T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/916 Esas - 2023/656
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/916 Esas
KARAR NO: 2023/656
HAKİM: ..
KATİP: ......
DAVACI : ... - ...... Süleymaniye Mah. Koyuncu Sk. No:11C İç Kapı No:3 İnegöl/ BURSA
VEKİLİ: Av. ....... - [16296-92779-......] UETS
DAVALI : ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...... [25949-79677-.....] UETS
VEKİLLERİ: Av. .......- Maslak Mah. Büyükdere Cad. Spıne Tower No:, D:243, 34450 Sariyer İstanbul Sarıyer/ İSTANBUL
Av. ...... - [16700-07969-.....] UETS
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 19/10/2021
KARAR TARİHİ: 15/06/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesini özetle ; müvekkilin değer kaybı tazminatı için gerekli belgelerle birlikte davalıya yaptığı başvuru tarihinin öğrenilmesi için mahkemenizce davalı sigorta şirketinden kaza dosyasının istenilmesini talep ediyoruz. Zira 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca, müvekkilin davalı sigorta şirketine talepte bulunduğu ve bu talebin sigorta şirketinin merkez veya şubelerinden birine iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde müvekkile hak sahibi olduğu tutarın ödenmesi gerekmektedir. Çünkü başvurunun merkez veya şubeye iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü geçtikten sonra müvekkile ödenmeyen değer kaybı tazminatı bakımından davalı sigorta şirketi temerrüde düşmüş olacaktır. Müvekkile ödenen 1.178,30 TL bedelin dışında gerçek uğradığı değer kaybı tazminatına işleyecek temerrüt faizinin tarihinin belirlenebilmesi için müvekkilin değer kaybı tazminatı için gerekli belgelerle birlikte davalıya yaptığı başvurunun merkez veya şubeye iletildiği tarihin öğrenilmesi gerekmektedir. Bu başvuru üzerine müvekkile davalı sigorta şirketi tarafından gönderilen SMS’te değer kaybı ekspertiz raporunun 25/03/2021 tarihi itibarıyle 2.344,00 TL olarak kapatıldığı ifade edilmiş daha sonra yapılan ekspertiz raporunda ise değer kaybının 1.178,00 TL olduğu belirtilmiş ve müvekkilin hesabına 1.178,00 TL yatırılmıştır. Müvekkil tarafından raporlar arasındaki miktar farkının nedeni sorulduğunda hesaplamanın 01/04/2020 tarihli değer kaybı formülasyonuna göre yapıldığı ve plastik aksam olan sağ ve sol arka çamurluğun hesaplamaya dahil edilmediği şeklinde müvekkile bilgi verildiğini davalı sigorta şirketinin vermiş olduğu bu cevap üzerine gerçek değer kaybının genel hükümlere göre hesaplanması ve tarafımıza ödenmesi talebini içeren İnegöl 6. Noterliği 21.06.2021 Tarih ve 8789 Yevmiye No'lu ihtarnamesi tarafımızca hazırlanmış ve davalı sigorta şirketine gönderilmiştir. Adı geçen ihtarname davalı sigorta şirketine 24.06.2021 tarihinde tebliğ edilmiş ancak davalı sigorta şirketi bu ihtarnamemize karşılık vermediğini bundan dolayı işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin ve arabuluculuk ücretinin davalıya YÜKLETİLMESİNE karar verilmesin talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesini özetle ; davaya konu kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde 81479065 numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 27.11.2020-2021 tarihleri arasında sigortalı olduğunu müvekkili şirketin Karayolları Trafik Kanunun Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi gereğince dava konusu zararlara ilişkin olarak sorumluluğu poliçe limiti (43.000,00 TL) ile sınırlı olup sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu poliçeye müstenit sorumluluğumuz poliçe limitiyle sınırlı olmakla beraber; masraf, vekâlet ücreti sorumluluğumuz da bu miktara isabet eden oranlarda olacağını kabul anlamına gelmemekle davacının öncelikle kusur ve zarar olgularını ispat etmesi gerekmektedir. Dava haksız fiile dayalı olup davacı tarafın sigortalımız araç sürücüsüne raci kusur ve zararı kanıtlayamaması halinde müvekkil şirketin sorumluluğundan söz edilemez. KTK. m.86 gereğince araç işleteninin ve sürücünün kusursuz olduğu hallerde sigortacının da tazminat ödeme yükümlülüğü olmayacağını müvekkili sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında ve ancak gerçek hasarı ödemekle yükümlüdür. Çünkü sigorta bir zenginleşme aracı olmayıp sigorta şirketinin, sigortalı aracın sebep olduğu riziko sebebiyle üçüncü kişilere ait mal veya bedeni zarardan ötürü poliçede gösterilen limit meblağın tamamını değil üçüncü kişilerin maruz kaldığı gerçek zarar miktarını araştırıp saptayarak ödemesi esas olduğunu dolaylı ve yansıma zararlar poliçe teminatı dışında olduğunu davanın öncelikle usulden reddine, aksi halde davanın esastan reddine, her halde yargılama gideri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.
Uyuşmazlık noktası, davacıya ait ... plakalı araç ile davalının ZMSS’si olduğu ... plakalı araç arasında 15/01/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur oranı ve davacının aracındaki değer kaybı miktarına dairdir.Dava konusu kazanın meydana geldiği mahalde 1 trafik, 1 makine mühendisi bilirkişi eşliğinde 31/03/2022 günü saat 14:00 itibariyle keşif yapılmasına karar verilmiştir.Mahkememizin 25.05.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; dosyadaki delil durumu ve yukarıdaki tespitler doğrultusunda, dava konusu trafik kazasının incelenmesi sonucunda; ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...' ün:Dava konusu trafik kazasının oluşumunda 2918 Sayılı K.T.K. nın " Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti ve Asli Kusur Sayılan Haller " başlıklı 84/h " Kavşaklarda Geçiş Önceliğine Uymama " maddesini ihlal ettiğinden 4 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğuna, ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...' nun: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda herhangi bir trafik kural ihlali yapmadığından (Atfı Kabil Kusuru) olmadığına, 15.01.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesi, dava konusu ... Plaka Nolu, Renault Cl1o Marka *VF15RO40H54849586* Şase Numaralı, 2016 Model, Dizel yakıtlı Yolcu Nakli- Hususi Otomobilin kazadan dolayı oluşan, Davacının aracındaki Değer Kaybı: 3.610,00 TL. dir. (Üç Bin Altı Yüz On Lira) kanaatine ulaşılmıştır.
Dosyanın bir makine müh bilirkişiye tevdi edilerek yargıtay içtihatları kapsamından rahiç bedele göre değer kaybı hesaplaması yapılarak ve davacının itirazları değerlendirilerek rapor düzenlenmesini istenilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizin 28/11/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ve sonuç olarak; Dava konusu ... plakalı , RENAULT marka, CLIO HB JOY 1.5 DCI 75 tipi , 2016 model aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri : 160.000.00 TL. ( yukarıda detaylı izah edilmiştir. ) Tamir ve onarımı tamamlandıktan sonra piyasa rayiç değeri : 148.000.00'TL * DEĞER KAYBI : 160.000.00 TL ( aracın olay tarihinden bir gün önceki piyasa rayiç değeri )148.000.00 TL ( tamir ve onarımı tamamlandıktan sonraki piyasa rayiç değeri ) & 12.000.00 TL ( on in lira ) değer kaybı mevcuttur. Dava konusu aracın tamir ve onarımı tamamlandıktan sonra rayiç değerini tespit etmek için , üç adet yerden fiyat araştırması yapıldığında 148.000.00'TL , 148.000.00TL ve 145.000.00 TL fiyat temin edilerek , 148.000.00 TL bedel uygun bulunmuştur. Dava konusu araç satılmak amacıyla pazara götürüldüğünde emsallerine göre 12.000.00 TL ( on il bin lira ) değer kaybı mevcut olup , davalı sigorta şirketince 1.178,00 TL ödeme yapıldığı ; 12.000,00 TL — 1.178,00 TL — 10.822,00 TL ( on bin sekiz yüz yirmi iki lira ) bakiye alacağının kaldığı yönündeki tespit ve kanaatine ulaşılmıştır.
Bursa BAM 13. HD nin 2021/1335 esas 2022/1162 karar, 2021/1267 esas 2022/1097 kararlarının açıkça vurgulandığı üzere aracın kaza önceki rayiç değeri ile kaza sonrası rayiç değerinin tespit edilerek hesaplama yapılmasına karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki trafik kazası 15/01/2021 tarihinde meydana geldiği anlaşılmakla Yargıtay yerleşik içtihatlarına ve Bursa BAM 13. HD nin 2021/1335 esas 2022/1162 karar, 2021/1267 esas 2022/1097 kararlarının açıkça vurgulandığı üzere" Araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki hasarlı halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekir." değer kaybının tespiti gereklidir.
O halde somut olayda, davacıya ait ... plakalı araç ile davalının ZMSS’si olduğu ... plakalı araç arasında 15/01/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, kaza sonrasında taraflarca düzenlenen kaza tutanağındaki tespitler doğrultusunda düzenlenmiş 25/05/2022 tarihli trafik bilirkişinin kusur raporuna göre davalının sigortacısı olduğu aracın bölünmüş yol kavşağına geldiğinde tali yol konumunda olduğuna dikkat ederek kavşakta ilk geçiş hakkına sahip davacının aracına yol vermesi gerekirken vermediğinden asli ve %100 kusurlu olduğundan bu raporun gerekçeli denetime açık olduğundan itibar etmek gerektiği, mahkememizce alınan değer kaybına yönelik 26/11/2022 tarihli makine mühendisi bilirkişi raporunda ... plakalı aracın kaza tarihi öncesinde piyasa rayiç değerinin araçtaki hasarın nedeniyle onarım nedeniyle aracın hasarının giderilmesinden sonra piyasa rayiç değerinin aracın orijinalliğinin bozulması sebebiyle 12.000 TL değer kaybının oluştuğu saptamasına yer verilmiştir.
Mahkememizce 26/11/2022 tarihli makine mühendisi bilirkişinin bu raporunun değer kaybı tazminatına yönelik saptamalarının gerekçeli denetime açık ve dosya kapsamına uygun bulunarak hükme esas almak gerekmiştir.
Dosya kapsamında düzenlenen 25/05/2022 tarihli makine mühendisi bilirkişinin değer kaybına yönelik saptamalarının yukarıda açıklandığı üzere Yargıtay ve İstinaf İlamında belirtildiği rayiç bedel yöntemine göre düzenlenmediğinden itibar edilmemiştir.
Diğer yandan Trafik Sigortası Genel Şartları'nın A.1. maddesi hükmüne göre sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 Sayılı KTK'nuna göre işletene düşen hukukî sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder. Değer kaybı tazminatının ZMMS kapsamında teminat altına alınan gerçek zararlar arasında olduğu, Yargıtay 11. ve 17. Hukuk Dairesi içtihatları sabittir. Somut poliçede değer kaybı tazminatından sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağına ilişkin özel bir hüküm yoktur. Poliçede teminat limiti 41.000TL olup, poliçe limiti kadar davalının sorumlu olduğu ve hesaplanan 12.000 TL değer kaybından davalının 1178 TL kısımını ödediği anlaşılmakla bakiye davacının 14/04/2023 tarihli dilekçe ile artırılan 10.822TL değer kaybı tazminat talebine yönelik davanın kabulu ile dava tarihinden önce davalıya başvuru yapıldığı ancak tebliğ belgesi olmadığından davalı tarafından ibraz edilen hasar dosyasında ödemenin yapıldığı 22/04/2021 tarihi itibariyle temerrüt gerçekleştiği kabul edilerek bu tarihten itibaren faiz işletilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya uygun bulunmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın kabulü ile, 10.822,00 TL değer kaybı tazminatının 22/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 739,25 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30 TL,ıslah harcı 185 TL mahsubu ile bakiye 494,95 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi ücreti 2800 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 543,45 TL yargılama gideri, peşin alınan 59,30 TL,ıslah harcı 185 TL, keşif harcı 571,90 TL olmak üzere toplam 4.159,... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kararın niteliği gereği üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/06/2023
Katip ......
¸e-imzalıdır.
Hakim .....
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ......
¸E-imzalıdır.