T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/27 Esas - 2022/930
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTürk Milleti Adına
"Karar"
ESAS NO: 2021/27 Esas
KARAR NO: 2022/930
HAKİM:
KATİP:
DAVACI : .... MAKİNA SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av.
DAVALI : ..... BURSA OTOMOTİV PLASTİK ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av.
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/01/2021
KARAR TARİHİ: 12/09/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 03/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilin ... Mak. San. Tic. Ltd. Şti. ile Pvl Groupe Plastıvaloire arasında özel yapım makine üretim ve satın alma ERO057218-DT-J sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin bedeli 679.000 Euro olduğunu, Pvl Groupe Plastıvaloire tarafından müvekkilimize sözleşmeye ilişkin 200.000Euro ön ödeme gönderildiğini, ön ödemeden sonra müvekkilimiz tarafından sözleşmeye uygun üretime başlandığını, üretimin 550.000Euro'luk kısmına gelindiğinde, müvekkilimiz, Pvl Groupe Plastıvaloire'den 350.000Euroluk ödeme talebinde bulunduğunu, Pvl firması da, müvekkilin Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/913E sayılı konkordato sürecinde olduğunu ve konkordato sebebiyle ürünün teslimi konusunda sorun olacağını beyan ederek ödemeden imtina ettiğini, bu sebeple taraflar bir araya gelerek konkordato sürecine kadar olan makinenin yapılmış kısmının fatura edilmesi ve bundan sonraki üretimin Pvl şirketinin Türkiye firması olan ... Bursa Oto. Plastik A.Ş. Sahasında (Kayapa Mah. 16. Sk. No:2/A Nilüfer/Bursa) yapılması hususunda anlaştıklarını, taraflar arasında yükümlülük ve ödemeleri belirlemek için 11/02/2020 tarihli ek protokol imzalandığını, ek protokolü söz konusu protokol komiser onayı ve imzası ile yapıldığını, ... firmasının sahasında alan oluşturulması için taraflar arasında ayrıca kira sözleşmesi de imzalandığını, ... Bursa Oto. Plastik A.Ş. firmasının sahasında bir alan oluşturularak, konkordato mahkemesi ve komiser bilgisi dahilinde, müvekkilin üretim yapmaya devam ettiğini, taraflar arasında imzalanan 11/02/2020 tarihli ek protokole göre taraflar yapım ve ödeme yükümlülüklerini yerine getirmeleri gerektiğini, bu yükümlülüklerin sözleşmede dokuz evreye ayrıldığını, İlk beş evreye ilişkin işlemler müvekkil tarafından yapıldığını, karşı firma ... Bursa Oto. Plastik A.Ş. tarafından da bu işlerin kabulü ve ödemesi sağlandığını, müvekkilin makinenin üretimini tamamlayan altıcı ve yedinci evreye ilişkin yükümlülüklerini de tamamlamış fakat karşı taraf kabul ve ödemeden imtina ettiğini, müvekkil tarafından yapılan işler faturalandırıldığını ve davalı tarafa gönderildiğini, davalı faturalara ilişkin borcunu ödemediğini, davalı tarafça ödeme yapılmamasının nedeninin öğrenmek ve eksik bir işlem varsa tamamlamak için işletmeye gidildiğinde makinenin parçalara ayırma sürecinin başladığının görüldüğünü, kendilerine bu sorulduğunda makinenin altı ve yedinci evrelerindeki işlemlerin kabulü yapılmadan ilk sipariş veren firma olan Fransa'ya gönderileceği söylendiğini, davalı tarafın makinenin protokole uygun yapıldığının tespitine rağmen müvekkilimize ödeme yapmadığını, Faturalar, tarafımızca Bursa 2. İcra dairesinin 2020/8003E ve 2020/8004E sayılı dosyaları ile icra takibine konu edildiğini, davalı icra takiplerine haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bir sebeple itiraz etmiş ve kötü niyetli olarak makineyi Fransa'ya gönderdiğini, davalı tarafça uzlaşı sağlamak amacıyla arabuluculuk görüşmesi yapılmış ancak arabuluculuk görüşmesinde uzlaşı sağlanamadığını, bu sebeple işbu itirazın iptali davasını açmak gerektiğini, tüm bu nedenlerle müvekkil tarafından yapılan makinenin ödemesini yapmadan makineyi Fransa'ya gönderen davalı aleyhine her bir icra dosyasındaki alacak miktarında ihtiyati haciz kararı verilmesini, davalının, Bursa 2. İcra Dairesinin 2020/8004E ve 2020/8003E sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptaline, davalı aleyhine her bir dosya için alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının kendisine defalarca bildirilmiş olmasına rağmen üretimini yaptığı makinenin kendi bilgisi ve tasarrufu dışında sökülerek Fransa'ya sevk edilmekte olduğu kurgusuyla Mahkeme nezdinde mağduriyet yaratma ve haklı görünme çabası içerisinde olduğunu, gerçekte olan ise Davacı'nın basiretsiz yönetiminin ve planlamasının kanıtı Konkordato sürecinin de etkisiyle Sözleşmeyi ısrarlı ihlaline karşı Müvekkili eksik ve ayıplı bir üretimi kabule zorlama niyetinde olduğunu, davacı'nın nakit akışı bakımından ciddi zorluklar yaşadığı dönemde, üretimin tamamlanacağına dair hiçbir garanti veya teminat almaksızın kendisine nakit 350.000,00 EURO ödeme yapan, gerek pandeminin geciktirici etkilerini, gerekse Davacı'nın mevcut durumundan kaynaklı olumsuzlukları elinden geldiğince uzun bir süre tölere etmeye çalışan ve en nihayetinde Davacı tarafça ihtilaf yolu tercih edilinceye kadar iyi niyetli ve yapıcı yaklaşımını korumaya gayret eden Müvekkil'e karşı bu tutumunu sergilemesi ticari ilişkilerinden ziyade manevi olarak da Müvekkil'in hayal kırıklığına uğramasına neden olduğunu, davacının hiçbir şekilde sözleşme ve şartlarına uygun üretim gerçekleştiremediğini, müvekkil üretim hattındaki performans eksikliklerini yazılı olarak Davacı'ya bildirdiğini, söz konusu eksiklikler makinenin beklenen ve taahhüt edilen faydayı sağlamamasına yani hukuki açıdan ayıplı olarak kabul edilmesine neden olduğunu, müvekkilin makinenin hiçbir hal ve şartta ürün ayıpsız ve taahhüt edildiği performansı sergileyeceği minvaldeki değeri üzerinden bir ödeme yapmak zorunda bırakılamayacağını, borçlar Kanunu'nun 227/2 maddesi müvekkile açıkça satılanı alıkoyarak ayıp oranındaki indirimden yararlanma hakkını tanıdığını, söz konusu indirimin Protokol'de belirtilen ancak yerine getirilmesi halinde hak kazanılacak aşamaya tekabül eden rakamlar olacağında da şüphe olmayacağını, bir an için Davacı'nın kendisine bildirilen spesifikasyonlara uygun üretim yaptığını kabul edilse dahi 11.02.2020 tarihli Protokol'ün 11'inci maddesi açık bir şekilde Müvekkil'e süresinde tamamlanmayan aşamalarla ilgili ödemeden imtina hakkı verdiğini, davacı'nın basiretli bir tacir sıfatıyla ve hatta konkordato komiserinin bilgisi dahilinde imzaladığı protokolde yer alan açık hükmün huzurdaki davayı sonuçlandırmaya yeterli olduğu yaklaşımıyla Müvekkil'in Davacı yana hiçbir borcu olmadığını, her halükarda Müvekkil'in gecikmeler ve kendisinin ekstradan yaptırmak zorunda kaldığı ek işler nedeniyle uğradığı zararların tespit edilerek Davacı lehine hükmedilecek olası alacak miktarından mahsup edilmesinin zorunlu olduğunu, bu nedenlerle davacının haksız davasının reddi ile Bursa 2. İcra Dairesi'nin 2020/8003 ve 2020/8004 E. Sayılı takiplerine karşı yapılan itirazların kabulüne, davacı yetkilisi tarafından yerine getirilmediği yazılı olarak beyan edilen hizmetlere mahsus düzenlenen faturaların kötü niyetli bir şekilde icra takibine konulması nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, müvekkilin Davacı'dan alacağı olan kira bedellerinin ve Davacı nedeniyle uğradığı zararların göz önünde bulundurulmasına ve tahsili amacıyla dava açma hakkımızın saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davacı tarafa yükletilmesine % 20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
Bursa 2. İcra Müdürlüğü'nün 2020/8003 E. -2020/8004 sayılı takip dosyaları, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/913 E. Sayılı dosyası, Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/874 D.iş sayılı dosyası celp edilmiş, Gelir Vergi Daireleri, Btso'ya yazılan yazı cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
İlgili icra dosyalarının incelenmesinde davacı tarafından davalı hakkında ilamsız takip talebinde bulunulduğu, İcra Dairesi tarafından davalı borçluya ilamsız takiplerde ödeme emri tebliğ edildiği ve davalı tarafından yasal süre içinde borca itiraz edildiği görülmüştür.
Tarafların ticari defterleri talep edilmiş davacı tarafça ibraz edilen ticari defteler bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mali müşavir bilirkişinin 10/11/2021 tarihli raporunda özetle: Tespiti isteyen ... MAK. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. tarafından tasarlanıp, imal edilip, çalışır duruma getirdiği, testlerini yaptırdığı, xfk-xık sol ve sağ bracket otomatik montaj hattının, teklife uygun olarak, teklifteki detaylara uygun olarak yapıldığı tespit edildiğini, davacı şirket tarafından 05/12/2019 tarihinde Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/913 esas dosya ile Adi Konkordato talep edilmiş Mahkemece 06.12.2019 tarihinde Geçici Mühlet kararı verildiğini, davacı şirkete mahkemece 29/07/2020 tarihinde 1 yıllık kesin mühlet verildiğini, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'nın 14.06.2021 tarih cevap yazılarına göre; davacı şirket 12.03.2015 tarihli Genel Kurul Toplantısı ile Onur Kalfa'nın 12.03.2015 tarihinden itibaren şirketin müdürlüğüne 5 yıl süreyle seçilmesine ve şirketi münferiden temsil ve ilzam etmesine karar verildiği, Davacı şirket 09.03.2020 tarihli Genel Kurul Toplantısı ile; Onur Kalfa'nın 09.03.2020 tarihinden itibaren şirketin müdürlüğüne 5 yıl süreyle seçilmesine ve şirketi münferiden temsil ve ilzam etmesine karar verildiği Davalı şirket 08.07.2015 tarihli olağanüstü Genel Kurul Toplantısı ile Yönetim Kurulu Başkanlığı'na ... ,Yönetim Kurulu Başkan Yardımcılığına — ..., Yönetim Kurulu Üyeliğine Vanessa Findeling ep. Belinguler seçilmesine, herhangi birisinin münferit imza ile şirketi temsil ve ilzam etmesine karar verildiği, 23/10/2017 tarih Yönetim Kurulu Kararı ile Fabrika Müdürü olarak 23.10.2017 tarihinden itibaren 3 yıl süre getirilmesine ve şirketi münferiden temsil ve ilzam etmesine karar verildiği ile ... davalı şirket 15.10.2020 tarihli olağan Genel Kurul Toplantısı ile Yönetim Kurulu Başkanlığı'na ... Yönetim Kurulu Başkan Yardımcılığına — ... Yönetim Kurulu Üyeliğine Vanessa Findeling seçilmesine, 3 yıl süre ile herhangi birisinin münferit imza ile şirketi temsil ve ilzam etmesine karar verildiği, Fabrika Müdürü olarak 15.10.2020 tarihinden itibaren 3 yıl süre ile ... getirilmesine ve şirketi münferiden temsil ve ilzam etmesine karar verildiği, 4-) Davacı ve davalı şirketin 2017-2018-2019-2020 yıllarında ticari defterlerini (yevmiye-kebir) e defter olarak tuttuğu, davacı ve davalı şirketin (yevmiye, defteri kebir) defterlerinin e-defter beratlarının (ilkayı) ve (son ayı) kanuni sürelerde oluşturulduğu,( Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin ilk ayının beratının alınması açılış onayı, son ayının beratının alınması ise kapanış onayı yerine geçer.) dava konusu xfk-xık sol ve sağ bracket otomatik montaj hattı, ile ilgili davacı şirketin aldığı tahsilatlar toplamının 752.120,00 TL olduğu, Dava konusu Xfk-xjk sol ve sağ bracket otomatik montaj hattı, ile ilgili davacı şirketin davalı şirkete düzenlediği faturaların 20/02/2020-13/05/2020-30/06/2020-03/11/2020-03/11/2020 tarihli olduğu iki adetinin icralık olduğunu, davacı şirket tarafından, Davalı şirkete düzenlenen ve icra takibine konu olan fatura; davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, Bursa 2.İcra Müdürlüğü 2020/8004 sayılı takip dosyasında 03/11/2020 tarihli fatura da fatura tutarının KDV dahil tutarın 35.990 EURO, fatura tutarı KDV dahil 350.924,09 TL olduğunu, faiz başlangıcının 09/11/2020 tarihli icra takip tarihinin 12/11/2020, ana paranın 35.990,00, faiz oranının %2,25, hesaplanmış işlemiş faizin 6,66 Euro olduğu, Davacı şirket tarafından, Davalı şirkete düzenlenen ve icra takibine konu olan fatura; Davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, Bursa 2.İcra Müdürlüğü 2020/8004 sayılı takip dosyasında 03/11/2020 tarihli fatura da fatura tutarının KDV dahil tutarın 14.160 EURO, fatura tutarı KDV dahil 138.068,50 TL olduğunu, faiz başlangıcının 09/11/2020 tarihli icra takip tarihinin 12/11/2020, ana paranın 14.160,00, faiz oranının %2,25, hesaplanmış işlemiş faizin 2,62 Euro olduğu, Dava konusu Montaj hattının imali için Davalı şirket ile Davacı şirket arasında 17.02.2020 tarihinde 4 aylık Alt Kira Sözleşmesi imzalandığı kira bedelinin 2.700 TL#KDV olduğu, davacı şirket tarafından, davalı şirkete ödenmiş kira bedelinin olmadığı, (17.02.2020-02.11.2020) tarihleri arasındaki kira bedelinin (22.950 TL#KDV 4.131 TL)-27.081 TL olduğu davacı şirket ile Davalı şirket arasında dava konusu iş dışında da ticari ilişkilerinin mevcut olduğu, davacı şirketin davalı şirkete (montaj hattı, montaj istasyonu) yapmış olduğu, taraflar arasında imzalanan 11.02.2020 tarih ek protokole göre dava konusu montaj hattının imalatının evrelere ve evrelerin de tarihlere bağlandığı, davacı tarafından, davalı şirkete düzenlenen faturalar ve davalı şirket tarafından davacı şirkete yapılan ödemeler dikkate alındığında davacı şirketin üretim evrelerindeki tarihlere (gecikme) uymadığının anlaşıldığı, Dava dosyasındaki mevcut taraflar arasındaki mail yazışmalarına göre; davacı tarafından 7. evrenin yerine getirilmemiş olduğu, 6 .evrenin de tam olarak yerine getirilmediğinin anlaşıldığı (bu konudaki tespitleri ve değerlendirmeyi makine mühendisinin) yapabileceği, Ek Protokol 11.Madde: ..., yukarıdaki programa sıkı bir şekilde uymakla yükümlüdür. ...'nın herhangi bir başarısızlığı veya herhangi bir gecikmesi, PVL ve/veya ...'u kalan ödeme yükümlülüklerinden kurtaracaktır şeklinde olduğu mütalaa edilmiştir.
13/06/2022 tarihli nitelikli hesap uzmanı bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu montaj hattı makinesi imalatı konusunda yapmış oldukları anlaşmanın mahiyetinin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, Faz — 6 sürecinin sonlanma şartı olarak, “Hat düzgün çalıştıktan sonra programlama tamamlandığını, makine yazılımı (açık Kaynak kodları) PVL ile paylaşılacaktır.” Koşuluna yer verilmiş olduğu, 13.05.2022 tarihli Bilirkişi Raporu ile yerinde inceleme yapılamamasına karşın USB Flash Disk içerisinde yer alan video kaydından Faz - 6 uyarınca hattın çalıştığının görüldüğünün ifade edildiği, kararlaştırılan sürede olmasa da hattın çalışması ile açık kaynak kodlarının tesliminin gerçekleşmesi ile Faz — 6'nın tamamlanmış olduğunun kabulünün gerekeceği, Faz — 7 sürecinin “Hattın ince ayarı” yapılması olduğu, 13.05.2022 tarihli Bilirkişi Raporu ile yerinde inceleme yapılamamasına karşın USB Flash Disk içerisinde yer alan video kaydından Faz — 7 uyarınca hattın çalıştığının görüldüğünün ifade edildiği, taraflar arasındaki yazışmalarda davacı tarafça da Faz - 7'nin tamamlanmadığı, tamamlanması için makine üzerinde 5 günlük (1 hafta) süre ile çalışılmasının gerektiğinin belirtildiği ancak davalı iş sahibi tarafından bu iznin verilmediği ve makinenin sökülerek Fransa'ya taşındığı, bu itibarla Faz — 7'nin sözleşmeye uygun şekilde tamamlanmamış olduğunun kabulünün gerekeceği Faz — 6'nın tamamlanmış olduğunun kabulü durumunda davacı şirketin 30.500,00 EURO davalı şirketten alacağının olacağı, Bu alacağa 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesi vade tarihinden fiili ödeme tarihine kadar Devlet Bankalarının Euro ile açılmış bir (1) yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranına göre işlemiş faiz istenebileceği Davacı yüklenici tarafından imal edilen makinede üstlenilen / vaat edilen üretim performansına ulaşılamadığının kabulü halinde imalatın ayıplı olduğunun kabulünün gerekeceği, yükleni: tarafından ayıp ihbarının yapılmış olduğu, bu durumda davalı iş sahibinin TBK.m.227/2 uyarınca ayıp oranında indirim talep etme hakkının olduğu,Ek Protokolün 11.maddesi uyarınca davacı yüklenicinin sürelere riayet etmemesi durumunda, gecikmesi, davalı iş sahibini kalan ödeme yükümlülüğünden kurtaracağına dair düzenlemeye yer verildiği, Alt Kira Sözleşmesi ile davacı yüklenicinin 17.02.2020 — 03.11.2020 tarihleri arasında kiracı olarak bulunduğu süreç için toplam 22.950,00 TL * KDV (4.131,00 TL) olmak üzere 27.081,00 TL kira bedeli ödeme borcunun bulunduğu, davalı tarafın her ay için ayrı ayrı işleyecek faizi ile birlikte takas ve mahsup talep hakkının bulunduğu mütalaa edilmiştir.
Makine Mühendisi ve SMMM bilirkişiden alınan ortak heyet raporunda özetle; . Davaya konu “ XFK-XJK SOL VE SAĞ BRACKET OTOMATİK MONTAJ HATTI“ makinesi siparişe özgü bir tasarım ve yazılımı özellik içeren bir makine olup davalı tarafından talep edilen ve 1. İstasyonda makineye yüklenen — plastik parça üzerine lever (sağ ve sol), lever yayı (sağ ve sol), karşıt ağırlık, stoper (sağ ve sol), stoper yayı (sağ ve sol), çatal, çatal cıvatası,lever mili, stoper düz yayı,stopper mili, stoper düz yayı cıvatası parçalarının montaj edilerek bitmiş ürürün 14. son istasyonda alınması işi Olduğu, davacı tarafça dosya muhteviyatına konulan flash bellek tarafımca incelenmiş ve videoda makinenin tüm fazlarının (istasyonların) sorunsuz çalıştığı, talep edilen işi tamamladığı ve mahkemeniz tarafından 11.11.2020 tarihinde 2020/874 D.İŞ numaralı tespit raporu içeriği ile uyuşmakta olduğu, 11/02/2020 tarihli EK PROTOKOL; Bu Protokolün ... firması ile ... firması ve PVL arasında “31.05.2018 tarihli ERO057218-DT-J Satın alma formu ve vergiler hariç toplam 614K tutarında XFK-XJIK sol ve sağ dirsek montaj hattının tasarımı, montajı ve gerçekleştirilmesi ile ilgili SB17015j teklifinin yanısıra, söz konusu satın alma işleminde yapılan değişiklik, PVL değişiklik talebini takiben vergiler hariç toplam 55K tutarı için 18.04.2018 tarihli-4500008440 sayılı, burada “ana anlaşma” ve ... ile PVL arasındaki ana sözleşmenin devri olarak anılacağı, Tarafların orijinal satış sözleşmesini değiştirmeye karşılıklı kabul ettikleri; Tarafların, 31.05.2018 tarihli ERO057218-DT-J Satın alma orijinal sözleşmesinden 18.04.2018 tarihli değişiklikten doğan, ... ve PVL arasında 4500008440 numarası ile referans altına aldığını, Satın alma emrinde, her iki tarafın da aşağıdaki ödeme koşulları üzerinde anlaştığını, L.vade tarihi zaten ödenmiş sipariş için(184.2K Euro) %30 2.son tarih Ocak 2020 için planlanan ...'da geçici kabul üzerine %30 Son tarih Mart-2020 için planlanan PVL sitesinde teslim alındığında makbuz mukabili %30 4.taksit yerinde teslim alındıktan 6 ay sonra(Eylül-2020) 9010 teminatlı muhafaza ve İlk satınalma emrinde yapılan değişiklik için, her iki taraf da aşağıdaki ödeme koşullarını kabul ettikleri Zaten ödenmiş sipariş için %30(16.5 K Euro) 2.son tarih Ocak 2020 için planlanan ...'da geçici kabul üzerine %30 Son tarih Mart-2020 için planlanan PVL sitesinde teslim alındığında makbuz mukabili %30 taksit ve 4 taksit yerinde teslim alındıktan 6 ay sonra(Eylül-2020) %10 teminatlı muhafaza koşullar ve bu protokolün imzalanması göz önünde bulundurulduğunda, ... ve PVL, ilk satınalma sipariş tutarının, ... tarafından kesilen faturada ticari bir indirim şeklinde uygulanacak olan 19K tutarında bir indirime geçmeyi kabul etmişlerdir. Böylece hat için kararlaştırılan yeni fiyat olan 669.000 Euro yerine 550.000 Euro'dur.Bu sebeple ..., bu anlaşmanın 9. Maddesi uyarınca ...'a giden hat için toplam 550.000 Euro tutarında fatura düzenleyecektir. ... ayrıca, satınalma formunda sağlanan ilk %30'a tekabül eden 2019 yılında 182,2 Bin Euro artı 16,5 Bin Euro, bu nedenle, bu protokolün imzalanması sırasında sözleşmedeki hat için kararlaştırılan fiyatın bakiyesi 350.000 Euro ve hattın tesliminden sonra 3 iş günü içinde PVL farafından ödenecek şeklinde olduğu, ödemenin ardından, satınalma formu ve yukarıda atıfta bulunulan değişiklik temelinde PVL'ye ve/veya ...'dan başka bir ödeme talep edilemeyeceğini, daha önce bahsedilen bakiyenin PVL tarafından ödenmesi üzerine, ..., ana sözleşmeyle ilgili olarak PVL ve/veya ...'a karşı tüm taleplerden feragat eder. Yukarıdakilerin tümünde ... ve ...'un bu protokolü imzalamasının hemen ardından anılan anlaşmanın muadili olacağını beyan ve taahhüt eder. Netlik sağlamak adına, 3.aşamadan itibaren işbu belgede açıklanan tüm gelecekteki işler ... tarafından verilecek ilgili satınalma siparişine uygun olarak ... tarafından doğrudan ...'a faturalandırılacağını, ..., 31/05/2019 tarihli ERO057218-DT-J Satınalma formuna istinaden ... tarafından gerçekleştirilen ilgili Montaj Hattı “XFK-XJK Sol ve Sağ Köşebent Montaj Hattı” teslimatına hazırdır, ..., ...'un talimatlarına göre yukarıda belirtilen adrese hattın ... tesislerine teslim edilmesini ve ardından hattın yerinde tamamlanmasını sağlar. .PV, 350.000 Euro olan sözleşmenin ilgili tutarını teslimattan sonraki 3 iş günü içinde ödemeyi garanti edeceğini, ayrıca ..., program mimarisi, çalıştırma ve durdurma modları ve tüm müdahale seviyeleri (eksper1-2-3) için erişim kodları açısından yazılım hakkındaki tüm bilgileri ... ve/veya PVL çalışanlarına verecektir şeklinde olduğu, detayları tabloda da belirtiği üzere sözleşme gereği 6. evrenin ve 7. evrenin gerçekleştirildiği hususunda tespit ve davada görevli Bilirkişi Makine Mühendislerinin de kanaatlerinin oluştuğu, Sayın Mahkemenin 6. Ve 7. Fazların ( evrelerin ) gerçekleştiğinin kabulü halinde 6.Fazın ek sözleşmede belirlenen bedelinin 30.500 euro +kdv Fazın ek sözleşmede belirlenen bedelinin 12.000 eoro+kdv olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacının, dava dışı şirket olan PVL Groupe arasında 679.000 Euro bedelli özel yapım makine üretimi/satımı için anlaştığı, dava dışı şirketin, davacının konkordato sürecinde olması nedeniyle makinenin teslimi konusunda tereddütleri bulunması neticesinde ödemeden imtina edilmesi neticesinde dava dışı firmanın Türkiye firması olan davalının fabrika sahasında yapılması hususunda anlaştığı, bu hususta ek protokol ve kira sözleşmesi de tanzim edildiği, makineye ilişkin 6.-7. evrelerin/fazların yükümlülüklerinin tamamlanmasına rağmen işbu fazların/evrelerin fatura bedellerinin ödenmemesi neticesinde fatura alacaklarına dayalı olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesine yönelik talebine ilişkin, davalının ise davacı şirketin sözleşme ve şartlarına uygun üretim gerçekleştiremediği, makinenin ayıplı olduğu iddiasına ilişkindir.
Bu kapsamda, yasal hükümler değerlendirildiğinde 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmelerinde kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibindedir. Yüklenici yaptığı işin tutarını, iş sahibi de iş bedelini ödediğini ispatlamak zorundadır.
Ayıp, imal edilen bir eserde veya malda, sözleşme ve ekleri ile iş sahibinin beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre bulunması gereken vasıfların bulunmaması, bulunmaması gereken vasıfların ise bulunmasıdır. Şayet, imal edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Türk Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabilir. Bu hakkın kullanması için iş sahibi tarafından ayrı bir dava açılabileceği gibi, yüklenici tarafından aleyhine açılmış olan bir davada da bu hususu def'i olarak ileri sürebilir.Sözü edilen Türk Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde yapılan şeyin iş sahibinin kullanamayacağı ve hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa iş sahibinin sözleşmeden dönebileceği, bu hususta yüklenicinin kusuru bulunursa zarar ve ziyan da isteyebileceği, aynı maddenin II. fıkrasında ayıbın eserin reddini gerektirecek nitelikte bulunmaması halinde iş sahibinin işin ayıbı oranında bedelden indirim ve eğer aşırı bir masrafı gerektirmez ise bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarımını isteyebileceği hükmü getirilmiştir. Bunlar eserin ayıplı olması halinde iş sahibinin haiz olduğu haklardır.
Davalı tarafından ayıp savunması sebebiyle uyuşmazlığın, davacının ürettiği makinenin ayıplı olup olmadığı noktasında toplandığı, ayıbın varlığını 4721 sayılı TMK'nın 6. Maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 190. Maddesine göre "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir. ", Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2013/15-1976 Esas ve 2015/1184 Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere ispat yükü lehine hak iddia eden davalı iş sahibindedir.
Ayıbın varlığı ve niteliğinin belirlenmesi teknik incelemeyi ve bu nedenle bilirkişi raporu alınması gerektirdiğinden iş sahibi ayıbın varlığını ve niteliğini kanıtlama yükümlülüğü nedeniyle kendisine teslim edilen esere ilişkin bilirkişi inceleme yapılabilmesini mümkün kılacak şekilde davranmalıdır.Aynı zamanda ayıbın varlığı, niteliği konusunda algı kişiden kişiye değişebildiğinden, objektif bir bakış açısının yapılması gerekli olup bu değerlendirmeyi de ancak teknik bilirkişinin incelemesi ile ortaya çıkabileceğinden tanık beyanı ile ispatın güç olup ayıbın varlığı halinde davadan önce delil tespiti yaptırılması ispat kolaylığı sağlamaktadır.
Davacı tanığı İsmail Yılmaz duruşmada ; makinenin araçların kilit sisteminin/ kapı kollarını üretmeyi sağlayan bir cihaz olduğu, makinenin ön kabulünün yapıldığı, davalı firmanın dataları/ yazılım kayıtlarını teslim aldığı, Pvl firmasına gidildiğinde makinenin sökülmeye başladığı, içeri alınmadıkları, makinenin üretim aşamasında herhangi bir üretim hatası/problem çıkmadığı, makinenin ön kabulünün sorunsuz olduğu için yapıldığını,makinenin tam otomatik bir hat olduğu, 6 saniyede bir kapı kilidi ürettiği, makine çalışmasaydı ön kabule alınmayacağı, 2020 yılının Ocak ayında üretmeye başladıklarını, ekim ayında teslim ettiklerini, davalı firmanın davacı firmaya, makinenin sökülüp yurt dışına gönderileceğine ilişkin bilgi verilip verilmediğini bilmediğini, faz 6 ve faz 7'nin yazılımları davalı firmaya teslim edildiğini, makinenin tamamen çalışır durumda olduğunu, hattın ince ayarının yapıldığını, davalı firma makineyi sökmeye başladıktan sonra firmaya alınmadığı, makinenin bütün fazlarına ilişkin yazılımlar davalı firmaya verildikten sonra içeri alınmadığı, bütün hat çalışmadan makine teslim edilmediği, makineyi teslimden önce denediklerinde 6 saniyede bir kilit oluşturduğu, denemeler esnasında davalı tanığı Seyhan'ın da bulunduğu,dava dışı Pvl firmasından gelen Rodolphe'un da olduğunun şeklinde beyanda bulunduğu, davacı tanığı Osman Beyhan' duruşmada; makinenin özel sipariş üzerine talep edilen firmaya üretilen bir makine olduğu, makinenin davalı firmaya teslim edilmeden önce test edildiği, 6.5 saniyede bir tane kilit üretebildiği, davacı firmanın konkondato sürecine girdiği, ek bir protokol ile birlikte davalı firmanın içerisinde bulunan ve gösterilen alana makinenin kurulduğu, üretime/montaja/proje fazına devam ettiği, projenin ayağı olan kişi/yani Pvl firmasının üretimiyle ilgilenen kişinin ............. ....... olduğu, makineyi alıp Fransa'ya götürecek kişi olduğu, fazlar tamamlandıkça Rodolphe ve davalı firmanın genel müdürü Pascal'ı bilgilendirdiği, konkordato süreci ve korona süreci ortaya çıkınca zaman bakımından sıkıntı olduğu, 24 saat bile çalışmaları gerekirken izin verilmediği, makinenin bulunduğu yerin ana fabrikadan ayrı sevkiyat deposu olduğu, birim yöneticilerinin çalışmalarına izin vermediği, departmanların işletme kapatma saatleri ve korona sebebiyle bizim çalışmalarına izin vermediklerini, Pvl firmasının ve davalı firmanın yöneticilerinin faz 6 yı tamamlamak istediklerini beyan ettiği,Rodolphe'ye kendi getirdiği flash diske yazılımları yükleyerek verdiğini, Rodolphe'un yazılımın güncelliğini ve içeriğini kontrol etmek istediğini, depodaki kendi bilgisayarlarından onun gözünün önünde dataları ve usb bellekleri çıkardıklarını, Rodolphe'un flash belleği alıp kontrollerini yaptığı, dataları aldıktan sonra bizimle fazla muhattap olmadığı,dataları alana kadar makinenin güzel çalıştığını ufak tefek eksiklikler olduğunu, bunların da iyileştirilebilecek eksiklikler olduğunu söylediğini, makinede ayıp olmadığı, düzgün çalıştığı,faz 6 olan otomasyon programlarının teslim edilmesi/aynı zamanda seri imalat denemelerinin kaynağı olan faz 7'yi bitirdiklerini, düzgün çalıştığını, taraflar arasında yapılan ek protokolde kendisini ilgilendiren fazlara/ teknik kısımlara ilişkin bilgisinin olduğunu, geri kalanıyla ilgili bilgisinin olmadığını, bildiği kadarıyla toplam 9 faz olduğunu, Ek protokolün makinelerin taşınması, makinenin mekanik kurulumu, makinenin elektrik tesisatının çekilmesi, otomasyon çalışmasının başlaması, elektrik projesinin teslimi, otomasyon programının devreye alınması, fabrika ortamında çalışıyormuş gibi denenmesi ve sonuçlarının paylaşılmasına ilişkin olduğunu, fazların Fransa'ya gönderilmesi kısmına kadar tamamlandığını, 7. Fazı bitirdiklerini, 8. Ve 9. Fazların kaldığını, Pvl'nin deposunun üstündeki toplantı odasında Bruno delacroix isimli kişinin Pvl'nin üst birim bir yöneticisi olduğunu, makineye belli bir tarihe kadar ihtiyaçlarının olduğunu söylediğini, tarihi tam olarak hatırlamadığını, verdiği tarihte Türkiye/Fransa arasındaki gidiş gelişlerin pandemi sebebiyle kapalı olduğunu, Fransa'nın almadığını, çözüm önerileri konuşulsa da sonuca bağlanmadığını,pandemi olduğunu,Bruno'nun söylediği tarihten kısa bir süre sonra ön kabulü hazırladıklarını, hafta başı seri imalat denemeleri ve ön kabulünün olduğunu, haftasonu makine üzerinde çalışıp ince ayarları yapmak istediklerini, makinenin daha güzel çalışacağını söylediklerini,kendisinin ''ben sizin bir şey yapmanızı istemiyorum, çalışmanızı istemiyorum, depomuzdan çıkın'' şeklinde beyanda bulunduğu, pazartesi seri imalat denemeleri yaptıklarını, seri üretimde çıkan raporların değişik iş dosyasında olduğunu, pazartesi günü gittiklerinde makineyi söktüklerini, makinenin ne kadar sürede teslim edileceğini bilmiyorum. Öngörülen tarihten yaklaşık bir - iki ay sonra teslim ettiklerini, makinenin istenilen seviyede olduğunu, yapılabilecek halinin en iyisini yaptıklarını ve onlara gösterdiklerini, davalı firma tarafından makinenin sökülüp gönderileceğine ilişkin bilgi verilmediğini,makinanın dava dışı, Fransa'da farklı bir firma tarafından montajının yapılması,çalışır hale gelmesinin zor olsa da mümkün olduğunu, makinenin 1-2 ay gecikmesinin sebebinin farklı olabileceğini, tasarım, imalat, ürün bazıyla ilgili de olabilir, sadece davacı şirketten kaynaklanacak diye birşey omadığını, davalının verdiği ürünler ile de ilgili olabileceğini, sürecin uzayabileceğini davalı fırmaya şifaen her gün söylediklerini, davalı firmanın kendileriyle beraber çalıştıklarını,davalının firma resmi olarak geciktikleri yönünde yazılı olarak bildirimde bulunulmadığı, fazları tamamladıklarını, davalı firmanın yöneticileri ile ön kabul sürecini atlattıklarını, istenilen seviyeye getirdiklerini, davalı firmanın makineyi alıp götürdüklerini, gönderildikleri tarihi hatırlamasa da bir-iki gün önce deneme yapıldığında makinenin 6,5 saniyede bir ürün ürettiğinin, ilk aşamada makinenin %95'lik kısmını bitirdiklerini, %5 lik kısmın ise makineyi mükemmel hale getirmek ve hataları ayıklamak olduğunu, hata tespit ettiklerinde diğer hataları da yakalayarak devam edilebileceğini, makinenin kendisinde ve kendilerinde oluşan hataları her defasında ayıklayıp iyileştirdiklerini, sonunda tam çalışır halde makineyi teslim ettiklerini beyan ettiği,davacı tanığı Sinan Batır duruşmada ;firmasının davacı firmayla aynı binada olduğunu, ortak işler de yaptıklarını, makinenin davalı firmada yapımına devam edileceğine dair anlaşmadan bilgisinin mevcut olduğunu,potokolün yapım aşamasında bulunduğunu, dava dışı Pvl firmasının Fransa ayağı için üretilen bir makine olduğunu,Fransa'ya götürüleceğini,makinenin özel bir makine olduğunu,bildiği kadarıyla 7. Faz da dahil olmak üzere tamamlandığını, iyileştirmeler yapıldığını, 7. Faz da dahil olmak üzere eksiksiz olarak tamamlandığını, tarafların 8 faz olarak anlaştıklarını, paketleme gönderim fazı da olduğunu,davacının makineyi ne kadar sürede teslim edeceğini hatırlamadığını, ben davalı firmaya mail attığını, 7. Fazın tamamlandığını göstermek için zamana ihtiyaç olduğuna dair teklifte bulunduğunu, davalı firmanın kendi sahalarına almadıklarını, Protokol aşamasında davalı firmanın istediğini protokole yazacağını,davacı firmanın bunları karşılayacağının garantisini verdiğini,7. Fazın tamamlanması ile birlikte makinenin programlarının teslimi söz konusu olduğunu, davacının programları Pvl firmasına teslim ettiğini, bu hususun 7. Fazın bittiğine ilişkin bir işaret olduğunu, makinenin 6, 5 saniyede bir tane üretim yaptığını, davalı firmanın davacı firmaya makinenin sökülüp gönderileceğine ilişkin yazılı bilgi vermediğini bildiğini, Makinenin söküldüğünü elamanların davalı firmaya gittiklerinde gördüklerini, sözlü olarak da bilgi verilmediğini, davalı firmanın talepleri nedeniyle gecikmeler olduğunu bildiğini, parçaların bazılarında atıklıklar mevcut olduğunu, sıkıntı yaşandı. Bu tarz problemlerde müşterinin problemin giderilmesini istediğini ve iyileştirmeler yapıldığın, taraflar arasındaki anlaşma ve talepler nedeniyle geç teslim olabileceğini, bu hususun her iki taraftan kaynaklanacağını,kaç sefer süre verildiğini , hata oranının bilmediğinidavalı firmaya gidildiğinde makineyi görmelerine izin verilmediği için son durumunu bilmediklerini, makinenin çalışır durumda olduğunu, çalışmasaydı sökülüp Fransa'ya gönderilemeyeceği şeklinde beyanda bulunulduğunu, 02/11/2020 tarihinde atmış olduğu mail yazışmasının iyileştirmeleri yapıldığı ve tamamlandığını teyit etmek amacıyla atıldığını,sonraki süreçte makineyi görmelerine izin verilmediler,kendisine göre makinenin tam çalışır durumda olduğunu, 7. Fazın da tamamlandığını düşündüğünü,gösterme imkanları olmadığını, kaynak kodların ekim ayında davalı firmaya verildiğini, davalı firmaya alınmadan yaklaşık bir kaç gün önce olduğu şeklinde beyanda bulunduğu, davalı tanığı Seyhan Türkoğlu'nun beyanlarına göre ; anlaşma ek protokolden bilgisinin olmadığı, ...'nın belirli bir tarihe göre çalıştığını, bu tarihin iki kere değiştiğini ve ötelendiğini, davacı firmaya süre verildiğini, bu sürenin 2-3 kez ötelendiğini, süreci Fransa'daki Rodolphe -metod sorumlusu/mühendisi kişinin yönettiğini,tanığın ... ile Pvl'nin Bursa'daki iletişimini sağlayan kişi olduğu, makine zamanında bitmediği için ve ek sürenin sonunda uygun şekilde teslim edilmediği için ayrıca Fransa'daki müşterinin de üretim planına göre makinenin Fransa'da olması gerektiği için söküm kararı alındığını, makinenin sökülüp gönderileceğine dair Rodolphe tarafından Cuma günü makinenin Pazartesi günü söküleceğine ilişkin bilgi maili gönderildiğini, Pvl firması olarak kendi içlerinde konuştukları, makinenin ürün verme kapasitesine ilişkin konuşmalarda hata oranı binde beş olarak belirlendiği,şartname hakkında bilgisinin olmadığı, taraflar arasında yapılan ek protokoldeki fazlar hakkında bilgisinin olmadığı, ... firmasında toplantı yapıldığı, maddi konular konuşulduğu, destek olunursa devam edebileceğinin söylendiğini, toplamda 9-10 faz için anlaşıldığını, hatırlayabildiği kadarıyla 6'ya kadar tamamlandığını,dataları aldıklarını, PCR programının bitmediğini, eksiklikler bitmediğini ancak bunların iyileştirmeler olarak adlandırabileceğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 2019 yılının kış aylarında olduğunu, davacı firmanın 2020 yaz döneminde makineyi teslim etmesi gerektiğini ancak şartnameye uygun olarak zamanında teslim edemediğini, Ötemelerden sonra ...'ya bildirilen süreye kadar makinenin şartnameye uygun şekilde olmadığı, davalı firmanın istediği seviyeye gelmediğini, hatırladığı kadarıyla şartnamede makinenin 6 saniyede bir ürün vereceğinin vaat edildiğini, şartnameye göre üretim hızının hatırladığı kadarıyla uygun olmadığını, istedikleri hızda ve hata oranında üretim yapılamadığını, davacı firmaya gösterilen alanın sevkiyat biriminde sevkiyattan izole bir kısım olduğunu, Osman Beyhan'ın iki kere mesaiye kalıp çalışmak istediğini,bu hususun üst amire bildirildiğini,pandemiden ve davalı firmanın mesai durumundan dolayı(davacı firmanın çalışanlarının denetlemesi amacıyla davalı firmadan bir bekçi bırakılması gerektiği) amirin talebin uygun olmadığını beyan ettiği,çalışmak istenilen günlerden bir tanesinin haftasonu davalı firmanın makineyi sökecekleri haftasonuyla aynı gün olduğunu, diğer başvurunun ise bu olaydan yaklaşık bir ay önce gerçekleştiğini, sözleşmenin ilk etabında bu kadar çok faz olmadığını, davacı firmanın kankordato durumundan dolayı avukatlar eşliğinde fazların bölündüğünü beyan etmekle birlikte, her ne kadar nitelikli hesap uzmanı bilirkişi tarafından tanzim edilen 13/06/2022 tarihli raporda özetle; faz 6 nin tamamlanmış olduğunun kabulü ancak faz 7 nin davacı tarafça tamamlanması amacıyla makine üzerinde 5 günlük(1 hafta) süre ile çalışılmasının gerektiğinin belirtildiği, davalı iş sahibi tarafından iznin verilmediği,makinenin sökülerek Fransa'ya taşındığı, faz 7nin sözleşmeye uygun şekilde tamamlanmamış olduğunun kabulünün gerekeceği ,davacı yüklenici tarafından imal edilen makinede üstlenilen/vaat edilen üretim performansına ulaşılamadığının kabulü halinde imalatın ayıplı olduğunun kabulünün gerekeceği,ayıp ihbarının yapılmış olduğu, bu durumda davalı iş sahibinin TBK.m.227/2 uyarınca ayıp oranında indirim talep etme hakkının olduğu,Ek Protokolün 11.maddesi uyarınca davacı yüklenicinin sürelere riayet etmemesi durumunda, gecikmesi, davalı iş sahibini kalan ödeme yükümlülüğünden kurtaracağına dair düzenlemeye yer verildiği, Alt Kira Sözleşmesi ile davacı yüklenicinin 27.081,00 TL kira bedeli ödeme borcunun bulunduğu, davalı tarafın her ay için ayrı ayrı işleyecek faizi ile birlikte takas ve mahsup talep hakkının bulunduğu belirtilmiş ise de makine mühendisi bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda makinenin tüm fazlarının(istasyonların)(6. Ve 7. Fazlar da dahil olmak üzere) sorunsuz çalıştığı, talep edilen işi tamamladığı, tespit raporu içeriği ile uyuştuğunun belirtildiği hususu göz önünde bulundurularak nitelikli hesap uzmanı bilirkişi tarafından, 7. Fazın tamamlanmadığına dair tespitte bulunulmuş ise de ilgili makine mühendisi bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda belirtilen hususlar Mahkememizce hükme esas alınarak, 6. Ve 7. Fazın tamamlandığı kanaatine varılmakla birlikte, her ne kadar davalı tarafça, davaya konu edilen makinede ayıp olduğu iddiasında bulunulmuş ise de Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2013/15-1976 Esas 2015/1184 Karar sayılı ilamında'' eser sözleşmelerinde işin yapıldığı,teslim edildiğini kanıtlama külfeti yükleniciye, eserin ayıplı olduğunu kanıtlama külfeti ise iş sahibine aittir. İş bedelinin ödenmesi için açılmış olan bir davada, iş sahibi kendisini ancak ayıpları ispatla kurtarabilir; eserin sözleşmeye uygunluğuna sadece itirazı yeterli değildir, ayıp, eser sahibine teslim edilen eserin niteliklerinde, sözleşmeye ve dürüstlük kurallarına göre teslim edilmesi gereken eserin özellikleriyle karşılaştırıldığında, ortaya çıkan sapma, teslim edilenle, teslim edilmesi gereken arasındaki farktır. Buna göre, ayıbın ortaya çıkarılması için iş sahibi tarafından teslim edilen ile sözleşmede kararlaştırılanın karşılaştırılması ve eksiklikler bulunması halinde teslim edilen eserin ayıplı olduğunun kabulü gereklidir.Eserin ayıplı olduğu her türlü delil ile ispatlanabilirse de, tanık delili, zayıf bir delildir.Tanığın bir vakıayı tamamen hatırında tutması ve gerçeği olduğu gibi anlatması zordur '' ibareleri göz önünde bulundurularak davalı tarafça mailler aracılığıyla ayıp iddiasında/bildiriminde bulunulmuş ve makinede ayıp olduğu iddia edilmiş ise de ilgili HGK Kararında da belirtildiği üzere ayıp iddiasının somutlaştırılamadığı, makinede ayıpların olup olmadığı, ayıp var ise beklenen faydaları ortadan kaldıran/azaltan nitelikte olup olmadığı, ayıbın tamir ile giderilmesinin mümkün olup olmadığı, makinenin kullanılabilir/çalışır durumda olup olmadığı, ayıp var ise ayıp değerinin/bedelinin tespiti konularında evrakların Mahkememiz dosyasına sunulmadığı, ayıp varlığı konusunda delil tespiti yaptırılmadığı, ayıbı kanıtlayan tanık delili gibi zayıf bir delilin dışında başkaca kuvvetli bir delil de(Mahkememizce, davalı tarafça sunulan mail yazışmalarının da kuvvetli bir deli olmadığı kanaatine varılmıştır) sunulamadığı tespit edilmiştir. Makine Fransa'ya gönderildiği için Mahkememizce Makine üzerinde bilirkişi incelemesi de yaptırılamamış olup, ispat yükü üzerinde olan davalı iş sahibi tarafından ayıp varlığı yönteme uygun olarak kanıtlamamış, davacı tarafça yaptırılan delil tespiti sonucunda tanzim edilen bilirkişi raporunun da Makine mühendisi tarafından tanzim edilen raporla uyuştuğu hususu göz önünde bulundurularak, her ne kadar davalı tarafça kira alacağı yönünden cevap dilekçesi içeriğinde takas/mahsup talebinde bulunulmuş ise de cevap dilekçesinin netice-i talep kısmında kira alacağı bedelleri ve uğranılan zararların göz önünde bulundurulmasına, tahsili amacıyla dava açma haklarının saklı tutulduğu belirtildiği dikkate alınarak davalı tarafın takas/mahsup talebi yönünde hüküm kurulmamıştır. Sözleşmede belirlenen sürelere riayet edilmemesi neticesinde(11. maddesinde) davalı tarafın ödemeden imtina edeceği hususu yönünden de işbu durumun, makinenin sökülüp Fransa'ya götürüldüğü, ayıp iddiasının somutlaştırılmadığı da dikkate alınarak ödeme yapılmaması hususunun hakkın kötüye kullanılmasına yönelik olduğu kanaatine varılarak değerlendirmeye alınmamıştır. SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda da taraflar arasındaki alacak borç ilişkisi tespit edilmiş, tüm raporların (nitelikli hesap uzmanı bilirkişi raporunun bir kısmının)mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak (işlemiş faiz talepleri yönünden;davacı tarafın davalı tarafı icra takibinden önce temerrüde düşürdüğü iddiası ispatlanamadığından) davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜNE;
1-Buna göre davalının Bursa 2. İcra Dairesi’nin 2020/8004 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 35.990,00 EURO asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek devlet bankalarının EURO cinsinden bir yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte aynen veya fiili ödeme günündeki TCMB’nin efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığı olarak DEVAMINA, FAZLAYA İLİŞKİN TALEBİN REDDİNE,
2-Buna göre davalının Bursa 2. İcra Dairesi’nin 2020/8003 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 14.160,00 EURO asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek devlet bankalarının EURO cinsinden bir yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte aynen veya fiili ödeme günündeki TCMB’nin efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığı olarak DEVAMINA, FAZLAYA İLİŞKİN TALEBİN REDDİNE,
3-Davanın mahiyeti gereği alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacı vekilinin icra inkar tazminat taleplerinin REDDİNE,
4-Alınması gerekli 31.149,63 TL harçtan peşin alınan 6.053,33 TL'nin mahsubu ile bakiye 25.096,30 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen aşağıda dökümü yazılı 3.167,10 TL yargılama giderinin kısmen kabul oranına göre hesap edilen 2.946,81 TL'sinin ve 6.053,33 TL peşin harcın, 59,30 TL başvurma harcı, 8,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 9.067,94 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 66.840,55 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından karar tebliği için gerekli miktar kullanıldıktan sonra artan kısmın kararın kesinleşmesi halinde HMK'nın 333.maddesi uyarınca istek halinde davacıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde mahkememize veya mahkememize iletilmek üzere herhangi bir nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne verilecek dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi’nde istinaf kanun yoluna başvurma hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/09/2022
Katip 136164
¸e-imzalıdır
Hakim 194065
¸e-imzalıdır
Yargılama Gideri:
3.050,00 TL bilirkişi ücreti
117,10 TL posta ve tebligat gideri
6.053,33 TL peşin harç
59,30 TL Başvurma harcı
8,50 TL vekalet harcı