T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/665 Esas - 2022/200
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/665
KARAR NO: 2022/200
HAKİM:
KATİP:
DAVACI : ..... İNŞAAT MÜHENDİSLİK NAKLİYE TURİZM TAAHHÜT İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av. N
DAVALI : ..... FAKTORİNG ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av.
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/08/2021
KARAR TARİHİ: 01/03/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 09/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ....... İnşaat Mühendislik Nakliye Turizm Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. isimli firma 2013 yılında "Ovacık Mah. Hürriyet Cad. No:116/C Merkez/KIRIKKALE" adresinde inşaat ve mühendislik, hafriyat vb alanlarda faaliyet gösteren çok ortaklı bir ticari şirket olduğunu, firmanın hissedarı ve ortaklarından biri de İlhan Şentaş ve Mustafa Şentaş olduğunu, 06/07/2021 ve 03.08.2021 günü Bursa 9. İcra Müdürlüğü’nün 2021/... esas sayılı dosyasından talimat yoluyla Kırıkkale İcra Müdürlüğünün 2021/446 talimat nolu icra dosyası ile davacı şirketin adresine 06.07.2021 tarihinde gelinerek haciz işlemi yapıldığını, icra dosyasına konu takip kambiyo senetlerine özgü takip yolu olduğunu, borca dayanak ise Ziraat Bankası, Bağlar Diyarbakır Şubesi'ne ait çek 30.05.2021 ödeme tarihli, 35.000,00 TL bedelli, 239244 seri nolu çek olduğunu, davacı şirketin ortağı iken devredilen şirketin adresinin KIRIKKALE olduğunun sabit olduğunu, davalı takip borçluları olarak da Sisi Gıda Teks Oto. Med. Elekt. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti., .... .... ve ... Toptan Gıda İnşaat Tur. İth. İhra. San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, söz konusu 06.07.2021 tarihli haciz işlemi sırasında icra dosyasında borçlu olarak bulunanlardan ... Toptan Gıda İnşaat Tur. İth. İhra. San. Ve Tic. Ltd. Şti.,' nin borcu olmasına karşın vekil edeninin adres olan "Ovacık Mah. Hürriyet Cad. No:116/C Merkez / Kırıkkale" adresine gelip haciz yapıldığını, haciz işlemi sırasında davacı şirket yetkilisi İlhan Kartal gelen haciz memurlarına davacı şirkete ait vergi levhasının, 18.05.2020 tarihli şirket devir sözleşmesinin bulunduğunu, bu durumun icra zaptına geçmesini ve ödeme emrinin davacı şirket adresine yapılmamış olmasına rağmen haciz tehditi altında davacı şirket tarafından dosya borcu olan 50.000,00 TL'sı "istirdat davası açma hakkımız saklı kalmak kaydıyla" ödemek zorunda kaldığını, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek, dava sonuna kadar İcra dosyasında ki paranın davalıya ödenmemesi adına teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davacının borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 50.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadına yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Yapılan ödeme borçlunun borcunu ifa niteliğinde olduğunu, borçtan kurtulan ve pasifi eksilen borçlu olduğunu, ayrıca istirdat davalarında davacı sıfatı takip borçlusuna ait olduğunu, borcu ödemiş olan üçüncü şahsın takip alacaklısına karşı istirdat davası açması mümkün olmadığını, müvekkilinin Bursa 9.İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı icra dosyasında alacaklı olduğunu, davacının icra dosyasına istinaden yaptığı ödemeyi alacaklı müvekkilden geri alabilmesine yasal olanak olmadığını, yapılan ödeme dosya borcuna istinaden yapılan bir ödeme olduğunu, bu ödeme ile birlikte dosya borçlusu, borcundan ve pasifinden kurtulduğunu, davacı firmanın istirdat talebinin muhatabı müvekkili olmadığını, dosya borçlusu ... TOPTAN GIDA İNŞAAT TURİZM İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ olduğunu, davacının ödediği parayı alacaklı olan müvekkilden olmadığını, borcu ödenerek pasifinden kurtulan hukuken de sebepsiz zenginleşen borçludan TBK.nın 77 (Eski BK m.61) ve devamı hükümleri uyarınca talep etmesi gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilerek, kötü niyetli davacının %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilerek, mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararının itirazlarımız doğrultusunda kaldırılmasını yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Kırıkkale İcra Müdürlüğünün 2021/446 Talimat sayılı icra takip dosyası, Bursa 9. İcra Müdürlüğünün 2021/... sayılı icra takip dosyası, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, istirdat davasıdır.
Davacı taraf, borçlu olmadıkları tutarın Bursa 9. İcra Müdürlüğünün 2021/... sayılı icra takip dosyası icra baskısı altında ödendiğini iddia ederek istirdat talebinde bulunmuştur. Davalı taraf ise husumet itirazında bulunmuştur.
Dosyadaki kanıt ve belgelere ve haciz tutanaklarına göre dosya borçlusu Sisi Gıda Teks Oto. Med. Elekt. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti., Aydın Karataş ve ... Toptan Gıda İnşaat Tur. İth. İhra. San. Ve Tic. Ltd. Şti. olup, davacı tarafından yapılan ödeme 3.şahsın borcunu ifa niteliğindedir.
Kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, kesinleşen icra takibine rağmen menfi tespit davaı açmaması ve cebri icra tehdidi altında borcu ödemiş olması halinde, İİK 72/3 maddesi uyarınca paranın kendisine geri verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir.
İstirdat davası , eski( sonuçlanmış) icra takibinin borçlusu tarafından açılır. Yani, davacı sıfatı ( aktif husumet ehliyeti), borçluya aittir. İcra konusu borç üçüncü kişi tarafından ödenmiş olsa bile, davacı sıfatı borçluya aittir.Borcu ödemiş olan kişi,(alacaklıya karşı) istirdat davası açamaz.(Baki KURU, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, s.344, ikinci tıpkı bası,)
Kural olarak, istirdat davasını, ancak kendisine karşı icra takibi yapılmış ve takipte süresinde ödeme emrine itiraz etmemiş veya itirazı İTM tarafından kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı (cebri icra tehdidi altında) icra dairesine ödemiş olan borçlu açabilir. Kendisine karşı icra takibi yapılmamış olan kişi (borçlu) İİK. m. 72/VII hükmüne göre istirdat davası açamaz, ancak (şartları varsa) BK. m. 62’ ye göre sebepsiz iktisap davası açabilir. (
Yargıtay 3. HD 2007/1356 E. 2007/1785K)
Sebepsiz zenginleşme davasının ise ödeme nedeniyle borcu azalan borçluya karşı açılması gerekmektedir. Sebepsiz zenginleşme davası da alacaklıya karşı açılamaz.
Yargıtay 19.HD 2016/17351 E. 2018/2172 K. sayılı kararında da "... Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davacının 10.09.2014 tarihinde dava dışı ... Kimyevi Maddeleri San ve Dış. Tic. Ltd. Şti 'nin Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş'deki hesabına ödeme yaptığının anlaşıldığı, istirdat davasının icra takibinin borçlusu tarafından açılması gerektiği, icra takibine ilişkin borç üçüncü şahıs tarafından ödenmiş olsa dahi davacı sıfatının borçluya ait olduğu, borcu ödediğini iddia eden üçüncü kişinin alacaklıya karşı istirdat davası açma hakkının bulunmadığı, icra dosyasında yapılan ödemenin ... Kimyevi Maddeler San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti tarafından yapıldığı gerekçesiyle davacının davasının, davacının aktif husumet ehliyetinin yokluğu sebebi ile reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA,...."ş"... Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davacının 10.09.2014 tarihinde dava dışı ... Kimyevi Maddeleri San ve Dış. Tic. Ltd. Şti 'nin Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş'deki hesabına ödeme yaptığının anlaşıldığı, istirdat davasının icra takibinin borçlusu tarafından açılması gerektiği, icra takibine ilişkin borç üçüncü şahıs tarafından ödenmiş olsa dahi davacı sıfatının borçluya ait olduğu, borcu ödediğini iddia eden üçüncü kişinin alacaklıya karşı istirdat davası açma hakkının bulunmadığı, icra dosyasında yapılan ödemenin ... Kimyevi Maddeler San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti tarafından yapıldığı gerekçesiyle davacının davasının, davacının aktif husumet ehliyetinin yokluğu sebebi ile reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA " şeklinde karar vermiştir.
O halde yukarıdaki açıklamalardan somut olayda, davacının icra takip dosyasında taraf sıfatının bulunmadığı, icra dosyası borçlusu da olmadığı, yukarıda açıklandığı üzere, istirdat davasını ancak borçlunun açabileceği anlaşılmakla, davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiş, davalı lehine kötü niyet tazminatının davanın usulden reddine karar verildiği davacının eldeki davada kötü niyetli olduğunun sabit olmadığından kötü niyet tazminat koşulları oluşmamıştır.Tüm bu açıklamalar doğrultusunda aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine,
2-Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin koşulları oluşmadığından reddine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 853,88 TL'den mahsubu ile bakiye 773,18 TL nispi karar ve ilam harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT' 7/2. maddesine göre belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/03/2022
Katip 146195
¸e-imzalıdır.
Hakim 125958
¸e-imzalıdır.