T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/821 Esas
KARAR NO: 2022/212
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 24/09/2021
KARAR TARİHİ: 03/03/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 13/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili şirkete ait Tatkavaklı Mah. Yalıntaş Sk. No:51 Mustafakemalpaşa/Bursa adresindeki ticari işletmede 15.10.2020 tarihinde bilinmeyen bir nedenden çıkan yangına itfaiye ekiplerince müdahale edildiğini; ancak işletmenin büyük bölümünün yok olması engellenemediğini, Akabinde müvekkili tarafından ticari defterlerin, faturaların, vergiye esas belgelerin ve sair belge ve evrakların başkaca adreste saklanması sebebiyle zayi olmadığı düşünülmüş; ancak 20.09.2021 tarihinde yapılan araştırma neticesinde ilgili belge ve evrakların bulunduğu düşünülen adreste olmadığı ve yangın sonucu zayi olduğu fark edildiğini, Somut olayda her ne kadar yangın tarihinden bu yana maddede belirtilen 15 günü aşkın süre geçmiş olsa da madde lafzından da anlaşılacağı üzere buradaki hak düşürücü süre olay tarihinden itibaren değil ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespit edildiği tarihten başladığını, zayi olmuş resmi evrak, defter, fatura ve belgelerin zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
KANITLAR:
Yangın Raporu, tanık beyanı, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememizce tanıkların dinlenilmesine karar verilmiştir.
Davacı tanığı ... duruşmada " ben Ömer Bedir'e ait şahıs şirketinin muhasebe müdürü olarak görev yapmaktayım, davacı şirket ile binalarımız yan yanadır, 15/10/2020 tarihinde gece saat 04:00 sularında elektrik kontağından yangın meydana geldi, iki konteynır binası ve çatı katları yanarak komple kullanılamaz hale geldi, davacı şirketin müdürü olan Murat Bedir benim işverenemin abisidir, 55 yaş üstü olduğu için pandemi döneminde yoğun bir ticaret faaliyetinde bulunamadı, yangından sonra binanın kullanılamaz hale geldiğini ben bildirdim kendisine, yangından 20-25 gün sonra kendisi covit hastalığına yakalandı, 6-7 ay şirkette faaliyette bulunamadı, beni telefonla arayarak; bizden yangından sonra kurtarılan muhasebe evrakı olup olmadığını sordu, kendisi bize vergi dairesinden bilgisine başvurulmak maksadıyla bir evrak istendiğini, bu evrakların sağlam olup olmadığını öğrenmek istediğini söyledi, biz de hiçbir evrağın kurtarılamadığını kendisine söyledik, davacının şirketi 2019 yılından itibaren aktif olarak pek çalışmıyordu, binada aktif olarak çalışan personeli yoktu, kendisi de beyanda belirttiğim gibi evden idare ediyordu, bir tane gece bekçisi vardı, yangın raporundaki beyanı ben verdim, ama ben davacı şirketim yetkilisi ya da çalışanı değilim, benim beyanımdaki kasıt muhasebesel evrakların yandığı hususunda idi, hangi evrakların yandığını detaylı olarak bilemem, Davacı şirketin yetkilisi olan Murat Bedir kronik rahatsızlığı olduğu için pandemi döneminde genelde evde bulunurdu. Yangından yaklaşık bir yıl sonra yukarıda beyanımda geçen telefon konuşmasını yaptık, bu konuşma 2021 9. Ay ya da 10. Ayda geçmiştir, bildiklerim bundan ibarettir," şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.
Belgelerin saklanması ve saklama süresi başlıklı TTK'nun 82.maddesinin 7.fıkrası " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebi ile ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
6102 sayılı TTK 82/7 maddesinde, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin maddede öngörülen hallerde ziyaı halinde zayi belgesi verileceği düzenlenmiş, aynı maddenin 82/1-d maddesinde de, 64. maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgelerin, tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olduğu öngörülmüş, yasa'nın 64/1 maddesinde de defter tutma yükümlülüğüne ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.
TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca açılan iş bu davada davacı yan, saklamakla yükümlü olduğu ticari belgelerin saklanmasında gerekli özen ve duyarlılığı gösterdiği halde belgelerin zayi olduğunu usulüne uygun delillerle ispatlamakla yükümlüdür.
Dava konusu ticari defterler, TTK'nun 82/7 maddesinde ifade edilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgeler niteliğinde olup, zayi olduğu iddia edilen bu belgelerin olay tarihinde muhafaza edildiği işyerinin yanması sonucu söz konusu belgelerin zarar gördüğü ve tamamen kullanılmaz halde geldiği dosya kapsamıyla anlaşılmıştır., Bu nedenle davacı ...'ne ait 2009-2019 yılları yevmiye, defteri kebir, envanter defterlerinin TTK'nın 82/7 maddesi gereğince zayi olduklarının tespitine karar verilmiştir.
Dava dilekçesinde mal alış faturaları, masraf faturaları, satış faturaları, tahsilat makbuzları, tediye makbuzları, sözleşmeler, personel dosyaları, özlük dosyaları vs. hakkında da zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de, anılan talepler somutlaştırılmamış olup bu talepler yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, Talep edenin 2009-2019 yıllarına ait yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterlerinin zayi nedeniyle İPTALİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 80,70-TL harçtan peşin alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40-TL harcın davacıdan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.03/03/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.