T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/69 Esas - 2022/146
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/69
KARAR NO: 2022/146
HAKİM:
KATİP:
DAVACI : ...... HALİNDE .... TEKNİK MARKET SANAYİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av.
DAVALI : ..... İPLİK TEKSTİL SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av. A
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/01/2021
KARAR TARİHİ: 14/02/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 04/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Yetkili hamil olmasına rağmen çekte cirosu bulunmadığı için alacak hakkı zedelenen müvekkil şirketin rızası hilafına elinden çıkan hırsızlık suçuna konu; ... Gıda Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen QNB Finansbank 1501 Hürriyet Şubesi TR29 0011 1000 0000 0084 2231 46 IBAN nolu hesabına ait 30.11.2020 vade tarihli, 0333440 seri numaralı, 8.100,00 TL bedelli çeke ilişkin olarak takip borçluları aleyhine Bursa 14. İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. dosyasıyla başlatılan haksız icra takibinin keşideci borçlu ... GIDA ÜRN. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. tarafından ihtiyati haciz tehdidi altında ödenmesi sebebiyle iik 72/3 maddesi gereğince dosyaya yatırılan paranın sözde alacaklı/davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve müvekkil şirketin yetkili son hamili olduğunun tespiti ile takibe konu çekin müvekkil şirkete iadesine karar verilmesi yönünde taleplerinin olduğunu, her ne kadar işbu çek üzerinde müvekkil şirketin cirosu yer almıyor olsa da dosyaya konu çekle alakalı çek iptali davası ikame etmiş olmamız, müvekkil şirketin alacak hakkının zedelenmesi ve dosyaya konu çeklerin çalınmasına ilişkin hırsızlık olayıyla alakalı suç duyurusunda bulunmuş olmamız nedenleriyle işbu davayı açmada hukuki yarar ve menfaatimiz bulunduğunu,Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/39212 numaralı dosyası üzerinden soruşturmanın devam ettiğini, ayrıca müvekkilin hamili/lehdarı bulunduğu çeklerle ilgili olarak Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/573 E. Sayılı dosyasıyla çek ziyaı nedeniyle çek iptali davası ikame edildiğini, bu nedenlerle haksız ve kötüniyetli yapılan icra takibinin iptaline karar verilerek , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı taraf, Bursa 14. İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra dosyasına konu olan ... Gıda Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen QNB Finansbank 1501 Hürriyet Şubesi TR29 0011 1000 0000 0084 2231 46 IBAN nolu hesabına ait 30.11.2020 vade tarihli, 0333440 seri numaralı, 8.100,00 TL bedelli çekte ne keşideci ne de ciranta olmadığını, icra takibi konusu çek ile hiçbir ilgisi olmaması ve icra dosyasında da borçlu olmaması nedeni ile davacının aktif dava ehliyeti olmadığını, huzurdaki dava iik 72. maddesi gereğince açılmış olan istirdat davası olduğunu, bu davayı ancak icra dosyası borçlusu açabileceğini, bu davada iik 72/3 e göre tedbir kararı verilemeyeceği gibi HMK hükümlerine göre de tedbir kararı verilmesi mümkün olmadığını, iş bu davada iik 72/3 e göre tedbir kararı verilebilmesi için davacının icra dosyasında borçlu olması gerekmekte olduğunu, davacı borçlu konumunda olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilerek davacı tarafın İİK.m. 72 uyarınca % 20 den az olmamak üzere tazminat ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2021/... sayılı icra takip dosyası, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/39212 soruşturma sayılı dosyası, Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/573 esas sayılı dosyası, Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/387 Esas, 2020/668 ve 2021/397 Esas sayılı dosyaları, Bakırköy CBS'nin 2020/111766 soruşturma sayılı dosyası, İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı icra takip dosyası, Küçükçekmece 4. İcra Müdürlüğünün 2021/9835 esas sayılı icra takip dosyası, İstanbul 9. İcra Müdürlüğünün 2021/5195 esas sayılı icra takip dosyası, İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/53 D.iş sayılı dosyası, İstanbul Anadolu 21. İcra Müdürlüğünün 2020/4564 Esas sayılı icra takip dosyası, İstanbul 31. İcra Müdürlüğnüün 2020/153Talimat dosyası, Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/228 esas sayılı dosyası, Bakırköy 38. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/453 esas sayılı dosyası, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/146 d.iş sayılı dosyası, İstanbul 30. İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı dosyası ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava,dava dilekçesinde gösterilen ve Bursa 14. İcra Dairesi’nin 2021/... sayılı icra takip dosyasına konu çekin davacı tarafa iadesine ve ilgili icra takibinin iptaline karar verilmesine ilişkindir.
Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında tarafların ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi tarafından inceleme yapılıp rapor düzenlenmesi için talimat yazılmasına karar verilmiştir. Mali müşavir bilirkişinin 17/12/2021 tarihli raporunda özetle: Davacı şirket Mzm Teknik A.ş tarafından incelemeye sunulan defter ve belgelerüzerinde gerekli incelemeler yapılarak varılan sonuçlar aşağıdaki şekilde rapora bağlanmış olduğu, dava konusu olan ONB Finansbank Hürriyet şubesine ait 0333440 nolu çek olan 4/9/2021 tarihinde Güven Rulmandan 12586 yevmiye nosu ile kayıt altına alındığı ve kanuni süresinde berat ile E Deftere tescil edilmiş olduğu, tüm kayıtların zamanında kayda geçtiği görüldüğü, Güven Rulmana hem 2019 yılında hem de 2020 yılında belirli aralıklarla kesilen faturalarına karşılık belirli zamanlarda muhtelif miktarlarda tahsilatları ile 8100.00TL dışında başka nakit ve çek tahsilatlarının olduğu ve bunların mahsubunun yapılmış olduğu, ayrıca 2019 yılında 23 adet 2020 yılında 33 adet satış faturası keserek ticari ilişkisi olduğu, sondaj usulü ile bakıldığında Güven Rulman'a kesilen faturalar kanuni süresinde kdv beyannamesi ile Maliyeye bildirildiği, açılış ve kapanış kayıtları ile ilgili olarak Mzm Teknik A.Ş firması E deftere tabi firma olduğu, E-Defter kapsamındaki mükellefler yalnızca yevmiye defteri ve defteri kebiri dijital ortamda tutabileceği, açılış onayı, hesap döneminin ilk ayına ilişkin olarak alınan elektronik defter beratının, kapanış onayı ise hesap döneminin son ayına ilişkin olarak alınan elektronik defter beratını ifade edeceği, bu firma ile ilgili olarak açılış ve kapanış beratı mevcut olup berat geriye dönük işlem yapılamaz anlamında olduğu, 6100 Sayılı HMK. nun 222. Maddesinde ticari defterlerin sahibi lehine delil olmasının koşulları düzenlenmiş olup, anılan madde hükmü gereğince kapanış açılış onayının olması dışında karşı tarafın ticari defterlerindeki kayıtlarında birbiriyle birebir örtüşmesi gerektiği, dolayısıyla Mzm Teknik A.ş nin çeki aldığı Güven Rulman Cafer İpekli' nin de ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ve karşılıklı hesapların birebir örtüşüp örtüşmediğinin incelenmesinin de gerekli olduğu mütalaa edilmiştir.
TTK'nın 792. Maddesinde '' Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü yer almaktadır.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; Bursa 14. İcra Müdürlüğü'nün 2021/... sayılı icra takip dosyasına konu çekin davacı tarafa iadesine ve ilgili icra takibinin iptaline karar verilmesine ilişkindir. Davaya konu edilen çekin hırsızlık olayı nedeniyle çalındığından bahisle Bakırköy 1. ATM'nin 2020/573 Esas sayılı dosyasında çekin iptalinin talep edildiği, Küçükçekmece CBS'nin 2020/39212 soruşturma sayılı dosyasında davacı tarafça hırsızlık ve özel belgede sahtecilik suçlarından suç duyurusunda bulunulduğu (ancak dosyada daimi arama kararı verildiği)davanın tarafları arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığına ilişkin ihtilafın söz konusu olmadığı, TTK 792. Maddeye göre davalının çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisabında ağır kusurlu bulunduğu hususlarının davacı tarafça ispatlanamadığı kanaatine varılmakla davanın reddine,İİK nın 72. Maddesi gereğince kötüniyet tazminatı koşulları oluştuğundan(ihtiyati tedbir ara kararı uygulandığından) icra takibine konu çek değeri olan 8.100,00 TL nin %20 si olan 1.620,00 TL nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HMK 225. maddesine göre yeminin konusu, davanın çözümü bakımından önem taşıyan, çekişmeli olan ve kişinin kendisinden kaynaklanan vakıalardır. Bir kimsenin bir hususu bilmesi onun kendisinden kaynaklanan vakıa sayılır. 226. maddenin c fıkrasına göre yemin edecek kimseyi ceza soruşturması ya da kovuşturması ile karşı karşıya bırakacak vakıaların yeminin konusu olamayacağı düzenlenmiştir. Davacı taraf her ne kadar yemin deliline dayanmış ise de HMK'nın 225. Maddesine göre yeminin konusu ancak kişinin kendisinden kaynaklanan olaylardır. Ayrıca yemin edecek kişiyi ceza soruşturmasına uğratabilecek hususlar yeminin konusu olamayacaktır.Bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde yemin deliline dayanılmasına olanak bulunmadığından davacı tarafa yemin delili hatırlatılmamıştır. (Emsal mahiyette Yargıtay 11. HD'nin 2013/11540 E. 2014/1602 K. Sayılı kararı ilamı da dikkate alınarak)
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın REDDİNE,
2-İİK nın 72. Maddesi gereğince kötüniyet tazminatı koşulları oluştuğundan(ihtiyati tedbir ara kararı uygulandığından) icra takibine konu çek değeri olan 8.100,00 TL nin %20 si olan 1.620,00 TL nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 21,40 TL nispi karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK’nın 341. ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/02/2022
Katip 182779
¸
Hakim 194065
¸