T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/4
KARAR NO: 2022/970
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - T.C.N....
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... -
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 18/08/2016
KARAR TARİHİ: 20/09/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 26/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin tek başına güzellik salonu işleten ve eşini vaktiyle kaybetmiş bir kadın olduğunu, geçim gayesi ve hayatını idame ettirebilmek için güzellik salonu açtığını ve iş hayatına başladığını, müvekkilinin kosgebten aldığı destek ile mesleğinde kullanmak üzere lazer epilasyon makinesi almak için davalı şirket ile görüşmeye başladığını, yapılan karşılıklı görüşmeler neticesinde tarafların anlaştığını ve müvekkilinin kosgeb desteği sayesinde davalı yandan 47.000 TL bedelinde lazer epilasyon makinesi aldığını, bahsi geçen makinenin 2 yıl distribütör garantisi olduğunu, satın alınan makinenin teslimden kısa bir süre sonra arızalandığını, davalı yana ulaştığını ve davalı yanın makineyi ilk arızasında garanti verdiği halde tamir etmediğini, müvekkilinin makinesinin arızalı bir şekilde atıl olarak işyerinde uzun süre kaldığını, en son davalı şirket ile görüşmesi neticesinde davalı şirketin yenisini getirmek amacıyla makineyi geri alacaklarını beyan ettiğini, müvekkiline fatura kestirilmesine rağmen aradan bir ay geçtiğini ve davalı yanın söz verdiği yeni makinenin gelmediğini, geri aldıkları makinenin ücretinin müvekkiline geri ödenmediğini, müvekkilinin abonelik usulü güzellik ve epilasyon paketleri sattığı için müşterilerine verdiği hizmetin kesintiye ve sekteye uğradığını, makinenin müvekkilinden iade alınıp bir daha geri getirilmediği ve makine yerine daha ucuz ve daha eski bir teknoloji makinenin müvekkiline dayatma yolu ile bırakıldığını, davalı yanın iyi niyetten uzak olarak müvekkilinin saflığından ve ticari hayatta kadın başına tek bir şekilde para kazanmaya çalışmasından faydalanarak müvekkilini ekonomik olarak zarara uğrattıklarını, davalı yanın aslında garanti kapsamında tamir etmek veya yenisini ücretsiz olarak değiştirmek zorunda olduğu makineyi, müvekkilinden bir dizi iyi niyetten yoksun ve şüpheli işlemle geri aldığını ve yerine müvekkili üzerine daha fazla borçlandırarak bir öncekinden daha düşük teknoloji ve daha ucuz bir makine teslim edildiğini, müvekkilinden dayatma yolu ile alınan senetlerden halendaha altı adet alacaklı elinde bulunduğunu, ayrıca yine davalı yanın elinde bulunan keşidecisi müvekkili, alacaklısı davalı yan olan ve vadeleri 2015 yılının 10. Ayı ve 2016 yılının 8,9,10, 11 ve 12 ayları 1.000er TL'lik senetler açısından toplam da borçsuz olduğunun tespitine karar verilmesini ve davalı yan elinde bulunan senetler açısından mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve bu senetlerin müvekkilden haciz baskısı ile tahsil edlmeye çalışılmasının önünün kesilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının taleplerinin kabul etmenin imkansız olduğunu, ... hesabına yapılan ödemelerden öncelikle müvekkilinin sorumlu olmadığını, bu sebeple uyuşmazlıkla ilgili olarak pasif husumet yokluğu bulunduğunu, müvekkili ile Serkan Durmuşerin farklı kişiler olup, şahsın hesabına yapılan ödemelerin müvekkili şirketten talep olunamayacağını, belirtilen icra dosyasının kambiyo takibi olup, kambiyo evraklarının kayıtsız şartsız borç ikrarı içeren evraklardan olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Bursa 8. İcra Müdürlüğünün 2016/6682 sayılı icra takip dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Tarafların ticari defterleri talep edilmiş davacı tarafça ibraz edilen ticari defteler bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mali müşavir bilirkişinin 06/03/2018 tarihli raporunda özetle: Davalının 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait defterlerin incelenmek üzere ibraz etmesi davacının 2014, 2015 senesi defterleri ile kestiği tüm faturaların orjinal birer nüshasını, ödediği senetlerin birer fotokopisini dosyaya sunması gerektiğini, davalının vergi dairesinden 2013 ve 2014 yıllarına ait tüm ayların BA ve BS formlarının istenilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Davacı tarafından dosyada eksik olan belgelerin tamamlanmasının ardından dosya ek rapor aldırılmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mali müşavir bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 17/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davacının ticari defterlerinin tasdiklerinin süresinde yaptırıldığını, sahibi lehine delil teşkil ettiği, davacı ek olarak 2014 yılı işletme defteri ile 2015 yılına ait yevmiye defterini incelemeye ibraz ettiğini, 2014 yılında alınan 15.000 Tl tutarındaki faturanın işletme defterine kaydedildiği görülmekle beraber bu makine için senet verilip verilmediği, işletme defterinden tespit edilemediğini, davacı 2015 senesinde bilanço usulüne geçtiğini ve yevmiye defteri tutmaya başladığını, bu geçiş sırasında 2014 senesinde işletme defterinde kayıtlı ayrıntılı görülemeyen cari hesapların 2015 yılı yevmiye defteri açılış fişinde bilanço kalemi olarak gösterilmesinin zorunlu olduğunu, ancak davacının 2015 yılı yevmiye defteri açılış fişinde ne davalı ile ilgili bir borç alacak rakamı ne de senetlerle ilgili bir bakiye bulunmadığını, davacının 2014 senesinde de işletme defteri tuttuğu için BA ve BS mükellefi olmadığını, ancak davalının davacının kestiğini ifade ettiği iade faturasını Eylül 2013 ayında BA formunda göstermemiş beyanda bulunmadığını, dolayısıyla davacının bu makineyi davalıya iade ettiğini gösteren irsaliye ve diğer teslim belgeleri ile faturayı tebliğ ettiğini gösteren belgeleri ibraz etmesini gerektiğini, senetlerin bedelsiz olduğunu gösteren bir delil bulunamadığını mütalaa etmiştir.
O halde toplanan delillerden somut olayda, davacının davalıdan Ulase IPL lazer epilasyon makinesi satın aldığı, bedelinin ödendiği, makinenin bir süre sonra arızalandığı sonrasında arızalı makinenin iade edilerek davalı ile yeniden satış sözleşmesi düzenlenerek IPL Lumenta Smq marka bir makinenin satın alındığı ve bu makine için 1.000 TL bedelli 15 adet bononun düzenlendiği, Ulase IPL lazer epilasyon makinesinin arızalanması sebebiyle ayıpsız misli ile değiştirilmek üzere makinenin iade edildiğini ancak makinenin değeri iade edilen makineden çok az olduğu ileri sürülerek düzenlenen senetlerin bedelsiz kaldığını ve senetler sebebiyle ödenen bedelin istirdadı talep edilmiş, davalı ise ödemelerin Serkan Durmuş'a yapıldığını husumetinin olmadığını, kambiyo senetlerinin borç ikrarı içeren belgeler olduğu savunulmakla, uyuşmazlığın, davacı tarafından iade edilen ayıplı makinenin misli ile değiştirilmek amacıyla davalı ile sözleşme yapılıp yapılmadığı bu kapsamda düzenlenen bonoların bedelsiz kalıp kalmadığı ve davacı tarafından bonolara karşılık davalıya ödeme yapılıp yapılmadığı ve istirdadı noktasında toplanmaktadır.
Davacı ile davalı arasında IPL Lumenta Smq marka bir makinenin satışına ilişkin düzenlenen yeni sözleşmenin, ayıplı olan Ulase IPL lazer epilasyon makinesinin misli ile değiştirilmesine dair sözleşme ilişkisi olduğunun 6100 sayılı HMK 200. maddeye göre bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz.
Yazılı sözleşme olmasa da sözleşmenin varlığını ortaya koyan davalının veya onun adına hareket eden kişinin imzasını taşıyan teslim belgesi, irsaliyeli fatura, ile de sözleşme ilişkisinin ispatı mümkündür. Yazılı delil niteliğinde olmayan ancak kesin delil niteliğindeki ticari defterler, ikrar veya yemin delilleri ile de sözleşme ilişkisi ispatlanabilir.
Bu durumda ticari defterler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, gerekçeli denetime açık 17/09/2018 tarihli ek bilirkişi raporunda, makinin davalıya iade edildiğine dair bir kaydın bulunmadığı, senetler için makbuzun düzenlenmediği ve bedelsiz kaldığını tespit edilemediği anlaşılmakla, olaya uygun rapora itibar etmek gerekmiştir.
Davacı tarafından yazılı belge ve sözleşme ibraz edilmediğinden yemin delili hatırlatılmış ve davalıya yemin teklifi yapılmıştır.
Davacının sunduğu yemin metni davalıya usulune uygun davetiye ile tebliğ edilmiş davalının duruşmaya katılmadığı gibi celse esnasında davalı vekili tarafından yemin metnine konu vakıaların her iki tarafın bilebileceği hususlar olduğunu beyan etmiştir.
Davalının yemin metnini içerir isticvap duruşmasına katılmadığından yemine konu vakıları HMK' nın 228. Maddesi uyarınca ikrar etmiştir.
Davacı tarafından teklif edilen yemin metni kapsamında Ulase IPL lazer epilasyon makinesinin davalıya iade edildiği ve bu makinenin yerine daha düşük bedelli IPL Lumenta Smq markanın davalı tarafından verildiği ve bu makineye karşılık davacı tarafından 1.000 TL bedelli 15 adet senedin verildiği ve ...' in davalı çalışanı olduğu ikrar edilmiş olup bu kapsamda dava konusu 1000' er TL bedelli, 25/10/2015, 25/08/2016, 25/09/2016, 25/10/2016, 25/11/2016, 25/12/2016 vadeli 6 adet senet ve Bursa 8. İcra Müdürlüğünün 2016/6682 esas sayılı icra takip dosyasına konu senetlerin IPL Lumenta Smq marka makinenin satımı karşılığında verildiği ve önceki Ulase IPL lazer epilasyon makinesinin ayıplı olduğu misli ile değiştirildiğinin sabit olduğundan bedelsiz kalan 15 adet bono yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı tarafından ödenen bedellerin istirdadı talep edilmiş ise de icra dosyasına ödeme yapılmadığı gibi icra dosyası haricinde yapılan ödemeye dair dilekçeler aşamasında ve verilen kesin süre içinde herhangi bir belge sunulmadığından, davacının istirdat talebinin reddine, her ne kadar yemin metninde ...' in davalının çalışanı olduğu ikrarı kabul edilse dahi yetkili temsilci olmadığından davalı şirketi bağlamayacağından itibar edilmeyerek aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulune dair hüküm kurmak gerekmiştir.
Mahkememiz kararının davacı vekili tarafından İstinaf edilmesi üzerine Bursa BAM 5. HD'nin 14/10/2021 tarih ve 2021/130 - 2021/193 E/ K sayılı kararı ile; " mahkemenin gerekçesinde ''bedelsiz kalan 15 adet bono yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,'' şeklinde yazılmasına karşın hüküm kısımında; A-...... 25/10/2015, 25/08/2016, 25/09/2016, 25/10/2016, 25/11/2016, 25/12/2016 vadeli 6 adet senet sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, B-Dava konusu Bursa 8. İcra Müdürlüğünün 2016/6682 esas sayılı icra takip dosyasına konu senetler (toplam 7 adet) şeklinde yazılmış olup, hükmün gerekçe ile çelişkili olduğu anlaşılmakla, yukarıda açıklanan gerekçelerler davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; 1-Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/04/2019 tarih, 2016/1097 esas, 2019/638 sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-6100 sayılı HMK. 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE," gerekçesi ile dosya mahkememize gönderilmiştir.
Mahkememizce dosya yeniden esasa kaydedilerek, davacı vekiline Bam ilamı doğrultusunda bakiye istirdat miktarı için yemin teklif edip etmeyeceği, yemin teklifinde bulunacak ise yemin metnini ibraz etmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş olup, davacı vekilince sunulan yemin metni davalı şirketin ticaret sicil adresi TK. 35. Maddeye göre tebliğ yapılmıştır.
Davalı şirkete usulüne uygun yemin davetiyesi tebliğ edilmiş olup, belirlenen gün ve saatte duruşmaya katılmadığı anlaşılmıştır.
O halde toplanan deliller ve Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. HD'nin 14/10/2021 tarih ve 2021/130 - 2021/193 E/ K sayılı kararı doğrultusunda, davalı tarafın yemin metnini içerir isticvap duruşmasına katılmadığından yemin metnine konu vakıaları ikrar ettiğinden davacı tarafından teklif edilen yemin metni kapsamında Ulase IPL lazer epilasyon makinesinin davalıya iade edildiği ve bu makinenin yerine daha düşük bedelli IPL Lumenta Smq markanın davalı tarafından verildiği ve bu makineye karşılık davacı tarafından 1.000 TL bedelli 15 adet senedin verildiği ve ...' in davalı çalışanı olduğu ikrar edildiğinden bu kapsamda dava konusu 1000' er TL bedelli, 25/10/2015, 25/08/2016, 25/09/2016, 25/10/2016, 25/11/2016, 25/12/2016 vadeli 6 adet senet ve Bursa 8. İcra Müdürlüğünün 2016/6682 esas sayılı icra takip dosyasına konu senetlerin IPL Lumenta Smq marka makinenin satımı karşılığında verildiği ve önceki Ulase IPL lazer epilasyon makinesinin ayıplı olduğu misli ile değiştirildiğinin sabit olduğundan bedelsiz kalan davacı tarafından davalıya verilen dava konusu 1000' er TL bedelli, 25/10/2015, 25/08/2016, 25/09/2016, 25/10/2016, 25/11/2016, 25/12/2016 vadeli 6 adet senet ve Bursa 8. İcra Müdürlüğünün 2016/6682 esas sayılı icra takip dosyasına konu senetler yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafından haricen ödendiği iddia edilen ve davalının isticvap duruşmasına katılmadığından yemin metnine konu vakıaları ikrar ettiğinden ödenen 8000 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair davanın kabulune yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın kabulü ile,
A-Dava konusu keşidecisinin davacı, lehtarın davalı olduğu, 1000er TL bedelli, 25/10/2015, 25/08/2016, 25/09/2016, 25/10/2016, 25/11/2016, 25/12/2016 vadeli 6 adet senet sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
B-Dava konusu Bursa 8. İcra Müdürlüğünün 2016/6682 esas sayılı icra takip dosyasına konu senetler sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
C-Davacı tarafından ödenen 8000 TL nin dava tarihi olan 18/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 956,34 TL nispi karar ve ilam harcın peşin alınan 239,09 TL'den mahsubu ile bakiye 717,25 TL harcın davalıdan alınarak maliye hazinesine gelir olarak kaydına,
3-Davacı tarafından bozmadan önce yapılan; bilirkişi gideri 300,00 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 216,00 TL olmak üzere toplam 516,00 TL yargılama gideri ile bozmadan sonra yapılan; posta ve tebligat gideri 86,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 602,00 TL yargılama gideri ile 239,09 TL peşin harç olmak üzere toplam 841,09 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/09/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.