T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/796
KARAR NO: 2022/79
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/11/2020
KARAR TARİHİ: 27/01/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 28/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:Davalı aleyhine Orhangazi İcra Müdürlüğünde 2020/390 Esas sayılı dosya ile ödenmeyen Evsel Katı atık Toplama Hizmet Bedeli borçları nedeni ile icra takibi açıldığını ve davalı tarafından 01.07.2020 tarihinde borca itiraz edildiğini, söz konusu borç ile ilgili olarak Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 09.10.2019 tarih ve 79652 sayılı ödeme Emri gönderildiğini ve davalı borçlu tarafından ödeme emrinin iptali istemi ile Bursa 2. İdare Mahkemesinde 2020/170 E. sayılı dosya numarası ile dava açıldığını, ve Bursa 2. İdare Mahkemesi'nin 20.04.2020 tarihli kararı ile söz konusu alacağın 6183 sayılı Kanun kapsamında tahsiline imkan bulunmadığından ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiğini, karar ile ilgili olarak Müdürlüğü tarafından İstanbul Bölge İdare Mahkemesine itiraz edildiğini ve İstanbul Bölge İdare Mahkemesi'nin 04.06.2020 tarih ve 2020/577 nolu kararı ile itiraz istemlerinin reddine karar verildiğini, söz konusu karar gereği takip Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından durdurulduğunu, 13.05.2020 tarih ve E.4760 sayılı yazıları ile sicile ait borçların İcra İflas Kanunu hükümleri gereği işlemlerin başlatılmasının talep edildiğini, Bursa 2. İdare Mahkemesi 03.09.2020 Tarihli kararı ile dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verdiğini, bu nedenle davacı tarafın derdestlik itirazının mesnetsiz olduğunu, ... Gıda ve Turizm Mobilya ve Dekorasyon San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 02.03.2015 tarih 72 sayılı dilekçesine istinaden Temizlik İşleri Müdürlüğümüz ile evsel katı atık toplama sözleşmesi yapıldığını, söz konusu firma ile 2015 yılına ait sözleşmede 13/01/2015 tarih ve 7 Karar Nolu Meclis Kararma istinaden 1 adet konteyner alım bedeli 30 TL üzerinden, 2 adet konteyner haftada 3 kere toplam 12 sefer alınmak üzere aylık tutarı 720,00 TL olarak belirlendiğini, mevcut sözleşme 02/03/2015-31/12/2015 tarihleri arasında imzalandığını, sözleşmenin 4. Maddesinin c bendinde bahsedilen "Sözleşme, bitim tarihinden 1 ay önce taraflardan herhangi biri sözleşmeyi iptal etmemesi halinde yeni Meclis tarifesi üzerinden 1 yıl uzar." ibaresine istinaden herhangi bir iptal talebi olmadığı İçin 2016- 2017-2018 Yılları Meclis tarifeleri üzerinden güncellenerek devam ettiğini, güncellemeler ile ilgili her yıl sonunda İlçe genelinde bulunan işletmelere bilgilendirme yazısı yazılmış olup tutanakla teslim edilmiştir. 18.04.2019 tarih D.2947 nolu söz konusu firmanın dilekçesine istinaden mevcut sözleşme 2 konteyner toplam 4 sefer alınmak üzere aylık tutarı 440,00 TL olarak güncellendiğini, itiraz dilekçesinin 5. maddesine belirtilen; işletmelerden çıkan katı atıkların ücretlendirilmesi 27.10.2010 tarih ve 27742 sayılı Resmi Gazetemde yayımlanarak yürürlüğe giren “ Atık su Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğinin” 18. maddesine uyarınca Orhangazi Belediye Meclisi’nin 13/01/2015 tarih ve 7 NoTu Kararı gereğince belirlenmiş olup her yıl Meclis Kararı İle güncellendiğini, söz konusu firma ile yapılan sözleşmeler ile 13/01/2015 tarihli 7 No’lu Meclis Kararının ekte sunulduğunu, Mali Hizmetler Müdürlüğü 12.08.2020 tarih ve E.7688 sayılı yazılan ile; Belediyemiz Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve Mali Hizmetler Müdürlüğü’ne gönderilen yazı ekinde sundukları belgelere istinaden Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından bahse konu firmaya 2018 yılında konteyner bedeli 50.00TL'den 2 adet konteyner sayısıyla ayda 12 sefer olmak üzere aylık 1.200.00TL Evsel Katı Atık tahakkukları girilmiş olup, konu ile ilgili talep edilen belgeler yazımız ekinde gönderildiğini, davalı taraf ile ile imzalanan 02.03.2015 Tarihli sözleşmenin 4. Maddesinin d bendinde çöp bedelinin aylık ödenmediği takdirde 6183 sayılı Yasa gereklikleri uygulanacaktır hükmü yer aldığını, söz konusu sözleşme davalı şirket tarafından imzalandığını, sözleşme hükümlerinin tarafları bağlamadığını, davalı tarafından ödeme emrinin tebliğinden sonra yasal süresi içersinde asıl alacak ve yasal faize itiraz edildiğini, davalının itirazı ile takip durduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile haksız olarak asıl alacağa ve faizine dair yapılan İtirazın iptaline, asıl alacağa ve İşlemiş faizi ile birlikte Orhangazi İcra Müdürlüğü'nün 2020/930 E. sayılı icra takibinin devamına, alacağın % 20 'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına ve yargılama giderinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Orhangazi İcra Müdürlüğü'nün 2020/930 sayılı icra dosyasına konu alacak daha önce davacı tarafından ... Mali Hizmetler Müdürlüğünce müvekkil şirket aleyhine 09.10.2019 tarih 2019/79652 no.lu ödeme emri düzenlenerek gönderildiğini, bu nedenle derdestlik itirazında bulunduklarını, zira; Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından gönderilen ödeme emrine müvekkili şirketin süresinde itiraz ederek Bursa 2.İdare Mahkemesinin 2019/170 esasına kayıtlı dosyası ile yürütmeyi durdurma talepli dava açığını, iş bu davanın konusu icra takibi yapıldığında aynı alacak hakkında ... Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından girişilen 09.10.2019 tarih 2019/79652 no.lu ödeme emrini içeren takibe, davalı müvekkilin yaptığı itiraz üzerine açılan Bursa 2.İdare Mahkemesindeki dava henüz karara bağlanmamış olup davanın derdest olduğunu, davacının Bursa 2.İdare Mahkemesinin 2019/170 esasına kayıtlı dosyası ile görülen yargılamanın sonucunu beklemeden yani verilen kararı ve kesinleşmesini beklemeden iş bu davanın konusu olan Orhangazi İcra Müdürlüğünün 2020/930 sayılı icra dosyasına aynı alacağı konu ettiğini, itirazın iptaline ilişkin mahkemenini yetkili olmadığı yetkili mahkememizin Bursa Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle orhangazi 1.asliye hukuk mahkemesi yetkisizdir. Bursa 2.İdare Mahkemesinin 2019/170 esasına kayıtlı dosyası ile davacı aleyhine önce yürütmeyi durdurma kararı verildiğini, daha sonra davanın kabulü ile ödeme emrinin iptaline karar verildiğini, davacının alacaklı olarak dayandığı sözleşmelerde yetkili mahkemenin Bursa İcra Müdürlükleri ile mahkemelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığını, alacaklı olduğu iddiasında bulunan belediye yıllara göre talep ettiği atıkların toplanması hizmet bedelini keyfi olarak belirlediğini, bu yıllara ilişkin sadece iki sözleşme ile 2015 yılı ve 2018 yılına ait sözleşmeler dayanak yapıldığını, kaldı ki 2018 yılına ilişkin hizmet bedeli 2018 yılına ait sözleşmeye göre 440 TL olarak belirlenmiş olmasına karşın diğer ekli belgede 1200 TL sı olarak belirtildiğini, Belediyenin tek taraflı olarak ödeme emrine ek yapılan belgede 2015 yılında 720 TL olan hizmet bedelini 2016 yılında 840 TL., 2017 yılında 960 TL, 2018 yılında 1200 TL ve 2019 yılında 1320 TL bedel olarak belirlediğini, 18.04.2018 tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilen sözleşme ile 2 adet konteyner ile ayda 4 sefer yapılması karşılığı 440 TL olması kararlaştırıldığını, bu nedenle 2016-2017-2018 ve 2019 yılı aylık olarak tahakkuk ettirildiği anlaşılan alacağın, belirlenmesi bakımından hukuki dayanaktan yoksun ve alacağın fahiş olduğu düşüncesinde olduklarını, hesaplamanın hangi esas ve yönteme ya da yönetmeliğe dayandırıldığı da belirsiz olduğunu, kaldı ki sözleşmede hangi usul ve yönteme göre hizmet bedelinin arttırılacağı yada belirleneceği sözleşmede yer almamaktadır. Sözleşmenin bu husus belirtilmeden düzenlenmesi hizmet alanın sözleşme bedeli arttırıldığında bedelini bilme hakkını elinden aldığını, alacaklı tarafından ödeme emrinde 6183 sayılı yasa hükümleri gereği % 19.20 oranında faiz talep edilmektedir bu talep de hukuka aykırı olduğunu, Orhangazi Belediyesi sözleşmeye dayalı olarak verdiği hizmeti faturalandırmamış ödeme yeri belirlemediğini ve müvekkil şirkete tebliğ etmediğini ve temerrüt oluşturmadığını, bu nedenle sadece tek taraflı ve hukuki dayanağı olmayan fahiş faiz oranı ile ödeme emrine konu edilerek borcu tahsili yoluna gidilmesini kabul etmediklerini,müvekkil şirketin , davaya konu alacağı kamu kurumu ile uzlaşarak aradaki çekişmeyi sonlandırma istemiş ve yapılandırmak istediğini, dava dilekçesinin kendisine tebliğden önce müvekkil şirket, 16.12.2020 tarihinden önce 10.12.2020 tarihinde ... ile takibe konu borcu yapılandırdığını, müvekkil şirketin bu yapılandırma tasarrufu ile müvekkil aleyhine açılan davanın müvekkiline tebliğ edilmeden konusuz kaldığını, bu nedenlerle haksız davanın reddine yargılama giderlerinin ve vekil ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Orhangazi İcra Müdürlüğünün 2020/930 Esas sayılı sayılı icra takip dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı tarafından atıkların toplanmasına dair hizmet bedellerine dayalı olarak 15/06/2020 tarihinde ilamsız takip talebinde bulunmuştur. İcra Dairesi tarafından davalı borçluya ilamsız takiplerde ödeme emri 25/06/2020 tarihinde tebliğ edilmiş ve davalı tarafından yasal süre içinde 01/07/2020 tarihinde borca itiraz etmiştir.
İşbu eldeki dosya Orhangazi 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16/06/2021 tarihli, 2020/406 Esas ve 2021/291 Karar sayılı yetkisizlik kararı ile mahkememize gönderilmiştir.
Bilindiği üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde mutlak ticari davalar: [(1) Her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları (Ek ibare: 26/06/2012-6335 S.K./1. m.) ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;,
a) Bu Kanunda,
b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinde,
c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580. maddelerinde,
d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,
e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,
f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava (Ek ibare: 26/06/2012 - 6335 s. K. 1. m.) ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır] şeklinde düzenlenmiştir.
Bunun yanında, TTK'nın 21. maddesi gereğince her iki tarafın tacir olması ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan davalar, taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgili olması kaydıyla Borçlar Kanununun havale hakkındaki 457 - 462 ve vedia hakkındaki 463 - 482. maddelerinde düzenlenen hususlardan doğan nispî nitelikteki ticari davalar yönünden de ticaret mahkemesi görevlidir.
Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu Kanundan doğan hukuk "davalarının" ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan "davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.
O halde somut olayda yukarıdaki açıklamalar ışığında, davacı tarafından evsel katı atık toplama hizmetinden kaynaklanan icra takibi yoluyla alacağı olduğunun ileri sürüldüğü anlaşılmakla, davacının Belediye olup tacir olmadığı ve Belediyenin yapmış olduğu bütün iş ve işlemlerde kamu yararı gözetildiği, ticari işletmeyi ilgilendirmediğinden nispi ticari dava olmadığı gibi eldeki davanın itirazın iptali, alacak davası olduğu yukarıda sayılan mutlak ticari davalardan da olmadığı anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine ve HMK 114 ve 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, dosyanın görevli ve yetkili Bursa Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın görev, dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, BURSA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN görevli olduğuna,
2-HMKnun 20 maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde talep halinde dosyanın Bursa Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, talep olmadığı takdirde dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine,
3-HMK'nın 331. Maddesine göre yargılamanın görevli mahkemede devam etmesi halinde yargılama giderlerin görevli Bursa Asliye Hukuk Mahkemesince taktirine, yargılamanın görevli mahkeme de devam etmediği taktirde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden yargılama giderlerinin tespiti ve hükmedilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/01/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.