T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/345
KARAR NO: 2022/626
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : 1- ... - ... ...
2- ... - T.C.N.... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : 1- ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALILAR : 2- ... - T.C.N.... -
3- ... - T.C.N....
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/06/2019
KARAR TARİHİ: 18/05/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 20/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ...'ün yetkilisi olduğu ... Dondurma ile davalılar arasında ticari ilişki bulunmamasına karşılık, tefecilik yapan davalının müvekkiline borç vererek karşılığında çek ve senetler aldığını, müvekkilinin aldığı borcun ödenmesine rağmen bu çek ve senetlerin tekrar icra takibine konulduğunu belirterek müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine ve icra baskısı altında ödenen 2.142.000,00 TL'nin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, davanın hak düşürücü süre sonunda açıldığını, Bursa 4.İcra Müd. 2018/5126 sayılı dosyasının feragat ile neticelendiğini, icra takibinden sonra taraflar arasında 2 adet protokol yapıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalı ...'a usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap verilmemiştir.
KANITLAR:
İcra dosyası, soruşturma evrakı,
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava ; davalılar tarafından davacılar aleyhine Bursa 4.İcra Müdürlüğünün 2018/5126 sayılı dosyasında başlatılan takip konusu alacak nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile ödenen 2.142.000,00-TL 'nin istirdatına yöneliktir.
Mahkememizce davanın reddine verilen kararın taraf vekillerince İstinaf edilmesi üzerine Bursa BAM 5. HD'nin 28/02/2022 tarih ve 2020/1456-2022/279 E/ K sayılı kararı ile; "Somut olayda, mahkemece, davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığı, istirdat davasının takip borçlusu tarafından açılması gerektiği, davacılar hakkında icra dosyasında takip yapılmadığı, icra dosyası borçlusunun borcunu ödemek için 02.05.2018 tarihli protokolü imzaladıkları, tarafların kendi hür iradeleri ile düzenlendiği, herhangi bir icra tehdidinden söz edilemeyeceği, çek ve senetlerin illetten mücerret olduğu, senedi tanzim edenlerin yazılı belge ile borçlu olmadıklarını ispatlamalı gerektiği, davacıların tefecilik suçlamasıyla herhangi bir şikayette bulunmadıkları gerekçesiyle, davanın reddine karar verildiği, bu durumda, talebin hak düşürücü süre içinde açılmadığı kabul edildikten sonra, uyuşmazlığın esasına ilişkin de irdeleme yapılmak suretiyle davanın hem usulden hem esastan reddi sonucuna varılacak şekilde karar verildiği, oysaki davanın usulden reddinin, işin esasının incelenmesine engel teşkil ettiği, buna rağmen mahkemece davanın hem usulden hem de esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, istinaf karar içeriğine göre davacılar vekilinin sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir (Bkz. aynı yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/1928- 2016/9544 E.K sayılı ve Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2012/1890-2012/8380 E. K. sayılı ilamı).HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; Mahkemenin 17/06/2020 tarih, 2019/606 esas, 2020/241 sayılı kararının KALDIRILMASINA, HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, " gerekçesi ile mahkememize gönderilmiştir.
Mahkememizce dosya yeniden esasa kaydedilerek, BAM bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Davalı ... tarafından dava dışı Unzirve Bursa Gıda...Ltd.Şti ve ... aleyhine Bursa 4.İcra Müd. 2018/5126 esas sayılı dosyasında; 07/07/2017 vade tarihli 410.000,00 TL bedelli, 20/08/2017 vade tarihli 250.000.00 TL bedelli, 29/12/2017 vade tarihli 1.220.000,00 TL bedelli 3 adet senetten dolayı toplam 1.880.000,00 TL asıl alacak, 91.438,75 Tl işlemiş faiz, 100,00 TL ihtiyati haciz masrafı, 485,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti olmak üzere toplam 1.972.0223,95 TL alacak için icra takibi başlatıldığı, 02/05/2018 tarihinde mahallinde yapılan haciz esnasında, dava dışı icra dosyası borçluları,davacılar ve alacaklı vekili arasında yapılan 02/05/2018 tarihli protokol gereğince borçlular tarafından alacaklıya lehtarı davacı şirket olan Ünizirve.. Ltd.Şti. Ciranta ..., ... ve avali ... olan 04/05/2018, 11/05/2018, 03/05/2018 keşide tarihli 920.00,00 TL, 662.000,00 TL ve 80.000,00 Tl bedelli 3 adet çek ile 400.000,00 TL nakit ödeme yapıldığı, 14/05/2018 tarihinde alacaklı vekilinin icra takibinden vazgeçmesi nedeniyle hacizler kaldırılarak icra dosyanın 14/05/2018 tarihinde kapatıldığı anlaşılmıştır.
Hukukumuzda istirdat davası iki şekilde tanımlanmıştır.1.si haklı neden olmaksızın mal ediniminden doğan ve bu yolla edinilen malın geri alınmasını içeren TBK 77-82 ve TMK 122 maddesinde düzenlenen ve sebepsiz zenginleşme davası olarak nitelendirilen dava, 2.si ise hakkında yapılan ilamsız icra takibine süresinde itiraz etmediği yada itirazın kaldırılması nedeniyle gerçekte borçlu olmadığı parayı ödemek zorunda kalan borçlunun ödediğini geri almak amacıyla İİK 72 maddesi uyarınca açılan davalardır.
Dosyamız davacıları aleyhine bir icra takibi olmadığı için davacıların davası sebepsiz iktisaba dayalı istirdat davasıdır.
TBK 82 maddesine göre, sebepsiz iktisapta hak düşürücü süre hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yıldır.
Davacılar tarafından 02/05/2018 tarihli protokol gereğince alacaklıya lehtarı davacı şirket olan Ünizirve.. Ltd.Şti. Ciranta ..., ... ve avali ... olan 04/05/2018, 11/05/2018, 03/05/2018 keşide tarihli 920.00,00 TL, 662.000,00 TL ve 80.000,00 TL bedelli 3 adet çek ile 400.000,00 TL nakit ödeme yapıldığı anlaşılmış olup dava tarihi olan 28/06/2019 tarihi itibarıyla 2 yıllık hak düşürücü süre dolmadığından davalıların bu yöndeki savunmalarına itibar edilmemiştir.
Davacılar tefecilik iddiasında bulunmuş iselerde bu konuda herhangi şikayet ve suç duyurusunda bulunmadıklarından bu iddialarına itibar edilmemiştir.
Tam tersine icra dosyası borçlusu ... hakkında sahte teminat mektubu tanzim etmekten dolayı Cumhuriyet Başsavcılığında soruşturma olduğu bildirilmiştir.
Davacılar haciz baskısı altında ödeme yaptıklarını iddia etmiş iselerde,icra dosyasında borçlu olarak davacılar hakkında takip başlatılmamıştır.Davacılar, icra dosyası borçlularının borcunu ödemek için 02/05/2018 tarihli protokol ve ek protokolü imzalamışlardır.Protokol içeriğinde de açıkça belirtildiği gibi taraflar kendi hür iradeleriyle protokolü imzalamışlardır.Herhangi bir icra tehdidinden söz etmek mümkün değildir.Kendi rızalarıyla yaptıkları ödemeyi geri isteyemezler.
Davacılar tarafından imzalanan çek ve senetler kıymetli evrak vasfında olup illetten mücerrettir.Bu nedenle senedi tanzim edenler ancak aynı nitelikteki yazılı delille borçlu olmadıklarını ispat edebilirler.Bu yönde delil ibraz etmediklerinden borçları olmadığı yönündeki savunmalarına itibar edilmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın esastan REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 36.580,01 TL'nin mahsubu ile bakiye 36.499,31 TL nispi karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına.
4-Davalılarca yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalılar vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 102.381,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalılar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/05/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.