T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/767 Esas - 2022/1461
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/767 Esas
KARAR NO: 2022/1461
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI : ... BANK A.Ş. -
VEKİLİ: Av. .... - Bağlarbaşı Mah. Şahin Sok. No:12 Aydın Plaza Maltepe/ İSTANBUL
DAVALILAR : 1- ... TEKSTİL PAZ.SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ. - Demirtaş Organize San. Böl. Mustafa Karaer Cad. No:33 Osmangazi/ BURSA
2- ... TEKSTİL TURİZM SANAYİ VE TİC.LTD.ŞTİ. - Demirtaş Mustafa Karaer Cad. No:33 Osmangazi/ BURSA
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 09/08/2017
KARAR TARİHİ: 26/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/01/2023
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; Davacı ... Bank A.ş 5411 sayılı kanun kapsamında bankacılık faaliyetlerinde bulunduğunu, davacı müvekkil banka adına ve onu temsilen ... Bank A.ş Bursa şubesi ile davalı ... Tekstil Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti arasında 25/04/2012 tarihinde maaş ödemeleri protokolün akdedildiğini, akabinde 04/12/2012 tarihinde ... maaş ödemeleri ek protokolünün imzalanmış olup ... Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti de işbu protokol ile sözleşmenin tarafı haline geldiğini, ilgili protokolün 2. Maddesinde göre iş bu protokolün davalı firmanın ulaştıracağı bilgiler doğrultusunda personelinin tamamına yapacağı maaş, ikramiye, ek ders, döner sermaye, nöbet, yolluk, harcırah, fazla mesai, tedavi, avans, ek ödeme, tazminat ve diğer ödeme hizmetlerinin banka nezdinde her bir personel adına açılacak vadesiz mevduat hesaplarına otomatik aktarımı içeren bankanın ... maaş ödemeleri adını taşıyan hizmetinden yararlanma koşulları düzenlendiğini, ayrıca bankanın kuruluş personelinin maaş ve diğer ödemelerine aracılık hizmeti 93 kişiyi kapsamakta olup, firmaya yeni alınacak personel, firmanın yazılı bildirilmelerine istinaden protokoldeki akışa uygun olarak bu protokol kapsamına dahil olacağını düzenlediğini, sözleşmenin 8. Maddesinin de protokolün imzasını takip eden il maaş ödemesinden sonra alacak kaydedildiğini, bu sözleşme hükümlerinin yerine getirmemesi ve/veya gereği gibi yerine getirmemesi veya sözleşmeye aykırı harekette bulunulması veya kuruluşlar personel sayısının 80 kişinin altına inmesi haline veya protokolü çalışmaz duruma düşürdüğü takdirde banka tarafından kuruluşa yapılan ödemenin tamamı protokol imzalanma tarihinde geçerli olan merkez bankası döviz alış kurundan hesaplanan USD karşılığından, kuruluş tarafından bankaya derhal, nakden ve defaten geri ödenecektir şartının ön görüldüğünü, protokol süresince davalı firma tarafından protokol çerçevesinde akdi yükümlükleri yerine getirdiğini, davalı firma tarafnıdan 23 ay boyunca 80 kişinin altında ödeme yapılmış olup, yalnızca 2 ay 93 kişinin üzerinde ödeme yapıldığını, prorotokolün 8. Maddesi gereğince davalı firmalar tarafından belirtilen protokolde belirtilen taahhütlere uyulmamış olup protokolün çalışmaz duruma düştüğünden, bu maddeye göre hesaplanan 10.022 USD tutarındaki müvekkil banka alacağının ödenmesi talebiyle 26/06/2015 tarihli ihtarname keşide edildiğini, ancak davalı tarafından bir ödeme yapılmadığını, bu nedenlerle taraflar arasında akdedilen ... maaş ödemeleri protokolünü ihlal eden davalının protokolün 8. Maddesi uyarınca ödemekle yükümlü olduğu olan tutar olan 10,022- USD para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretini davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, müvekkil şirketin ... Tekstil pazarlama Ltd. Şti ile davacı banka tarafından yapılmış herhangi bir protokol bulunmadığı gibi, müvekkil şirkete banka tarafından yapılmış herhangi bir ödeme bulunmadığını, davanın her iki davalı açısından da zamanaşımına uğramış bulunduğunu, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davacı banka tarafından talep edilen bedelin 2 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, 2012 tarihinde imza edilmiş protokol için söz konusu sürenin geçtiğini, davacı bankanın taraflar arasında imzalanan protokolün 8. Maddesi gereği müvekkilin ödeme yapmadığının belirtildiği, belirtilen miktarda bir ödeme yapıldığının ispatının gerektiğini, yine söz konusu protokolün 7. Maddesi gereği müvekkil şirketin yasal süresi içinde ihbarda bulunarak sözleşmeyi süre sonunda feshetmiş olup, sürenin sona ermesi nedeni ile yapılan fesih durumunda bankanın 8. Madde sonunda feshedilmiş olup sürenin sona ermesi nedeni ile yapılan fesih durumunda bankasın 8. Madde de ki alacak talebinde bulunamayacağının açık olduğunu, ayrıca söz konusu maddenin taraflardan biri aleyhine ciddi bir adaletsizlik içerdiği tartışılmaz olup, kanuna aykırı bu maddenin geçersiz olduğu kanaatinde olduklarını, müvekkil şirketin personel indirimine gitmesi durumu da ayrıca o döneme ilişkin bir ekonomik zaruret olduğunu, bu nedenle haksız ve dayanaksız açılan davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava konusu uyuşmazlık, maaş ödeme protokolünden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizce yargılama yapılmış, SGK İl Müdürlüğünden davalı şirketin çalışan bordro bilgileri, ...'ye müzekkere yazılmak suretiyle dava konusu ilgili protokol örnekleri celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Davacı vekilinin hazır olduğu 3 nolu celsede Dosyanın bankacılık alanında uzman bir bilirkişiye tevdii edilerek iddia ve savunmalar doğrultusunda ayrıca Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/950 Esas 2016/6477 karar sayılı bozma ilamında belirtilen hesaplama yöntemi dikkate alınarak taraflar arasında akdedilen maaş ödemeleri protokolünün davalı tarafından ihlal edilip edilmediği, protokolün 8.maddesi gereğince davalıdan isteyebileceği cezai şart miktarının hesaplanması kararı verilmiş, eksik avans miktarı hesaplanarak 600 TL yi yatırmak üzere davacı vekiline 2 hafta kesin süre verilmiş ve kesin sürenin sonuçları hatırlatılmasına rağmen, kesin süreden sonra 28.02.2019 tarihinde eksik masraf ikmal edilmiştir.Bilirkişiden talep edilen konular hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden rapora ihtiyaç duyulmasına rağmen kesin süre içerisinde masraf yatırmayarak davacı bu hakkından vazgeçmiş sayıldığından bilirkişi delili ile haklılığını ispat edemeyen davacının davasının reddine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
Mahkememiz kararının davacı vekilince İstinaf edilmesi üzerine Bursa 5. Hukuk Dairesinin 2019/2595 Esas ve 2022/910 Karar sayılı kararı ile; "Mahkemece; 02.11.2018 tarihli duruşmasında, bankacılık konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmasına, 600 TL gider avansının yatırılması için 2 hafta kesin süre verilmesine, kesin süre içinde yatırılmadığı takdirde bu hakkından vazgeçmiş sayılacağının ihtarına denildiği, oysa, ihtaratta bilirkişi masrafı yatırılmadığı takdirde, bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının, dosyada mevcut delillere göre karar verileceğinin ihtar edilmesi gerektiği gibi, taraflar arasındaki sözleşmenin 7. maddesine göre, davalının sözleşmeyi sürenin sona ermesi nedeniyle feshetme hakkı haklı olup olmadığının veya davalıların sözleşmeye aykırı davranıp davranmadığının, 8. maddeye göre ödenen tutarın, protokolün imzalanma tarihindeki Merkez Bankası döviz alış kurundan hesaplanacak Usd karşılığının ödenmesinin özel ve teknik bilgi gerektirmediği, HMK’nın 266. maddesi uyarınca da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda da bilirkişiye başvurulmasının gerekmediği anlaşılmıştır. Bu itibarla, mahkemece işin esası incelenerek neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; Mahkemenin 17/05/2019 tarih, 2017/1029 esas, 2019/852 sayılı kararının KALDIRILMASINA, HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, " gerekçesiyle mahkememize gönderilmiştir.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı banka ile davalılar arasında akdedilen maaş ödeme protokolü ve ek protokolünün davalılar tarafından ihlal edildiği iddiasına dayalı alacak davasına ilişkindir. İligli BAM ilamı ve emsal mahiyette Yargıtay 11. HD'nin 2016/950 Esas 2016/6477 Karar sayılı ilamı dikkate alınarak, taraflar arasında akdedilen protokol ve ek protokolün tarihlerinin 2012 yılı Mayıs ayı- 2015 yılı Ocak arasında olduğu, toplamda otuz üç aylık bir sözleşme döneminin bulunduğu, işbu sözleşme döneminin on üç ayında ( 2013 yılında mayıs-haziran-temmuz-ağustos- ekim-kasım- aralık aylarında, 2014 yılında temmuz,eylül, ekim, kasım,aralık aylarında, 2015 yılı ocak ayında olmak üzere toplam on üç ay) davalı şirketlerin personel sayılarının sözleşmenin 8. maddesinde belirlenen seksen kişinin altına düştüğü tespit edildiğinden davacı bankanın işbu aylara istinaden sözleşmeye dayalı olarak alacağa hak kazandığı kanaatine varılarak talep edilen 10.022 USD nin 33 aylık bir döneme tekabül ettiği , davalıların on üç aylık bir süreçte sözleşmeyi ihlal ettiği dikkate alınarak davacının 3.948,06 USD alacağı davalılardan talep edebileceği göz önünde bulundurularak, davacı tarafça dava açılmadan önceki süreçte gönderilen (ödeme yapılması hususuna yönelik) ihtarnamenin davalılara 30/06/2015 tarihinde gönderildiği, ihtarnamede ödeme yapılması amacıyla üç günlük süre verildiği, davalıların 04/07/2015 tarihinde temerrüde düşürüldüğü kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne; buna göre 3.948,06 USD’nin davalıların temerrüde düşürülme tarihleri olan 04/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının USD para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KISMEN KABULÜNE; buna göre 3.948,06 USD’nin davalıların temerrüde düşürülme tarihleri olan 04/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının USD para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 949,31 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 602,37 TL'nin mahsubu ile bakiye 346,94 TL nin davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 365,25 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 143,88 TL sinin, 602,37 TL peşin harç, 31,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 777,65 TL nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzene karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde mahkememize veya mahkememize iletilmek üzere herhangi bir nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne verilecek dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi’nde istinaf kanun yoluna başvurma hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2022
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim .....
¸E-imzalıdır.