T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/42 Esas - 2021/242
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/42 Esas
KARAR NO: 2021/242
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ... TARIM SAN. TİC. LTD. ŞTİ. - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ... T.A.Ş. - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/03/2013
KARAR TARİHİ: 18/03/2021
KARAR YAZIM TARİHİ :18/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; keşidecisi ... Yem San. Tic. A.Ş.olan 08/03/2012 keşide tarihli, 27.480,00 TL bedelli , 09/03/2012 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli, 13/03/2012 keşide tarihli ve 16/03/2012 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli 4 adet çekin 19/01/2012 tarihinde muhatap banka olan Akbank T.A.Ş.İnegöl (Bursa) Şubesine ibraz edildiğini, hesap bakiyesinin sıfır olması nedeniyle ödemenin yapılmadığını, bilahare bu çeklerin tekrar aynı bankanın Gazcılar şubesine 26/12/2012 tarihinde ibraz edildiği, davalı banka tarafından şartları oluşmadığı belirtilerek sorumluluk bedellerinin ödenmediğini, bunun üzerine Bursa 17.İcra Müdürlüğünün 2012/... esas sayılı dosyasında icra takibi yaptıklarını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, davalının itirazında 5941 sayılı Çek Kanununun geçici 1/5 maddesi gereğince 31/12/2012 tarihine kadar çeklerin üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce muhatap bankaya ibraz edilemeyeceğinin belirlendiğini, bundan dolayı davalı bankanın sorumlu olmadığının belirtildiğini, oysa ki 5941 sayılı Kanunda 6273 sayılı Kanun ile değişiklik yapıldığını, bu değişikliğin 31/01/2012 tarihinde yürürlüğe girdiğini, değişiklikten önceki aynı maddede yazılı olan 31/12/2011 tarihine kadar ibraz yasağının ise 01/01/2012 tarihi itibari ile yürürlükten kalktığını, bu sebeple 19/01/2012 tarihinde yapılan ibrazın geçerli olduğunu belirterek, itirazın iptali ile % 20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; 5941 sayılı Kanunun Geçici 1/5.maddesinde değişiklik yapılması nedeniyle yasal bir boşluk oluşmadığını, aynı Kanun 3/8.maddesinde çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihinden önce ibraz edildiğinde TTK 707.maddesi uyarınca kısmen veya tamamen ödenmemiş olması halinde bu çek ile ilgili bir takip yapılamayacağının belirlendiğini, ileri düzenleme tarihli çekle ilgili olarak hukuki takip yapılabilmesi için çekin üzerindeki düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilmesi ve karşılıksızdır işlemine tabi tutulmasının şart olduğunun belirtildiğini, bu maddenin 20/12/2009 tarihinde yürürlüğe girdiğini, davacının iddia etmiş olduğu 01/01/2012 – 31/01/2012 tarihleri arasında bu madde hükmünün yürürlükte olduğu ve uygulandığı, buna göre çekin gününden önce ibrazı halinde sorumluluk bedelinin ödenmediği, tekrar keşide tarihinden sonra ibraz süresi içerisinde ibraz edilmesi gerektiğini, dava konusu çeklerin ise 2012 yılının Mart ayının değişik günleri olduğunu, ilk ibrazın 19/01/2012 tarihinde yapıldığını, 2012 yılının Mart veya Nisan ayları içerisinde ibraz süresinde tekrar ibraz edilmediğini, bundan dolayı bankanın sorumluluk bedelinden yükümlü olmadığını belirterek Davanın reddini talep etmiştir.
KANITLAR:
İcra dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Davacı tarafından davalı aleyhine Bursa 17.İcra Müdürlüğünün 2012/... esas sayılı dosyasında icra takibi yapılmıştır. İcra takibine dayanak olarak keşidecisi CJ Tur Yem San. Tic. A.Ş., lehdarı ... Tarım San. ve Paz. Tic. Ltd. Şti., muhatap bankası Akbank İnegöl Şubesi olan, 08/03/2012 keşide tarihli, 27.480,00 TL bedelli, 09/03/2012 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli, 13/03/2012 keşide tarihli ve 16/03/2012 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli 4 adet çek gösterilmiştir.
Mahkememizin 2014/1500 esas, 2015/170 karar sayılı kararı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14/10/2020 tarih 2017/(19)11-1638 esas, 2020/763 K. sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiş olduğundan dosyanın yukarıda esasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.
5941 sayılı Çek Kanunu’nun "İbraz, ödeme, çekin karşılıksız olduğunun tespiti ve gecikme cezası" başlıklı 3. maddesi:
" ( 1 ) Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin varsa vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenir. Ancak çek, hesabın bulunduğu şubeden başka bir şubeye ibraz edildiğinde, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenir.
( 2 ) “Karşılıksızdır" işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.
( 3 ) Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için;
( a ) Karşılığının hiç bulunmaması hâlinde,
( 1 ) Çek bedeli bin Türk Lirası veya üzerinde ise bin Türk Lirası,
( 2 ) Çek bedeli bin Türk Lirasının altında ise çek bedelini,
( b ) Karşılığının kısmen bulunması hâlinde,
( 1 ) Çek bedeli bin Türk Lirası veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığı bin Türk Lirasına tamamlayacak bir miktarı,
( 2 ) Çek bedeli bin Türk Lirasının üzerinde ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığa ilave olarak bin Türk Lirasını,ödemekle yükümlüdür. Bu husus, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmündedir. Bu fıkradaki miktar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişmeler göz önünde tutularak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her yıl Ocak ayında belirlenir ve Resmî Gazete'de yayımlanır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Yargıtay bozma ilamında da belirtildiği üzere davalı bankanın ödeme yükümlülüğünün doğması için çek asıllarının davacı tarafça bankaya bırakılması gerekmektedir. Dosya kapsamı dikkate alındığında çek asıllarının davalı bankaya bırakıldığına dair delil bulunmamaktadır. 26/12/2012 tarihinde 2. Kez davacı tarafından çeklerin bankaya ibraz edildiği beyan edildiğine göre ilk ibraz tarihi itibariyle çeklerin bankaya bırakılmadığı anlaşılmaktadır. 5941 sayılı yasanın 3/6 maddesi (3167 sayılı yasa 4/son) gereğince bankanın sorumluluk tutarını ödemekle yükümlülüğü çek aslının bankaya bırakılması neticesinde söz konusu olabileceği, çek asıllarının davalı bankaya bırakılmadığı nedenle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 68,35 TL'den mahsubu ile artan 9,05 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan posta, tebligat gideri 80,45 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı yararına ölçümlenen 4.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde Yargıtay kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
18/03/2021
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.
Davalı gideri ;
80,45 TL tebligat posta gideri
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.