T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/864 Esas - 2023/1329
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/864
KARAR NO: 2023/1329
BAŞKAN: ...
ÜYE:...
ÜYE: ...
KATİP:...
DAVACI :... - ....
VEKİLİ:Av. ... - [16498-94985-....] UETS
DAVALI:S.S. ... EVLERİ KONUT YAPI KOOPERATİFİ - ... [25939-98537-....] UETS
VEKİLİ: Av. ... - Sakarya Mah. Uluyol Karasu Apt. No:61 K:3 D:3 Osmangazi/ BURSA
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 07/10/2021
KARAR TARİHİ: 20/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, davalı Kooperatifte C7 ve G9 numaralı dairelerin sahibi olarak kooperatif üyesi olduğunu, davalı Kooperatif Genel Kurulu tarafından 04.07.2021 tarihli Olağan Genel Kurul toplantısında üyelik vecibelerinin yerine getirilmediğinden bahisle müvekkilinin kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına karar verildiğini, davalının göndermiş olduğu ihtarlarda bildirilen aidat borcu ve gecikme cezası tutarlarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin 22.07.2019 tarihinde G9 numaralı daireden kaynaklanan aidat borcu için 191.750,00 TL ve C7 numaralı daireden kaynaklanan aidat borcu için ise 91.535,00 TL kooperatife ödeme yapmış olduğunu, davalının bildirdiği borç miktarının gerçeği yansıtmaması, hesaplamalarda fahiş hatalar bulunması sebebiyle yönetim tarafından 1163 Sayılı Kanunun 16 ve 27. maddesi hükümlerine uygun olarak temerrüde düşürülmeden genel kurulca üyelikten çıkarılma kararı verilmiş olduğunu, kanunda ve ana sözleşmede belirtilen şartlara uyulmadan üyelikten çıkarılma kararı alındığından usul ve yasaya aykırı kararın iptalinin gerektiğini, müvekkili hakkında davalı Kooperatif Genel Kurulunun 04.07.2021 tarihli üyelikten çıkarma kararının iptalini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Açılan davayı kabul etmediklerini, davacının kısmi ödemeye ilişkin olarak sunduğu malen kayıdıyla düzenlenen 191.750.00 TL ve 91.535,00 TL bedelli senetlerin ödeme olarak kabul edilemeyeceği, yine seri ve sıra numarası olmayan tek imzalı tahsilat makbuzlarının, kooperatifin çift imzayla temsil edileceğinden geçersiz olduğunu, kooperatif muhasebesine teslim edileceği belirtilmiş ise de; kooperatif muhasebesine veya yetkililerine, teslim edilmiş bir senet - tahsilat makbuzu ve ödenmiş bir üyelik aidat bedelinin olmadığını, C-7 ve G-9 daireler için, kooperatife tek kuruş ödenmediğini, ihtar ve ekindeki borç miktarlarının doğru olduğunu, kooperatif muhasebesinin vergi yasaları ve ticaret kanunu yasalarına uygun olduğunu, kısmi ödeme savunmasıyla açılan davanın kötü niyetli olduğunu, sunulan belgelerin ileride evrakta sahtekarlık suçu oluşturabilecek hususlar içermekte olduğunu, bu hususta yasal haklarının saklı olduğunu, davanın reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraftan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
Tahsilat makbuzları, ihtarname, davalı kooperatif kayıtları, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, davacının üyelikten ihracına ilişkin 04/07/2021 tarihli genel kurul kararının iptalinin gerekip gerekmediği hususuna ilişkindir.
Mahkememizce davacı tanıklarının dinlenilmesine karar verilmiştir.
Davacı tanığı ...duruşmadaki beyanında; " ben davalı kooperatifte önceki dönem kooperatif başkanı olarak görev yaptım, davacı davalı kooperatifin müteahhittidir, aynı zamanda davalı kooperatifin de üyesidir, davacı kooperatif aidat borçlarının hiçbirini ödememiştir, bana göstermiş olduğunuz 22/07/2019 tarihli Tutanak başlıklı belge bana aittir, ancak bu belgenin içeriğine geçmeden önce süreci anlatmak istiyorum, az öncede belirttiğim gibi davacı hem kooperatifin müteahhiti hem de ortağıdır, kooperatif üyelerinden Mehmet Yenen, Metin Kurt, ... aynı zamanda müetahhitinde taşeronuydu, bu şahısların müteahhitten alacakları nedeniyle kooperatife olan borçlarının silinmesi için avukatım Meysun Güler'in ofisinde bir araya geldik, burada ben kooperatif adına tek başına toplantıda hazır bulundum, ancak toplantı sırasında da hazır olanlara benim tek başına imza yetkim olmadığını söyledim, buna rağmen bana baskı yapılarak hazırlanmış senetleri sen imzala biz diğer kooperatif yetkilisine imzalatırız diye baskı yaptılar, bunun üzerine ben imzaladım, bu senetlerin fotokopileri çekildi, aradan 1-2 dk geçmeden avukatım bu senetlerin asıllarını yırttı bana da tek imza ile senet ciro edilemez bu şekilde mahsuplaşma olmaz bu nedenle yırttım, gerekirse sen makbuz verirsin dedi, daha sonra kooperatif genel kurul toplantılarında aidat yatırmayan üyelerin yatırması için kararlar alınırdı, davacının müteahhiti olduğu havuz işini yapmaması telefonlarıma çıkmaması, çıktığında da sürekli oyalayıcı beyanlarda bulunması nedeniyle havuz işini yönetim olarak ... isimli şahsa verdik, ancak davacı bizi belediyeye şikayet edip havuzu yıktırmakla tehdit etti, havuzun inşaatına başlandığı için inşaatın o şekilde kalması can güvenliği açısından tehlikeli olduğu için kendisine hiçbir hükmü olmadığını söylediğim 22/07/2019 tarihli tutanak ve şuan davacı tarafça ibraz edilen 22/07/2019 tarihli 191.750,00-TL bedelli ve 91.535,00-TL bedelli iki adet tahsilat makbuzu düzenledim, davacı bana tutanağı tuttururken akrabaları olan ..., ... ve ... için de tutanak düzenlememiz ve tahsilat makbuzu düzenlememi isteyip bu konuda zorladığı için tutanak ve tahsilat makbuzlarını düzenledim, ancak ben tek imza ile bunların geçersiz olacağını kendilerine söyledim, onlarda kabul ederek aldılar" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.
Davacı tanığı ... beyanında; " ben davalı kooperatifin inşaatında havuzun taşeronu olarak çalıştım, inşaat devam etmekte iken davacı ... bizi inşaatın durdurmakla tehdit etti hatta belediyeyi çağırarak havuz inşaatını mühürletti, mühürletmenin sebebi kooperatif ile ... arasındaki davalardı, bunun üzerine benim havuz mahallinde bulunan keresteler telef olmasın diye zarar etmeyeyim diye ... beyi aradım, ... beyin mahsuplaşma olmazsa havuzu açtırmayacağını söylediğini söyleyerek kendisinden mahsuplaşma yapmasını rica ettim, bunun üzerine ... bey ile bir araya gelerek bana göstermiş olduğunuz 22/07/2019 tarihli tutanağı imzaladık, bunun üzerine ben havuzun kaba inşaatını tamamladım, kerestelerimiz alıp iş mahallinden ayrıldım, ben davacının davalı kooperatife borcunun olup olmadığını bilmem, sadece kendi aralarında alacak borç konuştuklarını biliyorum, havuzun imalat işini ben davacı ...'dan almıştım, ancak ... işi bırakınca ben kooperatifin yeni yönetiminden işi aldım, yaptığım havuzun imalat bedellerinin tamamını kooperatiften aldım," şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Mahkememizce davalı kooperatif kayıtları üzerinde 1 SMMM ve 1 Kooperatifler Hukuku konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor aldırılmasına karar verilmiş, alınan 12/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Borç alacak ilişkisinin net olarak kesinleşebilmesi için davacı verdiğini iddia ettiği senetlerin okunur birer fotokopisinin dosyaya sunması gerektiğini, ayrıca 04 Mayıs 2019 tarihinde ödenmesi gereken senetlerin ödendiğini gösteren banka kayıtlarının da dosyaya ibrazının gerektiğini, bu belgelerin ibraz edilip edilmemesine göre taraflarınca kesin kanaat bildirecek ek rapor tanzim edileceği bildirilmiştir.
Mahkememizce dosyanın önceki bilirkişiye tevdi ile davacı vekilinin itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, aldırılan 16/12/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacı vekilinin itiraz dilekçesine daha önce dosyaya eklediği evrakların aynısını eklemiş olduğunu, yeni bir evrak eklenmediğini, dolayısıyla kök raporda ifade ettikleri görüşlerinin aynı olduğunu, davacı vekilinin senetlerin aslının kooperatif tarafından teslim alındığını belirtiğini, ifadelerine göre senetler önce kooperatife aidat borçları karşılığında verilmiş
daha sonra davacının sahip olduğu Mimarlık 2000 şirketinin kooperatiften olan alacakları karşılığında mahsup edilmiş olduğunu, bu mahsuplaşmanın sonucunda davacının borcunun kalmamış olduğu, senetlerin kooperatife teslim edilmiş olduğunu, öncelikle davacı tarafın senetleri neden kooperatife teslim ettiğini izah etmesi gerektiğini, borcun karşılıklı mahsuplaşmayla ödendiyse bonoların geri alınması gerekirken hala alacaklı kooperatifte kalmasının ticaretin doğasına aykırı olduğu, senetlerin davacı tarafından nakden
ödendiğine dair bir iddia ileri sürülmediğine göre banka dekontunun olmadığı, elden nakit ödemede yapılmadığı, bu beyanlara göre tahsilat makbuzunun da olmamasının gerektiğini, ancak bu mahsubun muhasebesel olarak defterlere kaydedilmesi için karşılıklı makbuz kesilmesinin gerektiği, sadece kooperatifin değil davacının sahip olduğu Mimarlık 2000 firmasının da mahsuplaşma tutarı kadar kooperatife makbuz vermesinin gerektiği, 04.01.2019 tarihinde verildiği iddia edilen 04.05.2019 tarihli senetlerde kaşe ve imzanın olmadığı ve bu makbuzların herhangi bir geçerliliğinin bulunmadığı tespit ve kanaatinde oldukları, bu tarihte senetlerin alındığına dair defterlerde bir tahsilat kaydının da bulunmadığı, ayrıca senetler için tahsilat makbuzunun senetlerin verildiği düzenlenme tarihinde hazırlanması gerektiği, vade tarihinde senet için makbuzun düzenlenemeyeceği, mahsuplaşma makbuzlarına bakıldığında tahsilat makbuzu tarihinin 22.07.2019 tarihi olduğu, yani senetlerin 04.05.2019 ödeme tarihinden yaklaşık 3 ay sonrasına ait düzenlenmiş bir makbuz olduğu, sonuç olarak bono aslının kooperatif elinde bulunmakla kök rapordaki görüşlerinde bir değişiklik bulunmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile davalı kooperatif defter ve kayıtlarıyla alacak temliki yaptığını iddia eden Mimarlık 2000 şirketine ait defterlerin incelenmek suretiyle taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirmek suretiyle davalıya kooperatif alacağı için gönderilen ihtarname tarihlerinde davalının ihtarnamede gönderilen miktar kadar kooperatife borçlu olup olmadığının, bir başka deyişle ihtarnamedeki alacağın tam olup olmadığı hususunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, aldırılan 08/05/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; Kök raporda senetlerin okunabilir bir örneği ile ödendiğine dair banka makbuzlarının dosyaya ibrazının gerektiğinin bildirildiği, vekilin itiraz dilekçesine daha önce dosyaya eklediği evrakların aynısını eklediğini, yeni bir evrak eklemediğini, dava dışı Mimarlık 2000 şirketi 2014-2019 yılları arası yevmiye ve defter-i kebirler ibraz edildiği, ibraz edilen defterlerin tümünün yasal süreleri içinde açılış tasdikleri yevmiye defterlerinin kapanış tasdikleri de yasal süreleri içinde yaptırıldığı, davalı 2016-2019 yılları arası yevmiye ve defter-i kebirler ibraz edildiği, ibraz edilen defterlerin tümünün yasal süreleri içinde açılış tasdikleri tüm yılların yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin de yasal süreleri içinde yaptırıldığı, defterlerin birbirleri ile uyumlu olup muhasebe ilkeleri ve tek düzen hesap planına uygun tutulmuş olduğu, senetlerin verildiği iddia edilen 2019 yılında senetlerle ilgili herhangi bir kayıt bulunmadığı, davalı kooperatife Mimarlık 2000 firması tarafından verilen 91.535-TL ve 191.750,00-TL tutarlı senetler davalı kooperatif defterlerinde kayıtlı olmadığı, bunun gibi aynı mimarlık firması tarafından kooperatife teslim edilen Mehmet Yenen cirolu 151.450,00-TL tutarlı senet ile 24.975,00-TL tutarlı ... cirolu senetlerin kooperatif defter kayıtlarında yer aldığı, borçlusunun ... alacaklısının kooperatif olduğu 2 senet alındığı tarih itibari ile kooperatif defterlerinde kaydedilmiş olması gerektiği fakat bu kaydın bulunmadığı, söz konusu iki senedin iddialara göre kooperatifin modern 2000 firmasına olan borçlarına mahsuben cirolanarak mahsuben verilmiş olduğu, bu mahsuplaşma işleminin de defterlere kaydedilmediği, kooperatif defter kayıtlarına göre ihtarnamenin yollandığı tarihte 120.785,02-TL aidat borcu bulunduğu, 34.656,20-TL olarak görülen faiz giderleri yıllık % 2 üzerinden hesaplanmış olduğu, % 1.5 olarak hesaplandığında 25.992,15-TL toplam borç miktarının da 146.777,17-TL olmasının gerektiği, aynı şekilde G9 daire için 220.200,01-TL aidat borcu bulunduğu, 66.469,01-TL faiz ile birlikte 286.669,02-TL borç için ihtarname çekildiği, faizleri yeniden hesaplandığında 49.851,75-TL toplam borcun da 270.051,76-TL olması gerektiği, dosyada deliller arasında bulunan 22.07.2019 tarihli bir tutanakta yazılı olan bilgilere göre ...'nın kooperatife teslim edildiği iddia edilen 2 adet senedin başka kişilere ait senetlerle birlikte havuz taşeronu ...’e kooperatif başkanı ...tarafından kanalizasyon işleri bitimine kadar teminat olarak teslim edilmiş olduğu, bütün bunların birlikte değerlendirmesi neticesinde 04.05.2019 tarihinde düzenlenen 05.05.2019 vade tarihli iki senedin kooperatif kayıtlarında yer almaması göz ardı edildiğinde bile hem 04.05.2019 tarihinde makbuzla hem de 22.07.2019 tarihinde yine makbuzla kooperatife nasıl 2 kere teslim edildiğinin davacı vekilince açıklanmasının gerektiği, aynı şekilde 05.05.2019 tarihinde modern 2000 firmasına ciro edilip düzenlenen makbuzlara
göre o firmaya kooperatifin borcu karşılığında teslim edildiği gibi bir kere de 22.07.2019 tarihinde yine makbuz karşılığında Mimarlık 2000 firmasına borca karşılık teslim edildiğinin
yine davacı vekili tarafından izah edilmesi gerektiği, aynı tarihte mahkemeye delil olarak sunulan bir tutanakla da yine bu iki senedin nasıl olupta havuz taşeronuna emanet olarak teslim edildiğinin de izahının gerektiği, dolayısıyla önceki raporlardaki görüşlerinde herhangi bir değişiklik bulunmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile taraf vekillerinin kök raporda talep doğrultusundaki açıklamalar dikkate alınarak ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, aldırılan 19/09/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; Senet düzenlenip aidat borcuna karşılık kooperatife teslim edilmiştir denildiğini, makbuzlarda kooperatif adına tek imza olduğu, bu konuda nihai kanaatin sayın mahkemenin olduğu,,düzenlenme ve vade tarihi aynı olduğu, bunun davacı tarafından izah edilmesinin gerektiği,kooperatife borçlarının ödenmesi için davacı tarafından verilen senetlerin kooperatifin borçlarına karşılık davacının sahibi olduğu mimarlık 2000 firmasına verildiği ifade edilmekte olduğu ancak ne kooperatif kayıtlarında ne de mimarlık 2000 defter kayıtlarında bununla ilgili olarak defterlerde işlenmiş bir madde olmadığı, böyle bir işlem varsa öncelikle kooperatifin defterlerinde davacının borcunun silinip
mimarlık 2000 e olan borçlardan da bu iki senet tutarının düşülmesi, mimarlık 2000 defterlerinde de kooperatiften olan alacak tutarından bu 2 senet tutarının düşülmesinin
gerektiği, dosyaya Mimarlık 2000 tarafından kesilen makbuzlar sunulduğuna göre bu kaydın mutlaka yapılmış olması gerektiği, 22.07.2019 tarihinde ödeme tarihi 04.05.2019 olan senetlerin ya ödenmiş ya da protesto olmuş olmasının gerektiği, ne ödemeyle ilgili ödenmediyse ne de protesto edildiğine dair hiçbir belgenin dosyada olmadığı, kök raporda senetlerin ödendiğine dair banka makbuzlarının dosyaya ibrazının gerektiğinin bildirilmiş olduğu, sayın vekilin itiraz dilekçesine daha önce dosyaya eklediği evrakların aynısını eklediği, yeni bir
evrak eklenmediği, dolayısıyla önceki raporlardaki görüşlerinde herhangi bir değişiklik bulunmadığı bildirilmiştir. Dava,davacının üyelikten ihracına ilişkin olarak alınan 04/07/2021 tarihli genel kurul kararının iptaline ilişkindir. Davacı kendisine gönderilen ihtarnamelerdeki borcunun olmadığını, kendisinin hem kooperatif üyesi olduğunu hem de kooperatifin bir kısım işlerini yaptığını, yaptığı işlerin karşılığı olarak davalı kooperatiften almış olduğu 91.535-TL ve 191.750,00-TL tutarlı senetleri yine kendisinin kooperatife aidat borcunun karşılığı olarak davalı kooperatif verdiğini iddia etmiş ise de gerek kooperatif gerekse davacıya ait Mimarlık 2000 şirketinin defterlerinden bu beyanlarını doğrulayıcı kayıtlar olmadığından bu beyanlara itibar edilmemiştir. Davalı kooperatif çift imzayla temsil edildiğinden kooperatif başkanı ...tarafından tek imzayla verilen tahsilat makbuzlarının da hukuki bir hükmü yoktur.
Bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada, ihtarname tarihi itibarıyla davacının C7 numaralı daire için 120.785,02 TL aidat, 25.992,15 TL işlemiş faiz borcu olmak üzere toplam 146.777,17 TL, G9 numaralı daire içinse 220.200,01 TL aidat borcu, 49.851,75 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 270.051,76 TL borcunun olduğu anlaşılmıştır.
Davacının dava dilekçesindeki iddiası, yukarıda açıklandığı şekilde senetlerle borcunu ödediği yönündedir.Ancak sonradan sunmuş olduğu dilekçelerle birinci ve ikinci ihtarların usulsüz olduğunu ileri sürerek iddiasın genişletmiştir.Davalı taraf iddianın genişletilmesine muvafakat etmemiştir.Bu nedenle davacının ihtarların usulsüz olması nedeniyle kararın iptali gerektiğine ilişkin iddiası ,iddianın genişletilmesi mahiyetinde olduğundan bu yönde inceleme yapılmamıştır.
HÜ K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55- TL harcın davacıdan tahsiline,
3-Davalı vekili yararına ölçümlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 100,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 20/12/2023
Başkan ....
¸e-imzalıdır.
Üye ....
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Katip ...
¸e-imzalıdır.