T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/426 Esas
KARAR NO: 2022/742
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - T.C.N.... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 01/04/2022
KARAR TARİHİ: 09/06/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ...'ın Tarım ve Bahçecilikte Kullanılan Hava, Sıvı veya Toz Atma, Dağıtma, Püskürtme ve İklimlendirme Makineleri İmalatıyla ilgili şahıs firması uzun yıllardan beri ticari hayat içerisinde olup, bu sürecin tamamında basiretli bir iş adamı gibi hareket ederek, herhangi bir sorun yaşamadan ticari hayatın içinde var olmaya devam ettiğini, bu kapsamda; ticari defterlerinin düzenlenmesi, saklanması ve gerektiğinde sunulması maksadıyla, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Bursa Şubesi üyesi olan, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ... ile Yetkili hizmet sözleşmesi imzaladıklarını, bu kapsamda; ticari defterlerinin düzenlenmesi, saklanması ve gerektiğinde sunulması maksadıyla, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Bursa Şubesi üyesi olan, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ... ile Yetkili hizmet sözleşmesi imzaladıklarını, müvekkil şirketin mali müşaviri de kendi mevzuatlarına uygun bir şekilde ve basiretli bir biçimde hareket ederek, mükellefinin yükümlülükleri noktasında bir hata yapmamış, müvekkil şirketin herhangi bir cezai uygulama ile karşılaşmamasını sağladığını, bu kapsamda, müvekkilin tüm defter ve belgeleri profesyonel bir şekilde, mali müşaviri tarafından hem bilgisayarda hem de harici hard disklerde saklandığını, müvekkil şirketin, elektrik hatlarında meydana gelen voltaj dalgalanmasına bağlı olarak kayıtlarının tutulduğu hard disklerin kullanılamaz hale gelmesi sebebiyle, e-defter ve beratları hakkında TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilebilmesi ve ikincil nüshalarının Gelir İdaresi Başkanlığından talep edilebilmesi için süresi içerisinde işbu davayı açtıklarını, bu nedenlerle müvekkili Önder Fan Havalandırma Toz Toplama Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin, 2021 yılının 1. ayından 9. ayının sonuna kadar olan e-defter kayıtları ve beratlarının zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, TÜRMOB Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Hizmet Sözleşmesi, teknik uzman mütalaası inceleme raporu, imza sirküsü, e-defter kayıtları ve beratların ikincil nüshaları, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından davacıya ait 2021 yılının 1. Ayından 9. Ayına kadar e-defter kayıtları ve beratların zayi olduğunun tespitini talep etmiştir.
Tensip kararları doğrultusunda BTSO ve Vergi Dairesi ve Gelir İdaresi Başkanlığına yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.
Bilindiği üzere 19/10/2021 tarihli ve 30923 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Elektronik Defter Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in m. 7.1 hükmüne göre e-defter tutanların, Vergi Usul Kanununda belirtilen “mücbir sebep” halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Gelir İdaresi Başkanlığından ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.
Anılan maddede atıf yapılan Vergi Usul Kanunu m. 13 hükmü uyarınca mücbir sebepler ise; (i) vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk; (ii) vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler; (iii) kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler; (iv) sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısiyle defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması şeklindedir.
6100 sayılı TTK m. 82/7 hükmünde ise tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, davanın hasımsız açılacağı, mahkemenin gerekli gördüğü delillerin toplanmasını emredebileceği hüküm altına alınmıştır. Madde uyarınca, 15 günlük hak düşürücü süre zayi sebebinin ve zayi olan defter ve belgelerin tam olarak tespitinden itibaren başlar.
Yukarıda anılan ilke ve esaslara göre somut olay değerlendirildiğinde; Mahkememizce yukarıda yer verilen Tebliğ hükümleri doğrultusunda Gelir İdaresi Başkanlığından davacının dava konusu e-defter ve beratlarının ikincil örneklerinin muhafaza edilip edilmediğinin sorulduğu, Gelir İdaresi Başkanlığının 13/05/2022 tarihli cevabi yazısında davacının 01/01/2021 tarihi itibariyle e-defter uygulamasına dahil olduğu ve 2021 yılı 9 ayı kadar tüm e-defter beratlarının Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine yüklendiği ve mevcut olduğunun bildirildiği, buna göre davacıya ait e-defterlerin ve beratların kayıtlarının yedeklendiği Gelir İdaresi Kurumunca bildirilmiş olmakla anılan kurumdan davacının 2021 yılının 1. Ayından 9. Ayına kadar e-defter kayıtları ve beratların her zaman temin edilebileceği, bu belgelerin zayi olmadığı anlaşılmakla (Diyarbakır BAM 6. Hukuk Dairesinin 2021/2866 Esas ve 2021/1849 Karar sayılı benzer kararda açıkça vurgulandığı üzere ) davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kararın niteliği gereği kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden itibaren ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.