T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/1308 Esas
KARAR NO: 2023/224
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... İNŞ. TAŞIMACILIK PETROL TURZM. GIDA TEKSTİL SANAYİ LTD.ŞTİ -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - Demirtaşpaşa Mah. Sabunevi Sk. Güneş İş Merkezi No:24/9 Osmangazi/ BURSA
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/02/2018
KARAR TARİHİ: 27/02/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/03/2023
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirkete ait 16 ... 13 plakalı kamyonet cinsi araç sürücüsü ...'ın sevk ve idaresinde iken 30/05/2017 tarihinde Mudanya yolu istikametine gidiş yönünde bulunan Özdilek kavşağına giriş yaparken "aracın hızını ayarlayamaması" sebebi ile direksiyon hakimiyetini kaybettiğini önce yaya kaldırımı üzerinde bulunan demir bariyere ve ağaca çarptıktan sonra park halinde bulunan 16 JCM 82 plakalı aracın arka sol ve yan kısımlarına aracın ön kısımları ile çarptıktan sonra yolun sağ şeridinde kalmak sureti ile trafik kazası geçirdiğini, polis ekiplerince tutulmuş alkol raporuna göre sürücü ...'ın alkolsüz olduğunu, kaza neticesinde müvekkilin kazaya karışan aracının tamiri için yetkili Ford servisi olan ... A.ş'ye aracını götürdüğünü ve araçta hasarlar tespit edildiğini, müvekkilin kaza ile ilgili Aksigorta A.ş'ye hasar ihbarında bulunduğunu ve 78273277 nolu Kasko poliçesi gereği 14704186 nolu hasar dosyası oluşturulduğunu, 14/07/2017 tarihli cevabı yazıya göre kaza ile ibraz edilen belgelere istinaden yapılan tetkik ve araştırma sonucu hasar tazmin talebinin , meydana gelen hasar beyanı ile uyumlu olamması nedeniyle karşılanamayacağının müvekkile bildirildiğini, kaza tutanağının polis ekibince tutulmuş olup sürücünün alkolsüz ve aracı kullanmaya yeterliliğine sahip olduğunu, sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğunu, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigortacıya ait olduğunu, bu nedenle davanın kabulü ile 30.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işlemiş olan ticari faizi ile davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin davacıya ait 16 ... 13 Plakalı aracın kasko sigortacısı olduğunu, kaza tarihnidne sorra şirket nezdinde ilgili başvuru üzeirne hasar dosaysı açıldığını dosay üzeinden yapılan ekspertiz çalışması neticesinde araçta 30.599,64 TL'lik zarar tespit edildiğini, olaydan sonra polis tarafından düzenlenen kaza tutanağında kazada sigortalı araç sürücüsüne %100 kusur izafe edildiğini, kaza sonrasında şirketçe görülen lüzum üzerine olayın oluş şeklinde göre dosyanın, bağımsız araştırmacıya verildiğini, araştırmacının düzenlediği raporda olumsuzlukların tespit edildiğini, araştırma raporunda tespit edilen olgular bir araya geldiğinde sürücünün bahsi geçen kişi olmadığı anılan nedenle de olumsuz araştırma raporu da gözetilerek hasar değerlendirmesinin olumsuz sonuçlanmış ve hasar talebinin red edildiğini, Kasko genel şartlarında teminat dışında kalan hallerin açıkca belirtildiğini, bu nedenlerle haksızv e hukuka aykırı olarak açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir .
Dava, genişletilmiş kasko filo sigorta poliçesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizce yargılama yapılarak, tahkikat aşamasına geçilmiş, Ak Sigorta A.ş'den sigorta ve hasar poliçesi, İl Emniyet Müdürlüğünden dava konusu kazaya ilişkin acil ihbar kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmış, kaza yerinde trafik konusunda uzman bir bilirkişi, makine mühendisi ve sigorta hukuku konusunda uzman bilirkişiler marifeti ile keşif düzenlenmiş, bilirkişi raporu temin edilmiştir.
09/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle, 16 ... 13 plakalı aracın sürücüsü ...'ın, 2818 Sayılı Karayolları Trafik Kanununda Trafik Kazalarında Sürücü kusurlarının Tespiti ve Asli Kusur Sayılan haller başlıklı 84. Maddesinde doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma, Karayolları Trafik Kanununu Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak başlıklı Madde 52. Sürücüler Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak,Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydur ma k,_zorundadırlar. tafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu başlıklı 47. Maddesi Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, uymamak trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, Uymak zorundadırlar, kanun maddelerini ihlalleri nedeniyle kazada % 100 (Yİ'iZDEYÜZ) KUSURLU OLDUĞU;
b- Davacı ve Ak Sigorta arasında kasko sigorta poliçesinin geçerli olarak kurulmuş oldufeu , poliçenin olay tarihinde yürürlükte bulunduğu,
c- Ana kural olarak ; dava konusu olayın , sigortalının bildirdiği şekilde meydana gelmemesi halinin dahi, hasarın reddi için tek basına yeterli sayılmayacağı,
d- Sayın Mahkemenizin dosyadaki delilleri serbestçe değerlendirme ve nihai takdir hakkı doğrultusunda ; olayın teminat dışı kaldığına dajr ispat külfetinin sigorta şirketine ait olduğu kuramı karşısında ; kasko sigorta poliçesi genel şartları ve TTK 'nun birlikte yorumundan; hasarın teminat harici bulunduğu yolunda heyetimizde bir kanaat de oluşmadığı Davanın ve talebin kabulü halinde 25.931,90-TL nın 14/07/2017 (ekspertiz rapor kayıt ve red tarihi temerrüt tarihi kabul edilerek) tarihinden itibaren faizi ile talep edilebileceği bildirmişlerdir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı ... arasında kasko poliçesi mevcuttur.Davacının maliki olduğu ve davalı ... tarafından sigortalanan 16 ... 13 plakalı aracın 30.05.2017 tarihinde karıştığı kaza sonucu hasarlandığından bahisle sigorta teminatı kapsamında hasar bedeli tazmini talep edildiği, davalı ... ise kaza günü sürücü değişikliği yapıldığı ve hasarın teminat dışı kapsamında kaldığından bahisle davanın reddini talep etmektedir.Eksper raporuna göre, araç içinde yolcu olduğu belirtilen ... sürücü olduğu belirtilen ...'ın aynı araç içerisinde olmadıkları,...'ın sürücü belgesi bulunmadığından şoför değişikliği yapıldığından bahisle ret kararı ile dosya kapatılmıştır.
Toplanan deliller ve özellikle tanık anlatımlarına göre, araç içerisinde bulunan ...'ın kaza tarihinde ehliyetsiz olduğu, Ferit'in kardeşi olan aynı zamanda şöfor olduğu iddia edilen ...'ın eksper ile yaptığı görüşmede Ferit'i hastalandığı için hastaneye götürmek üzere ikametinen araç ile aldığını beyan etmiş, daha sonra ek beyan vermek isteyerek Ferit'İn o gün işyerinde hastalandığını ifade etmiş, davacı şirket yetkili ... adına isticvap davetiyesi gönderilerek dosya içerisinde bulunan Aksigorta Hasar Müdürlüğüne başlıklı bila tarihli dilekçe altındaki imzanın kendisine ait olup olmadığı hususunun sorulmuş usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen isticvap duruşmasına katılmayarak ikrar etmiş sayılmış, söz konusu belge incelendiğinde polisi olay yerine kendisinin çağırdığını olay yerine gittiğinde Ömer ve Ferit'İn araç başında olduğunu, kazadan ...'in kendisini araması ile haberinin olduğunu beyan etmiştir.Sürücü olduğu iddia edilen ... eksper görüşmesinde kardeşinin işyerinde rahatsızlandığından bahsetmemiş, evden hastaneye gitmek üzere birlikte çıktıklarını beyan etmiş yargılama sırasında ise işyerinde rahatsızlandığını ifade etmişlerdir.Görüldüğü üzere tanık anlatımları ve davacı şirket yetkilisi ...'İn beyanları çelişkilidir.Dosya içerisinde bulunan Ferit'İn çalıştığı firma tarafından düzenlenen evrakta Ferit'in işyerinden 00:40 da hastaneye gitmek üzere ayrıldığı belirtilmiş, telefon kayıtlarında Ferit'in ...'ı araması işyerinden beraber ayrılış saaatinden sonraki bir zaman dilimi olan saat 01.11'dir.Ayrıca ... ekpsere saat 01.30 sıralarında evden yola çıktığını beyan etmekle yine bu çelişki sebebi ile ihbarın doğru olmadığı sigortacı tarafından ispat edilmekle zararın teminat kapsamında olduğunda yönelik ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçmiştir.
Eksper raporları hukuken geçerli ve kuvvetli delillerdendir.Her ne kadar mahkememizce yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda şöfor değişikliğine ilişkin bir emare bulunmadığı belirtilmiş ise de yukarıda bahsedilen bu çelişki ifadeler sebebi ile ispat külfeti yer değiştirdiği gibi şoför değişikliği yapıldığı hususunda mahkememizde kanaat oluşmuş, rizikonun teminat içinde kaldığını davacı-sigortalı güçlü deliller ile ispat edemediğinden işbu davanın reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
Mahkememiz kararının davacı vekilince İstinaf edilmesi üzerine Bursa 5. Hukuk Dairesinin 2020/290 Esas ve 2022/1485 Karar sayılı kararı ile; "Mahkemece; Davacı şirketin maliki olduğu 16 ... 13 plaka sayılı aracın trafik kaydının incelenmesinde; araç üzerinde Vakıflar Bankası T.A.O Küçük Sanayi Şubesi lehine verilen rehin bulunduğu, Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesinin incelenmesinde; 23/11/2016 - 23/11/2017 tarihleri arasında söz konusu aracın davalı ...Ş nezdinde sigortalandığı görülmüştür. 6102 sayılı TTK'nın 1453. maddesi uyarınca malı rehin alan kimse o mal üzerindeki menfaatini kendi adına sigorta ettirebileceği gibi, aynı yasanın 1406.maddesi uyarınca bir başkasının da rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirmesi mümkündür. Yine TTK'nun 1456/1. maddesinde "Sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki, malike ait menfaat sigortalandığı takdirde, kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde de devam eder" düzenlemesine; 1456/2.maddesinde ise "Sigortacıya, mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde, ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça, sigortacı sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemez. Ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek yoktur. Sigortalı menfaate konu malın tamiri veya eski hâline getirilmesi amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla, tazminat sigortalıya ödenebilir" düzenlemesine yer verilmiştir. Ayrıca Türk Medeni Kanunu’nun 879.maddesi uyarınca, sigorta tazminatının öncelikle rehin hakkı sahibine verilmesi veya açık muvafakatının alınması gereklidir. Böyle bir durumda, sigortalı durumda olan rehin hakkı sahibi olduğundan sigorta şirketinden tazminat talep etme hakkının da öncelikle ona ait olması gerekir ve sigorta ettiren, ancak sigortalı malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta edilenin açık muvafakatını almak suretiyle sigortadan, şayet kendi menfaati de zedelendiği takdirde, tazminat istemek hakkına sahip olur. Öncelikle talep hakkının rehin hakkı sahibinde olması, yani sigorta bedelinin rehin hakkı sahibine ödenmesi gerektiği durumda, rehin hakkı sahibinin muvafakatinin bulunması halinde sigortalıya sigorta bedeli ödenebilir. Bu durumda dava açma hakkı da öncelikle rehin hakkı sahibinde olduğundan bir dava şartı olarak aktif dava ehliyeti olan davacı sıfatının da rehin hakkı sahibinde olduğu, buna karşın daini mürtehinin muvafakati halinde bu şartın yerine getirilmiş olacağının kabulü gerekir. Bu durumda ilk derece mahkemesince, araç üzerinde rehin hakkı sahibi Vakıflar Bankası T.A.O Küçük Sanayi Şubesine müzekkere yazılarak söz konusu muvafakati verip vermediği hususunun sorulması ve yargılamaya bu yazının cevabına göre devam edilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nin 353/(1)-a.6. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; 1-Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/09/2019 tarih ve 2018/178 Esas, 2019/1278 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-6100 sayılı HMK. 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE " gerekçesiyle mahkememize gönderilmiştir.
Dava, genişletilmiş kasko filo sigorta poliçesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.
Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında Vakıfbank Küçük Sanayi Şubesi’ne müzekkere yazılarak 16 ... 13 plakalı aracın üzerinde rehin hakkı sahibi olan bankanın muvafakatinin olup olmadığı hususu hakkında mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş olup, ilgili banka şubesi tarafından 15/02/2023 tarihinde verilen cevap ile 16 ... 13 plakalı araç için şubelerinin nezdinde herhangi bir riski bulunmadığından firma teminatında yer alan araç için sigortadan yapılacak ödeme için muvafakatname verilmesinin uygun olduğu anlaşılmıştır.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı şirkete ait 16 ... 13 plakalı kamyonetin ... sevk ve idaresindeyken 30/05/2017 tarihinde "aracın hızını ayarlayamaması" sebebi ile direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde önce yaya kaldırımı üzerinde bulunan demir bariyere ve ağaca çarptıktan sonra park halinde bulunan 16 .... 82 plakalı aracın arka sol ve yan kısımlarına aracın ön kısımları ile çarptıktan sonra yolun sağ şeridinde kalmak sureti ile trafik kazası geçirdiği, polis ekiplerince tutulmuş alkol raporuna göre sürücü ...'ın alkolsüz olduğu, kaza neticesinde ilgili .....sigorta A.Ş'ye hasar ihbarında bulunduğu,hasar dosyası oluşturulduğu, 14/07/2017 tarihli yazı cevabına göre kaza ile ibraz edilen belgelere istinaden yapılan tetkik ve araştırma sonucu hasar tazmin talebinin , meydana gelen hasar beyanı ile uyumlu olamması nedeniyle karşılanmadığının davacıya bildirildiği, kaza tutanağının polis ekibince tutulmuş olup sürücünün alkolsüz-aracı kullanmaya yeterliliğine sahip olduğu, sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigortacıya ait olduğu iddiasına dayalı 30.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işlemiş olan ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesine ilişkindir.Mahkememizce ilgili BAM ilamı dikkate alınarak Vakıfbank Küçük Sanayi Şubesi’ne müzekkere yazılmış, 16 ... 13 plakalı aracın maliki şirket olan ... İnş. Taşımacılık Petrol Tur. Gıda Tekstil San. Ltd. Şti’nin davalı ...Ş.’ye karşı açmış olduğu işbu davaya yönelik rehin hakkı sahibi olan bankanın muvafakatinin olup olmadığı hususu sorulmuş, bankadan gelen müzekkere cevabında da ilgili şube nezdinde herhangi bir risk bulunmadığından firma teminatında yer alan araç için sigortadan yapılacak ödeme için muvafakatname verilmesi uygun olduğunun bildirildiği dikkate alınarak taraf teşkili sağlanmış, ilgili BAM ilamı doğrultusunda gerekli araştırmalar yapılmış/eksiklikler tamamlanmış, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 512,33 TL'den mahsubu ile bakiye 332,43 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerine bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan posta masrafı olan 69,70 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı ,gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK’nın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/02/2023
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.