T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/1147 Esas
KARAR NO: 2023/295
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - [16473-74571-29455] UETS
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - [16806-08961-52488] UETS
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/02/2022
KARAR TARİHİ: 13/03/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalıya karşı, müvekkil şirketin alacağını tahsili amacıyla Bursa 11. İcra Müdürlüğü'nün 2021/3197 E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine girişilmiş olduğunu, davalı borçlu tebliği edilen ödeme emrine itiraz etmiş olduğunu, haksız bulunan itirazın iptali için işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, taraflar arabuluculuk aşamasında bir araya gelmiş, anlaşma sağlayamamış olduklarını, davacı müvekkil Bursa Bölgesinde meşrubat , gıda , alkollü - alkolsüz içki dağıtımı ve pazarlama işi yapmakta olduğunu, işyerinde dağıtım görevlisi- şoför olarak çalışan ... isimli şahıs görevi gereği müşterilerden almış olduğu avansları işverenine eksik , bazen ise hiç teslim etmemiş olduğunu, işyerinden müşterilere teslim etmek üzere alınan alkollü , alkolsüz ürünleri davalı bir kısım müşteriler ve Aydın ile anlaşarak haricen satışını gerçekleştirmiş olduklarını, bu duruma vakıf olan davacı şirket bir kısım ürünleri çalışan ...'nın teslim etmiş olduğu kişilerden geri alabildiğini, toplamda 70-80.000 TL tutarında ürüne ise ulaşamamış olduğunu, kolluk kuvvetlerine şikayette bulunan davacı müvekkilin şikayeti sonucunda taraflar hakkında Bursa 31. Asliye Ceza Mahkemesi 2021/571 E. sayılı dava dosyası ile kamu davası açılmış olduğunu, 02/02/2021 tarihindeki sevkiyat işinde ürünlerin tamamını davalı ... ile anlaşma yoluna giderek eksik teslim etmiş olduğunu,davalı ... kendisine başlatılan icra takibinde 1.280 TL ödemede bulunmuş , kalan miktara ise itiraz etmiş olduğunu, duran icra takibine devam edilebilmesi için İİK M.67” ye göre işbu davanın açılma zorunluluğu ortaya çıktığını bu nedenle yapılan itirazın iptali ile alacağın hüküm altına alınmasını, takibin devamını, itirazın haksız olması nedeniyle %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu ilişki faturaya dayalı ticari bir iş olduğunu, davacı yan ticari bir şirket olup adi iş sahası bulunmamakta olduğunu, faturaya konu alkollü içeçekler de müvekkilin tekel bayiisinde satılmak üzere (teslim alınamamış olsalar da) sipariş edilmiş olduğunu, davacı taraf da dava açmadan önce ticari dava şartı zorunlu arabuluculuk kapsamında başvuru yapmış ve arabuluculuk süreci anlaşamama şeklinde sonuçlanmış olduğunu, eldeki bu davada Asliye Ticaret Mahkemeleri görevli olduğu, mahkemenin görevine açıkça itiraz ettiğini, Asliye Ticaret Mahkemeleri lehine görevsizlik kararı verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, Bursa 31. Asliye Ceza Mahkemesi’ne yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı tarafından ilamsız takip talebinde bulunmuştur. İcra Dairesi tarafından davalı borçluya ilamsız takiplerde ödeme emri tebliğ edilmiş ve davalı tarafından yasal süre içinde borca itiraz etmiştir.
Mahkememiz işbu dava dosyasının Bursa 9. AHM'nin görevsizlik kararıyla mahkememize gönderilmiş olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememizin 19/12/2022 tarihli duruşmasında ''Mahkememizce dava dosyasında yapılan inceleme neticesinde davalı tarafça ticari defter ve bağlı kayıtların bulunduğu yerin bildirilmesine rağmen SMMM bilirkişi tarafından sadece davacı tarafın ticari defter ve bağlı kayıtları incelenerek rapor tanzim edildiğinin ayrıca ticari defter inceleme gün ve saati için verilen ihtarın da usulüne uygun olmadığı kanaatine varılarak tarafların hak kaybına uğramaması bakımından taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan her iki tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına, incelemenin 12/01/2023 tarih saat 13:30 yapılmasına, konusunda uzman SMMM bilirkişi Nesrin Beşe’nin mahkemece re’sen seçilmesine, inceleme gününde ticari defterler mazeretsiz olarak sunulmadığında ibrazdan kaçınılmış sayılacağının taraf vekillerine ihtar edildiği'' tespit edilmiştir.
SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen 06/02/2023 tarihli raporda özetle: alacaklı olarak Sabah Yıldızı İçecek Paz. A.Ş., borçlu olarak ... ve ... 'nin görüldüğü, takibin 08/04/2021 tarihinde başlatıldığı, takip konusunun 02.02.2021 tarihli 56.130,51 TL tutarındaki fatura alacağından , Uhdeye geçirilen POS cihazı bedeli, müşterilerden tahsil edilen ve alacaklıya teslime dilmeyen bedellerin tahsili(Tahside tekerrür olmamak kaydıyla ... açısından 56.130,51 TL tahsili talebidir)73.794,56 TL asıl alacak olduğu, davacının, 2021 - 2022 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının T.T.K'nun 64. ile 213. sayılı V.U.K.'nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak oluşturulduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu,2022 Yılı yevmiye Defter Kapanış zamanı gelmediğinde Kapanışı yapılmadığı, davacının ticari defter kayıtlarına göre 08.04.2021 takip tarihi itibarı ile davacının davalıdan 57.912,35 TL 1.080,17 TL olmak üzere Toplamda 58.993,25 TL alacaklı göründüğü, icra takibindeki taleplerinin 54.850,51 TL olduğu, davacı ile davalı arasında yazılı bir sözleşme mevcut olmasa dahi,davacı kayıtlarından iş ilişkisi içinde olduğunun görülmesinden ve davalının icra müdürlüğüne yapmış olduğu itirazda borca ve takibe itirazından, ticari ilişkinin mevcut olduğunun anlaşıldığı, Bursa 11. İcra Müdürlüğü 2021/3197 Esas incelendiğinde; davacı tarafından takip tarihine kadar davalıyı temerrüte düşürdüğüne dair herhangi bir ihtarına fatura üzerinde vadesine rastlanmadığından, faiz talebi tarafımdan hesaplanmadığı, mütalaa olunmuştur.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı şirkete ait iş yerinde dağıtım görevlisi- şoför olarak çalışan dava dışı Mustafa'nın görevi gereği müşterilerden almış olduğu avansları davacıya eksik, bazen ise hiç teslim etmemiş olduğu, iş yerinden müşterilere teslim etmek üzere alınan alkollü , alkolsüz ürünleri dava dışı müşteriler,davalı ... ile anlaşarak haricen satışını gerçekleştirmiş olduğu,davacı şirketin bir kısım ürünleri dava dışı çalışan ...'nın teslim etmiş olduğu kişilerden geri alabildiği, toplamda 70-80.000 TL tutarında ürüne ise ulaşamamış olduğu, 02/02/2021 tarihindeki sevkiyat işinde ürünlerin tamamını davalı ... ile anlaşma yoluna giderek eksik teslim etmiş olduğu, bakiye alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine açılmış itirazın (bakiye)asıl alacak yönünden iptali ve takibin devamına karar verilmesine ilişkindir.Taraflar arasındaki alacak-borç ilişkisinin tespiti amacıyla tarafların ticari defter ve bağlı kayıtları incelenmiş, SMMM bilirkişi tarafından her iki tarafın ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonunda tanzim edilen raporda özetle;takip konusunun 02.02.2021 tarihli 56.130,51TL tutarındaki fatura alacağından, uhdeye geçirilen POS cihazı bedeli,müşterilerden tahsil edilen,alacaklıya teslim edilmeyen bedellerin tahsili(Tahside tekerrür olmamak kaydıyla ... açısından 56.130,51 TL tahsili talebidir) 73.794,56 TL asıl alacak olduğu, davacının, 2021 - 2022 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun olarak oluşturulduğu, davacının ticari defter kayıtlarına göre 08.04.2021 takip tarihi itibarı ile davacının davalıdan 57.912,35 TL,1.080,17 TL olmak üzere toplamda 58.993,25 TL alacaklı göründüğü, icra takibindeki taleplerinin 54.850,51 TL olduğu, davalının 2021 yılı defterlerini sunduğu, defterlerin açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun olarak oluşturulduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, kapanış tasdikinin yaptırılmamış olduğu, taraf adına delil teşkil edip etmeyeceği hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu, davalının kendi kayıtlarına göre 08/04/2021 takip tarihi ile davacıya 69.298,90 TL borçlu göründüğü, mutabakatsızlık farkının davacı kayıtlarında davalıdan yaptığı tahsilatların kayıtlı olduğu ancak davalının kendi yapmış olduğu ödemeleri kayıtlarına yansıtmamasından kaynaklandığının belirtildiği, SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak , davacı tarafça 2021-2022 yıllarına ait defterlerin sunulduğu, defterlerin açılış ve kapanış onaylarının TTK'nın 64. ile 213. sayılı VUK'nın 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak oluşturulduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğunun tespit edildiği ancak davalı tarafça sadece 2021 yılının defterlerinin sunulduğu, defterlerin açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun olarak oluşturulduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu ancak kapanış tasdikinin yaptırılmamış olduğu hususu göz önünde bulundurularak, davalının kendi defterlerinde 69.298,90 TL davacıya borçlu olduğu hususu, davacının kendi defterlerine göre ise davalıdan 57.912,35 TL alacaklı olduğu hususu göz önünde bulundurularak (harca esas değerin asıl alacak olduğu hususu gözetilerek ) davanın kabulüne, buna göre davalının Bursa 11. İcra Dairesi’nin 2021/3197 Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 54.850,51 TL asıl alacak üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %16,75 oranında ve değişen oranlarda işleyecek reeskont-avans faizi, icra gideri, vekalet ücreti ile birlikte, TBK’nın 100. maddesine göre yapılacak kısmi ödemelerin öncelikle varsa işlemiş faiz, masraf ve fer’ilerine mahsubunun sağlanarak devamına, İİK'nın 67 maddesi gereğince icra inkar tazminatının koşulları oluştuğundan asıl alacağın %20'si olan 10.970,10 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
(Her ne kadar davalı tarafça ilgili Asliye Ceza Mahkemesi'nin sonucunun beklenilmesi talep edilmiş ise de tarafların ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde davacının maddi zararı her iki taraf defterinde tespit edildiğinden, usul ekonomisi dikkate alınarak ve dosyanın sürüncemede kalmaması bakımından ilgili ceza dosyasının beklenilmesinin mahkememiz dosyasına bir fayda sağlamayacağı kanaatine varılarak dosyada karar verilmiştir.)
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KABULÜNE, buna göre davalının Bursa 11. İcra Dairesi’nin 2021/3197 Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 54.850,51 TL asıl alacak üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %16,75 oranında ve değişen oranlarda işleyecek reeskont-avans faizi, icra gideri, vekalet ücreti ile birlikte, TBK’nın 100. maddesine göre yapılacak kısmi ödemelerin öncelikle varsa işlemiş faiz, masraf ve fer’ilerine mahsubunun sağlanarak DEVAMINA,
2-İİK'nın 67 maddesi gereğince icra inkar tazminatının koşulları oluştuğundan asıl alacağın %20'si olan 10.970,10 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.746,80 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 936,71 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.810,09 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri 2.500,00 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 127,50 TL olmak üzere toplam 2.627,50 TL yargılama gideri, 936,71 TL peşin harç ve başvuru harcı 80,70 TL olmak üzere toplam 3.644,91 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde mahkememize veya mahkememize iletilmek üzere verilecek dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi’nde istinaf kanun yoluna başvurma hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/03/2023
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.