T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/236 Esas - 2023/106
... MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/236 Esas
KARAR NO: 2023/106
HAKİM:
KATİP
DAVACI : ........ TESİSAT TEKNOLOJİLERİ TEKNİK HIRDAVAT HİDROLİK PNÖMATİK MAKİNA İNŞAAT OTOMASYON TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - .
VEKİLİ: Av. .
DAVALI : ... ... KATILIM BANKASI ANONİM ŞİRKETİ -
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/02/2022
KARAR TARİHİ: 31/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı Vekili Özetle: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili .... Tesisat Teknolojileri Tekn. Hırd. Hidrolik Pnömatik Mak. İnş. Otomasyon Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine davalı ...... ... Katılım Bankası A. Ş. Bursa 13. İcra Dairesi 2022/1306 Esas sayılı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, söz konusu icra takibinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili ile davalı arasında genel kredi sözleşmesine dayanan kredi ilişkisi bulunmakta olduğunu, bu kredi ilişkisine ilişkin olarak davalı taraf müvekkil aleyhine ihtiyati haciz kararı alarak Bursa 13. İcra Dairesi 2019/11239 Esas sayılı dosyası ile genel haciz yolu ile ilamsız takip başlatıldığını, müvekkilinin Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/883E sayılı dosyası ile 30/09/2019 tarihinde konkordato geçici mühlet sürecine girmiş olması nedeniyle ve borca itirazlarımız doğrultusunda icra takibinin durdurulduğunu, müvekkili adına, konkordato süreci içerisinde faiz işlememesi nedeniyle, konkordato kesin mühlet içerisinde tüm alacaklılara borçlarını ödeyerek, konkordato dosyasında feragat ettiğini, bu süreçte davalı bankaya da dosya borcuna istinaden 19/10/2021 tarihinde (davalının konkordato dosyasına müdahale dilekçesinde de belirtmiş olduğu) 22.557,40 USD davalı bankaya ödeme yapıldığını, ancak kötüniyetli davalı, müvekkilimizin yapmış olduğu ödemeyi icra dosyasına yansıtmadan, müvekkilimizin konkordato dosyasından feragat etmesi sonucu Bursa 13. İcra dairesi 2019/11239E sayılı dosyası ile ihtiyati haciz işlemlerine devam ettiğini, ödeme dekontlarını davalı bankaya ve icra dosyasına sunmamız nedeniyle, davalı banka vekili tarafından Bursa 13. İcra Müdürlüğünün 2019/11239E sayılı dosyasına 09/12/2021 tarihinde "Bu kapsamda dosyada mübtez Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2019 / 2377 D. İş sayılı İHTİYATİ HACİZ kararında her ne kadar 22.466,83 USD + 1.469,24 TL üzerinden ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiş ise de borçlu tarafından haricen ödeme yapılmış olup 03.12.2021 ve 06.12.2021 tarihli taleplerimizde bu durum sehven belirtilmemiştir. Bu kapsamda mezkûr ihtiyati haciz kararı doğrultusunda 4.359,83 USD + 1.699,64 TL üzerinden ihtiyati haczin devamına ve konulan hacizlerin bu miktar üzerinden güncellenmesini bilvekale talep ederim. " beyanının dosyaya sunulduğunu, ilgili icra dosyasında bakiye alacak kalıp kalmadığı yargılamayı gerektirdiği için geriye kalan bakiye alacak miktarı (bakiye alacak kaldığını kabul etmemekle birlikte) kadar da tarafımızca teminat icra dosyasına depo edilerek, dosyanın tahsil harcı yatırılarak, tarafımızca Bursa 10. İcra Hukuk Mahkemesi 2021/751E sayılı dosyası ile icra dosyasındaki ihtiyati hacizlerin kaldırılmasının talep edildiğini ve ihtiyati hacizlerin kaldırıldığını, söz konusu hacizlerin kaldırılmasıyla birlikte davalı/alacaklı banka, esasında alacağı kalmamış olmasına rağmen kredi sözleşmesine teminat olarak müvekkili tarafından verilen çeke dayanarak, haksız ve hukuka aykırı olarak iş bu davaya konu icra takibini başlattığını, Bursa 13. İcra Müd. 2022/1306E sayılı icra dosyasına konu çekin müvekkilinin davalı banka ile imzalamış olduğu kredi sözleşmelerine teminat olarak verildiğini, davalı banka tarafından müvekkiline gönderilen ihtarnamelerde de söz konusu çekten bahsedilmediğini, davalı bankanın kredi kuruluşu olup kredi kuruluşlarına verilen çekler, kullanılan kredilere ilişkin teminat olarak verilmektedir. Kredi borçlarının ödenmesiyle teminat niteliğinde verilen çekler müşteriye geri verilmekte olduğunu, zira teminat olmayıp nakit para karşılığında kredi kuruluşlarının çek kabul etmesi hayatın olağan akışına, kredi kuruluşlarının ticari anlayışına aykırı olduğunu, kambiyo senetlerinin düzenlenmelerine sebep olan hukukî muamele ile ilgisi bakımından mücerret (soyut) kıymetli evrak ve illî (sebebe bağlı) kıymetli evrak olarak ikiye ayırmak mümkündür. Kambiyo senetleri özellik olarak sebepten mücerret olarak düzenlenmiştir. Ancak davalının kredi kuruluşu olması sebebiyle bankaya verilen çekin kredi sözleşmesinden ari olarak düşünülmesi mümkün olmadığını, bu sebeple davalı bankaya verilen çeklerin teminat niteliğinde çekler olduğunu, davalı bankanın ile müvekkil arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinin tarafları, tarihi ve benzeri hususlar iş bu takibe konu çek ile karşılaştırıldığında, söz konusu çekin ilgili kredi sözleşmesine teminat olarak verildiği görüleceğini, davalı bankanın Bursa 13. İcra Dairesi 2022/1306 Esas sayılı dosyasını tahsilde tekerrür kaydı olmamak üzere açtığı için çekin kredi sözleşmesine teminat olarak alındığının kabulü gerektiğini, davalı banka kayıtlarında ödeme olarak çeklerin alındığına dair bir kayıt bulunmadığını, davalı bankanın takibe konu evrakı ödeme amacıyla aldığı düşünülse dahi (asla kabul manasına gelmemek kaydıyla), müvekkilinin davalı bankaya böyle bir borcu bulunmadığını, davalı bankanın icra Bursa 13. İcra müdürlüğünün 2019/11239E sayılı dosyasında teminat olarak yatırılan paraya ilişkin Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/229E sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açtığını, davalı bankanın alacağına konkordato süreci boyunca faiz işlememesi nedeniyle davalının faiz alacağı bulunmamasına rağmen icra dosyasına, davalının belirttiği miktar depo edilmiş olması nedeniyle davalının Bursa 13. İcra Müdürlüğünün 2022/1306E sayılı dosyasını açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davalının müvekkili aleyhine icra ve haciz işlemlerine başlamış olup, icra takibinin devam etmesi halinde müvekkili açısından telafisi güç durumlar ortaya çıkacağından takibin tedbiren durdurulmasını talep ettiklerini belirterek davanın kabulüne, müvekkilinin davalı bankaya Bursa 13. İcra Müdürlüğü 2022/1306 Esas numaralı icra dosyasındaki miktarda borçlu olmadığının tespitine, davalı banka aleyhine takip talebindeki miktarın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine; yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davalı bankaya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Vekili cevap dilekçesini özetle: davacı / borçlu taraf beyanlarında, müvekkili bankaya ciro edilen mezkur çekin, taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında teminat olarak verildiğini iddia etmişse de davacı / borçlunun iddialarının aksine müvekkili bankaya, davacı / borçlu tarafından iradi olarak teslim edilen çek, teminat çeki hüviyetine haiz değildir. Keza, teminat çeki pek âlâ Sayın Mahkemenin de malumu olduğu - aşağıda da ayrıntılı olarak izah edileceği - üzere ifa garantisi ve bedel ödeme sorumluluğunu belirten kaydın çek üzerinde yazılı olması hali olduğunu ancak davacının iddialarının asılsız ve mesnetsiz olduğu, yalnızca mezkûr takip konusu çekin üzerinde herhangi bir teminat kaydı ya da ibaresi bulunmamasından dahi açıkça anlaşıldığını davacının tüm talepleri ile birlikte davanın reddine, davacının, dava konusu alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, bilirkişi raporu yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, İİK 72. Maddesine göre kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
Davalı alacaklı banka tarafından Bursa 13. İcra dairesi 2019/11239 Esas sayılı icra takip dosyasında, Denizbank Heykel Şubesi ‘nin E1 1795628 seri no.lu çekinin keşide tarihi 15.07.2019
çek bedelinin 29.000,00 TL, keşidecisi E.P.S. Boru Profil San. Tic. Ltd. Şti. lehtarı
... End. Mlz. AŞ cirantalar Osman Aktunalı ’davacı/asıl borçlu ... Ltd. Şti. Ve davacı ... Ltd. Şti. tarafından Alacaklı ... ... AŞ. ‘ne ciro edilen çek; 18.07.2019
tarihinde kısmi karşılık bulunması nedeniyle Takas kapsamında ödeme yapılamamış ve
karşılıksız sayılmış olup eldeki icra takibi ile kambiyo senedine özgü takip yapılmıştır.
Davacı ciranta tarafından kambiyo senedindeki ciroya, imzaya inkarda bulunmamıştır.
Davacı tarafından çekin teminat çeki olduğunu kredinin teminatı olup borçlu olmadığını iddia ederek menfi tespit talebinde bulunmuştur.
Dosyanın bir bankacı bilirkişiye tevdi edilerek tarafların iddia ve savunmaları davalı bankanın icra takibine konu alacağının varlığı miktarı,dava konusu çekin teminat bonosu olup olmadığı bedelinin ödenip ödenmediği konularında ayrıca gerektiğinde banka şubesinde yerinde inceleme yetkisi verme suretiyle rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildi.
21/11/2022 tarihli bilirkişi raporunu özetle: Tarafımızdan saptanan tutarlar; icra takibin istenen tutarın altında olmakla birlikte; borç kalemleri arasında farklılık bulunmaktadır. Bu nedenle *İstenen" tutarlarla, hesaplanan tutarlar birebir karşılaştırılmış ve talebe uyun borç tutarı toplam icra takibi; 43.114,46, hesaplanan tutarlar: 40.369,01 ,talebe uygun: 40.214,46 hesaplanmış olup neticeten; Davacı borçlu ... Ltd. Şti. 'nin Bursa 13. İcra Müdürlüğü 'nün 2022/1306 E. sayılı dosyasından 28.01.2022 takip tarihi itibariyle olan borç tutarının ayrıntıları: ASIL ALACAK 29.000,00, KOMİSYON 960,3 87,00, REESKONT FAİZİ /KAR MAHRUMİYETİ | 11.127,46, TOPLAM 40.214,46 SONUÇ OLARAK; davacı borçlu ... Ltd. Şti. 'nin Bursa 13. İcra Müdürlüğü 'nün — 2022/1306 E. sayılı dosyasından sorumlu olmadığına ilişkin iddiasında haklılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
O halde toplanan delillerden somut olayda, davacı şirket ile davalı banka arasında 08/08/2014 tarihli 1.000.000 TL bedelli genel kredi sözleşmesi düzenlendiği, düzenlenen kredi sözleşmesi kapsamında davalı bankanın kredi kullandırdığı, kullandırılan kredi hesaplarının 09/07/2019 tarihinde kat edilerek, davalı banka tarafından Bursa 13. İcra Müdürlüğünün 2019/11239 Esas sayılı dosyasında icra takibi başlattığı, eldeki davaya konu icra takibinde de tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla kambiyo senedine özgü takibin başlatıldığı anlaşılmaktadır.
Denizbank Heykel Şubesi ‘nin E1 1795628 seri no.lu çekinin keşide tarihi 15.07.2019
çek bedelinin 29.000,00 TL, keşidecisi E.P.S. Boru Profil San. Tic. Ltd. Şti. lehtarı
... End. Mlz. AŞ cirantalar Osman Aktunalı ’davacı/asıl borçlu ... Ltd. Şti. Ve davacı ... Ltd. Şti. tarafından Alacaklı ... ... AŞ. ‘ne ciro edilen çek; kambiyo senedi olup sebepten mücerret olduğu sabittir. Yine çek üzerinde teminat olduğunu gösteren herhangi bir kayıt bulunmadığı gibi teminat olduğuna dair yazılı bir belge de delil olarak sunulmamıştır. Bu itibarla düzenlenen çekin kredi borcunun ödenmesi amacıyla, başka bir anlatımla ifa amacıyla düzenlendiği anlaşılmakla kredi sözleşmesi uyarınca kullandırılan kredi borcu bulunup bulunmadığının tespiti yönünden bankacı bilirkişi tarafından düzenlenen 21/11/2022 tarihli bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğundan itibar edilerek davacının kullandırılan krediden ötürü davalıya çekin düzenlendiği tarih itibariyle 22.466,83 USD borçlu olduğu sonrasında yapılan ödeme ile bakiye 3.612,87 USD (33.654,25 TL) borcun kaldığı ve bu bedelin ödenmediği ve davacının bu bedeli ödemede bulunduklarına dair bir iddialarının olmadığı görülmektedir. Dolayısıyla davacının kredi sözleşmesinden kaynaklı borcunun eldeki icra takip dosyasındaki çek bedelinden fazla olduğu ödenmediği ve çek sebebiyle davalının takipte haklı olduğu anlaşılmakla menfi tespit davasının reddine karar vermek gerekmiştir . (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 26/09/2016 tarih 2016/2530 esas 2016/12603 karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2020/3592 Esas 2022/3116 Karar)
Davacının ihtiyati tedbirin uygulanması ile davalı bankanın alacağına kavuşmasının engellendiğinden İİK 72. Maddesi uyarınca davalı lehine kötü niyet tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın subut bulmadığından reddine,
2-İİK/72 . Maddesi uyarınca kötü niyet tazminatının koşulları oluştuğundan alacağın %20 si olan 8.042,89 TL kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL harcın peşin alınan 860,86 TL ile bakiye fazla kalan 680,96 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kararın niteliği gereği kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalının vekil ile temsil edildiğinden A.A.Ü.T göre 9.200 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden itibaren ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 31/01/2023
Katip 278859
¸e-imzalıdır.
Hakim 125958
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip 278859
¸E-imzalıdır.