T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/419 Esas - 2022/1279
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/419 Esas
KARAR NO: 2022/1279
HAKİM: ...
KATİP: .
DAVACI : ... MAKİNA SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ..... [25949-75837-.....] UETS
VEKİLİ: Av. .... - [16296-92779-.....] UETS
DAVALI : ... GEMLİK OTOMOTİV SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - .... Ata Sb Mahallesi Orkide Cad. No: 35/2 Gemlik/Bursa Gemlik/ BURSA
VEKİLİ: Av. ........ - [16408-04267-..] UETS
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/05/2021
KARAR TARİHİ: 14/11/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 12/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin cari hesaptan kaynaklanan bakiye alacağını tahsil etmek amacıyla Bursa 4. İcra Müdürlüğünün 2021/... sayılı dosyası ile icra takibi başlatmış olduğunu, davalı tarafça itiraz edilerek icra takibinin durmuş olduğunu, taraflar arasında Spray Bur Push Up Makinesi yapım satımı konusunda sözleşme yapılmış olduğunu, müvekkilinin yapılan anlaşmaya uygun olarak ürettiği makineyi davalıya teslim ettiğini, davalı tarafından ön kabul ve kesin kabulü yapılarak makine teslim alındığını, taraflar arasında yapılan sözleşme gereği makineyi davalıya tam ve çalışır durumda teslim ettiğini, müvekkilinin sözleşmeden doğan tüm yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğunu, davalı sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirmekten kaçınarak ödeme yapmamış olduğunu, bu nedenlerle davalının icra müdürlüğü dosyasına yapmış olduğu itirazın reddine karar verilerek, % 20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasında 25.10.2019 tarihli sözleşme akdedilmiş olduğunu, sözleşmenin konusu MT1847 Seri no'lu, Vega Mak Marka, Otomasyonlu Pushup tipli makinenin yapım satım ve bakımına ilişkin olduğunu, davacı taraf, dava dilekçesinde taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak ürettiği makineyi davalı tarafa teslim ettiğini, makinenin tam ve çalışır durumda davalı müvekkili şirkete teslim edildiğini iddia etmekte olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde belirtmiş olduğu beyanları gerçeklikten uzak olduğunu, davacı tarafın göndermiş olduğu uyuşmazlık konusu makinede tespit edilen arızaların giderilmesi amacıyla, elektronik posta aracılığıyla defaatle arızaların giderilmesi istenmiş olduğunu, ancak davacı tarafça makinenin arızalarının giderilmesine ilişkin sorunlar çözülememiş olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilerek, davacı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Bursa 4. İcra Müdürlüğünün 2021/... sayılı icra takip dosyası, Gemlik 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/17 D.iş sayılı dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı tarafından faturaya dayalı olarak ilamsız takip talebinde bulunmuştur. İcra Dairesi tarafından davalı borçluya ilamsız takiplerde ödeme emri usulüne uygun tebliğ edilmiş ve davalı tarafından yasal süre içinde borca itiraz etmiştir.
Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında refakate bir SMMM , bir makine mühendisi, bir nitelikli hesap uzmanı bilirkişi alınarak mahallinde keşif yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiştir,
Bilirkişi heyetinin 25/04/2022 tarihli raporunda özetle: Davaya konu edilen makinada hem açık ayıp hem de gizli ayıp olduğu, makinede tespit edilen ayıpların makineden beklenen faydaları ortadan kaldıran/azaltan nitelikte olduğu, ayıpların teknik bir ekip tarafından tamir ile giderilmesinin mümkün olduğu, özel yapım bir makine olması, serbest piyasada bulunur olmaması nedeniyle, tamir süresinin tespiti ancak 'tamir yapıldıktan sonra, tamir bedelinin de tamir süresine ve arızaların belirlenmesine müteakip tespit edilebileceği, makinanın keşif tarihi itibariyle, yapılan test, deneme üretimi yapılması için 2-3 saat gibi uzun süre ... Teknik ekibinin arızaları giderme çabalarına rağmen ayıpların giderilememesi sebebiyle kullanılabilir durumda olmadığı, davacı şirketin 2019, 2020 yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, 2021 yılı açılış-Ocak Beratının da esaslara uygun olarak oluşturulduğu, 2021 Kapanış beratının henüz süresi dolmadığından oluşturulmamasının olağan olduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, Ticari ilişkinin döviz cinsinden olması sebebi ile davacının bağlı kayıt ve evraklarına göre davalıdan döviz cinsinden alacağının, 02/04/2021 takip tarihi itibariyle 4.000 EURO olduğu, davalı şirketin 2019, 2020, 2021 yılı defterlerinin açılış ve kapanış beratlarının öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, 2021 yılı açılış-Ocak Beratının da esaslara uygun olarak oluşturulduğu, 2021 Kapanış beratının het iresi dolmadığından oluşturulmamasının olağan olduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, Ticari ilişkinin döviz cinsinden olması sebebi ile davalının bağlı kayıt ve evraklarına göre davacıya döviz cinsinden borcunun, 02/04/2021 takip tarihi itibariyle 4.000 EURO olduğu, davacı yüklenici tarafından eserin davalı tarafa teslimatının gerçekleştirilmiş olduğu bu nedenle de sözleşme ile kararlaştırılan ödeme şartının sağlanmış olduğu, taleple bağlı kalınarak davacı iş sahibinin 4.000,00 EURO ücrete hak kazanmış olduğu, davalı iş sahibinin ayıp ihbarında bulunmuş olduğu ve 6098 sayılı TBK.m.475 ile sayılan haklara sahip olduğu, mütalaa edilmiştir.
Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edilerek davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla ve ayrıca makine mühendisi tarafından, makine olduğu tespit edilen gizli-açık ayıpların ayrıntılı olarak ayrı ayrı belirtilmesi, belirlenen ayıpların sözleşmenin feshini gerektirip gerektirmediği, belirtilen ayıplar sözleşmenin feshini gerektirmiyorsa tamirle giderilmesi mümkün olduğu belirlendiği takdirde ortalama ne kadarlık bir tamirle giderilmesinin (ayıp gider bedelinin) tespit edilerek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetinin 27/09/2022 tarihli ek raporunda özetle; Kök raporlarında değişiklik olmadığını, davaya konu edilen makinada hem açık ayıp hem de gizli ayıp olduğu, makinede tespit edilen ayıpların makineden beklenen faydaları ortadan kaldıran/azaltan nitelikte olduğu, ayıpların teknik bir ekip tarafından tamir ile giderilmesinin mümkün olduğu, özel yapım bir makine olması, serbest piyasada bulunur olmaması nedeniyle, tamir süresinin tespiti ancak tamir yapıldıktan sonra, tamir bedelinin de tamir süresine ve arızaların belirlenmesine müteakip tespit edilebileceği, makinanın keşif tarihi itibariyle, yapılan test, deneme üretimi yapılması için 2-3 saat gibi uzun süre ... Teknik ekibinin arızaları giderme çabalarına rağmen ayıpların giderilememesi sebebiyle kullanılabilir durumda olmadığı, davacı yüklenici tarafından eserin davalı tarafa teslimatının gerçekleştirilmiş olduğu bu nedenle de sözleşme ile kararlaştırılan ödeme şartının sağlanmış oluğu, taleple bağlı kalınarak davacı iş sahibinin 4.000,00 EURO ücrete hak kazanmış olduğu, davalı iş sahibinin ayıp ihbarında bulunmuş olduğu ve 6098 sayılı TBK.m.475 ile sayılan haklara sahip olduğu, mütalaa edilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın,davacı tarafça davalıya Spray Bur Push Up makinesini imal ettiği,makinenin tam ve çalışır halde teslim edildiği ancak bakiye bedel olan 4.000 Euronun davalıdan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine açılan itirazın iptali davasına ilişkin olduğu ve davalı tarafça makinenin kendilerine ayıplı olarak teslim edildiği iddiasına dairdir.
Bu kapsamda, yasal hükümler değerlendirildiğinde 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmelerinde kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibindedir. Yüklenici yaptığı işin tutarını, iş sahibi de iş bedelini ödediğini ispatlamak zorundadır.
Ayıp, imal edilen bir eserde veya malda, sözleşme ve ekleri ile iş sahibinin beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre bulunması gereken vasıfların bulunmaması, bulunmaması gereken vasıfların ise bulunmasıdır. Şayet, imal edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Türk Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabilir. Bu hakkın kullanması için iş sahibi tarafından ayrı bir dava açılabileceği gibi, yüklenici tarafından aleyhine açılmış olan bir davada da bu hususu def'i olarak ileri sürebilir.Sözü edilen Türk Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde yapılan şeyin iş sahibinin kullanamayacağı ve hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa iş sahibinin sözleşmeden dönebileceği, bu hususta yüklenicinin kusuru bulunursa zarar ve ziyan da isteyebileceği, aynı maddenin II. fıkrasında ayıbın eserin reddini gerektirecek nitelikte bulunmaması halinde iş sahibinin işin ayıbı oranında bedelden indirim ve eğer aşırı bir masrafı gerektirmez ise bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarımını isteyebileceği hükmü getirilmiştir. Bunlar eserin ayıplı olması halinde iş sahibinin haiz olduğu haklardır.
Davalı tarafından ayıp savunması sebebiyle uyuşmazlığın, davacınin ürettiği makinenin ayıplı olup olmadığı noktasında toplandığı, ayıbın varlığını 4721 sayılı TMK'nın 6. Maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 190. Maddesine göre "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir. ", Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2013/15-1976 Esas ve 2015/1184 Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere ispat yükü lehine hak iddia eden davalı iş sahibindedir.
Ayıbın varlığı ve niteliğinin belirlenmesi teknik incelemeyi ve bu nedenle bilirkişi raporu alınması gerektirdiğinden iş sahibi ayıbın varlığını ve niteliğini kanıtlama yükümlülüğü nedeniyle kendisine teslim edilen esere ilişkin bilirkişi inceleme yapılabilmesini mümkün kılacak şekilde davranmalıdır. Aynı zamanda ayıbın varlığı, niteliği konusunda algı kişiden kişiye değişebildiğinden, objektif bir bakış açısının yapılması gerekli olup bu değerlendirmeyi de ancak teknik bilirkişinin incelemesi ile ortaya çıkabileceğinden tanık beyanı ile ispatın güç olup ayıbın varlığı halinde davadan önce delil tespiti yaptırılması ispat kolaylığı sağlamaktadır.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı tarafça davalıya Spray Bur Push Up makinesini imal ettiği,makinenin tam ve çalışır halde teslim edildiği ancak bakiye bedel olan 4.000 Euronun davalıdan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine açılan itirazın iptali davasına ilişkin olduğu, davalı tarafça makinenin kendilerine ayıplı olarak teslim edildiği iddiasına ilişkin olduğu anlaşılmakla birlikte ilk olarak taraf tanıkları dinlenilmiş , davacı tanığı Sedat Vatansever duruşmada ''davacı firmada 3,5 yıldır makine montaj biriminde çalışmaktayım, davalıya yapılan makine en anlaşılabilir haliyle iki parçayı otomatik olarak birleştirip birbirine çakmaya yöneliktir, davacı firmanın sahasında, davalı firma tarafından hem ön kabul hem de kesin kabul yapılmıştır, üretim, bakım, kalite olarak gelinip o şekilde kontrolleri yapılmıştır, makine davalı firmaya tam, eksiksiz, çalışır olarak teslim edilmiştir, davalı firma tarafından davacı firmaya yaklaşık 5-6 kez servis talebinde bulunulmuştur ve her seferinde ben diğer tanık... ile beraber gittim, makinenin üzerinde bulunan kameranın makinedeki parçaların net olarak görmesi amacıyla kameranın yerinin değiştirilmesi talep edildi, pinovatik 1-2 arızası vardı onlar giderildi, her seferinde makinenin çalışır durumda teslim edildiğine dair evrakları düzenledik ve makineyi çalışır durumda teslim ettik, makinede karşılaşılan sorunlar rutin olarak her özel olarak üretilen makinelerde karşılaşılan sorunlardır, makinenin servisi ile ilgili diğer tanık ... ile iletişime geçilir biz de onun planlaması üzerine gidip makinede gerekli işlemleri yaparız, her servise çağırdıklarından sonra biz makineyi sorunsuz olarak çalışır bir vaziyette teslim ettik, kameranın ok parçalarının nok olarak algılaması hususunda onarım yaptık, fiting tutucu çenenin kırılması üzerine çeneyi tamir ettik ve yedek çenelerinde davalı firmaya teslim ettik, p12 ileri gidememesi ve çekme yapması hususunda servis hizmeti verip vermediğimizi hatırlayamıyorum, pres çekme bölgesine iki adet Latch plate hatası çok nadir bir hatadır ancak bu hatayı pistonun hızları ile oynarak giderdik, bu hatayı da giderip çalışır durumda teslim ettik, makinenin sürekli resetleme istemesi, pk arızasının onarıp onarmadığımızı hatırlamıyorum, Latch plate iten piston b' nin ileri giderken yamulmasını olayını hiç görmedim, hatalı latch plate' in gelmiş olaması ve hatalı parçayı ç ekmesine ilişkin arızanın olup olmadığını bilemiyorum, belki otomasyoncu arkadaşlar gitmiş olabilir, fitingin çekme yapılırken yamulması ibaresini anlamadım bu hususa ilişkin servis hizmeti vermedim, biz onarımları yaptıktan sonra davalı firmada yaklaşık 1 saat bekledik ve makineyi çalışır, sorunsuz durumda teslim ettik, biz bu hususu her seferinde gerçekleştirdik, arızanın giderildiğine dair tutanakları tutulmuştur, bir suret davacıdadır, bir surette davalıdadır, makine davalı firmada kurulduktan sonra makinenin bütün iyileştirmelerini davalı firmanın işyerinde yaptık, başvurulardan sonra en geç 1-2 gün sonra makineyi görmeye gittik, her iki taraf arasında tutulan tutanaklarda ...'dedir, kendisi bizim proje sorumlumuzdur, davalı firma ile yazışmaları kendisi yapmaktadır'' şeklinde, davacı tanığı ...'in beyanına göre ''davacı firmada 4 yıldır proje mühendisi olarak çalışmaktayım, spray bur push up makinesi olarak adlandırılan makine spray bur olarak adlandırılan parçanın montajını yapmaya yarayan bir makinedir, ön kabul - kesin kabul tutanaklarını davalı firmadan olan ...ya da ... imzalamıştır, makine ilk olarak bizim firmamızda bulunurken davalı firmadan olan ..., ... ve isimlerini hatırlayamadığım birkaç kişi geldiler, ...davalı firmada bu projeye dayalı olarak tanıştığım mühendis kişidir, ... bey de ...'na bağlı olarak çalışan mühendistir ve proje ekibindedir, makine bizim sahamızda sorunsuz, tam, eksiksiz olarak çalışıyordu, her projede olduğu gibi kapı yapma, pencere yapma gibi taleplerinde yerine getirdikten sonra makine davalı firmanın sahasına sevk edilmiştir, davalı müşterinin sahasında makinenin devreye alınması sağlanmıştır, çalışır duruma getirilerek kesin kabul tutanağı imzalanmıştır, kesin kabul tutanağı yanımda imzalanmıştır ancak kim tarafından imzalandığını tam olarak hatırlamıyorum, biz makineyi teslim ettikten belki bir ay sonrasında (net tarihini verememekle birlikte) davalı firmadan servis talebinde bulunulmuştur, davalı firma tarafından tahminen 4-5 kez servis talebinde bulunuldu, her servis talebinin tamamında davalı firmaya çalışanda gönderdik uzaktan erişimle de yardımcı olduk, gidip makineye baktığımızda bazı servis taleplerinde makine parçalarında kullanımdan dolayı aşınmaların olduğunu tespit ettik ve iyi niyet göstergesi olarak bizim görevimiz olmamasına rağmen ücretsiz olarak parçaları değiştirdik ve biz her seferinde makineyi sorunsuz çalışır bir durumda davalı firmaya teslim ettik, sorunsuz teslim edildiğine dair davalı firma tarafından imzalanan tutanaklar mevcuttur, örneğin makinenin otomatik besleme sistemini revizyon olarak bizim sorumlu olmamamıza rağmen sorunları ücretsiz giderdik, amacımız işi bir an önce teslim edip alacağımızı almaktı, kameranın ok parçalarının nok olarak algılaması hususunda onarım yaptık makineyi sorunsuz olarak teslim ettik, kameranın değişimi bizim sözleşme teklifimizde olmamasına rağmen biz bu kamerayıda değiştirdik, fiting tutucu çenenin aşınması üzerine bir problem vardı, bu aşınmanın zamana ve kullanıma bağlı olduğuna dair davalı firmaya bilidirimini yaptık biz bu parçayı bedelsiz olarak değiştirdik ve yedek çenelerinde davalı firmaya teslim ettik, p12 ileri gidememesi ve çakma yapmaması hususunda servis hizmeti verdik ekstra valf ilavesi yaptık ve çalışır şekilde teslim ettik, pres çekme bölgesine iki adet LATCH plate hatası otomatik beslemeden kaynaklı bir sorundur, bu sistemde bizim teklifimizde olmamasına rağmen bu husustada müdahalede bulunduk ve teslim etik, makinenin sürekli resetleme istemesine ilişkin şikayetlerini hatırlıyorum, makinenin boşuna elektirik harcamaması amacıyla otomatik sensör ile parça akışının kontrolünü yaparız ve uzun süre parça gelmeyecekse sistem hataya geçer, hataya geçmekteki açıklama budur, besleme sistemine gerekli revizyonlar yapıldı ve kendi istekleri üzerine makinedeki bu hata kaldırılmıştır, parça gelmesede makine çalışmaya geçer hata vermez, pk arızasının ne olduğunu hatırlamıyorum, Latch plate iten piston b' nin ileri giderken yamulmasını hatasını onardık, sorunsuz bir şekilde teslim ettik, hatalı latch plate' in gelmiş olaması ve hatalı parçayı çekmesine ilişkin arıza kameranın değişiminden önce ortaya çıkan bir problemdir, kamerayı değiştirdikten sonra böyle bir hata olmamıştır, biz makineyi sorunsuz olarak teslim ettik, ayrıca çakma durumuna da sensör ilavesi yapıarak bu hususunda çalışır durumda olduğunu gördük, fitingin çakma yapılırken yamulması makine kurulduktan sonra ortaya çıkan ve çok fazla revizyon yapıldıktan sonra ortadan kaldırılan bir sorundur, bizim davalı firmadan beklediğimiz ödemelerimiz mevcuttur, mahkeme tarafından bana sorulan hatalar giderilmiştir, ve çalışır durumda teslim edildiğine servis formları, kesin kabul formları mevcuttur, benim bildiğim kadarıyla 8,5 saniyede bir adet çakma-birleştirme işlemi gerçekleştirilir ve makiden bir adet ürün 8,5 saniyede çıkar, bu husus davalı firmanın talebini karşıladığı için davalı firma tarafından kesin kabul yapılmıştır, davalı tarafın bahsetmiş olduğu 10,5 saniye bir adet ürün üretilmeye ilişkin iddiası davacı firmanın sorumluluğunda olmayan otomatik besleme sisteminin bedelsiz olarak revize etmemiş neticesinde 8,5 saniyeye düşmüştür, davaya konu edilen makineye yazılım yüklenip yüklenmeyeceğine ilişkin herhangi bir bilgim yoktur '' şeklinde, daavcı tanığı...'ın beyanına göre ''davacı firmada 2016 yılından beri otomasyon biriminde yazılımcı olarak çalışmaktayım, ben makinenin yazılımını yapan kişiyim, parçalar ayrı yerlerden gelir ve makine bu parçaları birleştirir, davalı firma tarafından ön kabul ve kesin kabul yapılmıştır, tutanaklarda benim imzam olmayabilir ancak ön kabul ve kesin kabulün yapıldığını biliyorum, makine davalı firmaya tam ve eksiksiz, çalışır durumda teslim edilmiştir, davalı firma tarafından ayıp iddiasında bulunulduğuna dair bir bilgim yoktur, ancak davalı firma tarafından servis çağrıldığında hatırladığım kadarıyla 6-7 kere gidildi ve her seferinde sorunsuz bir şekilde onaylanıp teslim edilmiştir, davalı firma tarafından makineye tedarik edilen parçalarda sıkıntılar olmuştu ve bu hususta biz davalı firmaya bildirimlelrde bulunuyorduk, makineye gelen parçalar pim ve latch olarak adlandırılan parçaydı ancak asıl problem latch olarak adlandırılan parçadaydı, bu parçanın sağlıklı gelmemesinden dolayı makinede aksaklıklar oluyordu, kameranın ok parçalarının nok olarak algılaması hususunda onarım yaptık hatta davalı bunun onarıldığına dair tasdikte bulunmuştur, , fiting tutucu çenenin kırılması iddasına ilişkin bilgim yoktur, hatırlayamıyorum, kameranın 500 parçada bir parça olarak hata payı vardır ve bu parçayı doğru olarak geçirdiyse p12 pistonu ileri gidemez ve hatalı parçayı üretime alamaz, benim dahil olmadığım bir ekip ile onarıma gidilmiş olabilir hatırlamıyorum, pres çekme bölgesine iki adet LATCH plate hatası olup olmadığını bilemiyorum, makinenin sürekli resetleme istemesi, pk arızasının olup olmadığının bilemiyorum, Latch plate iten piston b' nin ileri giderken yamulması hatası vardı ve biz bunu son gittiğimizde onardık, düzelttik, sorunsuz bir şekilde onarımını yaptık teslim ettik, fitingin çekme yapılırken yamulması hatasının olup olmadığının bilemiyorum, makinenin çalışma süresini biz 8,5 saniyede bir ürün olarak ayarlamıştık, biz makineyi görmeye gittiğimizde pistonlar çok sıkışmıştı, havaları çok kısılmıştı, bu da makinenin çalışma süresini etkileyen faktörlerdendir, biz 8,5 saniyede bir ürün vermesini makinede yakalamıştık ve makine bu şekilde ürün veriyordu, davalı firma tarafından makineye yazılım yükleneceğine dair bana herhangi bir talepte bildirimde bulunulmamıştır'' şeklinde, davalı tanığı ...'nun beyanına göre '' davalı firmada 2004 yılından beri üretim biriminde çalışmaktayım, ayrıca son 3 yıldır da aynı birimde teknik şef olarak görev yapmaktayım, davaya konu edilen makine iki adet parçayı bir araya sıkıca bir şekilde birleştirmek - geçirmek işine yarar, davaya konu edilen makinenin ön kabulünü ben yaptım, kesin kabulü ise benimle eş seviyede çalışan ... ile yaptıklarını biliyorum ancak görgüye dayalı bir bilgim yoktur, detaylara hakim değilim, makinenin sözleşmesini yapan benim ayrıca davacının sahasında makineyi de bir kaç kez gördüm, makine davacının sahasında hiçbir zaman tam ve eksiksiz olarak çalışmamıştır, kameranın ok parçalarının nok olarak algılaması, fiting tutucu çenenin kırılması, p12 ileri gidememesi ve çekme yapmaması, pres çekme bölgesine iki adet LATCH plate gelmesi hatası, makinenin sürekli resetleme istemesi, pk arızasının, Latch plate iten piston b' nin ileri giderken yamulmasını, hatalı latch plate' in gelmiş olaması ve hatalı parçayı çekmesi, fitingin çekme yapılırken yamulması hatalarının hepsine birebir şahit oldum, hem davalı firmanın sahasında hemde davacı firmanın sahasında bu hataları gördüm, davacı firmanın sahasında makine dururken ben hatalı bildirdim, biz makineyi deafeten teslim almak amacıyla bunları bildirdik, bu hatalar onarılmamıştır ancak makine bizim sahamızda bulunduğu süreçte zaman kaybettiğimiz için şartlı olarak karşı tarafında makine teslim edildikten sonra tamamlayacakları beyanlarına güvenerek, davacı firmanın içinde şartlı olarak ön kabul yapıldı, makine bizim sahamıza geldiğinde de aynı sorunlar ile karşılaştık, her seferinde servisi çağırdığımızda geldiler ancak servis olayından sonra makine bize eksiksiz olarak teslim etmediler, biz karşı taraf ile şartlı olarak ön kabulü onaylayıp makine bize teslim edildikten sonra biz kesin kabulü makinedeki hatalar sebebiyle yapamadık, taraflar arasında mailleşmelerde mevcuttur, ...' ın atmış olduğu imza kendi beyanına göre kendisinin servis evrakının imzalamasına ilişkin olduğunu zannetmektedir, ben bu evrakın ne zaman yapıldığını da bilemiyorum, her servis geldikten sonra çağırdığımız hata çözümlenmişse de nükseden hata sonradan yeniden ortaya çıkmıştır, davacı firmaya bu hataların giderilmesi amacıyla, tanık olan Kutay bey tarafından, ... tarafından davacı firmaya geri bildirimlerde bulunulmuştur ancak sorunlar giderilmemiştir, eğer sorunlar giderilmiş olsa da sonrasında yeniden nüksetmiştir ve aynı hatalar yeniden ortaya çıkmıştır, ürünü teslim alırken bile ayıpları yazarak ürünü teslim aldık, makine davalı firmaya geldikten sonra tam olarak hatırlayamamakla birlikte yaklaşık 1 hafta sonrasında ayıp ihbarında bulunulmuştur, davacı firma servis hizmeti verdikten sonra makine maksimum 1-2 gün sorunsuz çalışmıştır sonrasında aynı hatalar nüksetmiştir, hatırladığım kadarıyla sözleşmede 7 saniyede bir ürün üretmesi gerektiğini yazmıştım, ancak 10 saniyenin altına düşmemiştir, 8,5 saniyenin altına düştüğünü ben hiç görmedim, eğer düşmüşse de makine seri üretim yapamadığı için 8,5 saniyede bir ürün üretebileceği hususunun tespitinin mümkün olmadığını düşüyorum'' şeklinde, davalı tanığı...'ün beyanına göre ''davalı firmada 11 yıldır üretim teknisyeni olarak çalışmaktayım, davacı firmadan alınan makine otomatik push up makinesidir, parçaları birleştiren, çakan bir makinedir, bizim firma tarafından kesin kabulün yapılmadığını biliyorum, ön kabulün ise makinenin teslim süresi geçtiği için davalı firma tarafından teslim alındıktan sonrada devam edeceğini biliyorum, makine davalı firmaya arızalı bir şekilde teslim edilmiştir, kameranın ok parçalarının nok olarak algılaması hususunda, fiting tutucu çenenin kırılması hususunda, p12 ileri gidememesi ve çekme yapması hususunda, pres çekme bölgesine iki adet LATCH plate gelme hatası, makinenin sürekli resetleme istemesi, pk arızası, Latch plate iten piston b' nin ileri giderken yamulması, hatalı latch plate' in gelmiş olaması ve hatalı parçayı çekmesine ilişkin arızalar mevcuttu, fitingin çekme yapılırken yamulması hatası veriyordu, biz bu hataları birden fazla kez aldık ve her seferinde davacı firmaya bildirimde bulunduk, makine bizim fabrikaya teslim edildiğinde ve makineyi çalıştırdığımızda kamera sorunu vardı, bu hatalar ile karşılaşmaya başladık, ben makinedeki sorunları diğer tanık Ramazan Değirmencioğluna bildiriyordum ayrıca... ve ... ile de bizzat iletişime geçtim, davacı firma çalışanları makineye bakmak amacıyla geliyorlardı onardıklarını söylüyorlardı, makinenin başında 1-2 saat bekliyorlardı, onarıldığı söylenen hatalar 1-2 gün sonrasında yeniden ortaya çıkıyordu, makine hiçbir zaman 8,5 saniyede bir ürün üretmemiştir, hatırladığım kadarıyla 11-12 saniyede ürün üretmiştir, makine davacı firmanın sahasında da eksiksiz ve tam olarak çalışmamıştır, 2-3 sefer üretim şefi Mehmet ...' la, ... (üretim teknisyen şefi) ile beraber davacı firmanın sahasına makineyi görmeye gittik, makine orada da tam ve eksiksiz olarak çalışmamıştır, aynı hatalar orada da mevcuttu kamera sorunu da mevcuttu'' şeklinde , davalı tanığı ... 'nin ''davalı firmada 2,5 yıldır çalışmaktayım, 1,5 yıl bakım mühendisi olarak çalıştım, 1 yıldır da teknik satın alma sorumlusu olarak çalışmaktayım, dava konusu makine iki adet parçayı birleştirmeye yarayan bir makinedir, benim çalıştığım firma tarafından kesin kabul yapılmamıştır, ön kabüle ben gitmedim orada değildim ancak şartlı olarak ön kabul yapıldığını duydum, benim bildiğimden beri makine doğru düzgün çalışmamaktadır, makinede p12 ileri gidememesi ve çekme yapması hususunda, pres çekme bölgesine latchplate gelme hatası, makinenin sürekli resetleme istemesi, piston arızası, lachplate iten piston b' nin ileri giderken yamulması, hatalı latchplate' in gelmiş olması, fitting çekme yaparken yamulma hatası vermektedir, ben bu hataları çok kez gördüm, makine davalı firmaya teslim edildiğinden itibaren hatalıydı, davacı firmada çalışan Atakan beye biz hemen bildirimde bulunduk, davacı firma tarafından çok kez gelindi ve hataların giderildiği söylensede makine 1-2 vardiya sonrasında hem aynı hataları vermeye devam etti hemde farklı hatalar verdi, 8,5 saniyede bir ürün üretilmemiştir, çok farklı rakamlar mevcuttur, çok fazla arıza olduğu için üretim saniyesi konusunda net bir rakam elde edemedik, davacı firmanın sahasına makineye görmeye gidip gitmedikleri hususunda bilgim yoktur'' şeklinde beyanda bulundukları tespit edilmekle birlikte her ne kadar davacı tanıkları tarafından makinenin tam-eksiksiz ve çalışır bir biçimde davalı şirkete süresinde teslim edildiği beyan edilmiş ise de davalı tanıklarının , davalı şirket tarafından birden fazla kez servis talebinde bulunulduğunun, bir kısım onarımların davacı tarafça yapılmasına rağmen onarılan kısımların yeniden hata verdiği, bazı tanıkların beyanlarına göre hataların mevcut durumda devam ettiğinin belirtildiği, makinenin istenilen performansta/verimde çalışmadığının( 8.5 saniyenin altında ürün üretemediği) beyan edildiği, kaldı ki mahkememizce davaya konu edilen makinede inceleme yapılması amacıyla keşif kararı verilmiş, keşifte makinenin istenilen süreçte ürün üretip üretemeyeceği, seri üretim yapıp yapamadığı , ayıplı ürün üretip üretemediği test edilmiş, üç ayrı test yapılarak; ilk testte 69 ürün üretildiği, 3 adet arızalı parça üretildiği, ikinci testte 30 adet ürün üretildiği, 2 adet arızalı parça üretildiği tespit edildiği, üçüncü testte 53 adet ürün üretildiği, dört hatalı ürün üretildiğinin tespit edildiği ve her üç denemede de makinenin arıza kaydı vererek kendiliğinden durduğu, arızaya geçtiği tespit edilmekle birlikte bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen ilk raporda '' davaya konu edilen makinada hem açık ayıp hem de gizli ayıp olduğu, makinede tespit edilen ayıpların makineden beklenen faydaları ortadan kaldıran/azaltan nitelikte olduğu, ayıpların teknik bir ekip tarafından tamir ile giderilmesinin mümkün olduğu, özel yapım bir makine olması, serbest piyasada bulunur olmaması nedeniyle, tamir süresinin tespiti ancak 'tamir yapıldıktan sonra, tamir bedelinin de tamir süresine ve arızaların belirlenmesine müteakip tespit edilebileceği,makinanın keşif tarihi itibariyle, yapılan test, deneme üretimi yapılması için 2-3 saat gibi uzun süre ... teknik ekibinin arızaları giderme çabalarına rağmen ayıpların giderilememesi sebebiyle kullanılabilir durumda olmadığı, Davacı şirketin 2019, 2020 yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin TTK'nın 64. ile 213. sayılı VUK'nın 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, 2021 yılı açılış-Ocak Beratının da esaslara uygun olarak oluşturulduğu,2021 Kapanış beratının henüz süresi dolmadığından oluşturulmamasının olağan olduğu,defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'neve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, Ticari ilişkinin döviz cinsinden olması sebebi ile davacının bağlı kayıt ve evraklarına göre davalıdan döviz cinsinden alacağının, 02/04/2021 takip tarihi itibariyle 4.000 EURO olduğu, davalı şirketin 2019, 2020, 2021 yılı defterlerinin açılış ve kapanış beratlarının TTK'nın 64. ile 213. sayılı VUK'nın 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, 2021 yılı açılış-Ocak Beratının da esaslara uygun olarak oluşturulduğu,2021 Kapanış beratının henüz süresi dolmadığından oluşturulmamasının olağan olduğu,defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, Ticari ilişkinin döviz cinsinden olması sebebi ile davalının bağlı kayıt ve evraklarına göre davacıya döviz cinsinden borcunun,02/04/2021 takip tarihi itibariyle 4.000 EURO olduğu, davacı yüklenici tarafından eserin davalı tarafa teslimatının gerçekleştirilmiş olduğu bu nedenle de sözleşme ile kararlaştırılan ödeme şartının sağlanmış oluğu, taleple bağlı kalınarak davacı iş sahibinin 4.000,00 EURO ücrete hak kazanmış olduğu, davalı iş sahibinin ayıp ihbarında bulunmuş olduğu ve 6098 sayılı TBK.m.475 ile sayılan haklara sahip olduğunun belirtildiği, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen ek raporda özetle; kök raporlarında değişiklik olmadığı, davaya konu edilen makinada hem açık ayıp hem de gizli ayıp olduğu, makinede tespit edilen ayıpların makineden beklenen faydaları ortadan kaldıran/azaltan nitelikte olduğu, ayıpların teknik bir ekip tarafından tamir ile giderilmesinin mümkün olduğu, özel yapım bir makine olması, serbest piyasada bulunur olmaması nedeniyle, tamir süresinin tespiti ancak tamir yapıldıktan sonra, tamir bedelinin de tamir süresine ve arızaların belirlenmesine müteakip tespit edilebileceği, makinanın keşif tarihi itibariyle, yapılan test, deneme üretimi yapılması için 2-3 saat gibi uzun süre ... Teknik ekibinin arızaları giderme çabalarına rağmen ayıpların giderilememesi sebebiyle kullanılabilir durumda olmadığı, davacı yüklenici tarafından eserin davalı tarafa teslimatının gerçekleştirilmiş olduğu bu nedenle de sözleşme ile kararlaştırılan ödeme şartının sağlanmış oluğu, taleple bağlı kalınarak davacı iş sahibinin 4.000,00 EURO ücrete hak kazanmış olduğu, davalı iş sahibinin ayıp ihbarında bulunmuş olduğu ve 6098 sayılı TBK.m.475 ile sayılan haklara sahip olduğu hususunun bildirildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun bir kısmının mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılmakla birlikte her ne kadar davacı tarafça davaya konu edilen makinenin tam-eksiksiz ve çalışır durumda davalı şirkete teslim edildiği iddia edilmiş ise de bilirkişi heyet raporunda ve mahkememizce yapılan keşif neticesinde oluşan mahkeme gözleminde de delirtildiği üzere makinenin istenilen faydayı sağlayamadığı kanaatine varıldığı, makinede açık-gizli ayıpların bulunduğunun tespit edildiği, makinenin keşif tarihi itibariyle (davacı tarafın teknik ekibinin iki-üç saatlik çabalarına rağmen ayıpların giderilmemesi nedeniyle makinenin istenilen seviyede kullanılabilir olmadığı,) her ne kadar bilirkişi heyet kök ve ek raporunda davacı tarafın makineyi davalıya teslim ettiğine dayalı olarak davaya konu edilen alacak olan 4.000 Euro bedele hak kazandığı belirtilmiş ise de mahkememizce bu görüş hükme esas alınmamış, TBK'nın 475. Maddesinin 2. Fıkrası ''Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme'' hükmünün mahkememizce işbu davaya uygulanabileceği kanaatine varılmakla birlikte, her ne kadar davaya konu edilen makinenin onarım/tamir bedeli-süresinin makinenin özel üretim olmasından kaynaklı ancak tamir edildikten sonra tespit edilebileceği belirtilmiş ise de davaya konu edilen makinenin mevcut halde çalışır durumda olmadığı, makinenin beklenen faydaları sağlamayacağı, kaldı ki makinede hem açık ayıplar hem de gizli ayıplar bulunduğu tespit edildiğinden TBK'nın 475. Maddesinin 2. Fıkrası doğrultusunda(davalı şirketin sözleşmeden dönme iradesini/makinenin davacı şirkete iadesine yönelik iradesini kullanmadığı hususuna da dikkat edilerek) davacının icra takibine konu bakiye 4.000 Euro bedele hak kazanamayacağı kanaatine varılarak davanın reddine, yasal şartlar oluşmadığından davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Her ne kadar davacı tarafça, mahkememizce belirlenen keşif ve gün ve saatinden bir gün önce kendi teknik ekipleri tarafından makinenin keşfe/bilirkişi incelemesine hazır edilmesi amacıyla talepte bulunulmuş ise de mahkeme heyeti bulunmadan ve re'sen seçilen bilirkişi olmadan makinede ne tür işlemler- müdahaleler-iyileştirmeler yapılacağının mahkememizce tespiti mümkün olamayacağından dolayı davacı tarafın bu talebi mahkememizce kabul edilmemiştir.Ayrıca davacı tarafça davaya konu edilen makinede yeniden bilirkişi incelemesi yapılması amacıyla yeni bir keşif ara kararı kurulması talep edilmiş ise de davaya konu edilen makine hakkında yeni bir keşif ara kararı kurulduğunda makinede bulunan ayıpların yeni keşif esnasında giderilmesi/onarılması riski bulunduğu kanaatine varılmakla birlikte davacı tarafın yeniden keşif yapılması talebinin de reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Yasal şartlar oluşmadığından davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 434,31 TL den mahsubu ile bakiye 353,61 TL'nin karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya iadesine ,
4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 2.050,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından karar tebliği için gerekli miktar kullanıldıktan sonra artan kısmın kararın kesinleşmesi halinde HMK'nın 333.maddesi uyarınca istek halinde davacıya iadesine,
8-Davalı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde HMK'nın 333.maddesi uyarınca istek halinde davalıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/11/2022
Katip .
¸E-imzalıdır.
Hakim ..
¸E-imzalıdır.