T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/745
KARAR NO: 2022/99
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - T.C.N.... ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 08/03/2017
KARAR TARİHİ: 01/02/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 07/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 2006 yılında davalı Kooperatifte üyeliği başlayan müvekkilinin, 02/08/2013 tarihinde yapılan kura ile (23 Nolu Ortak) E Bloktaki 10 numaralı dairenin sahibi olduğunu, Müvekkilinin, üyelik dönemi süresince; Halkbank - 43000123 nolu Koop. hesabına çeşitli tarihlerde 43.100,00 TL, Türkiye Finans - Koop. hesabına 05/09/2013 tarihinde 1.800,00 TL, Kooperatif Yönetimine makbuz karşılığı 21/03/2008 tarihinde 3.000,00 TL bedelli çek olmak üzere toplamda 47.900,00 TL ödeme yaptığını, müvekkilinin 2014 yılına kadar kooperatif üyeliğini sürdürdüğünü, 2014 yılında ise kooperatif üyeliğinden ayrıldığını, Kooperatif Yöneticileri müvekkiline, kendisine düşen daire satılınca ödeme yapacaklarını söylediğini, söz konusu daire müvekkilinin haricen öğrendiğine göre 2014 Yılı Ekim Ayında Birkan ALAÇAM isimli kişiye satıldığını, Müvekkiline yaptığı ödemelerin tamamı ödenmesi gerekirken sadece 11.000,00 TL ödendiğini, bakiye alacağı için müvekkilinin, defalarca talepte bulunmuş olmasına karşın netice alamadığını, bunun üzerine müvekkilinin, 21/10/2016 tarihli noter ihtarnamesi ile bakiye 35.400,00 TL alacağının gecikme faizi ile birlikte ödenmesini ihtar ettiğini, yapılan yazılı ve sözlü ihtarlara rağmen Kooperatif tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi, herhangi bir cevap da verilmediğini, bunun üzerine müvekkilinin kooperatif aleyhinde 20/01/2017 tarihinde İnegöl 1. İcra Müdürlüğü - 2017/433 esas sayılı dosyası ile ilamsız İcra takibi başlattığını ve itiraz üzerine takibin durduğunu, iş bu davayı açmak zorunda kaldıklarını, arz edilen nedenlerle, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile; davalı kooperatifteki üyeliğine son veren müvekkilimize iade edilmesi gereken paradan bakiye kalan 35.400,00 TL'nin, dairenin satış tarihinden (Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise noter kanalıyla yapılan ihtarın tebliğ tarihi olan 25/10/2016 tarihinden) itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı kooperatiften alınarak davacı müvekkiline verilmesine, her türlü mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı kooperatif temsilcileri 13/03/2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; Açılan dava ile ilgili olarak itirazları olduğunu, alacaklı olduğunu iddia eden ... (17/07/2016) tarihinde olağanüstü genel kurulda ibra edilmeyip, eski yönetimin yerine, yeni yönetim seçildikten bir iki hafta sonra, elinde üyelikten ayrılmış, sadece yönetim kurulu başkanı ... tarafından imzalı bir dilekçe ile kendilerine geldiğini, durumunu anlattığını ve kooperatiften 34.000 TL alacaklı olduğunu söylediğini, kendisine senin dairen satıldığında paranı almış olman gerekirdi, eski yönetim bize hiçbir belge teslim etmediğini ve kooperatife ait tüm belgelerin savcılıkta olduğunu söylediklerini, o yüzden alacak vereceklerle ilgili sağlıklı bir, bilgi ve belgeye sahip olmadıklarından şuan ödeme yapamayacaklarını, zaten de kooperatifin hesabında para olmadığını söylediklerini ve kendisini gönderdiklerini, daha sonra tekrar arayıp görüşmek istediğini söylediğini, yönetim kurulu üyeleri olarak kendisiyle kooperatif dairesinde tekrar görüştüklerini, kendisine durumun değişmediğini alacak vereceklerle ilgili gerekli evraklara ulaşamadıklarını kooperatifin hesabında da bu parayı ödeyecek miktarın olmadığını, fakat kendisinin mağduriyetini çözmek için çaba sarf edeceklerini söylediklerini, 2015/8456 dosya numarasıyla eski başkan ... hakkında kooperatifler kanununa muhalefet, evrakta sahtecilik ve görevi kötüye kullanma suçlamasıyla soruşturma açıldığını, kooperatife ait dosyaların savcılıkta olduğundan, kooperatiflerinin alacak ve borçlarıyla ilgili ellerinde resmi bir belge olmadığını, o yüzden geriye doğru işlem yapamadıklarını, savcılıktan izin alıp evrakları kontrol ettiklerinde karar defterlerinin boş ve eksik bırakıldığını, üye kayıt defterinin olmadığını, eksik evrak ve ciddi tutarsızlıkların olduğunun görüldüğünü, 17/07/2016 tarihinde olağan üstü kongreye gidildiğini, eski yönetim, genel kurulca ibra edilmeyerek, görevinden ayrılmak zorunda kaldığını, yeni yönetim, kooperatifi, kasa boş ve borçlu olarak devraldığını, eski yönetim 2013 Haziran ayında genel kurulda, kredi kararı alarak 2013 Eylül ayından itibaren aidat ödemelerini kaldırıp, üyeleri kooperatif adına kredi çektirerek bankaya borçlandırdığını ve bu parayla çevre düzenlemesi dahil, daireleri anahtar teslim, teslim edeceğini beyan ettiğini, fakat yapmış olduğu usulsüz işlerinden dolayı kooperatifi borçlandırdığını, yapılması gereken işlerin bitmediğini, 2015 Nisan ayında yapılan genel kurulda (10.000) TL ek ödeme kararı aldırmak zorunda kaldığını, üyelerin bu borç yükü altında ezildiğini, para ödeyemez duruma geldiğini, kooperatiflerinin eski yönetim kurulu başkanı ...'ün haksız ve hukuksuz uygulamalarından dolayı resmi ve tüzel kişilere borçlandırıldığını bitirilmesi gereken işlerin bitirilemediğini, eski yönetim kurulu başkanı ...'ün 2013 Haziran ayında yapılan kura çekimin den sonra belirlenen kat farkları paralarının bir kısmını elden çek senet aldığı bu çek senet ve paraların bilgi ve belgelerini yönetimden gizlediği, kooperatif hesabına yatmayan bu çek ve senetlerin muhasebe kayıtlarında olup olmadığının taraflarınca bilinmediğini, bu yüzden gerçek manada bir üyenin ne kadar ödeme yaptığının tam olarak tespit edilemediğini, eski yönetim kurulu başkanı ...'ün tek başına hareket ettiği, karar defterlerini boş ve eksik bıraktığı, yazmadığı anlaşma ve sözleşmeleri, karaları üzerinden bîr yıl geçtikten sonra yazarak Şubat 2014 tarihimde üyelikten ayrılmış eski yönetim kurulu üyesi Sedrettin Çayıra imzalattığı bilirkişi ek raporunda tespit edildiğini, 2015/8456 Numaralı soruşturmada, dava açılması halinde, mahkemeden banka ve kasa hareketlerini tarihsel olarak bilirkişi tarafından inceletme talebinde bulunup, bütün üyelerin üye aidat ödemelerinin çıkarılmasını talep edip, kooperatifin borç ve alacaklarının tespiti yoluna gidileceğini ona göre faaliyet planı yapılacağını belirtmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/81 esas sayılı yetkisizlik kararı, ilirkişi raporları, bilirkişi raporlarına itiraz dilekçeleri, taraf beyanları, Türkiye Finans Katılım Bankası A.Ş., T.Halk Bankası A.Ş. Cevabi yazıları, İnegöl Cumhuriyet Başsavcılığının 2015/8456 soruşturma sayılı dosyasının fotokopisi, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, üyelikten ayrılan ortağın çıkma payı talebine ilişkindir.
Dosya İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/81 esas, 2021/320 sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilerek, mahkememize tevzi edilmiştir.
Dosyanın teati aşaması İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/81 esas sayılı dosyasının yargılaması sırasında tamamlandığı anlaşılmıştır.
İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından dosyanın yargılaması sırasında Bursa Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, bilirkişiden rapor tanzimi talep edilmiştir.
Bilirkişinin Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesine sunmuş olduğu 07/08/2017 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; öncelikle davalı kooperatifin üye kayıt defteri, yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul tutanaklarının mahkemece dava dosyasına celp edilmesi gerektiği, böylelikle davacının kooperatife üye olup olmadığı ? hangi tarihte üye olduğu ? Hangi tarihte üyelikten ayrıldığı ? Kaç para ödeme yaptığı ? Üyelikten ayrılması sonrasında her hangi bir genel kurul yapılıp yapılmadığı ? Davacının yerine üye alınıp alınmadığı ? Genel kurulda davacıya ödeme yapılmasına veva ödemelerin ertelenmesine dair bir karar olup olmadığı ? vs. hususların tespiti mümkün olacağı, daha sonra Kooperatife ait ticari defter ve belgeler üzerine konusunda uzman bir mali müşavir bilirkişi vasıtasıyla inceleme yapılarak davacının ödediği toplam aidat bedellerinden Davacının ayrıldığı yıla ait bilançoda yer alan yönetim- gider masraflarından hissesine düsen bedelin düşülmesi sonucunda bulunacak bedelin davacıya iadesine karar verilmesi gerektiğini, dava dosyasına celp edilen soruşturma dosyasının iş bu dava açısından her hangi bir hukuki değeri bulunmadığı belirtilmiştir.
İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından dosyanın yargılaması sırasında SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişiden rapor tanzimi talep edilmiştir.
SMMM bilirkişisinin mahkememize sunmuş olduğu 06/12/2017 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dosyada bulunan bilgi ve belgeler üzerinden yukarıda yapılan tespitlerde davacının davalı kooperatife 47.900,00 TL aidat ödemesi yaptığı ve 11.000,00 TL tahsil ettiği beyanlarına göre 35.400,00 TL aidat ödemesinin geri ödenmediği yapılan hesaplamalardan anlaşıldığı, 35.400,00 TL alacağın ihtar tarihi olan 25.10.2016 tarihinde dava tarihi olan 08/03/2017 tarihine göre hesaplanan faiz 1.169,65 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
Bilindiği üzere 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 17. maddesine göre, kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu anasözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır. Kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler, anasözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Bu durumda kooperatifin muhik bir tazminat isteme hakkı saklıdır. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları bunları isteyebilecekleri günden başlayarak beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Çıkan veya çıkarılan ortağın sermaye veya mevduatından kısmen veya tamamen yoksun kalacağı hakkındaki şartlar hükümsüzdür.
Konut Yapı Kooperatifleri tip anasözleşmesinin 15. maddesine göre, devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verilir.
O halde toplanan delillerden yukarıdaki yasal düzenlemeler ve açıklamalar ışığında somut olayda, davacının kooperatif üyeliğinden 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 13. Maddesinde anasözleşmeye uygun olarak istifa etttiği ve davalı kooperatifinde istifanın kabul edildiği anlaşılmakla, uyuşmazlık çıkma payı alacağının miktarına ilişkin olup davalı kooperatifin ticari defterler ve kayıtlar üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 30/06/2021 tarihli bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğundan itibar edilerek, davacı tarafından yapılan ve ödenmeyen bedelin yönetim kurulu yıllık raporunda belirtilen 35.400 TL olduğu, genel giderlerin mahsubu ile çıkma payı alacağının 33.737,36 TL olduğu, davacının ayrıldığı yılın bilançosunun 12/04/2015 tarihinde kesinleştiği 1 ay sonra 13/05/2015 tarihinde alacağın muaccel olduğundan, bu tarihten itibaren asıl alacağa yasal faiz işletmek gerektiği, her ne kadar davalı tarafça 649,55 TL haciz sebebiyle mahsubu talep edilmiş ise de bu miktarın infaz aşamasında icra müdürlüğünce değerlendirilebileceği bu miktarın ödenmediğinden itibar edilmeyerek, 33.737,36 TL çıkma payı alacağı yönünden davanın kısmen kabulune dair karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KISMEN KABUL-KISMEN REDDİ ile; 33.737,36-TL alacağın 13/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.304,60 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 604,55 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.700,05 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri 1.350,00 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 378,65 TL olmak üzere toplam 1.728,65 TL yargılama giderinden kabul ve red oranlarına göre hesaplanan 1.647,46 TL yargılama gideri ve 604,55 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.252,01 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan bilirkişi gideri 400,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranlarına göre hesaplanan; 18,79 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 1.662,64 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı koop.yetlisinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/02/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.