T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/406 Esas
KARAR NO: 2021/1090
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - T.C.N.... - ...
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - Ulubatlı Hasan Bulvarı Hanedan Apt.
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/10/2017
KARAR TARİHİ: 21/12/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı dava dilekçesinde özetle; Davalının Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2013/... ve 2013/... Esas sayılı dosyaları ile haksız, dayanaksız, usulsüz ve kötü niyetli olarak icra takibine geçtiğini, davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, davalının icra takibine konu fırını 18.02.2013 tarihi itibariyle aylık 300,00 TL bedel ile kiracı olduğunu, sözleşme gereği mülk sahibinin 3 ay içerisinde binayı yıkma hakkının bulunduğunu ve buna itiraz edemeyeceğini davacının önceden bilmesine, bunu bilerek ve isteyerek yazılı olarak kabul etmesine rağmen, kötü niyetli davalının bu bilgiyi bilerek kendilerinden sakladığını ve aylık 350,00 TL bedel ile 10 yıllığına kiraya verdiğini, davalıya 14.000,00 TL ve 4 adet 20.000,00 TL bedelli senet verildiğini, davalı ile tapu sahibi arasındaki özel şartı bilmediklerinden fırını 3 ay kullanabildiklerini kendi haberleri olmadan fırının içindeki malzemeler ile birlikte yıkıldığını, davalının bu ayıplı durumu bilerek taşınmazı kiraladığını, yaptıkları ödemeleri ve senetleri geri iade etmediğini, takibe dayanak gösterilen davalı ile yapıldığı iddia edilen 27.09.2013 tarihli ve 8.500,00 TL bedelli sözleşmenin bulunmadığını, davalının kötü niyetli olduğunu bu nedenlerle icra takip dosyasında borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu senetlerin davacının müvekkilinden devir aldığı fırın malzemelerine karşılık verilen senetler olduğunu, keza fırınının bir süre davacı ve eşi tarafından kullanılması malzemelerin teslim edildiğini de gösterdiğini, fırın yıkılmadan önce davacı içindeki malzemeleri alarak fırını boş olarak mal sahibine teslim ettiğini yazılı olarak beyan ettiğini, bu durumda müvekkilinden almış olduğu fırın malzemelerinin bedeline karşılık verdiği senetlerden dolayı müvekkiline borçlu bulunduğunu, bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2013/... ve 2013/... esas sayılı icra takip dosyası, Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/275 esas sayılı dosyası, kira sözleşmeleri, devir sözleşmesi, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, hukuki niteliği itibariyle İİK. 72. Maddesine göre açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı tarafından Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2013/... esas ve 2013/... esas sayılı dosyalarında davacının davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
Davalı tarafından Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2013/... esas sayılı icra takip dosyasında 25/03/2013 keşide tarihli 5.000 er TL bedelli dört adet bonoya dayalı olarak davacı ve dava dışı Minire Kay hakkında kambiyo senedine özgü icra takibi başlattığı, imzaya itiraz edilmediğinden takibin kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Davalı tarafından Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2013/... esas sayılı icra takip dosyasında 27/09/2013 tarihli sözleşmeye dayalı icra takibi başlattığı, davacı tarafından yasal süresi içinde borca ve imzaya itiraz edilmediğinden takibin kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bursa 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2017/1016 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2013/... Esas sayılı dosyasında borçlu, şikayet edenin ..., alacaklanın ... olduğu, şikayetin icra dosyasında yapılan hacze ilişkin olduğu ve haczin kaldırılmasının talep edildiği, yargılama sonucunda yargılamanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/866 Esas ve 2020/1250 Karar sayılı dosyasının incelenmesinde davacının ..., davalıların ... ve ..., davanın kira ve ek sözleşme uyarınca iş yerinin teslim edilememesinden kaynaklanan tazminat davası olduğu ve mahkemece" Davacı davalılar ile kira ilişkilerinin devam ettiğini beyan ederek, fırının yıkılmasından dolayı uğradığı zararın ve fırın parasının 2.000 TL'lik kısmının davalılardan tahsili için dava açmışsa da, davalının sunmuş olduğu anahtar teslim tutanağı, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının dava konusu fırını Minire Kay'a devrettikten sonra davalı Fikret ile aralarında kira ilişkisinin de sona erdiği, her ne kadar alt kira sözleşmesi düzenlenmişse de, devirden sonra Minire Kay tarafından kira ödemesinin davalı Fikret'e yapıldığı, buna ilişkin dekontun delil olarak ibraz edildiği, davacı tarafın aksini ispat eder bir delil sunamadığı, ayrıca fırın Minire Kay tarafından boşaltıldıktan veya fırının yıkımından sonra davacının dava konusu fırını kullanmaya yönelik bir isteminin olduğuna dair dosyaya yansıyan bilgi olmadığı, dinlenen tanıkların da davacının fırını kullanma isteği olduğuna yönelik beyanda bulunmadıkları, bu nedenlerle sözleşmedeki fırının geç teslimine yönelik maddeye dayanarak tazminat talebinde bulunamayacağı, yine fırını kendisinin yaptığını beyan etmişse de, davacının iddiasını ispatlar herhangi bir delilinin olmadığı anlaşılmış olup davacının davalı ...'a yönelik davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
Diğer davalı ... yönünden ise davalının kira sözleşmesine taraf olmaması nedeniyle pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/275 Esas sayılı dosaysının incelenmesinde davacının Minire Kay, davalının ... davanın menfi tespit ve alacak davası olduğu,dava konusunun dosyamız davasına konu fırının kiralanması ile ilgili yapılan 14.000,00TL ödemenin iadesi ile 20.000,00TL değerindeki senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğu, yargılamanın yapılarak davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın Yargıtay incelemesinden geçerek onandığı anlaşılmıştır.
O halde toplanan delillerden somut olayda: Davalı tarafından davacı hakkında Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2013/... ve ... Esas sayılı dosyaları ile icra takibi başlatıldığı, bu dosyalardan esas numarası ... esas sayılı dosyada davacının eşi hakkında da icra takibinin yapıldığı ve bu dosyada takibin dayanağını ayrı ayrı 5.000,00TL bedelli 4 adet senet olup 2013/ ... esas sayılı dosyada ise davacı hakkında 27/09/2013 tarihli sözleşmenin icra takibine konu olduğu gösterilmiştir. Ödeme emri ekinde sunulan davacı ve davalı tarafından imzalanan tarihsiz belgede kotanoğlu ekmek fırınının davacıya devredildiği,davacı tarafından 1.000,00TL kapora verildiği, 19.000,00 TL ödendiğinde fırının devir işleminin yapılacağı kalan 20.000,00 TL bedelin ise 5.000,00 TL tutarlı senetler ile ödeneceği kararlaştırılmıştır.Menfi tespit davamıza konu icra dosyaları ile de senet bedelleri ve nakit ödenecek olan 19.000,00 TL den bakiye 8.500,00TL'nin tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Cevap dilekçesi ekinde sunulan sözleşmelerden anlaşıldığı üzere dava konusu taşınmaz ile ilgili ilk kira sözleşmesi 18/02/2013 tarihinde dosyamız davalısı ile dava dışı ... arasında yapıldığı, 24/05/2013 tarihinde ise davalı ile dava dışı Minire Kay (davacının eşi) arasında aylık 350,00 TL bedelli kira sözleşmesi imzalandığı, kiracı tarafından 3.bir kişiye kiralanan taşınmazla ilgili yapılan bu ikinci kira sözleşmesinin alt kira sözleşmesi olduğu görülmektedir..Davalı ile imzalanan icra takibine dayanak yapılan sözleşmenin tarihi olmasa da kiralanan fırının devir şartlarını düzenlediğinden kira sözleşmesi ile aynı tarihlerde düzenlendiği kanaatine varılmıştır. Bu durumda dava konusu kiralanan ekmek fırınına ilişkin alt kira sözleşmesinin Minire Kay ile yapıldığı, ancak fırının devri için ödenmesi gereken bedele ilişkin sözleşmenin ise davacı ile yapıldığı anlaşılmıştır.
Dava dışı Minire Kay tarafından Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/275 Esas sayılı dosyası ile davamıza konu kiralanan taşınmaz ile ilgili ödenen 14.000,00 TL 'nin iadesi ile 20.000,00 TL tutarlı 4 adet senet nedeniyle borçlu olmadığına ilişkin dava açılmıştır.Anılan dava, dosyamız davasının dayanağı davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmede ödenmesi kararlaştırılan bedellere ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda ''Davalı elden 14.000,00 TL ödeme yapılmadığını belirtmiş ise de, davalı ile davacının eşi ... arasında düzenlenen sözleşme gereği fırının devir işlemenin 1.000,00 TL kapora alınmasına müteakiben 19.000,00 TL ödeme ve senetler verilmesi halinde gerçekleştirileceğinin düzenlendiği, fırının devir teslim sırasında 13.000,00 TL nin ödendiği kabul edilmiştir. Davacının, davalıdan 10 yıl süreliğine işletmek üzere kiraladığı fırın vasıflı taşınmazı yıkılma işlemleri nedeniyle 3 ay süre ile çalıştırarak taşınmazdan çıkmak durumunda kaldığı, davalının fırının yıkılacağını bile bile davacıya kiraya verdiği anlaşılmış olup üç aylık kira bedeli aylık 1.000,00 TL den 3.000,00 TL nin mahsubu ile bakiye 11.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline, davacı tarafından davalıya verilen 5.000,00 TL bedelli dört adet toplamda 20.000,00 TL bedelli senetten dolayı davacının, davalıya borçlu olmadığının tespitine,...'' gerekçesiyle karar verilmiştir.Yargıtay incelemesinden geçmek suretiyle kararın karar düzeltme yolu açık olmak üzere onanmasına karar verilmiş, kararın taraflara tebliğine rağmen karar düzeltme yoluna başvurulmamış ve dosya içerisinde kesinleşeme şerhi bulunmasa da karar düzeltme yoluna başvurulmaması ile kararın kesinleştiği kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü için icra takibinin dayanağı olan kotanoğlu ekmek fırınının devrine dair sözleşmenin niteliğinin belirlenmesi gerekir. Sözleşme yazımına ve cevap dilekçesi içeriğine göre kapora dahil toplam 40.000,00 TL fırının işletmenin devri için ödenecektir.20.000,00 TL için senet düzenlenmiş, 1000,00 TL'si kapora olarak verilmiş, 19.000,00 TL'nin ise sözleşme tarihinden itibaren 15 gün içinde nakit olarak ödeneceği kararlaştırılmıştır.Davalı tarafından da senetlerin tahsili ve nakit ödenecek bedelden eksik kalan miktarın tahsili için icra takibi başlatılmıştır. Takibe konu edilen hususların kira bedeline ilişkin olmadığı, takip dayanağı olan alacak fırının-işletmenin devir ücretidir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktası, işletmenin devir ücreti nedeniyle davacının borçlu olup olmadığına ilişkindir.
Dava konusu işletmenin davalı tarafından, dava dışı malik ... arasında 10 yıllığına kira sözleşmesi düzenlendiği, düzenlenen 18/02/2013 tarihli kira sözleşmesinde açıkça işletmenin yıkılıp yeniden yapılabileceğinin kararlaştırıldığı ve işletmenin maliki tarafından yıkıldığının Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/866 Esas ve 2020/1250 Karar sayılı dosyasında açıkça kabul edildiği yine Yargıtay temyiz incelemesinden geçerek kesinleşen Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/275 Esas sayılı dosyada da işletme- fırının yıkılma işlemleri sebebiyle davacının işletmeden ayrıldığının kabul edildiği anlaşılmakla, davacı ile davalı arasında düzenlenen işletmenin devri sözleşmesinde, işletmenin malik tarafından yıkılması ve tadilatının kararlaştırılmadığından, işletmenin yıkılmasından davalı devredenin sorumlu olup edimin ifa edilmediği, devir sözleşmesinin bedelsiz kaldığı, dolayısıyla sözleşme kapsamında davacı tarafından düzenlenen Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2013/... esas sayılı icra takip dosyasına konu 25/03/2013 keşide tarihli 5.000 er TL bedelli dört adet bono yönünden ve Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2013/... esas sayılı icra takip dosyasında 27/09/2013 tarihli sözleşme kapsamında 8.500 TL devir bedelini davalı tarafından talep edemeyeceğinden davanın kabulu ile davacının davalıya bu icra dosyaları yönünden borçlu olmadığının tespitine ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
Diğer yandan davalının işletmedeki demirbaşlarının bedeli yönünden icra dosyalarında alacak talep edildiği ileri sürülmüş ise de düzenlenen icra takibine konu tarihsiz belgede işletmeyle birlikte demirbaşların devri ile demirbaş bedellerine dair açıklamanın belgede yer almadığından ve menfi tespite konu alacağın icra takibi olup takibe sıkı sıkıya bağlılık ilkesi gereği işletmedeki demirbaşlarının bedellerinin dava konusu, takip konusu olmadığı yine Yargıtay temyiz incelemesinden geçerek kesinleşen Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/275 Esas sayılı dosyadaki gerekçeli kararda da fırının devir teslimi ve yıkılması sebebiyle bonolardan kaynaklı borçlu olmadığının tespitine karar verildiğinden, demirbaşların işletmeyle birlikte devredildiğinin kabul edilmediğinden davalının bu savunmalarına itibar edlmemiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KABULÜ ile; Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2013/... esas ve 2013/... esas sayılı dosyalarında davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1990, 45 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 497,61 mahsubu ile bakiye 1492,84 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan posta, talimat ve tebligat gideri 173,70 TL yargılama gideri ve 242,42 TL peşin harç olmak üzere toplam 416,12 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/12/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.