Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/669 Esas 2025/958 Karar

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/
KARAR NO : 2025/

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.

DAVA : Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı), Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/06/2022

BİRLEŞEN ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2023/... E. SAYILI DOSYASINDA;

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/11/2023
KARAR TARİHİ : 17/09/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı), Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Tarafların ... ve ... Projeleri kapsamında ... ... ... ve ... ... ... Kalıpları için 17/09/2019 tarihli üretim sözleşmeleri imzaladıklarını, iki adet Plastik Enjeksiyon Tampon Üretim Kalıbının tüm şartlara uygun olarak tamamlanarak davalıya eksiksiz olarak teslim edildiğini, sözleşmeye konu teslim edilen üretim kalıpları, ... Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü' nün 17/10/2018 tarihli ... numaralı Yatırım Teşvik Belgesine istinaden KDV' den muaf olarak 27/02/2020 tarihli, numaralı fatura kapsamında 1.000.000,00-Euro ( bir milyon euro) bedelle fatura edildiğini, taraf defter ve kayıtlarına alındığını, 17/09/2019 tarihli üretim sözleşmelerinde 2. maddede düzenlenen ödeme şekli başlıklı hükümde ödemenin; - %30'unun sipariş ile birlikte, - %30'unun ... (demo/ deneme amaçlı üretilen kalıp) denemesi ile birlikte, - %30'unun kalıbın ...'a tesliminde ve en geç 30/06/2020 tarihinde, kalan %10'unun kalıp onayına 30 gün eklenmesi ile birlikte en geç 30/09/2020 tarihinde yapılacağının kararlaştırıldığını, işbu alacağa dair cari mutabakat sağlamış ve yatırım teşvik belgesi kapatılmış olmasına rağmen, fatura alacağının %10'una tekabül eden 100.000,00-Euro ödenmediğini, verilen süreye rağmen ödeme yapılmadığını, davacının diğer hizmetlerine ilişkin düzenlediği 30.288-Euro (otuzbin ikiyüz seksensekiz euro) + KDV tutarındaki alacağın davalının ... şartnameden farklı talepleri üzerine kalıplarda yapılan modifiye (değişiklik) işlemlerini kapsaması nedeni ile düzenlendiğini ve ödenmediğini, davacının ticari kayıtlarında toplam 135.739,84-Euro tutarında davalıdan alacağı bulunduğunu, Gebze 3.
Noterliği vasıtasıyla 48162 yevmiye numaralı ihtarname davalıya 22/12/2021 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının borca itiraz ettiğini, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500 Euro alacağının ticari avans faizi ile birlikte ödenmesi talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 29/09/2023 tarihli ıslah dilekçesiyle davasını ıslah ederek, alacak talebini 119.448,35 Euro olarak ıslah etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında ... ve ... projeleri kapsamında ... ... ... ve ... ... ... kalıplarının, öngörülmüş nitelik, ölçü ve çevrim zamanını karşılayacak şekilde üretilmesi konusunda sözleşme imzalandığını, kalıpların sözleşmede belirtilen tarihte teslim edilmediğini, gecikmeli olarak yapılan teslimatın sözleşme ve ekleriyle uyumsuz, hatalı ve eksik olduğunu, imal edilen kalıpların, taraflar arasındaki sözleşmenin 4. maddesindeki ... detaylar kısmında belirtilen davalı ... ... spesifikasyonları ile teklifin istendiği 'target setting' dokümanındaki şartların bazılarıyla uyumsuz olduğunu, bu uygunsuzluklarla ilgili olarak davacı şirkete kalıp üretimi sürecinde ve kalıpların teslimi sonrasında defalarca uyarı e-postaları gönderilip, değerlendirme ve çözüm bulma toplantıları yapıldığı halde olumlu bir sonuç elde edilemediğini, ... Tampon Üretim Kalıbında basılan yüksek sıcaklıktaki parçayı (araç tamponu), içinde bulunduğu kalıptan, belli noktalarından belli açılarla ve çok hassas şekilde tutup çıkartarak, yapılması gereken diğer sıralı işlemlerin devam etmesi için üretim alanının farklı bir bölümüne koyan ve kalıbın mütemmim cüzü niteliğinde olan, bulunmayışı halinde basılan parçanın bulunduğu kalıbın içinden uzaklaştırılamaması nedeniyle kalıbı kullanılamaz hale getiren iki (2) adet gripperin dava tarihi itibariyle ve halen teslim edilmediğini, davacı tarafından davalıya verilen siparişin, davalıyla ilgili alınmış yatırım teşvik belgesi kapsamında olduğu konusunda ihtilaf olmadığını, teşvikli süreçlerde faturanın iş bitiminden önce alınması gerektiğini, ancak iş (kalıp imalatı) henüz bitmediği için, yapılan işte hata/ eksiklik olup olmadığı o anda bilinemediğinden fatura tutarına veya içeriğine itiraz edilmesi de mümkün olmadığını, sözleşme kapsamındaki tüm ödemelerin yapıldığını, bakiye 100.000-Euro ise sözleşmenin teslimatı düzenleyen 6. maddesindeki 'kalıpların teslimatındaki gecikmelere karşı cezai şartlar olarak gecikilen her hafta için bedelin %1'i ve toplamda %5 -ki, bu oran davacı tarafça sözleşme metnine elle yazılıp paraflanmıştır ve gecikme 5 haftadan fazla olursa, sipariş verenin, siparişini sona erdirip, o ana kadar yapılmış ödemeler karşılığında sözleşme konusu kalıplara mevcut halleriyle teslim alma' şeklindeki düzenleme dikkate alınarak ödenmediğini, davacı tarafın mutabakat olarak bahsettiğinin BA/BS mutabakatı
olduğunu, davalı şirketin tedarik zincirinde yer alması nedeni ile üretime geçmek zorunda kaldığını, gripperların teslim edilmemesi nedeni ile basılan parçayı kalıptan çıkartamama/ deforme olarak çıkartma ve ilave çevrim zamanları gibi sorunlar yaşandığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 4. maddesi gereği davacı, ... özelliklere uygunsuzluk ve target settingdeki tüm şartlara uymadığı takdirde, davalı müvekkilinin tüm zararlarını ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, dava dilekçesinin açıklamalar bölümünün 7.paragrafindaki 30.288-Euro'luk alacak tablosundaki belirtilen 6.577-Euro ve 6.329-Euro'luk modif bedellerinin kabul edildiğini, ancak davacı tarafın, toplam modif bedeli olan 12.906-Euro'yu kasten başka bir detayla birlikte fatura ederek yanıltıcı davranarak kendi hatasını örtmeye çalıştığını, aynı tablodaki 8.691-Euro ve 8.691-Euro olarak belirtilen tutarlar, davacının imal ettiği kalıptan üretilen parçadaki (araç tamponu) ölçüsel deformasyon sorununu yapısal olarak çözemeyince, basılan tamponlarda devam eden hatayı gidermek için yaptırdığı tadilata ilişkin olup tamamen kendisi tarafından karşılanması gereken bir tutar olduğunu, tampona takılan ve dava dışı ... Kalıp firmasına yaptırılmış ızgara hatalı kalıbındaki tırnak yerlerinin davacının yaptığı hatalı kalıptan çıkan tamponla uyumlaşabilmesi için değiştirilmesi; tırnakların oturtulacağı yuva deliklerinin açılması vs. işlemleri için 2x12.000-24.000-Euro ödendiğini, bunun nedeninin davacının yaptığı hata olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2023/... E. SAYILI DOSYASINDA;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğu, davalının kalıp imalatındaki sorunlar ile gripperleri davacıya zamanınnda teslim etmediği, bu sebeple davacının zarara uğradığını ileri sürerek şimdilik 269.840,60 EURO (8.248.811,26TL) tutarındaki zararının işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesini ve ayrıca eldeki davanın ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava konusu kalıpların tesliminin üzerinden 4,5 yıl süre geçtikten sonra yasal ayıp bildirim sürelerine riayet edilmeksizin huzurdaki davayı açtığını, maalesef işbu zarara ilişkin somut hiçbir kanıta dayanmayan bu davanın dayanaklarından birisi, daha önce mahkemeye itirazda bulundukları bilirkişi raporu olup söz konusu bilirkişi raporunun somut olarak borçlu olduğu gözüken, borcunu ödemeyen önce davalı iken şu anda davacı durumuna gelen ... firmasını cesaretlendirdiğini, birleşen dosya davacısı davaya konu sözleşmenin başlangıç aşamasına ısrarla vurgu yaparak uzun uzun müvekkilinin imzalamadığı ve dolayısıyla herhangi bir taahhüt altına girmediği evraklardan bahsetmiş olduğunu, birleşen dosya davacısı her ne kadar müvekkili bu evrakları imzalamasa da, imzalanmasına ilişkin taleplerinin tek taraflı olarak sözleşmenin kurulması için yeterli olduğu hususunda ısrarcı gözüktüğünü, müvekkili şirket yetkilisi tarafından imzalanan taahhütnamede açıkça görüleceği üzere, müvekkilinin ... şartnamesini tek bir şartla kabul ettiğini ifade etmiş olduğunu, müvekkilinin işbu şartı taahhütnamede açıkça; ‘‘döngü süresi hedefi hariç, çünkü bu hedefe ulaşılması aynı zamanda kalıp performansı ve koşullarının yanı sıra IMM’nin performansı ile de ilgilidir.'' demiş olduğunu, dolayısıyla müvekkilinin bu konuyu ertelediği ve sair beyanların tamamen gerçeğe aykırı olup müvekkilinin birleşen dosya davacısına gönderdiği imzalı taahhütnameden de görüleceği üzere, cycle time-çevrim zamanı-döngü süresi gibi bir taahhüdünün bulunmadığını, dosyanın delillerinin toplanmasını müteakip objektif ve taraflarla hiçbir şekilde ekonomik ilişkisi olmayan (bağış, yardım ve sair ne ad altında olursa olsun) bir üniversiteden (... ... Üniversitesi, ... ... Üniversitesi gibi) kalıp ve plastik enjeksiyon konularında uzman makine mühendisi, endüstri mühendisi, yeminli mali müşavir, teşvik uzmanı ve mümkünse .. Bakanlığından atanacak bilirkişinin de aralarında bulunduğu bilirkişi heyetinden ürüne etki eden kalıp dışı diğer unsurlar (... yönetimi, hammadde, çalışan, davacıya ait makine) inceleme dışı bırakılmayacak şekilde rapor alınmasını, ayrıca söz konusu kalıpların cad dataları (... resim, ... şartname datası) üzerinden kalıbın müvekkilinin teslim ettiği tarihte yapılan en son ölçümüne istinaden (zira teslim tarihlerinden sonra 3. kişilerce kalıba müdahale edildiğinden bugün yapılacak kalıp ölçümü gerçeği yansıtmayacaktır) birleşen davacı tarafından müvekkiline verilen kalıp datası ile kalıbın uyumlu olup olmadığının tespiti için yerinde inceleme yetkisi verilerek inceleme yaptırılması sonucu birleşen davacının tüm beyanlarının /uyumsuzluk iddialarının gerçeğe aykırı olduğunun anşılacağından bahisle birleşen davacının haksız ve dayanaksız davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
Tanık, sözleşme, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Asıl dosyada dava, taraflarca akdedilen 17/09/2019 tarihli kalıp üretim sözleşmesine istinaden bakiye alacağın tahsiline ilişkindir. Birleşen dosyada dava, davalının imal ettiği kalıpların ayıplı olup olmadığı ve davalının teslim etmediği ... nedeniyle davacının zarara uğrayıp uğramadığı hususuna ilişkindir.Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan, davalı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde, SMMM bilirkişi tarafından inceleme yapılarak ve refakate iki makine mühendisi, bir nitelikli hesap uzmanı, bir endüstri mühendisi alınarak davaya konu edilen kalıpların bulunduğu yerde keşif icrasına, makine mühendisi bilirkişilerden; tarafların iddia, savunmaları,tanık beyanları dikkate alınarak, davaya /sözleşmeye konu edilen kalıplarda açık ayıp- gizli ayıp olup olmadığının tespiti, ayıp var ise beklenen faydaları ortadan kaldıran/azaltan nitelikte olup olmadığı, tamir ile giderilmesinin mümkün olup olmadığı, makinenin kullanılabilir durumda olup olmadığı, ayıp var ise değerinin/bedelinin tespiti konularında rapor tanzim edilmesinin istenilmesine ve keşif sırasında taraf tanıklarının dinlenilmesine karar verilmiştir. Davacı tanığı ... keşif sırasında; " ben davacı şirkette 26-27 yıldır parça imalat ve imalat biriminde çalışmaktayım, taraflar arasında 2019 yılında iki adet kalıbın üretilmesi için anlaşılmıştır, ben talaşlı imalat biriminde olduğum için teslim tarihleri hakkında ayrıntılı bilgim yoktur, kalıbın ilk baskısının yapıldığı tarih olarak nitelendirilen tarihinine uygun hareket edilmiştir, ... davacı şirkette muhasebe departmanında çalışmaktadır, ...'ı tanımıyorum, davacı şirketin proje yönetiminde çalışan ... ve ticari kısımda çalışan ... ... davalı şirket çalışanları ile mail aracılığıyla iletişimde olmuştur, mail içeriklerinin tamamı hakkında bilgim yoktur ancak dönem dönem görüşmelere denk geldim, taraflar özellikle kalıbın kesim başlangıç tarihine yönelik iletişim halindelerdi o süreçlerde bende mail görüşmelerindeydim, üretilen kalıplar şuan seri üretimde kullanılmaktadır, kalıplarının teslim tarihinin T0 olarak adlandırılan kalıbın ilk denemesinin yapıldığı tarihten farklı bir tarih olduğundan bilgim yoktur, kalıbın devreye alınması süreci standart bir süreç olduğu için kalıpta denemeler yapılır, davalı şirket tarafından çapak türüne yönelik geri bildirimlerde bulunuldu, davacı şirket çalışanları yaklaşık 30-40 kez hatalar için davalı şirkete gelmişlerdir, yaklaşık 20-25 kez geldiklerinde bildirilen hatalar düzeltilmiştir, diğer geldiklerinde ise üretim aşamasında davacı şirket çalışanlarının üretim aşamasında bulunmaları amacıyla talep edildiği için gelmişlerdir, taraflar arasında alacak hususunda anlaşmazlık çıkmıştır biz kalıpları istenilen şekilde teslim ettik, davalı şirket zımnen onay yapıp üretime başlamıştır, davalı şirket tarafından imzalı halde ... kabul evraklarının gelip gelmediğini bilemiyorum, benim bildiğim kadarıyla gripperlar davalı şirkete teslim edilmemiştir, çünkü normalde davacı şirket ... üreten bir şirket değildir, davalı şirket kalıp üretimi sizde olduğu için ... üretimi de sizin kontrolünüzde olsun, bizim tedarikçilerimiz sizin ile beraber üretecekler dediği için davacı şirket ... üretimine de girmiştir, ... üretildi deneme amacıyla makinaya takıldı, bizim ... üretimine yönelik bir tecrübemiz olmadığı için biz davalı şirketin bize verdiği veriler ile gripperi ürettik davalı şirket gripperin ağır olarak üretildiğini belirtmiş ise de bize verdikleri verilerde ... ağırlığına yönelik herhangibir bilgi yoktu, ilgili ... iptal edildi, üretilen ... ağır olduğu için yeniden bir ... üretme kararı aldık, davacı şirket ticari olarak zarara uğramıştır, ... üreticileri davalı şirket ile çalışmak istemedikleri için süreç uzadı ayrıca ... üreticilerinin isimlerini davalı şirket bildirmiştir, davalı şirket benzer kalıplarda kullandığı gripperları davacı şirketin ürettiği kalıplarda kullanmaya başladı, ticari anlaşmazlıklar olduğu için ... üretimi yarım bırakılmıştır, davalı şirket seri üretimi devreye aldı, davalı şirketin çalışanlarının hatalı üretilen ürenleri elle düzelterek-zımparalayarak, çapak alarak teslime hazır hale getirdiğine yönelik görgüye dayalı bir bilgim yoktur, ürünün üzerinde oluşan deformasyonlar kalıptan kaynaklı olmaz ... kaynaklı deformasyonlar oluşabilir bu da ayarla giderilebilmektedir, target settinglerde sıkıntı olup olmadığını bilmiyorum, davalı şirket ilk aşamada bize ürünü datasını vermiştir bu ürün datasına istinaden bizden kalıp üretmemizi talep etmiştir, biz datalar doğrultusunda kalıbı ürettik, biz davalı şirkete ürün üretimi sonrasında hesap hatası olmadığına yönelik verileri davalı şirkete ilettik, sonrasında davalı şirket üründe değişiklik yapma talebinde bulundu bu talep 2020 yılının sonlarına doğru gerçekleşmişti, biz kalıbı istenilen ürüne revize ettik, davalı şirketten bu hususta davacı şirkete ödeme yapılamasına yönelik yazılı onay gelmedi ve davalı şirketten ürünün datası geldiği için ve biz ilgili ürün datası uygulayarak revize işlemini gerçekleştirdik, kalıpta eğer hata olsaydı ürün değişikliği talebinde bulunulmazdı, eğer bizim ürettiğimiz kalıpta hata olsaydı davalı şirketin ürünü değiştirmemesi gerekiyordu, ancak bizim ürettiğimiz kalıpta herhangibir hata yoktur, ayrıca davalı şirket ürün değişikliği talebinde bulunmasıyla biz taleplerini yerine getirdik, bu da ürünün değiştiği ve kalıpta sıkıntı olmadığı anlamına gelmektedir, davalı şirket şuanda ... kullanmaktadır, grippersız kalıptan ürün alınması mümkün değildir, davacı firma kalıpları teslim etmeden önce deneme üretimi yapmamıştır, davaya konu edilen kalıplardan çıkan ürünlerin ne kadar sürede çıktığı hakkında bir bilgim yoktur, kalıpların tasarım aşamasında davalı şirket tarafından yaklaşık 5-6 kez data değişikliği talebinde bulunulmuştur, tahminimce dava dışı ... firmasının talepleri olabilir, denemelerin davalı şirkette mi davacı şirkette mi olması yönünde mail görüşmelerinde davalı şirket yetkilisinin son olarak denemelerin davalı şirkette olması gerektiği ve bu hususun konuşmaya kapalı olduğu hususundaki mailini gördüm, davacı şirket yetkilileri ve çalışanları yaklaşık 1 yıldır kalıpları görmemişlerdir, kalıpların dataları donmadığı için tasarım aşamasında yaklaşık 1,5 aylık bir gecikme oldu, bu gecikmenin kapatılması amacıyla yoğun bir tempoya girdik, davalı şirket yardım talebinde bulundu davalı şirket saygın bir firma ve kendi müşterilerinin isteklerini yerine getirmek istedi, bizde davalı şirket ile ortak hareket ettik, kalıbın montaj aşamasında fiziksel olarak yüksek katkıları olmamakla beraber bir-iki çalışan haftada iki-üç gün 3-4 hafta kadar kalmışlardır, davalı şirket davacı şirkete ürünün datasını göndermiştir, davacı şirket bu ürüne uygun kalıp üretmiştir, davalı şirkete kalıp datası gönderilmiştir ve onay gelince davacı şirket üretime geçmiştir, ben onaya ilişkin evrakları görmedim ancak onay gelmese işe başlanamazdı, 1,5 aylık uzama sürecinde data dondurulduktan sonra da davalı şirket tarafından ufak tefek data değişikliği talebinde bulunulmuştur, biz genellikle kalıbı ürettikten sonra kalıbı ölçerek doğrularız, ölçüm sonucunda doğru çıkmayan şeyleri düzeltiriz, kontrol etmek için yüksek teknoloji makineler kullanırız bu makineler bir milimetrenin %2 hassasiyeti ile ölçüm yapar bu ölçümde doğruluma için yeterlidir, ayrıca davaya konu edilen kalıplar bahsettiğim şekilde ölçülmüştür, ürünler ölçülmez kalıbın kendisi ölçülür çıkan ürün serbest halde ölçülemez kontrol fikstürü ile kontrol edilir ancak davalı şirket bizden kontrol fikstürü istememiştir, üretim aşamasından önce kontrol edilen ve ölçülen kalıptan çıkacak ürün aynı ve sağlık bir şekilde ölçümler doğrultusunda üretilir ancak ara aşamalarda bu hususlar (ham madde, personel, ısı, robotun-gripperın çalışması) çıkabilecek ürünün durumunu değiştirebilir, normalde davacı firmada kalıp deneyebilecek makinelerimiz mevcuttur ancak davaya konu edilen kalıplar özel kalıplar olduğu için davacı firmadaki makinelerde deneme üretimi yapılıp yapılamayacağını bilemiyorum, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.
Davacı tanığı ... keşif sırasında; " ben davacı şirkette 1997 yılından beri mühendislik departmanında ... danışman olarak çalışmaktayım, tarafların anlaşmış olduğu kalıp işine dair dönemde ... danışmanlıkta yaptım, taraflar 2019 yılının başında iki tane plastik enjeksiyon parçası yani tampon üreten kalıp imalatı için anlaşmışlardır, biz kalıp üretimine başladığımız süreden sonra gelen ürün geometrisindeki ek işçilik gerektiren üretim, montaj, tasarım mühendislik çalışmaları modifikasyon olarak adlandırılır, bu ek maliyet olarak adlandırılır ve davalı şirket ile anlaşılır bu anlaşma doğrultusunda gerekli işlemler yapılır, birde data değişikliği-revüzyonu olarak adlandırlan bir husus vardır, ek maliyet gerektiren bir durum olmazsa karşı tarafa bununla ilgili olarak fiyat çıkartılmaz, ikinci olarak bahsettiğim durum birinci duruma göre daha fazla sürecin uzamasına sebebiyet verir ancak bu husus değişikliğin durumuna göre de belirlenir, üretim safhasına geçebilmek için datanın donmuş olması gerekir, donmuş data iki tarafında anlaştığı ve üretim için sona çelik kesme onay datası anlamına gelmektedir, iki kalıp için toplamda 40-50 kez data değişikliği talebinde bulunulmuştur, kalıbın T0 aşamasından davalı şirket için teslim aşaması olarak adlandırılan aşamaya kadar davalı şirkete dönem dönem geldim, denemelere şahit oldum, bütün denemelere katılmasamda arada davalı şirkette bulundum, kalıplarla ilgili olarak modifikasyonlarda, iyileştirme taleplerinde hata varsa hatanın düzeltme yönletmeleri ile ilgili değerlendirme aşamalarında bulundum, ... ve ...' ı tanımıyorum, ben ... kısımda olduğum için taraflar arasındaki mail yazışmalarına dair aktif olarak bulunmadım ancak bazen bazı maillerin tarafı olarak yer aldım, proje yönetimi bilgi mahiyetinde ilgili mailleri bize iletirdi, araçlar güncel hayatta görüldüğü için ürettiğimiz kalıpların seri üretimde kullanıldığını piyasada gördüğümüz araçlara dayalı olarak tahmin ediyorum, T0 tarihi olarak adlandırılan ilk deneme ürünün çıktığı tarihi başarıyla gerçekleştirdik, tarihi tam olarak hatırlayamıyorum, ben davalı şirkete kalıplardaki hataların giderilmesi amacıyla yaklaşık 10-15 kere geldim, yarısında kalıbı davacı şirkete götürüp davalı şirket tarafından tanzim edilen hata raporundaki hataları-iyileştirmeleri yaptık, yarısında ise davalı şirkette bulunarak iyileştirmeler yapıldı, tanımlanan hata raporundaki hataların bir kısmı kalıbın bulunduğu yerde yapılabiliyordu, bir kısmı ise davacı şirket bünyesinde bulunan tezgahlar kullanılarak yapılması gerekiyordu, bazı modifikasyonlar-iyileştirmeler için de deneme üretimlerini yaptık, bahsettiğim husus davalı şirketin üretim yaparken bir sıkıntı çıkması durumunda müdahale edebilmemiz için kendilerine refakat etmek ve olumsuz bir durumda müdahale edebilmek amacıyla destek olamak için bulunduk, davalı şirketin tutmuş olduğu hata raporları, davacı şirket çalışanı proje yönetiminde bulunan ... isimli kişiye iletilirdi, davacı şirketin ilgili departmanlarına iletirdi, davacı kalıp üretimi yapan bir firma olduğu için ... üretimini biz yapmadık, davalı şirketin isteği üzerine biz proje yönetimini üstlendik, ... imalatında yetkin olan ve işi sadece ... üretmek olan firmalar vardır, davalı şirketin yönlendirmesiyle iki ayrı firma ile iletişime geçebileceğimiz söylendi ve tavsiye edildi, biz dava dışı ... firması ile iletişime geçtik onlarla ... üretimi konusunda anlaştık ve üretimi onlara yaptırdık, tahminimce davalı şirket tarafından ... üretimine ilişkin bir data paylaşılmamıştır, davalı şirketin kendi ellerindeki gripperları gelip inceleyebileceğimiz belirtilmiştir, üretilen ... davalı şirkette denendi, gripperin ... şartnameye uymadığına yönelik davalı şirketten olumsuz bir dönüş oldu, neden gripperin uymadığını bilemiyoruz, çünkü şartnamede itiraz etmiş oldukları gripperdaki ... olumsuzluklara dair bir detay yoktu, şartnamede detaylandırıcı bir bilgi olsaydı o zaman şartnameye uyarak gripperi ürettirmeye çalışırdık, biz davalı şirkete üreteceğimiz gripperin ... bilgilerini datalarını davalı şirket ile paylaştık, benim bildiğim kadarıyla bu datalara yönelik olumlu yada olumsuz bir geri dönüş olmamıştır, benim bildiğim kadarıyla davalı şirketten hem kalıbın hemde gripperin datalarının onaylandığına dair imzalı ... kabul evrakı gelmemiştir, davalı tarafça üretim esnasında kalıpta sıkıntı çıkarsa diye anında müdahale etmek amacıyla prototip üretimlerinde de davalı şirket çalışanlarına eşlik ettik, bu davacı şirketin kalıpçı olarak sorumlu olduğu bir husus değildi sadece üretim sırasında oluşabilecek sıkıntılardan dolayı mağduriyet yaşanmaması için refakat ettik, ben davalı şirketin seri üretim aşamasında davalı şirkette bulunmadığım için davalı şirketin çalışanlarının üretilen ürünleri zımparaladıklarına yada çapaklarını temizlediklerine şahit olmadım bilgim yoktur, prototip üretimlerinde ufak tefek zımparalamaları davalı şirket çalışanları yapmıştır ama çapak alma olayını görmedim, ancak davalı şirket diğer ürünlerin de de zımparalama yöntemini kullanmaktadır bu zımparalama işlemi ek bir işçilik ve ek bir iş değildir, üretim aşamasında plastik parçanın form geometresi gereği-parçanın dizaynı/form yapısından kaynaklı target settinglerinin yapılmış olması gerekir, davalı şirket tarafından davacı şirkete bizim ürettiğimiz kalıptan çıkan plastik parçanın hatalı olduğu yönünde değerlendirme yaptılar ve bizle paylaştılar işlediğimiz kalıpda ki hata plastik parçaya yansıyor diye olumsuz bir geri bildirimde bulundular, biz bu geri bildirimi inceledik, söz konusu hatanın kalıbın çeliğindeki geometrisindeki ölçüm ve kontrolleri yaparak ürettiğimiz kalıptan gelen bir hata olmadığını davalı şirkete bildirdik, iki şirket arasında görüş farklılıkları oluştu, davalı şirketten bu konu ile ilgili olarak plastik parçada modifikasyon datası (ilgili bölge ile ilgili değişiklik datası) bizimle paylaşıldı, bunu kalıba yansıtmamız istendi, üretim sürecindeki zaman sıkışıklığından dolayı sözlü teyit ile modifikasyonu kalıba yansıttık, dava dışı ... Kalıp firmasının kendi ürettiği ürünlerde değişiklik yapıp yapmadığını bilemiyorum, biz davalı şirkete kalıplarda yapılan kontroller neticesinde kalıplarda bir hata olmadığına yönelik geri bildirim yaptıktan sonra davalı şirket bunu kabul edip kendi ürün datalarında değişiklik yapıyorlar ve bu problem ortadan kaldırılmaya çalışıyorlar, ortalama olarak bir dakika da parça basılır bir dakikalık süreçte de ... kalıptan ürünü alır toplamda iki dakikalık bir süreçtir, yaklaşık iki senedir davacı şirket çalışanları kalıpları görmemektedir, kalıbın alıştırma - montaj aşamasında davalı şirketin proje bölümünden, (son 1-1,5 aylık süreçte) kalıp bilgisi olan bakım biriminden olan personeller davacı şirkete yardım etmek amaçlı olarak gelmişlerdir, bakım birimi gelmiş olsa da kalıbın montaj-alıştırma aşamasına yardımcı olabilecek fazla katkı sağlayamamışlardır çünkü yetkin oldukları alan değildir, davalı şirket bizimle ürün paylaşmıştır ve bu ürün için kalıp tasarlayıp üretmemizi talep etmiştir, biz kesme onayını kalıp datası onayı almadan yapmayız, davacı şirketin proje yönetimi davalı şirketle kalıp datasını paylaşmıştır,davacı şirketin proje yönetiminde çalışan ... iç yazışmaları bizimle paylaşır, ben davalı şirketin kalıp datasına onay verdiğine dair evrakları birebir görmedim, ben evrakları birebir görmedim ... toplu atılan maillerde kesme işlemine başlanabileceğine belirtmişti, ben davalı şirketin belirtmiş olduğu hataları giderdikten sonra ve bu hataların giderildiğine dair onay almama rağmen ilgili hata, hata listesinden davalı şirket tarafından silinmediğinden bir sonraki hata listesinde kalıyordu hatayı gidermemize rağmen halen aynı hata varmış gibi bize geri bildirimde bulunuluyordu, bunun sebebi de bence enjeksiyon makinesinin üretim sürecindeki parametlerdeki yapılmış olan değişikliklerdir, kalıplar davalı şirkete teslim edilmeden davacı şirket bünyesinde deneme üretimi yapamadık çünkü bize süresinde donmuş dataları teslim etmediler bir ay geç teslim ettiler kesme aşaması bu nedenle geç başladı ve süreç istediğimiz gibi başlamadı sonrasında davalı şirket kendi isteğiyle denemesini kendi firmasında yapmak istediği için kalıpları teslim ettik, davacı şirketin uygulaması üretim birimi tarafından kalıp üretildikten sonra kalıp ölçülür kalıpla ilgili olarak geometrik detaylar gözden geçirilir doğrulanır, davacı şirketin deneme amaçlı ürün üretip hem ürünü ölçüp hem de kalıbı ölçüp karşılaştırma gibi bir durumu yoktur, davalı şirkette bunu yapamaz çünkü üretilen plastik parça esnektir sağlıklı bir ölçüm çıkmaz, üretim 4 aşamadan oluşur ilk olarak kalıbın kendisi, hammaddenin kalitesi, enjeksiyon makinesinin yeterliliği ve kalitesi, üretime uygunluğu, parametre aşamasıda son aşamadır, davacı şirket sadece ilk aşama olan kalıp üretiminde görevlidir, kalıbın imalatı bize verilen plastiğin çeliğe yansıtılmasıyla ilgili olarak sorumluluk bizdedir, biz sadece çeliği ölçerek kontrol ederiz, davalı şirketin, davacı şirkette deneme yapıp kalıpları o şekilde teslim etme talepli mail yollayıp yollamadıkları hususunda bilgim yoktur, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.
Davacı tanığı ... ... keşif sırasında; " ben davacı şirkette 2005 yılından beri satış ekibini yöneten kişi olarak çalışmaktayım, ... ... marka aracın ... tamponlarına ilişkin üretim kalıbına dair yanlış hatırlamıyorsam 2019 yılında anlaşılmıştır, iki tane üretim kalıbı için anlaşılmıştı, her iki kalıp içinde kalıptan ürün alınması için davacı şirkete 2020 yılının Şubat ayına kadar süre verilmişti, ilk olarak her iki kalıp için üç boyutlu data dondurulması gerekiyordu bu dataların dondurulması bizim anlaştığımız davalı firma tarafındanmı yoksa dava dışı ... tarafından dondurulması gerektiğini tam olarak bilemiyorum, kalıpların tasarım aşamasında birçok smilasyon yapıldı smilasyonun her seferinde tahminimce dava dışı ... kaynaklı yenilikler ve değişimler istenildi, farklı senaryolar eklenildi, biz bu talepleri her seferinde yerine getirdik, biz kalıpları teslim ettikten sonra şirkete çok fazla olumsuz bildirimde bulunuldu, davacı şirket çalışanları her seferinde davalı şirkete giderek bu olumsuzlukları gidermişlerdir, çapak problemleri ve parçanın kalıptan çıkartılmasına yönelik ve yüzeydeki izlere ilişkin problemler için başvurulmuştu, davacı firma çalışanları hatalar için başvurulduğunda her seferinde davalı şirkete gelmişlerdir ve davalı şirkete gelselerde her seferinde onarım revize yapmalarına gerek kalmamıştır çünkü hatanın kalıptan kaynaklanmadığı ve üretim parametlerinden kaynaklandığını tespit etmişlerdir ve müdahale etmeden geri dönmüşlerdir, ... davacı şirkette muhasebe olarak çalışmaktadır ancak ... adında çalışan olup olmadığını bilmiyorum, taraflar arasındaki mail yazışmalarına dair bilgim vardır hatta mail yazışmalarının bir kısmı bana aittir, hatalara ilişkin ... olmayan konularda ve mali-ticari konularda davalı şirket yetkilisi ... ile genelde yazışmıştık, üretilen kalıplar seri üretimde kullanılmıştır, üretilen kalıpların teslim tarihleri kalıptan çıkacak ilk ürünün yada ilk baskının çıkacağı tarih 2020 yılının Şubat ayıydı kalıpları süresinde teslim ettik, davalı şirketin yada dava dışı ... firmasının data dondurmasındaki gecikmelere rağmen şirketimiz süresinde teslim etmiştir, hatta biz kalıpları teslim süresinde 1-1,5 ay önce gecikmelere rağmen hazır ettik, bu hususta davalı firmanın teşekkür mailleride mevcuttur, ilk baskı-ürün alındığında elbette hatalar ortaya çıkar onlar adım adım düzeltilir, davacı şirket her bir hatayı düzeltmiştir, ortaya çıkan sorun yukarıda da belirttiğim üzere kalıba dayalı olmayan ve bize iletilen sorunlardı, bize bildirilen bazı sorunları ve teyit edilmiş olmasına ve davacı şirket çalışanları tarafından giderilmiş olmasına rağmen giderdiğimiz sorunlar hiç giderilmemiş gibi davacı şirkete ilgili hata-sorun konusunda yeniden başvuruluyordu, bazende hiç hata olmamasına rağmen hata varmış gibi davacı şirkete bildirimde bulunuluyordu, hatalar davacı şirkette proje yöneticisi olan ...' a ve beraber çalıştığı diğer bölümlere duruma göre iletilirdi, toplantılar, mail, telefon konuşmaları, yüzyüze şekilde iletilirdi, kalıplar teslim edildikten sonra ne kadarlık bir süre içerisinde davacı şirkete bildirimde bulunulduğunu hatırlamıyorum, taraflarca akdedilen sözleşmede iki adet kalıp ve iki adet ... (ürünün makineden çıkmasına yardımcı olan alet) için anlaşılmıştı, biz bu anlaşmayı yapılırken firmamız tarafından daha önce ... üretmeyi bilmediğimiz davalı şirket yetkilisi ... ve proje müdürü olarak bildiğim ...' e iletilmişti, davalı şirket tarafından kendi çalıştıkları dava dışı bir-iki firmadan ... temin edilebileciği davacı şirkete iletilmişti, ... üretimini basit bir iş olarak görmüştük çünkü davalı şirketin çalıştığı dava dışı firmalar ile yapılacaktı, bize dava dışı ... firmasıydı diğeri ise ... firmasıydı, bu firmaların bilgileri bize davalı şirket tarafından verildi, ... firması ile davacı şirket çalışanlarından satın alma yöneticisi olan ... (şuanda davacı firmada çalışmamaktadır) ve ... iletişime geçtiler, ticari anlaşmayı yaptılar hatırladığım kadarıyla 100.000,00TL bedel ile bir tane ... için anlaştılar, bir tane olmasının nedeni ilk olarak üretilip denenmesiydi çünkü davacı şirketin ... üretimine ilişkin tecrübesi yoktu, bu firma üç boyutlu olarak bir ... tasarladı bu tasarım davalı şirket çalışanlarına davacı şirket çalışanları tarafından yollanmıştır, biz tasarım onaylandığı için dava dışı ... firmasına ürettirdik, bu gripperin denenip devreye alınması gerekiyordu, ... üretimi kalıpların teslim edildiği zamanlara denk geliyordu, ... davalı tarafça projesi onaylanmasına rağmen kalıp üretecek robota bağlandığında davalı şirket çalışanları tarafından reddedilmiştir, reddedilmeye ilişkin geçerli bir ... açıklamayı bilmiyorum, bu ... kabul edilmeyince dava dışı ikinci firma olan ve ... üreten ... firmasına ulaştık, bu firma bize davalı şirkete üretilecek bir ürün-proje kapsamında yer almak istemediğini söyledi, biz çözüm bulmaya çalışıyorduk, ...' nın makyajsız hali olan kalıbı üreten makinanın ...' ı vardı, bu ...' ı inceleyerek dava dışı ... firmasından ürettirdiğimiz gripperın parçalarının bazılarını kullanarak, bazı parçalar satın alarak, bazı parçalarıda üreterek, ikinci bir ... yapmaya çalıştık, taraflar arasında anlaşmazlıklar ortaya çıkınca davacı tarafça yapılan ... davalı şirkete teslim edilmemiştir, tahminimce bu ... davacı şirkette durmaktadır, süreç bu şekilde işlediği için ikinci ... yapılmamıştır, yaklaşık 1,5-2 yıl öncesinde davalı şirket yetkilisi Hasan bey bana davalı şirkette üretilen kalıplardaki hataları göstermişti ve kendi personellerinin düzeltmeleri ile teslime hazır hale getirdiklerini göstermiştir bu olay davacı şirket çalışanlarının kalıpları revize edip düzeltmeye geldikleri döneme denk gelmiştir, target settinglerde benim aklıma gelen herhangi bir problem yoktur, bizim ürettiğimiz kalıplarda dava dışı ... firmasının modifikasyon yapıp yapmadığını bilmiyorum, dava dışı ... firması ... marka hem sedan ... modelinin ön ızgarasının kalıplarını üretiyordu, bizde tampon kalıplarını üretiyorduk, davacı firma kalıpları teslim etmeden önce deneme üretimi yapmamıştır tüm denemeler ve üretimler davalı şirkette yapılmıştır, baskı-üretim saniyeleri hakkında herhangibir bilgim yoktur, davalı şirket kalıpların tasarım aşamasında en az bildiğim kadarıyla 4-5 kez data değişim talebinde bulunmuştur, davalı şirket yetkilisi kalıp üretim denemelerini davalı şirkette yerine getirmek istemiştir nedenini bilmiyorum ancak mail yazışmalarından bir tanesinde neden hala bu konuşuluyor şeklinde beyanda bulunmuştur, kalıpların ikisi de bildiğim kadarıyla Şubat 2020' de teslim edilmiştir, benim bildiğim kadarıyla davalı şirkette ... kullanılarak seri üretim yapılmaktadır, davacı şirket çalışanları yaklaşık 1,5 yıldır görmemektedir, keşifte yapılacak tespitlerin bizden sonra kalıplara müdahale edilip edilmediği, müdahale edilmiş ise ne şekilde müdahale edildiğini bilmediğimiz için ne olabileceğini bilemiyorum, davalı şirket çalışanlarının davacı şirkete kalıp üretim aşamasında gidip destek olup olmadıklarını, yardım edip etmediklerini, kalıbı bir araya getirip üretime yardımcı olup olmadıklarını bilemiyorum, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir " şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Davacı tanığı ... keşif sırasında; " ben davacı şirkette 2017 yılından beri proje yönetici olarak görev yapmaktayım taraflar 2019 yılında ... marka ... model aracın ... ve ... modellerinin kalıpları için anlaşmışlardır, iki tane ön tampon kalıbı için anlaşmıştık, bildiğim kadarıyla yaklaşık olarak her bir kalıp için altışar kez tadilat modifikasyon yapılmıştır, ... davacı şirketin muhasebe bölümü çalışanıdır, ... isimli kişiyi tanımıyorum, taraflar arasında proje aşamasında, üretim sürecinde ve projeden sonra ortaya çıkan hatalara yönelik mail yazışmaları olmuştur, üretilen kalıpların seri üretimde kullanıldığını düşünüyorum, kalıpların teslim tarihini hatırlamıyorum, kalıplardan çıkacak ilk ürünlerin tarihinin süresinde olduğunu ve müşteri ile anlaşılan planlanan tarihte olduğunu biliyorum, ilk ürünlerin çıkışından sonra çapak problemi, sürtünme problemi, bazı geometrilerde tutma problemine yönelik bildirimlerde bulunulmuşlardı, ilk kalıpların ürün çıkartmasında davalı şirkette bende vardım, ayrıca davacı şirketin montaj ekibinden ..., ..., ... ... bulunmaktaydı, yukarıda bahsettiğim problemlerle karşılaştık, biz bu problemleri revize ettik ve giderdik, biz davalı şirketten ayrıldıktan sonra bize hata bildiriminde bulunuldu, bahsettiğimi hatalar bir rapor şeklinde bize bildirildi, davacı şirket çalışanları rapor şeklinde bildirilen hataları gidermişlerdir, projenin başlangıcında ... konusunda uzman olmadığımızı kalıp ürettiğimizi belirttik, ayrıca ... konusunda tecrübelerini, bildiklerini davalı şirketin paylaşmasını istedik, ... ve ... firması ile görüştük, bu isimleri bize davalı şirket bildirmiştir, davalı şirket bize ... firmasından ise ... firması ile çalışmayı tercih ettiklerini bize söylediler, biz her iki firmadan da teklif aldık ve ... firması ile ... üretimi için anlaştık, taraflarca akdedilen sözleşmede olup olmadığını bilmiyorum ancak biz davalı şirket ile sözlü olarak ilk olarak tek bir ... üretimi yapılacağını bu ... devreye alındıktan sonra ikinci bir gripperın üretileceğine yönelik anlaştık, dava dışı ... firmasına bir adet ... imal ettirdik, davalı şirkete gripperı deneme yapılması amacıyla getirttik, ... denemesi yapıldı, ... şartnamesinde yer almayan uygunsuzlukları öğrendik, gripperda kullanılan pistonun niteliği, gripperin ağırlığı farklıydı, davalı şirketin davacı şirkete vermiş olduğu ... bilgileri eksikti, davalı firmadan gripperda düzeltilmesi gereken hususlara yönelik geri bildirim aldık, geri bildirimde ... firmasının piston için kullandığı ... marka olduğunu tespit ettik, ayrıca ... karkasının ağırlığının uygun olmadığını, sadeleştirilmesi gerektiğini tespit ettik, ilk gripperi devreye almadığımız için ikinci gripperi üretmedik, davalı şirketin bize mevcut olarak kullandığı gripperin aynısı üretibileceğimize yönelik geri bildirimde bulunmuştu, kullandıkları gripperin bire bir aynısı yapmaya karar verdik, gelip davalı şirkette mevcut gripperi tarayıp datasını çıkarttık bu husus davalı şirketin bilgisi dahilinde oldu, yeni dataları alınca davalı şirketin kullandığı mevcut gripperin aynısını üretmek için çalışmalara başladık, ... firmasına yaptırdığımız ... işe yaramaz hale gelince onu söktürdük, ortada davacı şirket zararına olan ve fazladan yaptırılan bir ... mevcuttur, biz ürettiğimiz gripperi %90seviyesine getirdik ve hazır ettik ancak davalı şirkette teslim etmedik çünkü taraflar arasında alacağa yönelik anlaşmazlık çıkmıştı, ürettiğimiz ... tahminimce halen sökülü halde davacı şirkette durmaktadır, kalıplara yönelik hata düzeltmek amacıyla davacı şirket çalışanları en az 15 kez davalı şirkete gelmiştir, muhtemelen davalı şirkete ben her seferinde geldim, bu geldiklerimizin bir kaç seferinde müdahale etmeden geri döndük, biz çağırma nedenleri çoğu zaman hataya dayalı olarak değil biz üretim yapacağız, herhangibir hata çıkarsa burada bulunun diye çağırıldık, ben birkaç kez kalıplardan çıkan ürenlerin davalı şirket çalışanları tarafından zımparalanarak ve basılan parçaların toparlandığını gördüm, bence davalı şirket çalışanlarının zımpara yapması yada çapak almasının sebebinin tamamının kalıptan kaynaklandığını düşünmüyorum, basılan parçada-çıkan üründe kalıp dışında ham madde-enjeksiyon parametreleri faktörleride etkilidir, target settinglerde sıkıntı olup olmıadığını ve dakikada kaç tane ürün üretilmesi gerektiğini bilmiyorum, ben bizim ürettiğimiz kalıplara dava dışı firmalar tarafından müdahale edildiğini görmedim, yaklaşık 1,5 yıldır davacı şirket çalışanları davalı şirkete gitmemiştir, mevcut durum hakkında bilgimiz yoktur, davacı şirket kalıpları teslim etmeden önce deneme üretimi yapmamıştır, kalıp tasarım aşamasında davalı firma tahminimce üç kez data değişimi talebinde bulunmuştur, data değişikliği taleplerinin nedeni hakkında herhangi bir bilgim yoktur, davalı şirketle deneme üretimlerinin davalı şirkette yapılması yönünde mail yazışmaları mevcuttu o nedenle bütün denemeler davalı şirket talep ettiği için davalı şirkette yapılmıştır, davacı şirket tarafından davalı şirkete teslim edilen ... olmadığı için tahminimce ellerindeki mevcut ... ile üretim yapıyorlardır, davacı şirket çalışanları yaklaşık 1,5 yıldır kalıpları görmemektedirler, davalı şirket tarafından kalıp üretimi için gönderilen datalara uygun olarak üretim yapılmıştır, davalı firma tarafından kalıpların yanında paket olarak ... da sipariş olarak verilmişti, kalıp siparişinin yanında ... siparişi de verilmişti, biz bu konuda uzman olmadığımız için ... konusunda uzman dava dışı tedarikçi firma ile anlaştık, davalı şirketten hem kalıp için hemde ... için davalı şirkete bunlar teslim edildikten sonra davalı şirket tarafından imzalı halde ... kabul tutanağı davacı şirkete gönderilmemiştir, davalı şirketten ilk üretim aşamasında destek olarak personel gelmiştir, yaklaşık 4 hafta boyunca bazen iki bazende üç personel davacı şirkete gelmiştir, projenin ilk aşamasında ve tasarım aşamasında datanın dondurulması ve yapılan data değişikliklerindeki zaman kaybının telafi edilmesi amacıyla davalı şirketin çalışanları montaj aşamasında desteğe gelmişlerdir, bu husus davacı şirketin bilgisi dahilindeydi, ... üretim aşamasında davalı firma tarafından grippera ilişkin verilen bilgilerin eksik olup olmadığını, davacı şirketin tecrübesi olmadığı için o aşamada tespit edemedik, üretime başlamadan önce tasarımı davalı şirketle paylaşmıştık, davalı şirket tasarımı kabul ettiği için biz ... üretimine başladık, davalı şirket davacı şirkete kalıbının kendisinin tasarımını değil, kalıptan çıkacak ürünün tasarımını teslim etmiştir ve onun sonucunda davacı şirket ürünü üretecek kalıbı tüm tasarımını üretmiştir, biz davalı şirkete kalıbın tasarımını ilettik olumlu bildirim aldık, davalı şirketin başka ürünler için kullandığı başka bir kalıbın tasarımınıda ayrıca örnek olarak aldık, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Davalı tanığı ... keşif sırasında; " ben davalı şirkette mali müşavir olarak 5 yıldır görev yapmaktayım, ben davacı şirketin mali biriminden ismini hatırlayamadığım bir kişiyle - muhasebe müdürüyle muhattap oldum, davaya konu edilen iki adet kalıp yatırım teşvik belgesi yerli listesinde yer almaktaydı, 27/02/2020 tarihli 1.000.000,00 EURO bedelli faturayı kesilmişti, iş bu fatura KDV' siz kesilmişti, KDV istinasının uygulanmasının nedenleri bu kalıplarının yatırım teşvik listesi olmasından kaynaklıydı, davacı şirket fatura kesmek istiyordu bu fatura kesiminden önce %30ön ödeme yapılmıştı 300.000,00 EURO ön ödeme yapılmıştı, davacı tarafça kesilen faturaya davalı şirket tarafından bedel yönünden itiraz edilmemiştir, bu faturanın içeriğine itiraz edemememizin nedeni davalı şirketin yatırım teşviklerinden faydalanmasıdır, yatırım teşvik belgesine dayalı olarak kurumlar vergisi indiriminden ve ... işveren payı indiriminden davalı şirket faydalanmaktadır ve faydalanmaya devam etmektedir, davacı şirket bize 27/02/2020 tarihinde bize faturayı kesmiştir kalıplar fiziki olarak teslim alınmadan ve fatura kesilmeden davalı şirket ... işveren payı indiriminden ve kurumlar vergisi indiriminden faydalanamazdı fatura kesildikten ve kalıplar fiziki olarak teslim alındıktan sonra iş bu indirimlerden davalı şirket geçici olarak faydalandı Mart 2021 ' e kadar geçici olarak faydalanmıştır, bu tarihte bakanlık tarafından denetimi yapıldı fatura içeriğindeki harcamanın yapılıp yapılmadığı ve kalıpların uhdemizde olup olmadığı kontrol edildi, bakanlık tarafından ... inceleme yapılmadı sadece fiziki olarak yatırım adresine teslim edilip edilmediği bulunup bulunmadığı kontrol edildi, bakanlık 4 kişilik ekip halinde gelmiştir, kalıpların çalışıp çalışmadığı, kullanılıp kullanılmadığı sorulmadı sadece fatura içeriğinde bulunan kalıpların mevcut olup olmadığına bakıldı, bizde davaya konu edilen fatura edilen kalıpları bakanlık personellerine gösterdik, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Davalı tanığı ... keşif sırasında; " ben davalı şirkette 2019 yılından beri ... bölge mühendisi olarak çalışmaktayım, taraflar 2019 yılında 356-2 ..., ..., tampon kalıpları (iki adet) için davacı şirket ile anlaşılmıştır, kalıpların teslimi için 21/03/2020 tarihi için anlaşılmıştır, ... olarak kalıplar süresinde teslim edilmedi, kalıplar fiziksel olarak gelmiş olsa da fonksiyonel olarak çalışmamıştır, T0 baskısı ilk bası olarak adlandırır biz ilk baskıyı 21/03/2020 tarihinde davalı şirkette aldık, ilk aldığımız ürünü kalite kontorlü amacıyla dava dışı ... firmasına boyayıp ertesi gün gönderdik, aynı gün kendi sistemlerinden bize bildirimde bulundular, normalde bu kalıplara ilişkin ... hata beklentisi 5-10 aralığında olması gerekirken 120 adet hata bildiriminde bulunmuşlardır, biz bu hata bildirimlerine istinaden davacı firmaya bildirimde bulunduk, bu 120 adet hata tek bir kalıp içinde iki kalıp için toplam ortalama 250 adet hata bildirimi vardı, kalıplara müdahale edilmesi amacıyla davacı firmaya geri gönderdik, bizde dava dışı ... firması gibi benzer hataları gördüğümüz için bu hatalara ilişkin de davacı şirkete bildirimde bulunduk, her iki kalıptan da çıkan ürünlerin tüm bölgelerinde çapak problemi mevcuttu, çöküntüler ortaya çıktı, soğutma kısmı olmadığı için çöküntülü olarak ürünler çıktı, davalı şirkete ortalama 10-20 kez hata bildiriminde bulunduk, davalı şirket çalışanları davalı şirkete yaklaşık 10 kez gelip onarım yapmışlardır, problemlerin giderilmediğini tespit ettiğimizde işi daha sıkı takip etmeye başladık ve hergün yeni otoyoldan davacı şirkete gitmeye başladık, kalıpları 1 kere modifikasyon için gitti ortalama 10 kez hataların giderilmesi amacıyla göndermişizdir, kalıpları 4 adet tır ile davacı şirkete yolladık, tır ücretlerini davacı şirket karşılamıştır, kalıpların naklinde de kalıbın taşımasına uygun olmayan araçlar gönderildi ve nakliye aşamasında süre bazında sıkıntılar çıktı biz kalıplar bize teslim edildiğinde yeniden deneme-üretim yapmak amacıyla davacı şirket çalışanlarını çağırdık biz kısmında geldiler bir kısmında gelmediler biz onlara çözüm önerisinde bulunduk, biz davacı şirkette de makine bulunduğu için kalıpları onların denemesi için teklifte bulunduk, davacı şirketin bu teklifi neden kabul etmediğini bilmiyorum ancak makinelerin çalışması için gerekli bir maliyet vardır bu maliyeti üstlenmek istemediklerini düşünüyorum, ... bize teslim edilmedi, ... datasının davacı şirkete verilmesinden ziyade tampon datasının verilmesi bizim sorumluluğumuzdaydı, biz ... olarak ... firması ile davacı firmanın çalışmasını istedik, onlar ... firması ile çalışmak istediklerini söylediler, normalde ... firması ile çalışılmasını istememize rağmen orta yolu bulmak için ... firması ile çalışılmasını kabul ettik, davacı şirket çalışanı ..., davacı şirketten ... ekip, davacı şirkette usta olarak çalışan Erkan Dülger ve tarama için davacı şirketten ... personel ilk olarak gelip tarama yapmak amacıyla davalı şirkete gelip, benzer bir tamponda çalışan gripperi incelediler, gripperin takılacağı robot hakkında bilgi aldılar, robotun taşıyabileceği maksimum kilo hakkında bilgi verdik, onlar tahminimce bizim verdiğimiz bilgiler doğrultusunda ... firması ile görüşmüşlerdir diye tahmin ediyorum, davacı şirkette sorumluluk olduğu için gerekli taramaları yaparak ihtiyaçları olan ... üretimi içiin gerekli dataları toplamışlardır, kalıbıda taramışlardır, yani ölçülerini almışlardır, ... ölçümden ortalama 3 ay sonra gelmiştir, biz iki-üç gün sadece elle çalıştık sonrasında gripperleri takarak çalıştık bu ... ... firmasından tedarik edilen parçalarla profile oluşturulan gripperlardır, davacı firma tarafından getirilen ve robota takılan ... robotun taşıma kapasitesinden ağır olduğu için çalıştırılamadı bu ... sonrasında tam olarak tarihini hatırlayamamakla birlikte davalı şirkette bir süre durmuştur, yeni bir gripperin devreye alınması için davacı şirketle yeniden görüştük, davacı şirket bu aşamadan sonra ... hakkında bir şey yapamayacaklarını söyledi, şu anda kalıplarımız halen bahsetmiş olduğum aynı hataları vermektedir, davacı şirketin yaptığı müdahaleler yapılmaması gerekiyordu, yapılan müdahaleler doğru olmadığı için üretilen kalıpların ömrü de azalmıştır, halen kalıptan çıkarılan ürünlere davalı şirket çalışanları tarafından zımpara yapılmaktadır ve çapak alınmaktadır, çapaklar artmaya devam edince biz kendi çabalarımızla kalıptaki ... problemlerin giderilmesi amacıyla dışardan destek alıyoruz, dataları donduran firma bizim anlaşmalı olduğumuz dava dışı ... firmasıdır, ... firması bildiğim kadarıyla en az 4 kez data değişikliği talebinde bulunmuştur, data değişikliğinin amacı seri üretimde problemlerinin yaşanmamasına yöneliktir, bazı bölgelerde dolumun gerçekleşmemesi, bazı bölgelerde çapakların çıkmaması için data değişikliği talebinde bulunulmuştur, normalde üretim süresi ... tamponu için 150 saniyedir, ... tamponu için 110 saniyedir, cripper kullanılmadığı zaman ortalama 2,5 dakika sürmektedir, elle çıkarttığımız tüm parçalar ıskartaya ayrılmaktadır, cripper kullandığımız zaman ve davalı şirket çalışanları zımparalama-çapak yaptığında ürünün boya ve flame aşamasından sonra ıskartaya çıkan ürün sayılı 650 tanede 80-100 tane ıskarta bulunmaktadır, şuanda da günde 100 tane ıskartalı ürün çıkmaktadır, bu ıskartaya çıkan ürünler çöpe gitmektedir, benim bildiğim kadarıyla ... tampon için üretilen kalıbın ön ızgara boşluk kısmında hata bulunmaktadır çünkü ön ızgaranın gireceği delik olmadığı ve kapalı olduğu için oraya parça girmemektedir buraya girecek parçayı dava dışı ... kalıp üretmektedir, ... Kalıp kendi kalıbında değişiklik yaptı ve artık ... Kalıpın yaptığı değişik ile artık ... Kalıp tarafından üretilen ürün davacı şirketin ürettiği ürünün ızgara kısmına girmektedir, davacı şirkete kalıp üretilmesi için verilen ürünün datasında bu deliklerin var olduğunu düşünüyorum, çünkü ... kalıpın yaptığı ürünle eşleşmesi gerekir, biz davacı şirket tarafından üretilen kalıpları kabul etmedik, kabul evrakı olup olmadığını bilmiyorum, gönderilmediğini düşünüyorum, T0 baskısı olan ilk üretim tarihinde ürün alınabilmesi için davacı şirkete davalı şirketten personel gitti, giden personel yaklaşık iki hafta davacı şirkette gitmişlerdir ve otelde kalmışlardır, davacı şirket tarafından teslim edilen kalıpları biz ancak davalı şirket personellerinin zımpara yapmasıyla, çapakları temizlemesiyle seri üretimde kullanıyoruz, ... bize taleplerini haftalık olarak bildirir bizde ortalama günde toplamda 650 tampon üretiriz, talebe göre hem ... için hemde sedan için tampon sayıları değişebilir, biz davacı şirkete kalıp üretilmesi için ürün datasını gönderdik ürün datasına dayalı olarak kalıp üretilmesini talep ettik, sanayi ve teknoloji bakanlığı tarafından yatırım teşvik belgesi alınıp alınmadığını bilmiyorum, davalı şirket tanıklarından ... projenin başındaydı, davalı şirketten ayrılınca projesi ben devraldım, mail yazışmalarında bende varım, ben kalıplardaki hataları sıkıntıları davalı şirket çalışanlarından ..., ...' a bildirdim, data dondurulduktan sonra ve kalıp işlemeleri başladıktan sonra ( kalıp işleme çeliğin parça formunu vermek üzere şekillendirilmesi anlamına gelir) dava dışı ... firmasından kalıp uzmanı olan ... ile birlikte davacı şirkete gittik amacımız çeliklerin ne durumda olduğunu tespit etmek ve sürecin ne aşamada olduğunu tespit etmekti, gittiğimizde kalıpların davacı şirkette olmadığını gördük, bu davalı şirket için prestij kaybıydı, kalıpların nerede olduğunu sorduğumuzda dava dışı ... firmasında davacı şirket aracılığıyla bilgimiz dışında işletildiğini öğrendik, davacı şirket çalışanlarından ... bize şirket kapasitesinin olmamasından dolayı ... firmasında işletme kararı aldıklarını söyledi, bu hususa ilişkin bize bilgi verilmedi biz bu durumu davacı şirkete gittiğimizde öğrendik, ... üst yönetimi tarafından olumsuz olarak geri bildirim aldık, ... şartnamede davacı firmanın taşeron kullanması durumununda bize yazılı bildirimde bulunması ve onay alması gerektiğine ilişkin bir madde bulunmaktadır, bize yazılı bildirimde bulunmadılar ve onay talebinde de bulunmadılar, kalıpların isteğiniz şekilde üretildiğine dair davalı şirket tarafından sözlü ve yazılı herhangibir onay verilmemiştir, hatta bizim yapabileceğimiz budur şeklinde davacı şirket çalışanı ... tarafından bana bildirimde bulunulmuştur, genel bilgim dahilinde haber verilmeden ve onay alınmadan bir şirket taşeron şirketle çalışırsa üretilen kalıplarda hata olma olasılığı yüksektir, yanlış bir müdahale olsa 3-4 aylık bir zaman kaybı yaşanabilir, kalıpta yapılan ölçümlerin düzgün olduğu kalıptan çıkacak ürünlerinde istenilen ölçüde ve özellikte olduğu anlamına gelmez, diğer termal şartların, soğutucuların da iyi olması gerekir, biz müşterilerimize ikinci kalite ürünler gönderemeyiz, lot bazında kontroller yapmaktayız, ben davacı şirkete süreci takip etmek amacıyla en az 20kez gittim her gittiğimde bizim için üretilecek kalıplar kenarda bekliyordu ve dava dışı firmaların kalıpları işleniyordu, biz müdahale ediyorduk ve kendi kalıplarımızın işlenmesi için onları tezgaha aldırıyorduk, gittiğimizde neden bizim kalıplarımızın işlenmediğini sorduğumuzda makinelerinin arızalı olduklarını söylediler, daha sonrasında ... firmasının davacı firmanın işinide aksattığını söylediler, ben ayrıca dava dışı ... firmasına da iki kez gittim ... o sırada işleniyordu, işleme sürecini tamamladıktan sonra davacı firmaya geri gönderdiler, davacı şirkette küçük işlerin yapıldığını dava dışı ... firmasında daha büyük işlerin yapıldığını gördüm, biz bu hususları davacı şirkete mail aracılığıyla bildirdik, kalıplar davacı şirkete geri döndükten sonra davalı şirkete teslim edilmiştir, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir " şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Davalı tanığı keşif sırasında; " ben davalı şirkettin kuruluşundan beri çalışmaktayım 2015 yılında emekli olmuştum ancak geri döndüm şuanda enjeksiyon üre biriminde ekip lideri olarak çalışmaktayım, tarafların anlaştığı sözleşmenin içeriği hakkında bilgim yoktur, yaklaşık 2-2,5 yıl önce iki kalip iki ... üretimi için anlaşılmıştı, tarafların mail yazışmaları ve içeriği hakkında bilgim yoktur, kalıplar 2020 yılının başında teslim edilmiştir, davacı şirkete benim bildiğim kadarıyla kalıplarda hata olduğu iddiasına dayalı olarak en az 7 kez başvurduk, kalıplarda maça olarak adlandırılan kısımlar düzgün bir şekilde çalışmıyordu, kalıbın üretiminden çıkan ürünlerin üst kısımlarında çapak ve sıyırmalar oluyordu, kalıpları teslim aldığımız aynı gün kalıpları makineye bağladık operasyonu başlattık ve hatalar ortaya aynı gün çıktı, kalıplar teslim edildiğinde davacı şirket çalışanları yanımızdaydılar bu hataları onlara, davalı şirket müdürlerine ve davalı şirket yetkililerine de söylendi, kalıpları makineden aşağı indirmemizi söylediler, indirdik, kalıplar 58 tondur ve kalıplar hemen açıldı, kalıplara kaynak attılar normalde kalıplara kaynak atılmaz, alıştırma yapılması gerekir, alıştırma yapmaktan kastım kalıbın yüzeyi denemek amaçlı boyanır ve kalıp tekrar birleştirilir temas eden yerler boyalı olduğu için tespit edilir ve boyalı olan yerler traşlanır ve toparlanması gerekir, davacı şirket bu şekilde hareket etmeyip direkt kaynak yapmıştır, kaynak yapılan yer yüksekte kaldığı için karşı tarafıda çapak yapmaya başlamıştı davacı şirket çalışanları bu sefer karşı tarafa kaynak yaptılar, maça adı verilen kıskaç-mekanik kol gibi aksamlar bulunup bunlar parça üzerindeki delik yada parçanın alınmasına imkan vermeyen formları çıkarmaya yarayan hareketli sistemlerdir, biz kaynak yapıldıktan sonra deneme çalışmalarına yeniden başladık, maçalar geri kaçtı ve oraya ham madde dollmaya başladı biz kalıbı tekrardan aşağı indirdik, kalıbı dağıttık ve maçaları söktük, içerdeki akan plastikleri temizledik, maçanın yüzeye tam basmadığını tespit ettim çünkü ayarı yapılmamıştı, maça ayarı yapıldı ve tekrardan makineye bağlandı bu sefer yapılan kaynaklar dökülmeye başladı, dökülen yüzeylere parlatma-zımparalama yapıldı, çok fazla zımparalama yapıldığı için ilk aşamaya dönüldü ve yine çapak yapmaya başladı, bize yeniden kaynak yapılması gerektiğini söylediler kalıbı geri istediler, bu anlattığım süreç kalıpların davalı şirkete teslim edildiğinden itibaren ilk 4 günlük süreçtir, biz ayrıca davacı şirketten kalıbın içindeki plastiğin hava yapmasını engelleyen parça olan filitrenin takılması gerektiğini de söyledik, kalıplar geri geldi, her iki kalıpta da bahsettiğim sıkıntılar mevcuttu, yaklaşık iki-üç hafta sonra kalıplar geri geldi, yaklaşık 3 tonluk kalıbın ortasında bulunan bir maça mevcuttu, bu maçada da alıştırma çalışmaları yapılmamıştı, biz 5-6 tane ürün denemesi yaptık normalde maçanın ürünle ayrılıp ayrı taraflarda kalması gerekirken maça üründen ayrılmamıştı ve koparak ürünle beraber karşı tarafa geçti, biz ... olmadığı için parçaları elle teslim alıyorduk, eğer ürünü teslim alırken maça kopsaydı personelde arada kalabilirdi, sıyrılmalar ve çapak problemleri, soğutma problemi hep mevcuttu bu kontrolden sonra yaklaşık 4-5 kez daha kalıplar davacı şirkete gitti sonrasında geri geldiler aynı sıkıntılar halen devam etmektedir, hatta bugün itibariyle de bahsettiğim hataların hepsi devam etmektedir, davacı şirket çalışanları tarafından kaynak atılmış olsada hatalar devam etmektedir, ben sürecin en başından beri olayların içindeyim, davacı şirket çalışanlarının her seferinde gelip hataları giderdikleri iddiaları doğru değildir, her ne kadar davacı şirket çalışanları tarafından hatanın ilgili hataların giderildiği ve davalı şirket çalışanları tarafından hata raporlarında hataların silinmediği iddia edilmiş ise de davacı şirket çalışanları tarafından onarımlar yapıldıktan sonra biz kalıpları kontrol ettiğimizde aynı hatalarla tekrar karşılaştığımız için raporlarımızda hataları belirtmeye devam ettik, kalıp tam eksiksiz ve çalışır halde bize teslim edilmemiştir, kalıplar davacı şirkete yaklaşık 4-5 kez gidip geri geldikten sonra davacı şirket çalışanlarından ...' ya davalı şirket müdürleri haber verdikten sonra davalı şirkete geldi, kalıplara müdahale ettiler bir sonraki gün yeniden geldiler, kalıplarda yine aynı şekilde sıyrılmalar, çapak problemleri, soğutmada sıkıntılar devam ediyordu, öğlene kadar işlem yaptılar yemek arasından sonra makinelerin oraya indiğim zaman kimseyi göremedim, davacı çalışanı mustafayı aradım kendisi fabrikadan çıktıklarını söyledi, bende neden gittiklerini ve kalıplarda yapılacak çok iş olduğunu sorduğumda kendisi bana "abi bizim yapabileceğimiz bu dedi" bu anlattığım olaydan sonra bir daha gelen olmadı, tam olarak tarihi hatırlamamak ile birlikte 2020 yılının başları yada 2019 yılının sonları olabilir, kalıp yeniden davalı şirkete her teslim edildiğinde davacı şirketin üretin-deneme aşamasında bulunmasını talep ettik, kalıpları toplarken ve dağıtırken sıkıntı olmaması ve birşey olduğunda müdahale edilmesi amacıylaydı, kalıp en az 6-7 kere davacı şirkete onarım amacıyla gönderilmiştir, en az 6-7 kez davacı şirket çalışanları davalı şirkette onarım için gelmişlerdir, kalıplar bize her seferinde bize geri geldiğinde biz üretim denemesinde her seferinde davacı şirket çalışanlarını yanımızda istedik, davacı şirket çalışanları dava dışı bir şirket çalışanları ile beraber bir kez bizdeki kalıpların ölçülerini almaya geldi çünkü gripperi yapmak için kalıpların ölçüsü gerekli, ölçü almaya geldiklerinde bizim makinenin robotunun ölçüsünü almadılar sadece kalıbın ölçüsünü aldılar, ayrıca davalı şirkete gripperi taşıyacak robotun özellikleri ve taşıyabilecekleri ağırlık hakkında soru sormadılar ve bilgi almadılar, bir ... robotsuz kullanılamaz, hangi dava dışı firma çalışanlarının davacı şirket çalışanları ile birlikte geldiğini bilemiyorum, yaklaşık 3-4 ay sonra bir tane ... geldi biz gripperi kalıbın içine koymaya çalıştık ... çok büyüktü, çok ağırdı ağırlığını sorduğumda 110KG olduğunu söylediler, davalı şirketin ... üretimi amacıyla davacı şirkete ... datası verip vermediğini bilemiyorum, ben davacı şirket çalışanlarına robotun üzerine 60KG konulabileceğini ve 60KG taşıyabileceğini söyledim, 110KG' nun risk olduğunu söyledim, ... kalıbın içine uymayınca geri götürdüler, kalıplar bize teslim edildikten sonraki 3 haftalık süreçte biz grippersız insan gücüyle ürünleri kalıptan çıkarttık, insan gücüyle alındığında 500 ürünün 300 tanesinin ıskartaya çıktığı durumlar oldu, çizikli, darbeli ürünler çıkıyordu, amirlerimiz sonrasında nereden temin ettiklerini bilmediğim iki adet ... temin ettiler, dava dışı ... kalıp firmasının kendi kalıplarında değişiklik yapıp yapmadıklarını bilmiyorum, davacı şirketin kalıpları teslim etmeden deneme üretimi yapıp yapmadığını bilmiyorum, MCR ürünün çıktığı kalıp ortalama 105-110 saniyede, ... tampon ise desenli olduğu için 120-125 saniyede bir ürün vermektedir, dava dışı ... firması ise bizden 90-95 saniyede bir ürün çıkartmamız gerektiğini belirtmiştir, davalı şirketin kalıplarda kaç kez data değişikliği talebinde bulunup bulunmadığını bilemiyorum, datalara ilişkin bir bilgim yoktur, biz halen davalı şirketin kendisinin temin ettiği iki adet cripper ile üretim yapıyoruz, davalı şirketin imzalı ... kabul evrakı gönderip göndermediğini bilmiyorum, şuan mevcut durumda da her iki kalıptan çıkan ürünlerin 5-6 yerinde çapak ve zımpara problemi bulunmaktadır, davalı şirket çalışanları çoğu yerleri el ile zımparalamakta bir kısım yerleri de havalı zımpara ile zımparalamaktadır, bu zımparalamadan kaynaklı uçan tozlar fabrikaya yayılıyor tamponlara yapışıyor ve flame işlemi esnasında ve boyama esnasında tampon üzerinde yapıştığı yerde kalabiliyor yada yeri değişebiliyor sonuçta defolu ürünler ortaya çıkıyor ve defolu ürünler ortaya çıkmasına neden olarak hergün ortalama 10-15 tane tampon ıskartaya çıkıyor, ıskartaya çıkan ürünler geri dönüşüme gönderilmektedir, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Keşifte dinlenen taraf tanıkları ayrıca duruşma da da dinlemişlerdi.Davacı tanığı ... duruşmada; " kalıp işlemi üretiminde uygulamalarda kalıp dava dışı şirketlerde de üretilmeye devam edilir, davaya konu edilen projeye istinaden zaman baskısı mevcuttu bu nedenle süreci yetiştirmek amacıyla kalıplar dava dışı ... firmasında işletilmişti, kalıp işleme sürecinde emin olmamakla birlikte kalıpların ortaya çıkarılma işlemini yapan çalışanlar dava dışı ... firmasının çalışanlarıdır, ancak davacı firma çalışanları tarafından kalıp üretiminin yerinin değiştirildiğine dair davalı şirkete haber verilip verilmediğini, davalı şirketten onay alınıp alınılmadığını bilemiyorum, biz daha öncesinden davalı şirketle de kalıp üretimi konusunda çalışmıştık, bu uygulamadan haberleri olmaması mümkün değildir, çünkü davalı şirketin çalışanları kalıp üretim aşamasında kontroller yapmışlardır, dava dışı ... firmasında üretim yapıldığına dair bilgilerinin olmaması mümkün değildir, genel uygulama bu şekildedir ancak anlık olarak kalıpların belirli parçalarının dava dışı ... firmasına geçici olarak taşındığına yönelik bilgi verilip verilmediğine dair bilgim yoktur, iki firma arasında iletişimsizlik olmuş olabilir, eğer biz hata yapsaydık davalı şirket çalışanlarının bu duruma müdahale etmesi gerekirdi ve kalıp parça üretimlerinin davacı şirkete geri gönderilmesi gerekirdi, kalıp parça üretiminin ne kadarlık kısmının dava dışı ... firmasında gerçekleştiğine ilişkin bilgim yoktur, davalı şirket ile ... firmasının üst yönetimi arasında bu hususa ilişkin sıkıntı çıkıp çıkmadığını bilemiyorum, çünkü onların iç ilişkisidir, kalıp parçaları üretimi dava dışı ... firmasında yapılırken davalı şirket çalışanlarının dava dışı ... firmasına gidip kontrol ettiklerini biliyorum çünkü şirket içi konuşmalarda bu hususları duydum ancak kimlerin gidip kontrol ettiğinin bilmiyorum, ayrıca davalı şirketle mail yazışmaları (elimizdeki tüm kaynakların kullanımına dair yani dava dışı 3. Şirketlerden de faydalanabileceğimize dair) mevcuttur, dava dışı şirketlere kalıp parçası üretimi yapılması hususunda davalı şirketten yazılı onay alınıp alınmadığı hususunda bilgim yoktur, bildiğim kadarıyla kalıplar 40 tondur ve bu kalıpların tamamı dava dışı ... firmasına taşınıp işlenmemiştir, bir kısım parçaları dava dışı ... firmasında işlenmiştir, ancak bu parçaların neler olduğunu ilişkin ayrıntılı bir bilgim yoktur, dava dışı ... firmasında da ... modeline ait kalıp parçaları işlenmiş olabilir ancak bu hususa ilişkin bilgim yoktur, dava dışı ... firmasında ve dava dışı ... firmasında üretim aşamasında sıkıntılar çıkıp çıkmadığını bilmiyorum, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Davacı tanığı ... duruşmada; " kalıpların parçalarının bir kısmının üretimi dava dışı ... firmasında ve dava dışı ... firmasında gerçekleşmiştir, hangi parçaların üretiminin yapıldığını hatırlamıyorum, proje başlangıcı sürecinde ki datanın dolma tarihi ve süreç geciktiği için üretim için ihtiyaç duyduğumuz süreç kalmamıştı, bizde yan sanayi kullanma ihtiyacı kullanma ihtiyacı oluştuğu için yan sanayi kullandık davalı tarafın T0 süresine yönelik verdiği süre kesindi, bu nedenle davacı şirketin süreci yetiştirmesi için bize yan sanayi kullanımı, fazla mesai kullanımı vs gibi tavsiyeleri bulundu, yan sanayi kullanımına ilişkin davalı şirketten onay alınıp alınmadığını, davalı şirkete haber verilip verilmediğini bilemiyorum, ancak ben mail yazışmalarını toplantı esnasında gördüm, davalı şirket yetkilisi ...'NUN mailine şahit oldum, yan sanayi fazla mesai, özel uçlarla bu sürecin hızlanmasına yönelik tavsiyelerine şahit oldum, kalıp parçalarının üretimini dava dışı ... firması ve dava dışı ... firmasının çalışanları ile birlikte davacı şirket çalışanları ... destek, cam desteği vermek suretiyle birlikte gerçekleştirmişlerdir, davacı şirket çalışanları haftada 3 gün ortalama 6-7 saat boyunca ... destekte bulunmuşlardır, ayrıca bu şirketlerden aldığımız ve üretilen kalıp parçalarını kendi bünyemizde mevcut olan kalite kontrol biriminde ölçüp değerlendiriyorduk, dava dışı ... üst yönetiminin bu hususlarda davalı şirkete sıkıntı çıkartıp çıkartmadığını bilemiyorum, dava dışı ... firması ve dava dışı ... firmasında üretim yaklaşık 3-4 hafta sürmüştür, davalı firmanın dava dışı şirketlerde üretimden bilgisinin olup olmadığını ve bu hususta kalıp üretim parçalarının davacı şirkete geri gönderilmesi yönünde talimatı olup olmadığı bilemiyorum, ancak böyle bir talep ve talimat gelseydi haberim olurdu, aksiyon alınırdı, datanın müşteri tarafından geç dondurulması üretim sürecini doğrudan etkilemektedir, kalıpların davalı şirkette denenmesi esnasında, davalı şirketinde gözetiminde kaynak yapıldığını biliyorum, çünkü davalı şirkete kaynak tedarikçisi davet edildi ve orada kaynak yapıldı, kalıplara kaynak yapılması hususu davalı şirketin bilgisi ve timing sürecinde gerçekleştirilmiştir, kaynak sürecine ilişkin davalı şirket tarafından yazılı onay alınıp alınmadığını bilmiyorum ancak kaynak işlemi davalı şirket bünyesinde gerçekleştiği için davalı şirketin gözetiminde yapılmıştır, kaynak işlemi zararlı bir işlem değildir, kaynak lazerle yapılır, eğer zararlı olsaydı kalıp biriminin altında ayrı bir birim oluşmazdı, ayrıca kaynak kopabilir uygun teknolojik şartlar kullanılmazsa kaynağın kopma ihtimali mevcuttur, onay alınmadan kaynak yapılmadığında kaynağın ezilme ihtimali ortaya çıkabilir, bildiğim kadarıyla davacı şirket kalıpları davalı tarafça verilen datalara uygun şekilde ürettti, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Davacı tanığı ... duruşmada; " dava dışı ... firmasında ve dava dışı ... firmasında kalıpların parçaları üretilmiştir, çünkü kalıpların kendisi yüzlerce parçadan oluşmaktadır, biz güvendiğimiz firmalarla da daha öncesinde bu şekilde çalışmıştık, bu hususun gizli-saklı bir durum olduğunu zannetmiyorum, bahsetmiş olduğum dava dışı şirketlerde kalıp parçası üretiminin yapılacağına dair karar mercilerinden biri ben değilim bu husus üretim kısmını ve proje kısmını ilgilendirmektedir, biz kendi bünyemizde tüm ekipman ve parçaları üretmek isteriz, ayrıca da bunu yapmak istiyoruz, fakat taraflar arasındaki projenin sürecinde takvimde bazı sıkışıklıklar oldu, T0 sürecinde problemler oluştu, ama bunu tolere edebilmek için anlık bir süreç içerisinde değerlendirme yapılarak karar verilmiş olabilir, bu hususa ilişkin davalı şirkete haber verilip verilmediğini, davalı şirketten onay alınıp alınmadığını bilemiyorum, davalı şirket ile sürekli iletişim halinde olunduğu için ve davalı şirket tarafından süreç takip edildiği için bu hususun davalı şirketin bilgisi dahilinde olmadığını düşünmüyorum, dava dışı ... firmasının davalı şirkete yan sanayi kullanımı hususunda sıkıntı çıkartıp çıkartmadığını bilemiyorum, dava dışı şirketlerde kalıp parçaları üretilmiştir, ddava dışı ... firmasında ve dava dışı ... firmasında üretilen kalıp parçalarının ne kadarlık süreçte gerçekleştiğini bilemiyorum, kalıp yüzlerce parçadan oluşmaktadır, taraflar arasındaki sözleşmede de belirtildiği üzere kendi bünyemizde de üretim yaptığımız parçalar yaptığımız mevcuttur, dava dışı ... firmasında ve dava dışı ... firmasıyla çalışma nedenimiz süreci yetiştirmekti, davalı şirket bizden her hafta plan güncellemesi istemektedir, arada gelip ziyarette de bulunmaktadırlar. tanığa dava dışı ... firmasında ve dava dışı ... firmasında, davalı şirket için üretilecek kalıplara istinaden çalışma yapılıp yapılmadığı- anlaşma yapılıp yapılmadığı hususu soruldu, tanık tam olarak bilgisi olmadığını belirtti, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Davacı tanığı ... duruşmada; "dava dışı ... firmasında ve dava dışı ... firmasında çelik kalıpların ... işlemini gerçekleştirdik, uygulama tarihi- hedef tarihi vardır biz bu sürece T0 süreci diyoruz, kalıp talaşlı imalatının başlama sürecinde davalı şirketin data donması ve taşlı imalat başlama sürecinde kaybettiğimiz zamanı hedef T0 tarihine yansıtmamak ve telafi etmemiz gerektiği için ekstra dava dışı firmalarla çalışıldı, davalı şirketin çalışanları bizzat bizim kullandığımız tedarikçi firmaları denetlemişlerdir, davalı şirket çalışanları ..., ..., ... ile birlikte dava dışı tedarikçileri de ziyaret etmiştik, bildiğim kadarıyla davalı şirket yetkilisi ...'nun işin yetiştirilmesi amacıyla gerekirse ekstra tedarikçi kullanılabileceğine yönelik mail bulunmaktadır, bunun dışında davalı şirketten onay alınıp alınmadığı hususunda bilgim yoktur, dava dışı ... üst yönetiminin davalı şirkete sıkıntı çıkartıp çıkartmadığını bilmiyorum, dava dışı ... firmasında ve dava dışı ... firmasında kalıpların dışı çelik- erkek çelik parçaları yani form yüzeyi bulunan parçalar işlenmiştir, işleyen kişiler dava dışı şirketlerin çalışanlarıdır, dava dışı ... firmasında ve dava dışı ... firmasında üretim süreci yaklaşık 40 -45 gündü, bahsetmiş olduğum dişi- erkek çelik parçaları yani form yüzeyi bulunan parçalar kalıbın ana parçalarıdır, davalı şirket yetkilisinin mailinde hedef süreci tamamlamak için gerekirse dış kapasite- tedarikçilerle çalışılabileceklerine dair olumlu bir dönüş yapılmıştır, benim bilgim ve görgüm bu şekildedir, ben bu mail yazışmasını kendi bilgisayarımda gördüm, bana gösterilmiş olan davalı şirket yetkilisi tarafından gösterilen 16/10/2019 tarihli mail daha önceden daha önceden görmüş olduğum mail mi değil mi bilemiyorum, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Davalı tanığı ... duruşmada; "kalıp işlemi onayları dava dışı ... üst kurulu tarafından verildikten sonra ...'tan bir kalıp uzmanı ... kalıpları görmek istedi, kalıpların davacı şirkette işlenmediğine yönelik bilgi bize verilmedi, davacı şirket çalışanlarından ... ile kendisi bana kalıpların iş görecek olan kısımların kendilerinde olmadığını dava dışı ... firmasında ve dava dışı ... firmasında bulunduğunu söyledi ve bu nedenle oraya gidip kalıpların durumunu incelenebileceğini söyledi, bu telefon konuşmasından sonra tam olarak tarihini hatırlayamamakla birlikte 2019 yılı kasım ayında ... ile birlikte dava dışı her iki şirkete de gittik, yanımızda ... isimli davacı şirketten bir çalışanda vardı, davalı şirketin davacı şirkete kalıpların dava dışı şirketler tarafından işlenebileceğine dair yazılı onayı yoktur, ben bildiğim kadarıyla davacı şirket tarafından kalıpların yerini değiştirildiğine dair davalı şirkete bilgi verilmediğini biliyorum, dava dışı ... firmasına gittiğimizde işlemeyi ... firmasını çalışanları yapıyordu, davacı şirketin çalışanları kalıp üretimi yapmıyordu ancak gelip bakıyorlardı aynı husus dava dışı ... firması içinde geçerliydi, biz sonrasında davacı şirket çalışanı ve aynı zamanda proje sorumlusu olan ... isimle kişiyle konuştuk, dava dışı ... firması davalı şirkete neden kalıpların dışarıda üretildiğini bu konuda davalı şirketin neden haberinin olmadığını sordu, bizde bu hususları aynı şekilde davacı şirkete yönelttik, davacı şirket bize makinelerinin bozuk olduklarını bu nedenle kalıpların dışarıda işlendiğini söylediler, bildiğim kadarıyla her bir kalıp için 1 aylık dava dışı şirketlerde işlenme süreci gerçekleşmiştir, dava dışı ... ile olan krizi çözmek amacıyla dava dışı şirketlerde ufak işlemlerin gerçekleştiğini söyledik, kalıplar davacı şirkete işlemler tamamlandıktan sonra dönmüştür, davalı şirketin bu hususta proje yönetimine ilişkin itibar kaybı oldu, bu hususlar geleceğe yönelik dava dışı ... firmasından iş alamamıza da sebep olabilirdi, kalıpların davacı şirkete geri döndürülmesine yönelik bir talebimiz olmadı çünkü yarım kalan bir süreçte kalıba müdahale etmek zordu, ve süre acısından sıkıntılıydı o nedenle işleme sürecine müdahale etmedik tamamlanmasını bekledik, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Davalı tanığı ... duruşmada; " benim davalı şirket çalışanlarından ... ve dava dışı ... firmasından kalıp uzmanı ...'nın davacı şirkete gidip kalıpları görememelerine ilişkin davacı şirkette yaptığımız toplantı ile bilgim oldu, tam olarak tarihini hatırlamıyorum ancak 2019 yılıydı, sadece davacı şirketin yetiştiremedikleri için dava dışı şirketlere işi taşore ettikleri konuşuldu, davalı şirketin kalıp işlemelerinin taşere edildiğine ilişkin bilgisi ve yazılı onayı yoktu, dava dışı ... firmasının davalı şirkete bu hususta sıkıntı çıkartıp çıkartmadığını bilmiyorum, dava dışı ... firmasında ve dava dışı ... firmasında kalıpların tampon iticilerinin ve maçalarının deliklerinin işlendiğini biliyorum, davalı şirketin davacı şirkete kalıpların üretiminin davacı şirket bünyesine geri dönmesine yönelik bildirim-talep bulunduğuna dair bir bilgim yoktur, dava dışı şirketler tarafından yapılan işlemeler kalıp üretiminin yaklaşık yüzde 60-70lık kısmını oluşturur, davacı şirket kalıplara kaynak atmıştı, biz kalıplarda onarım yapılması amacıyla davacı şirkete kalıpları geri gönderdiğimizde, ... ön tampon kalıbına kaynak atılmış halde kalıp bize geri geldi, tahminimce diğer kalıp olan ... tampon kalıbında 3-5 tane kaynak vardı, biz kalıpları deniyorduk, ... tampon kalıbında çapaklar ortaya çıktı, kalıp tekrar bakım için davacı şirkete gönderildi, kalıp bize geri geldiğinde kalıbın bütün değme yüzeylerinin tamamında kaynaklar mevcuttu yapılan kaynakların sayısı 8 taneydi, bu süreçten sonra davacı şirket çalışanları tarafından, ... ön tamponuna kaynak müdahalesi yapılmamıştır, ... tamponu da aynı şekilde davacı şirkete onarım amacıyla gönderdik, bu kalıbın alt taraflarına 2 adet kaynak atılmış halde geri geldi, benim bildiğim kadarıyla davacı şirket tarafından davalı şirkete kalıplarda kaynak yapıldığına dair bilgi verilmedi, ... tamponu, bu süreçten sonra yan çamurluk ağızlarında iki ayrı bölgede kaynaklar mevcuttu, bu müdahalelerden davalı şirketin yapım aşamasında haberi yoktu, her iki kalıp için de geldikten sonra kalıplara kaynak yapıldığına dair haberimiz oldu, bildiğim kadarıyla davacı şirket çalışanlarından ... (soyadını hatırlayamıyorum) davalı şirket bünyesinde yaklaşık 3 kez gelip ... ön tamponuna kaynak atmıştır, kalıpları daha teslim almamıştık, ... ön tamponunda bulunan çapakların düzeltilmesi amacıyla kaynak atılması gerektiğini söylediler, davalı şirket bu hususta onay vermiştir, diğer durumlardan - büyük kaynaklardan davalı şirketin bilgisi yoktu, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.Davalı tanığı ... duruşmada; " ben davalı şirkette 2004 yılından beri çalışmaktayım, taraflar arasındaki sözleşme döneminde proje müdürü olarak çalışmaktaydım, şuan ise enjeksiyon montaj müdürü olarak görev yapmaktayım, taraflar 2019 yılının yaz aylarında ... ve ... ön tampon kalıplarının ve gripperlerının yapımı için anlaşmışlardır, ... ön tamponunun ilk örneğini 2020 yılının mart ayında ... ön tamponunun ilk örneğini ise yaklaşık 1 hafta sonra aldık, yaklaşık her iki kalıp için de ortalama 10 kez tadilat- modifikasyon yapılmıştır, bu tadilat ve modifikasyonlar 2020 yılının eylül ayına kadar yapılmıştır, çünkü biz seri üretime 2020 yılının eylül ayında başlamak zorundaydık, ... bildiğim kadarıyla davalı şirkette muhasebe birimindeydi, ...'ın kim olduğunu bilmiyorum, taraflar arasındaki mail yazışmalarına dair bilgim vardır, kalıplar bizim istediğimiz gibi uygun olmadan süreç tamamlanmadan, seri üretime geçeceğimiz için kalıplar süresinde teslim edilmiştir, deneme sürecinde de teslim tarihleri gecikmiştir, her deneme süreci değişkendir, bir hafta yada 2 hafta geciktiği oluyordu, ... ön tamponda çapak olarak adlandırılan ve göze hoş gelmeyen, müşterinin de kabul etmeyeceği olması gerekende fazla plastik parça- malzeme mevcuttu, çapak sayısı hakkında bilgi veremem ancak ... ön tamponunun kalıptan ayrıldığı kısımlarda çapaklar mevcuttu, maça izi dediğimiz tamponun üstünde boyadan sonra gözüken müşterinin kabul etmeyeceği hatalarda mevcuttu, ... ön tamponda da benzer hatalar mevcuttu ekstra olarak ... ön tamponunun ... ön tamponundan farklı olarak desen bölgesi, kalıptan parça ayrılırken sürtmesi ve desen bölgesinde hatalar mevcuttu, her deneme sonucunda tanzim edilen raporlarla birlikte proje biriminde çalışan arkadalar ve benim tarafımdan defalarca kez davacı şirkete projeyi takip eden ...'a iletilmiştir, hatalar biz kalıpları teslim aldıktan sonra ilk denemede ortaya çıkmıştır, taraflar iki ... için anlaşmışlardır ancak bu ... davalı şirkete teslim edilmemiştir, zaten bir tane ... ... ön tampon için üretilmiştir, ancak uygun şartlarda üretilmediği için biz ürünü kalıptan çıkartamadık, kalıpları modifiye etmek için davacı firma çalışanları bizim her deneme yaptığımız deneme sayısı kadar gelmişlerdir, kalıplar düzeltilememiştir, istediğimiz hale gelmemiştir, biz çapakları istediğimiz şekile getirmek amacıyla zımparalıyoruz, makineden kalıpları aldıktan sonra insan gücüyle çapakları temizliyoruz hazır hale getiriyoruz, bahsetmiş olduğum gripperlardan bir tanesi deneme amacıyla davalı şirkete gelmiştir, ancak ... uygun olmadığı için davalı şirket bunu kabul etmemiştir, gripperin hatasız bir şekilde kalıptan ürünü çıkartması gerekir ve üretin makinenin robotunun bu gripperin ağırlığını taşıması gerekir, normalde robotun taşıyabileceği ağırlık 60-70 kg dir gelen ... ise yaklaşık 100-110 kgdir, biz davacı şirketin üretmesi gereken 2 adet gripperi kendimiz ürettirdik target settinglerde sıkıntı olup olmadığını bilemiyorum ancak çevrim zamanlarında problemler mevcuttu, bizim talep ettiğimiz süreden uzundu, bizim istediğimiz sürenin ne kadar olduğunu tam olarak hatırlayamıyorum, dava dışı ... firması tarafından üretilen üst ızgara vardı, biz onu davacı şirketin üretmiş olduğu kalıplardan çıkan ürünlere monte ediyorduk, her iki tampon için aynı problem mevcuttu, bu problemi bize dava dışı ... firması bildirdi, ölçüsel hata olduğunu söyledi, bu hatanın analizini ... firması tek tek ölçerek yapmıştır, tamponun ızgarayla eşleştiği yerde ve tampon parçasında ölçüsel bir hata olduğunu davalı şirkete bildirdi, her iki parça birleştiğinde ölçüsel olarak hata ortaya çıkıyordu dava dışı ... kalıp firmasının üretmiş olduğu üst ızgaranın kalıbının modifiye olarak değiştirildiği, normalde bir değişiklik olduğunda müşteri değişiklik bedelini öder, ancak burada hata davacı şirketin üretmiş olduğu kalıplardan geldiği için müşteri modifiye konusunda herhangi bir bedel ödemedi, müşteri bahsetmiş olduğum ...'tır, ... kalıp modifiye işlemi yaptığı için modifiye bedelini davalı şirket ödemiştir, davacı şirket kalıpları davalı şirkete teslim etmeden önce deneme üretimi yapmamıştır, ... ön tampon kalıp için üretim süresi 110-120 saniye arasındadır, ... için 140-150 saniyedir, data değişikliği talepleri davalı şirket bakımından değil dava dışı ... firmasının talepleri doğrultusunda davacı şirkete bildirilmiştir, yaklaşık olarak 9-10 kez data değişikliği talebinde bulunulmuştur, dava dışı ... firması tasarımda bir hata gördüğünde data değişikliği bildiriminde bulunuyor, davalı şirketin sahibi ... ve ...'dur ...'nun kalıp denemelerini davacı şirket yerine davalı şirkette yapılmasını isteyip istemediğini bilemiyorum, ancak benim bildiğim kadarıyla tampon kalıbını deneyebilecek bir makine yoktur, kalıplar davalı şirket tarafından davacı şirkete gönderilen datalara göre üretilmiştir, mevcut durumda 2 adet ... ile üretim yapılmaktadır, grippersiz kalıptan ürün alınabilir ancak istenilen şekilde çıkmaz, tam olarak tarihini hatırlayamıyorum ancak davacı şirket yetkilisi ve çalışanları kalıpları yaklaşık 2021 yılından beri görmemektedirler, davalı şirketin kalıp datasına onayı müşteri ile birlikte tool kickoff toplantılarında belirlenir, ben bu hususa ilişkin onay verildiğine dair onayı gördüm, onayı müşteri vermektedir, 2020 yılı başlangıcında kalıplardan toplam 650 tane ürün çıkıyordu, bunun çoğunluğu ... ön tamponuydu, çünkü talep ona daha fazlaydı insan gücüyle çalıştığımız ve çapakları elle temizlediğimiz zaman bu ürünlerin yarını ıskartaya çıkıyordu, mevcut durumda gripperlar ile çalışırken hata oranı enjeksiyon, boya ve montaj toplam hata oranı yüzde 8 dir, bu oranının çoğunluğu da boya üretim aşamasındaki sıkıntılardan ortaya çıkar, dava dışı ... ve dava dışı ... firmasında kalıpların tamamı işlenmiştir kütük olarak adlandırılan erkek-dişi olarak adlandırılan kalıpların 2 yarısı bahsetmiş olduğum dava dışı firmalarda işlenmiştir, bu süreç kalıbın yüzde 60-70 lik üretim kısmını oluşturur çünkü işin çoğu bu süreçtir, dava dışı firmalarla iş yapıldığına dair davalı şirkete, davacı şirket tarafından onay talebi ve yazılı bildirimde bulunulmamıştır, çünkü ben davalı şirkette proje sorumlusuydum bana bu durumun haber verilmesi gerekiyordu, dava dışı firmalarda yapılan üretimde çalışanlar dava dışı firmaların çalışanlarıydı, ayrıca davacı şirketten de kontrol amacıyla personel bulunuyordu, dava dışı ... üst yönetiminin davalı şirkete bu hususta sıkıntı çıkartıp çıkartmadığını bilmiyorum, kalıp üretim aşamasının tamamı 20-21 haftalık bir süreçti dava dışı firmalarda 10-12 haftalık bir üretim süreci gerçekleşmiştir diye tahmin ediyorum, davacı şirkete neden dava dışı şirketlerde çalışıldığını sorduğumuzda herhangi bir cevap alamadık, biz davacı şirkete kalıp üretim işinin geri dönmesine yönelik bir teklifte bulunamadık, sürecin devam etmesi gerekiyordu, zaman baskısından dolayı dava dışı şirketlerde üretime sesimizi çıkartamadık, data donmasında gecikmeler mevcuttur bu gecikmeler bizden kaynaklı değildir dava dışı ... firmasından kaynaklıdır, T0 baskısı- problemi yaşanmıştır, müşteri kaynaklı- dava dışı ... kaynaklı süreç uzasa bile dava dışı ... firması sürecin süresinde tamamlanması amacıyla davalı şirkete baskı yapmıştır, insan gücüyle - elle zımparalama süreci 2020 yılında gerçekleşmiştir, seri üretim aşamasına kadar insan gücüyle çalışma devam etmiştir ancak, sürecin ne kadar olduğu hakkında tam olarak bilgi veremem , ... ve ... firmaları gripperin oluşmasını sağlayan firmalardır, biz davacı şirkete bahsetmiş olduğum şirketlerden bir tanesiyle çalışılmaması gerektiğini belirtmiştik çünkü ismini hatırlayamadığım şirketle biz daha önce çalışmıştık ve sıkıntı yaşamıştık tavsiye amaçlı diğer şirketi önermiştik, davacı şirket bize deneme amacıyla ilk gripperi getirmişti, biz kabul etmeyince ikince gripperi üretmediler, neden üretemeyeceklerine dair herhangi bir beyanları benim bildiğim kadarıyla yoktur, ilk ... davalı şirketin ilk baskı tarihi olan 2020 yılının mart ayında gelmesi gerekiyordu, ancak bu ... bize teslim edilmesi gereken tarih olan 2020 yılının mart ayından sonra deneme amacıyla davalı şirkete getirilmiştir, davacı şirket yetkilisi ve çalışanları 2021 yılından beri kalıpları görmemektedirler biz kalıplardaki hataları kendimiz gidermeye çalıştık, çapakları azaltmak amacıyla kalıplara kaynak yaptık, bu kaynakları ortalama 3-4 kez yaptık, problem halen mevcuttur, problem arttıkça tekrar kaynak yapıyoruz çünkü kaynaklar çelik gibi güçle değildir ve orijinal olmadığı için kaynak yapma işlemini düzenli olarak yapıyoruz bunu da çapak seviyesi arttıkça tespit ediyoruz, enjeksiyon aşamasında yani ürünün kalıptan çıkma aşamasında çıkan ürünlerin tamamına şuanda çapaktan kaynaklı müdahale yapıyoruz, normalde eğer bu hususu saymazsak enjeksiyon aşamasında hata oranı 650 üründe yüzde 2 seviyesindedir, mevcut durumda çıkan ürünlerin tamamını insan gücü-elle müdahale etmekteyiz, davacı şirkete kalıplara ilişkin yazılı bir onay verilmemiştir, ... olmadan ... şartnameye uygun kalıplardan düzgün bir ürün çıkmaz, insan gücüyle- zımparayla çapak alındığında ürünün boya aşamasında sıkıntılar çıkabilir çünkü eldeki yağdan ve kirden dolayı boya yapışmayabilir ürün ıskartaya çıkabilir, ilerleyen aşamalarda firma tarafından ürün toplatılması dahi mümkündür, tanıklık ücreti istemiyorum, görgüm ve bilgim bundan ibarettir" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.
Mahkememizce davacının adresinin bağlı olduğu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne talimat yazılarak taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin, davacı tarafın taraflarca akdedilen 17/09/2019 tarihli kalıp üretim sözleşmesine istinaden alacaklı olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması yönünden, davacı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş talimat mahkemesince aldırılan 22/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Dava dosyası kapsamındaki iddia ve savunmalar, bilgi ve belgeler, hususen Kalıp Sözleşmesi esas alınarak davacı tarafa ait 2019. 2020 ve 2021 yılı ticari defterler (Yevmiye, Kebir ve Envanter) ile taraf B formları ve dosyadaki belgeler üzerinde yaptığım inceleme ve tespitlerim sonucunda, yukarıda raporunun Analiz, Tespitler ve Değerlendirme çerçevesinde izah ettiği üzere; 31/12/2021 tarihi itibariyle, davacı ... Kalıp A.Ş.nin davalı ... Ltd.Şti.nden alacağının 132.101,33 Euro karşılığı 1.992.973,07 TL, buna isabet eden ticari faiz alacağının 275.897,87 TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Aldırılan 24/03/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda; Taraflar arasındaki 2 adet kalıp imalatı konusundaki sözleşmelerin mahiyetinin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, davalı tarafın ticari defter kayıtlarına göre; 30/09/2022 tarihinde davalı firmanın, davacıya 100.000,00 Euro borç bakiyesi kaydının olduğu, 14/07/2021 tarihinde kalan borç bakiyesinin 100.000,00 Euro olarak kayıtlı olduğu ve davacının davalıya borç bakiyesinin 14/07/2021 tarihinden itibaren 100.000,00 Euro tutar kayıtlı devam ettiği, davacı tarafından üretilen her iki kalıpta imalat kaynaklı hataların olduğu, bu hataların kullanım ile ortaya çıkabileceği anlaşıldığından gizli ayıp niteliğinde olduğu, davacı tarafından üretilen kalıplardaki hataların onarılabilir nitelikte olup sözleşme kapsamında kalıp bedelleri olarak davalıdan 100.000,00 Euro alacaklı olduğu, davalı tarafından yasal süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulmuş olduğu, kalıplarda yer alan ayıpların onarılabilir nitelikte olduğu, bu ayıpların onarım bedelinin 35.000,00 Euro olduğu, sözleşmede ... olarak tanımlanan tutucuların imalatının davacı tarafından yapılması belirtilmiş olduğu ancak gripperların davalıya sözleşmede belirtilen sürede teslim edilmediği, bu sebeple davalının mağduriyet yaşadığı, bu ... üretim maliyetinin 2 kalıp için toplam 50.000,00 Euro olduğu, tampon arka bölgesindeki imalat izinden kaynaklanan ve boya sonrası tam ön yüzünde meydana gelen ışık kırılmasının kabul edilebilir toleranslar dahilinde olduğu, davacı tarafından 16/07/2021 açılış tarihli modifikasyon işlem bedelinden (6577+6329=12.956 Euro) davalı tarafın sorumlu olduğu, davacı tarafından 22/09/2020 açılış tarihli modifikasyon işlem bedelinden (8691x2= 17.382 Euro) davalı tarafın sorumlu olmadığı, heriki kalıpta meydana gelen imalat kaynaklı ayıpların giderilmesi için davalı tarafından dava dışı firmaya yaptırılan modifikasyon işlemlerinin (2x12.000 = 24.000 Euro) olduğu, bu bedelden davacı tarafın sorumlu olduğu, davacı tarafça süresi içerisinde kalıpların tam ve eksiksiz olarak tesliminin sağlanamamış olduğu, Sözleşme m.6 uyarınca davalı iş sahibinin sözleşmenin %5’i ile sınırlı olarak cezai şart alacağının bulunduğu, davacının toplam 50.000,00 Euro davalıya borcu olduğu, taraflar arasındaki toplam bakiye alacağın davacı yüklenicinin davalıdan alacağının bulunmadığı, davacı yüklenicinin davalı iş sahibine 46.044,00 EURO toplam bakiye borcunun bulunduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Mahkememizce birleşen dosyadaki davacı talepleri ve asıl dosyadaki talepler ile asıl dosyaya yapılan itirazların değerlendirilmesi amacıyla önceki bilirkişilerin refakate alınarak mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, aldırılan 09/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Asıl dava yönünden kök raporlarında yer vermiş oldukları değerlendirmelerde değişiklik yapılmasına gerek görülmediği, Asıl dava yönünden kök raporda yer vermiş oldukları maddi hatanın işbu ek raporda
düzeltildiği, birleşen dava yönünden birleşen dava davacısının dava dilekçesinde yer alan (2.1), (2.2.) ve (2.4) no.lu talepleri yönünden asıl davada düzenlenen kök raporda detaylı açıklama ve hesaplamalara yer verildiği, birleşen dava yönünden birleşen dava davacısının dava dilekçesinde yer alan (2.3) no.lu talebi yönünden; a. Davalı ve davacı tarafın tüm mail yazışmalarında, taraflar arasındaki imzalı sözleşme ve target setting dokümanlarında parçanın üretimdeki çevrim süresine dair herhangi bir bilgi bulunamadığından, parçanın üretimden kaynaklı bir zararının hesaplanamadığı, b. Raporda yer vermiş oldukları açıklamalar kapsamında toplam 77.630,00 Euro kusurlu kalıbın üretilen parçaya verdiği üretim zararı olarak hesaplandığı, kök ve ek rapordaki açıklamalar kapsamında; taraflar arasındaki alacak/borç durumu sonucunun (236.630-112.906) davalı/birleşen dava davacısı iş sahibinin 123.724,00 Euro davacı/birleşen dava davalısı yükleniciden alacaklı olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Mahkememizce dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdii ile bilirkişi heyetinden tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, aldırılan 15/04/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; Asıl dava yönünden kök raporumuzda yer vermiş olduğumuz değerlendirmelerde değişiklik yapılmasına gerek görülmediği, Birleşen dava yönünden birleşen dava davacısının itirazları doğrultusunda toplam 89.200,00 Euro kusurlu kalıbın üretilen parçaya verdiği üretim zararı olarak hesaplandığı, kök ve ek raporda yer vermiş oldukları açıklamalar kapsamında; taraflar arasındaki alacak/borç durumu sonucunun (248.200-112.906) davalı/birleşen dava davacısı iş sahibinin 135.294,00 Euro davacı/birleşen dava davalısı yükleniciden alacaklı olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Davacı vekili tarafından sunulan Prf Dr ... imzalı ... mütalaada; davalı tarafından ölçüm ve ... resim değiştirilerek talep edilen modifikasyonun tarafların işbirliğiyle tamamlandığını, kalıpların modifiye edilerek 30/09/2020 tarihinde önce teslim edildiği için gecikme olmadığını, griperrların kalıpların mütemmim cüzi olmadığını,... a ait ... raporundaki ölçümlerin hatalı yapıldığını, ... ta yapılan test ücretlerinin ...'den alınmasının uygun olmadığını, bir parçanın imalat süresi imalat süresi denilen çevrim süresinin kalıba değil enjeksiyon makinası parametrelerine bağlı olduğunu belirtmiştir.Taraflar arasında 2 adet kalıp ve 2 adet ... imalatına dayanan 17/09/2019 tarihli eser sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşme uyarınca davacı 2 adet kalıp ve ... üretip davalıya teslim etmek, davalı da bedelini ödemekle yükümlüdür.Asıl dava da, davacı imal edip davacıya teslim ettiği kalıp bedellerinin bakiye kısmını ve modifikasyon bedellerini talep etmektedir.Birleşen dava da ise, davacı tarafça sözleşme uyarınca teslim edilmeyen 2 adet ... bedeli, dava dışı şirkete yaptırılan iş karşılığı yapılan ödeme, tampon revizyonu için yapılan işçilik, vb masraflarla cycle süresinin uzaması nedeniyle eksik parça üretiminden kaynaklanan zarar ve sözleşmenin 6.maddesi uyarınca gecikme cezası istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 6/1 maddesinde, teslim yerinin davalı işyeri olduğu düzenlendiği halde teslim tarihi düzenlenmemiş, ancak davacı tarafından düzenlenen zaman çizelgesinde kalıpların teslim tarihi olarak 15/02/2020 tarihi öngörülmüş ancak üretim sürecinin 05/09/2020 tarihinde tamamlanıp 30/09/2020 tarihi itibarıyla işin tamamlanarak tesliminin öngörüldüğü anlaşılmıştır. Davacının düzenlemiş olduğu bu zaman çizelgesi kesin vade içerdiğinden süre yönünden davacıyı bağlamaktadır.Davacı tarafından kalıpların sevkine 06/07/2020 tarihinde başlanıldığı yapılan modifikasyonlar sonucunda 30/09/2020 tarihinde teslimin gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Ancak iş sahibi davalı tarafından işin kabulu yapılmamış ve ayıp ihbarında bulunulmuştur. Sözleşmenin 6/3 maddesinde gecikilen her hafta için sözleşmenin %1 ine tekabül eden (haftalık 5000 Euro) cezai şartın tahakkuk edeceği ancak bu miktarın sözleşmenin %5 ini geçemeyeceği kararlaştırılmış olup, bu ceza i şart ifaya bağlı cezai şart niteliğindedir.Aldırılan bilirkişi raporlarında davacı yüklenici tarafından imal edilen kalıpların gizli ayıplı olduğu, davalı iş sahibi tarafından kalıpların kabulünün yapılmadığı ve yüklenici ile karşılıklı iletişim halinde kalıplardaki ayıpların giderilmesi için görüşüldüğü tarafların ve tanıkların anlatımlarından anlaşıldığından davalı iş sahibinin ayıp ihbarının süresinde olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı yüklenici defterlerinde ,davalı iş sahibinden 132.101,33 Euro alacaklı olduğu kayıtlı ise de ,bu kayıtlar davalı defterleriyle doğrulanmadığından ve davalı defterlerinde davacıya 100.000,00 Euro borçlu olduğu kayıtlı olduğundan sahibi aleyhine delil olan bu kayıtlar doğrultusunda davalıdan bakiye 100.000,00 Euro alacağı olduğu, yine davacı tarafından yapılan modifikasyon işlem bedeli olan 12.906,00 Euro olmak üzere toplam 112.906,00 Euro alacaklı olduğu olduğu anlaşılmıştır.Aldırılan bilirkişi raporlarından davacı yüklenicinin imal ettiği kalıplardaki gizli ayıplar nedeniyle davalı iş sahibinin yaptığı 24.000 Euro imalat kaynaklı ayıpların giderilmesi ve dava dışı firmaya yaptırılan modifikasyon işlem bedeli, 35.000,00 Euro ayıpların giderilmesi için gerekli onarım bedeli, 89.200,00 Euro tampon revizyon işçiliği, boyalı tampon ıskartası, makine işgaliyesi, parça basım süresinin uzamasından kaynaklanan eksik basım nedeniyle ile uğranılan zarar, davalı tarafından sağlanan ... destek maliyeti zararı, 50.000,00 Euro iki adet ... maliyeti ve 50.000,00 Euro cezai şart olmak (herbir kalıp için sözleşmenin 6.maddesi uyarınca 25.000,00 Euro olmak üzere iki kalıp için toplam 50.000,00 Euro) üzere olmak üzere toplam 248.200 Euro talep edebileceği anlaşıldığından bu miktara hükmedilmiştir. Harç ve vekalet ücretleri dava tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanmıştır.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-a)Mahkememizin 2022/... esas sayılı dosyasında açılan davanın kısmen kabulüne, 112.906 Euro alacağın 500 Eurosunun dava tarihinden bakiye kısmının ise 29/09/2023 tarihinden itibaren işletilecek kamu bankalarının Euro cinsinden dövize işlettikleri en yüksek faiz oranıyla birlikte aynen veya ödeme tarihindeki efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,b)Harçlar yasası gereği alınması gereken 137.569,80-TL harçtan peşin alınan 59.153,70-TL( peşin+ ıslah harcı) harcın mahsubu ile bakiye 78.416,104-TL harcın davalıdan tahsiline,c)7155 sayılı Kanunun 23. maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,d)Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 3.483,80-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına göre hesaplanan 3.279,26-TL ile peşin alınan 59.153,70-TL( peşin+ ıslah harcı)-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına, e)Davacı yararına ölçümlenen 169.529,47-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,f)Davalı yararına ölçümlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
2-a)Birleştirilen dosyada açılan davanın kısmen kabulü ile, 248.200 Euronun dava tarihinden itibaren işletilecek kamu bankalarının Euro cinsinden dövize işlettikleri en yüksek faiz oranıyla birlikte aynen veya ödeme tarihindeki efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,b)-Harçlar yasası gereği alınması gereken 517.198,30-TL harçtan peşin alınan 140.869,08-TL harcın mahsubu ile bakiye 376.329,22-TL harcın davalıdan tahsiline,c)-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,d)-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 38.098,80-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına göre hesaplanan 35.043,36-TL ile peşin alınan 140.869,08-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına, e)Davacı yararına ölçümlenen 632.140,23-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,f)Davalı yararına ölçümlenen 103.021,97TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,g)-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... olmak üzere karar verildi.17/09/2025

Başkan
¸e-imzalıdır.
Üye
¸e-imzalıdır.
Üye
¸e-imzalıdır.
Katip
¸e-imzalıdır.

Full & Egal Universal Law Academy