılan Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2021 / ... esas sayılı takibin iptalini, icra takibine konu çek yönünden borçlu bulunmadıklarının tespitini, icra takibinin teminatsız olarak tedbiren dava sonuçlanıncaya kadar durdurulmasını, davalı aleyhine kötü niyetli olarak hareket etmesi nedeniyle asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın hukuki mesnetten yoksun, usul ve yasaya aykırı olduğunu, davayı kabul etmediklerini, taraflar arasında uzun yıllara dayanan ticari bir ilişki olduğunu, davacı tarafça müvekkile ödenmesi gereken miktarlar zamanında ödenmemiş olduğunu, müvekkilinin hiçbir kötü niyetinin olmadığını, söz konusu çekin davacı tarafından özgür iradesiyle verilmiş olduğunu,davacı tarafın müvekkiline borcu olmadığı yönündeki iddiaları gerçeği yansıtmamakta olduğunu, davacı tarafça icra takibine konu çekin teminat çeki olduğunu kambiyo vasfına haiz olmadığı bu nedenle kambiyo takibi başlatılmasının mümkün olmadığı iddia etmekte olduğunu, söz konusu çekin neyin teminatı olduğu açıkça belli olmadığı gibi çekin ön veya arka yüzünde teminat olduğuna ilişkin bir ibare bulunmadığını, bu nedenle söz konusu çek kambiyo vasfına haiz olup kambiyo takibine konu edilebileceğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilerek, %20 kötü niyet tazminatının davacılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2021/... sayılı icra takip dosyası, Bursa CBS 2021/3186 ve 2021/92355 Soruşturma sayılı dosyası, İstanbul Anadolu 10. İcra Müdürlüğünün 2021/9566 sayılı icra takip dosyası, Bursa 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/52 ve 2021/53 esas sayılı dosyaları, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/144 esas sayılı dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, Türkiye Finans Bankası’na, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2021/... sayılı icra takibine konu çeke dayalı olarak davalı tarafa borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesine ilişkindir.
Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında mali müşavir bilirkişi tarafından taraflara ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenebilmesi için defter inceleme günü verilmiştir.
Mali müşavir Nesrin Beşe'nin 24/06/2021 tarihli raporunda özetle: 25.09.2017 tarihli sözleşmede 14131 nolu Kuveyt Türk Bankasına ait 400.000,00 TL ...'e ait çekin teminat çeki olarak verildiği ve bu çek karşılığında 20/02/2018 tarihinde 200.000,00 TL 20/03/2018 tarihinde 200.000,00 TL ödeme yapılacağı, son ödeme tarihi 20/03/2018 tarihine kadar çekin teminat olarak bekletileceği, son ödeme yapıldığında çekin ...'e iade edileceği veya farklı bir ticaret yapılacaksa şartları belirlenip çek teminat olarak Mehmet .......'da durmaya devam edeceği belirtilmiş ve teminatı veren ... ile teminatı alan Mehmet ....... arasında imza altına alındığı, Kuveyt Türk bankası 14131 nolu çekin ... tarafından 400.000,00 TL 07/01/2021 tarihli olarak keşide edildiği, ... tarafından ciro edildiği, sonrasında ... tarafından imzalanarak tahsil edilmek istendiği banka tarafından karşılıksız ibaresi ile kaşelendiği, Bursa 15.İcra Dairesinin 2021/... esas sayılı dosyası incelendiğinde; Alacaklı olarak ...'nın, borçlu olarak ... ve ...'in olduğu, takip konusunun 400.000,00 TL'lik çekten kaynaklandığı, takip tarihinin 15.01.2021 olduğu,sözleşme tarihinden sonraki ödemeler toplamının 850.000,00TL olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinde teminat olarak verilen 400.000,00TL' lik çeke istinaden ödeme yapıldığını iddia ettiği "20/02/2018 tarihinde davalı ... hesabına iki ayrı işlemle 100.000,00' er TL şeklinde toplam 200.000,00TL ödeme yapıtığı, 20/03/2018 tarihli ödenmesi gereken tutarın aynı yıl içerisinde 02/10/2018 tarihinde 50.000,00TL+50.000,00TL, 03/10/2018 tarihinde 60.000,00TL, 05/10/2018 tarihinde de 40.000,00TL ödenerek tamamen ödediği" ödemelerin kasa defterinde kayıtlı olduğu, kasa defterinin delil niteliği taşıyıp taşımayacağı hususunda takdirin mahkememizde olduğu, Türkiye Finans Bankası tarafından sunulan dekontlarda 20/02/2018 tarihinde 100.000,00 TL, ONB Finansbank A.Ş. nezdindeki ..... KOLTUK LTD.ŞTİ. hesabından eft geldiği, 20/02/2018 tarihinde 100.000,00 TL, AYSEL YAŞAR tarafından nakit yatırılan 02/10/2018 tarihinde 50.000,00'TL, ..... KOLTUK LTD.ŞTİ. hesabından eft geldiği, 03/10/2018 tarihinde 60.000,00 TL İNG Bank A.Ş. nezdindeki ..... KOLTUK LTD.ŞTİ. hesabından eft geldiği, 05/10/2018 tarihinde 40.000,00 TL İNG Bank A.Ş. nezdindeki ..... KOLTUK LTD. ŞTİ. hesabından eft geldiği, Toplamda 20/02/2018 tarihinde 200.000,00 TL, 02/10/2018-05/10/2018 tarih aralığında ... hesabına 150.000,00 TL geldiği, hesaba gelen paraların yukarıdaki şahıs tarafından hesaba nakit yatırıldığı ve firmadan geldiği, mütalaa edilmiştir.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava ; Bursa 15. İcra Dairesi'nin 2021/... İcra dosyasına konu 400.000,00 TL bedelli çekin teminat çeki olduğu iddiasına dayalı davalı tarafa borçlu olunmadığına dair menfi tespit kararı verilmesine ilişkindir.
Yargıtay HGK'nın 14.3.2001 tarih ve 2001/12-233 sayılı kararı ile 20.6.2001 tarih ve 2001/112-496 sayılı kararlarında da benimsendiği üzere dayanak belgenin hangi ilişkinin teminatı olduğu yazılı belge ile kanıtlanmalıdır. İİK' nın 169/a maddesi uyarınca sözkonusu yazılı belgede takip dayanağı kambiyo senedine açıkça atıf yapılması zorunlu olup, açıkça atıf yapıldığının kabulü için kambiyo senedinin, vade ve tanzim tarihleriyle miktarlarının belirtilmesi gereklidir.
Taraflarca akdedilen sözleşme incelendiğinde davaya/icra takibine konu çekin teminat olarak verildiği, çek numarasının, çek banka bilgilerinin açıkça belirtildiği, ilgili çek karşılığında davalı ... Said Çetinkaya'ya 20/02/2018 tarihinde 200.000,00 TL , 20/03/2018 tarihinde 200.000,00 TL ödeme yapılacağı hususunda tarafların anlaştığı, son ödeme tarihi olan 20/03/2018'e kadar çekin teminat olarak bekleneceği, son ödeme yapıldığında çekin davacı ...'e iade edileceği veya farklı bir ticaret yapılacaksa şartlar belirlenip çekin teminat olarak davalı ... .......'da durmaya devam edeceği hususunda davacı ...'in ve davalı ... Said Çetinkaya tarafından 25/09/2017 tarihinde anlaşma yapıldığı tespit edilmiştir.
Taraflar arasındaki alacak-borç ilişkisinin tespit amacıyla, davaya konu edilen çek bedelinin ödenip ödenmediği hususunda, davacı ... ve davalı ... Sait arasında ticari ilişkinin davaya konu edilen çekten sonra 2020 yılı sonuna kadar devam edip etmediği hususunda davacı borçlu ...’ e ve davalı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen (davalı tarafça defter inceleme gün ve saatinde ticari defter ve bağlı kayıtların ibraz edilmediği tespit edilerek) raporda özetle; taraflarca akdedilen sözleşme tarihi olan 25/09/2017 tarihinden sonraki ödemeler toplamının 850.000,00 TL olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinde teminat olarak verilen 400.000,00TL' lik çeke istinaden ödeme yapıldığını iddia ettiği "20/02/2018 tarihinde davalı ... hesabına iki ayrı işlemle 100.000,00' er TL şeklinde toplam 200.000,00TL ödeme yapıtığı, 20/03/2018 tarihli ödenmesi gereken tutarın aynı yıl içerisinde 02/10/2018 tarihinde 50.000,00TL+50.000,00TL olmak üzere 100.000,00 TL, 03/10/2018 tarihinde 60.000,00TL, 05/10/2018 tarihinde de 40.000,00TL ödenerek tamamen ödediği" ödemelerin kasa defterinde kayıtlı olduğu, kasa defterinin delil niteliği taşıyıp taşımayacağı hususunda takdirin mahkemede olduğu, banka tarafından sunulan dekontlarda 20/02/2018 tarihinde 100.000,00 TL QNB Finansbank A.Ş. nezdindeki ..... Koltuk LTD.ŞTİ. hesabından eft geldiği, 20/02/2018 tarihinde 100.000,00 TL'nin davacı ...'in çalışanı Aysel Yaşar tarafından nakit yatırıldığı, 02/10/2018 tarihinde 50.000,00 TL, ..... Koltuk LTD.ŞTİ. hesabından eft geldiği, 03/10/2018 tarihinde 60.000,00 TL İNG Bank A.Ş. nezdindeki ..... Koltuk LTD.ŞTİ. hesabından eft geldiği, 05/10/2018 tarihinde 40.000,00 TL İNG Bank A.Ş. nezdindeki ..... KOLTUK LTD. ŞTİ. hesabından eft geldiği, toplamda 20/02/2018 tarihinde 200.000,00 TL, 02/10/2018-05/10/2018 tarih aralığında ... hesabına 150.000,00 TL geldiği, hesaba gelen paraların hesaba nakit yatırıldığı ve firmadan geldiğinin belirtildiği , SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılmakla birlikte ; davalı tarafça cevap dilekçesinde, çek için yapılacak ödemelerin süresinden sonra yapıldığı, taraflarca 2020 yılının sonuna kadar ticari ilişkinin devam ettiği, davacı ... tarafından ödenmeyen borçlar için çekin kendilerinde durmaya devam ettiği iddia edilmiş ise de davalı tarafça ticari defter ve bağlı kayıtlar sunulmadığından taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2020 yılı sonuna kadar devam ettiği hususunun ispatlanamadığı,davacı ...'in sunmuş olduğu kasa defteri incelendiğinde,davacı tarafça 02/11/2018 tarihinde ''... iade 150.000 kaldı '' açıklamasıyla 65.000,00 TL, 12/11/2018 tarihinde ''... '' açıklamasıyla 50.000,00 TL , 03/01/2019 tarihinde ''... emanet '' açıklamasıyla 100.000,00 TL, aynı tarihte ''... gecikme bedeli '' 5.000,00 TL , 01/10/2019 tarihinde ''... senet'' açıklamasıyla 150.000,00 TL olmak üzere toplamda 370.000,00 TL lik ödeme de yapıldığının tespit edildiği , ödeme açıklamalarından bir kısmının borç karşılığı yapıldığı kanaatine varıldığı ancak taraflarca ticari ilişkinin 2020 yılının sonuna kadar devam ettiği hususuna yönelik iddiayı destekler açıklamalar olmadığı, davalı tarafça, davacı ...'in borçlarının bulunduğu bu nedenle çekin uhdelerinde tutulduğu iddia edilmiş ise de davalı tarafça ticari defter ve bağlı kayıtlar sunulmaması nedeniyle davacı ...'in borcunun devam ettiği hususunun da davalı tarafça ispatlanamadığı dikkate alınarak davalı tarafa yemin delilini kullanıp kullanmayacağı hatırlatılmış,davalı tarafça her iki davacı bakımından yemin delili kullanılacağı beyan edilmekle birlikte davacılara yemin metni gönderilmiş, davacı ... duruşmada ''...' dan defterlere işlenen para giriş çıkışları haricinde başkaca borç almadığıma, ... ile ticari ilişkimin devam etmediğine, davaya konu edilen çek ile teminat altına alınan borcun tamamını eksiksiz olarak ...' ya ödediğime, ...' ya borcum olmadığına dair,namusun, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ederi '' şeklinde, davacı ... duruşmada '' ...' dan ticari defterlere işlenen para giriş çıkışları haricinde başkaca borç almadığıma yemin ederim, ... ile ticari ilişkimin devam etmediğine, davaya konu çek ile teminat altına alınan borcun tamamını eksiksiz olarak ...' ya ödendiğine, namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ederim'' şeklinde usulüne uygun yemin eda edilmekle birlikte, davaya konu edilen çekin teminat çeki olduğu mahkememizce kabul görerek ve teminat olarak verilen 400.000,00 TL bedelli çeke istinaden davalı tarafa borçları kalmadığı tespit edilerek, davanın kabulüne, Bursa 15. İcra Dairesi’nin 2021/... Esas sayılı icra dosyasına konu 07/01/2021 keşide tarihli , 400.000,00 TL bedelli, 14131 çek seri nolu , keşidecisinin ... olduğu çeke dayalı olarak davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine, yasal şartlar oluşmadığından davacıların kötüniyet tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KABULÜNE, Bursa 15. İcra Dairesi’nin 2021/... Esas sayılı icra dosyasına konu 07/01/2021 keşide tarihli , 400.000,00 TL bedelli, 14131 çek seri nolu , keşidecisinin ... olduğu çeke dayalı olarak davacıların davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Yasal şartlar oluşmadığından davacıların kötüniyet tazminat talebinin REDDİNE,
3-Harçlar kanunu gereği alınması gereken 27.324,00 TL harçtan peşin alınan 6.831,00TL peşin harç, 723,24 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 7.554,24 TL nin mahsubu ile bakiye 19.769,76 TL nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacılar tarafından yapılan; bilirkişi gideri 1.500,00TL, posta, talimat-tebligat gideri 143,30 TL olmak üzere toplam 1.643,30 TL yargılama giderinin, 6.831,00TL peşin harç, 723,24TL tamamlama harcı ve 59,30TL başvurma harcı olmak üzere toplam 9.256,84TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacılar vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 59.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin ve davalı asilin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda hükmün tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bursa BAM'da istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/04/2023
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.