TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/
KARAR NO : 2025/
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/05/2019
KARAR TARİHİ : 08/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanan çamur yakma tesisi yapım ve işletme işi sözleşmesi kapsamında tesisin yapım işlerinin tamamlanmasına ve 3 yılı aşkındır bu tesisi müvekkilinin işletmesine rağmen davalı kooperatifçe tesis bedelinin ödenmediğini, sözleşme kapsamında davalıya kesin teminat mektubu verildiğini ve bu teminat mektubunun haksız olarak paraya çevrildiğini belirterek bedeli ödenmeyen 330.000 Euro işletme bedelinin tahsili ile nakde çevrilen 165.000 Euro bedelli teminat mektubunun haksız olarak paraya çevrildiğinin tespitine ve uğranılan zararın fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL 'sının ticari avans faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevli mahkemede açılmadığından görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacı tarafça işbu dava ikame edilmeden önce dava şartı zorunlu arabulucuya başvurulmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, davacı yanın, sözleşme kapsamında müvekkiline vermiş olduğu kesin teminat mektubunun haksız olarak paraya çevrildiğine ya da haksız paraya çevrilen miktarın tespitine yönelik talebinin hukuki yarar yokluğundan reddini talep ettiklerini, davacı yanın, sözleşme ile yüklenmiş olduğu edimlerini sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getiremediğini, ayıplı ve eksik olarak teslim ettiğini, davacı yanın tüm taleplerinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
Dava ve cevap dilekçeleri, tanık, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, taraflar arasında imzalanan ... ... İşi Sözleşmesi uyarınca davacının davalıdan yapmış olduğu işin bedeli olarak 330.000,00 Euro alacak, vermiş olduğu teminat mektubunun paraya çevrilmesi nedeniyle alacaklı olup olmadığının tespiti ve tesisin işletilmesi sebebiyle davacının zarara uğrayıp uğramadığı hususlarına ilişkindir. ... 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/ esas-2019/ karar sayılı kararıyla görevsizlik kararı verilmiş, kararın istinaf edilmesi üzerine ... BAM 14.HD'nin 2022/ esas-2022/ karar sayılı kararıyla görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğuna karar verilmiştir.Davacı tarafça 04/12/2019 tarihli Arabuluculuk Son Tutanağı sunulduğundan davalı vekilinin bu yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir.Mahkememizce tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi yönünden mahalinde 1 Mak. Müh., 1 Çevre Müh., 1 SMMM ile 1 Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişiler refakatinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına ve keşif sırasında taraf tanıklarının dinlenilmesine karar verilmiştir.Davacı tanığı ... keşif sırasında; " Ben davacı şirketin yapmış olduğu işte enerji ve otomasyon sorumlusu olarak çalıştım. Tesis 2015 yılında yapıldı 2018 yılına kadar işletildi. 2018 yılından sonrası ile ilgili bilgim yok ama 2018'den sonra da tesisin çalıştığını biliyorum, bu tarihten sonra fiili bir görevim olmadı. Bu tesisler yapılırken işlenecek çamura göre tasarlanır ve doğalgaz tüketimi de bu çamura göre hesaplanır ancak çamurun cinsi değiştikçe doğalgaz tüketimi de değişecektir. Sözleşmede 24 metreküp/ton olarak kararlaştırılan bir tüketim miktarı belirlenmiştir ancak bu metreküpün standart metreküp mü, normal metreküp mü ya da aktüel metreküp mü olduğu yazılmamıştır. Biz genelde metreküpü standart metreküp olarak belirleriz. Tüm bu taahhütler işlenecek çamurun akredite bir laboratuvardan alınacak analiz raporuna göre hesaplama yapılır. Bizim şirketimizin diğer şirketlerden ayrıldığı en büyük taahhütümüz kurutma makinesine ihtiyaç duymadan sistemi kurmaktır. Sözleşmede kurutma makinesi olup olmadığını net hatırlamıyorum ancak biz bu iş yerine kurutma makinesi kurmadık bizim kurduğumuz sistemde buna ihtiyaç yoktur, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Davacı tanığı ... keşif sırasında; "Ben 2020 yılının kasım ayında davacı şirkette makina mühendisi olarak çalışmaya başladım. Dava konusu tesisin kurulumunda görev almadım ancak bu tarz tesislerin kurulumunda kullanılacak yakıta göre parametreler belirlenir buna göre dizayn yapılır. Dava konusu tesiste gaz yakımı belirlenen miktardan yüksek olduğuna dair şikayetler olduğu tarafıma iletildi. Başka kurduğumuz tesislerden de bildiğim üzere yakıt olarak kullanılan çamurun kalitesi değiştikçe kullanılan gaz miktarı da değişecektir dedi. Dava konusu tesis gibi ...'da bir tesis daha vardır bu tesis ...'dadır. Bu tesisin de kurutma ünitesi yoktur, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Davacı tanığı ... keşif sırasında; "Tesis 2016 Şubat ayında kuruldu ben de bu tesisin kuruluşunda görev aldım. 2018 yılı kasım ayına kadar bu tesisin işletmesini çalışmakta olduğum davacı şirket yapmıştır biz bu tarihten sonra tesisi davalı şirkete teslim ettik. Tesis inşa edilirken tesiste kullanılacak çamurun niteliğine göre makineler de seçilmektedir. Biz tesisi ilk kurup kullandığımız dönemde gelen çamurun kalitesine göre doğalgaz yakımı normaldi ancak daha sonra tesise gelen çamurun kalitesi değişince doğalgaz tüketimi de artmış olabilir. Çamurun niteliğine göre kurutma tesisine ihtiyaç duyulabilir ancak sözleşmede belirlenen çamurun niteliğine göre biz kurutma prosesini dekantör öncesi ısı eşanjörü ilavesiyle dekantör performansı arttırıp çamurun nemliliğini düşürmek için yani çamuru olduğundan daha kuru hale getirebilmek için ilave proses kurulumu gerçekleşmiştir ayrıca çamurun dekantörden çıktıktan sonra reaktör dediğimiz sisteme beslenirken besleme sisteminde çamur buhar ceketli borular vasıtasıyla viskostesi akışkanlığı arttırılarak çamurun kurutulmasına sebep oluşturacak ikinci bir ilave proses olarak görünmektedir. Bu nedenle kurutma tesisi değil proses olarak kurduk. Buradaki tesisin aynısı ...'da ve ...'da vardır. 2016 yılında ...'da, 2014-2015 yıllarında ...'da bu tesisler kurulmuştur, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir " şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Davalı tanığı ... keşif sırasında; "Ben davalı kooperatifin 2008 yılından beri proje ve işletme müdürü olarak çalışmaktayım. İşin başından bugüne kadar tüm aşamalarında bizzat görev aldım. Tesiste sözleşmede yazılı olan bazı üniteler ve ürünler ya hiç yapılmadı veya kusurlu olarak yapıldı. Bunlardan en önemlisi çamur kurutma tesisinin yapılmamış olması. Birincil hava eşanjörü dediğimiz hava ısıtıcının olmaması. 2. Yanma odasındaki brolür sistemi hiç yapılmayanlardır. Torbalı filtrenin dizaynı eksik veya hatalı yapılmıştır. Sözleşmede 24 metreküp/saat doğalgaz kullanılacağına dair hüküm olduğu halde yaklaşık 200 metreküp/saat civarı doğalgaz tüketimi olduğu için davacının kurmuş olduğu sistemi 3. bir kişiye düzelttirdik. Emisyonlar ile ilgili sorunlar vardı bunu da kireç dozlama sistemini 3. kişiye yaptırarak bu arızayı da giderdik. Sözleşmede makinanın yılda 8.000 saat kesintisiz olarak çalışacağına dair hüküm olduğu halde bu sürelere asla ulaşılamadık. Burası 3 tane organize sanayi bölgesine ve 2 ilçenin atık sularını arıtan bir tesistir sektörel bir değişiklik olmadığı için çamur karakterinde de bir değişiklik söz konusu değildir. Gelen çamur şartnamedeki tarife uygundur hatta daha iyisidir diyebilirim, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Davalı tanığı ... keşif sırasında; "Ben davalı tesiste 2018 yılından beri çalışmaktayım tesiste davacı çalışanı olarak başladım halen davalı çalışanı olarak devam etmekteyim. Benim görevim yakma operatörlüğüdür. Tesiste genelde arıza sık olmaktadır bu nedenle duruşlar oluyor. Davacı tarafından kurutma tesisi kurulmadığı için doğalgaz sarfiyatımız fazlaydı ancak kurutma tesisi kurulunca doğalgaz tüketimimiz azalmıştır. Gelen çamurun kalitesiyle ilgili benim bilgim yoktur görevim dışındadır. Tesisin sorunlu parçaları vardı mesela egzozu değiştirdik, filtreyi yeniledik, buhar kazanı yıpranmıştı onu değiştirdik ama bu buhar kazanının ömrünün doldurduğu için mi yoksa kötü malzemeden yapıldığı için mi değiştirildiğini bilmiyorum. Ana bloverlara ana ısıtma radyatörleri koyduk verimliliği arttırmak için. Sonradan kurutma sistemi eklendi şu an kurutma sistemi çalıştığı için doğalgaz tüketimi yoktur. İlk başlardan emisyon ölçüleri yüksekti teknik bir konu olduğu için bilgim yok ancak sonradan kireçleme yöntemiyle bunu dengelemeye çalıştıklarını biliyorum, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir " şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Alınan 30/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı taraf ... Teknoloji A.Ş. ve davalı taraf ... Tesisi Koop.’nin incelenmek üzere 2015 - 2016 – 2017 - 2018 – 2019 – 2020 – 2021 – 2022 yıllarına ait yasal defterleri olan Yevmiye Defteri, Defteri Kebir defterlerini beyan ettiği bu defterlerin yasal süresinde 6102 sayılı TTK nu 64/3 maddesine ve V.U.K 220-221-222 Maddelerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapılmış olduğu e defter mükellefi oldukları dönemde Yevmiye Defteri ve Defteri Kebir defterlerinin 6102 sayılı TK nu 64/3 maddesine ve 1 Sıra nolu Elektronik Defter Genel tebliğine göre aylık olarak alınması gereken beratların süresinde alındığı, Davalı taraf ... Kooperatifin 24.04.2019 tarihinde davacı taraf ... Teknoloji A.Ş.’ne düzenlemiş olduğu 157.113,00 EUR karşılığı 1.029.388,66 TL tutarlı iade faturasının davacı kayıtlarında olmadığı, davacı taraf tarafından davalı tarafa verilmiş olan davalı taraf defterlerinde 16.05.2019 tarihli 1.118.782,50 TL tutarı ile teminat mektubunun nakde çevrilmesi işlemi nedeniyle yapılan kayıt cari hesaba borç ve alacak kaydı girilerek bakiye tutardan düşülmediği ve davalı taraf ... Kooperatifinin 30.12.2020 tarihli 120.746,14 EUR 700.966,03 TL tutarlı virman işleminin davacı taraf defterlerinde kayıtlı olmadığı, yapılan incelemeler neticesinde; 2016 – 2019 yılları arasında dava konusu tesiste çamur kalitesinin
%22’nin üzerinde olduğu ve doğalgaz tüketiminin de 24 m3/saat taahhüdünün üzerinde gerçekleştiği; doğalgaz taahhüdüne ulaşılamamasının asli sebebi kurutma tesisi kurulmaması olduğu, davacı tarafın 30.11.2016 tarihli kabul yapılması talebinde doğalgaz taahhüdünün sağlanamadığına dair kabulü ve taahhüdünün bulunduğu üzere; davacının 24 m3/saat doğalgaz tüketim taahhüdünün sağlanamadığı, yapılan tespitler ile davalı kayıtlarına göre 2016 – 2018 tarihleri arasını kapsayan 3 yıllık süre zarfından tesisinde taahhüt edilen süreden çok daha az süre çalıştığı tespit edildiği üzere; Sözleşme eki Cilt 7 m.1.1.8 ile yer verilen 8000 saat/yıl çalışma taahhüdünün sağlamadığı, sözleşme eki Cilt 2 m.2.1 ile yapılacak tesiste bulunması gereken sistemler arasında, Çamur Kurutma Sistemi, Birincil ısı eşanjörü – Reaktör, Yangın algılama önleme ve koruma sistemi, tehlikeli gazlar algılama ve koruma sistemine de ayrı ayrı yer verilmiş olduğu, davacının da yapılacak tesiste bu sistemlere yer vermeyi taahhüt etmiş olduğu, ancak tesiste yer verilmemiş olduğu, bu itibarla anılan işlerin eksik iş niteliğinde olduğu, davalı tarafından eksik iş bedellerinin üçüncü kişilere tamamlanmış olduğunun ve bu bedelin takas/mahsubunun talep edildiği üzere, sözleşme bakiye bedeli 330.000,00 EURO bedelin davacıya ödenmesi gerektiği, buna karşın eksik işlerin tamamlama bedeli olan 157.113,00 EURO’nun davacı alacağından mahsubunun gerektiği, davacı tarafından ileri sürülen ilave işlerin sözleşme kapsamında yapılan işler mahiyetinde olduğu, bu itibarla davacının ilave iş alacağı bulunmadığı, sözleşme m.9.3 ile ilk 9 aylık dönemde geçici kabul için güvenilirlik ve performans kriterlerinin sağlanması halinde geçici kabulü yapılacağı, geçici kabul yapılana kadar da Sözleşme m.31 ile doğalgaz dahil tüm sarf malzemelerin yüklenici tarafından karşılanacağının kararlaştırılmış olduğu dikkate alındığında geçici kabul yapılma şartları sağlanamadığı tespit edildiğinden işletim maliyetleri ilave iş olarak değerlendirilmediği, sözleşme m.25.1 uyarınca davacının eksikleri tamamlaması için davalı tarafından en az 10 gün süreli
ihtarının bulunmadığından teminatın gelir kaydedilmesinin haklı olmadığı, ne var ki, teminatın sözleşme kapsamındaki davacı edimlerinin ve borçlarının teminatı olduğundan davacının borçları kapsamında davalının teminat mektubunu nakde çevirme hakkının bulunduğu ve haklı olduğu, davacı tarafından 21.12.2017 – 30.11.2018 tarihleri arasında teslimde gecikme nedeni ile toplam 283.800,00 Euro davalı tarafa gecikme cezası borcu olduğu, raporda detaylı şekilde yer verilen açıklamalar kapsamında davacının davalıdan toplam 54.087,00 EURO alacağının bulunduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Mahkememizce dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdii ile bilirkişi heyetinden taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, aldırılan 08/01/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; .... Teknoloji Sis. Geri Dön. Mak. Oto. San. ve Tic. A.Ş. ile ...Kooperatifi arasında 26.08.2015 tarihli ... Yataklı Çamur Yakma Tesisi Yapım ve İşletme İş sözleşme kapsamında tarafımızca hazırlanan kök rapora karşı davacı ve davalı vekili itirazlarına açıklık getirilmesi yönünde yapılan çalışma ve değerlendirmeler neticesinde; Eksik işler bedelinin 157.113,00 Euro ve 86.928,10 TL olarak hesaplandığı, davacının davalıdan dava tarihi itibari ile toplam bakiye 49.247,44 Euro alacağının olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Mahkememizce dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdii ile taraf vekillerinin itirazları tek tek incelenmek suretiyle cevaplandırılarak ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş, aldırılan 29/06/2025 tarihli bilirkişi 2. Ek raporunda; .... San. ve Tic. A.Ş. ile ... Kooperatifi arasında 26.08.2015 tarihli ... Yataklı Çamur Yakma Tesisi Yapım ve İşletme İşi sözleşme kapsamında tarafımızca hazırlanan kök rapora karşı davacı ve davalı vekili itirazlarına açıklık getirilmesi yönünde yapılan çalışma ve değerlendirmeler neticesinde; Eksik işler bedelinin 157.113,00 Euro ve 86.928,10 TL olarak hesaplandığı, davacının davalıdan dava tarihi itibari ile; (A) Cezai Şart Oranının Sözleşme m.26.2 uyarınca %0,05 olarak hesaplanması gerektiğinin kabülü ihtimalinde; toplam bakiye 49.247,44 Euro alacağının bulunduğu, (B) Cezai Şart Oranının Cilt-7 m.2.1 uyarınca %0,03 olarak hesaplanması gerektiğinin kabülü ihtimalinde; toplam bakiye 162.817,44 Euro alacağının bulunduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Taraflar arasında 26/08/2015 tarihli ... İşi Sözleşmesi imzalanmış olup, bu sözleşme uyarınca davacı şirket , 1.650.000 Euro bedelle davalı kooperatife ait işyerinde çamur yakma tesisi kurularak 2 yıl süreyle işletilmesine ilişkin sözleşme imzalanmıştır.Bu sözleşme hukuki niteliği itibarıyla eser sözleşmesidir. Bu sözleşme ile davacı yüklenici yükümlendiği çamur yakma tesisini kurmayı ve 2 yıl süreyle işletmeyi ,davalı iş sahibi ise eserin bedelini ödemeyi yükümlenmiştir.Davacı, dava konusu tesisi 30/11/2018 tarihine kadar işletmiş sonra bu tarihte tesisi terk ederek sözleşmeyi sonlandırmıştır.Bilirkişi rapor ve ek raporlarından ödenmeyen iş bedeli olan 330.000 Euro miktarında davacının davalıdan alacaklı olduğu anlaşılmıştır.Bilirkişi rapor ve ek raporlarında belirtildiği üzere, davacı tarafından kurulan çamur yakma tesisinin sözleşmedeki 24 m3/saat taahhüdünü sağlamadığı, yine tesisin işletildiği 2016-2018 yılları arasında sözleşmede taahhüt edilen 8000 saat/yıl çalışma süresinin çok altında çalıştığı, davacının sözleşmede taahhüt ettiği çamur kurutma sistemi, birincil ısı eşanjörü – reaktör, yangın algılama önleme ve koruma sistemi, tehlikeli gazlar algılama ve koruma sistemini kurmadığı bu yönleriyle eserin eksik ve ayıplı olduğu anlaşılmış olup bilirkişi heyeti tarafından davacının eksik bıraktığı ve davalının bir kısmını 3.kişiye yaptırdığı eksik işler bedelinin 157.113 Euro+86.928,10 TL (4.789,16 Euro) olduğu tespit edilmiştir.Davacının ilave iş olarak belirttiği işlerin sözleşmede kararlaştırılan işler olduğu ve sözleşme harici ilave işler yapılmadığı anlaşılmıştır. Yine ayrıca sözleşmenin 9.3 m. ile ilk 9 aylık dönemde geçici kabul için güvenilirlik ve performans kriterlerinin sağlanması halinde geçici kabulü yapılacağı, geçici kabul yapılana kadar da sözleşmenin m.31 ile doğalgaz dahil tüm sarf malzemelerin yüklenici tarafından karşılanacağının kararlaştırılmış olduğu dikkate alındığında geçici kabul yapılma şartları sağlanamadığı tespit edildiğinden işletim maliyetleri ilave iş olarak değerlendirilmemiştir.
Davacının 30/11/2018 tarihinde sözleşmeyi feshederek tesisi terk etmesi üzerine davalı tarafça davacıya 10/12/2018 tarihli ihtarname gönderilerek eksikliklerin giderilmesi talep edilmiş, bu ihtarnamede gecikme cezasına ilişkin çekince konulmamış ise de sözleşmenin 26.3 maddesinde hakediş bedellerinden herhangi bir protesto çekmeye gerek olmaksızın iş sahibinin gecikme cezasını mahsup etme hakkı düzenlenmiş olup,davalı tarafından davacıya bakiye sözleşme bedeli ödenmeyerek bu madde kapsamında takas ve mahsup gerçekleştirilmesi teslim anında ihtirazi kayıt konulması yükümlülüğünü ortadan kaldırdığından , cezai şart alacağı kadar eksik ödeme yapan davalı ihtirazi kaydı ileri sürmüş sayılmıştır. Cezai şarta ilişkin olarak sözleşmenin 26.2 maddesinde günlük sözleşme bedelinin %0,05 oranında gecikme cezası kararlaştırılmış ancak sözleşmenin eki niteliğindeki cilt-7 m2.1 de gecikme cezası günlük %0,03 olarak kararlaştırılmıştır. Sözleşme de cezai şarta ilişkin olarak bulunan bu çelişkinin giderilmesi yine sözleşmenin 8.1 maddesindeki "sözleşme hükümleri ile sözleşme dökümanını oluşturan belgeler arasında çelişki veya farklılık olması halinde aşağıdaki öncelik sırası esas alınır" hükmü ve sözleşmenin 8.2 maddesindeki "1.sözleşme,2.cilt.." düzenlemesi nedeniyle cezai şartın sözleşmenin 26.2 maddesi uyarınca günlük sözleşmenin %0,05 i olduğu kabul edilmiştir. Sözleşmenin 9.3 maddesi uyarınca, 02/09/2025 tarihinde davacıya yer teslimi yapıldığı,110 günlük imalat sürecinin 21.12.2015 tarihinde dolduğu bu süreye ilk üç aylık devreye alma süresi ve bu sürenin bitiminden sonra ilk altı aylık işletme döneminin 21/09/2016 tarihinde sona erdiği, bakiye 15 aylık işletme süresinin 21/12/2017 tarihinde sona erdiği ve dolayısıyla bu tarih ile sözleşmenin fesih edildiği 30/11/2018 tarihleri arasında 344 gün gecikme olduğu ve sözleşmenin 26.2 maddesi uyarınca (1.650.000 x%0,05x344 ) davalının 283.800 Euro gecikme cezası talep edebileceği anlaşılmıştır. Sözleşme m.25.1 uyarınca davacının eksikleri tamamlaması için davalı tarafından en az 10 gün süreli ihtarının bulunmadığından teminatın gelir kaydedilmesinin haklı olmasa bile teminatın sözleşme kapsamındaki davacı edimlerinin ve borçlarının teminatı olduğundan davacının borçları kapsamında davalının 165.000 Euro bedelli teminat mektubunu nakde çevirme hakkının bulunduğu ve nakde çevirme işleminde haklı olduğu anlaşılmıştır.Neticeten davacı davacının ödenmeyen 330.000 Euro sözleşme bedeli alacağı ve nakde çevrilen 165.000 Euro teminat mektubu bedelinden, davalının takas mahsup olarak ileri sürdüğü 157.113 Euro +86.928,10 TL (karşılığı 4.789,56 Euro) eksik iş bedeli ve 283.800 Euro gecikme ceza bedeli düşüldüğünde davacının 49.247,44 Euro alacaklı olduğu anlaşıldığından bu miktar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davacı 330.000 Euro ödenmeyen iş bedeli ,165.000 Euro nakde çevrilen teminat bedeli olmak üzere toplam 495.000 Euro talep etmiş olup (dava değerinin dava tarihindeki kur üzerinden TL karşılığı 3.340.210,50 TL'dir) ,davalının takas mahsup talebi kabul edilerek neticeten davacının alacağı 49.247,49 Euro olarak belirlendiğinden, davacı dava tarihinde gerçek alacak miktarını bildiği halde davalının takas mahsup talep edebileceğini gözönüne alarak davasını bu miktar üzerinden açmadığından yargılama gideri ve vekalet ücreti hesaplanırken 495.000 Euro dava değerinden 49.247,49 Eurosunun kabul edildiği, geriye kalan kısmın rededildiği kabul edilerek hesaplama yapılmıştır.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın kısmen kabulüne; 49.247,44 Euro'nun dava tarihinden itibaren işletilecek kamu bankalarının Euro cinsinden 1 yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranıyla birlikte davalıdan aynen veya fiili ödeme tarihindeki efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığı ile alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 22.700,58 TL karar ilam harcının dava açılırken alınmış olan 57.213,23 ( peşin + tamamlama harcı) TL'den mahsubu ile artan 34.512,64 TL'nin davacıya iadesine,
3-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 17.413,15-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına göre hesaplanan 1.714,13-TL ile peşin alınan 22.700,58-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 41,60 TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına göre hesaplanan 37,40 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı yararına ölçümlenen 53.170,74-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı yararına ölçümlenen 384.560 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... olmak üzere karar verildi. 08/10/2025
Başkan ...
¸E-imzalıdır.
Üye ...
¸E-imzalıdır.
Üye ...
¸E-imzalıdır.
Katip ...
¸E-imzalıdır.