T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/877 Esas - 2023/718
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/877 Esas
KARAR NO: 2023/718
HAKİM: ...
KATİP: ....
DAVACI : ... - .. Orta Mah.Memiş Çıkmazı No.1 Ovaazatlı Beldesi Mustafa K.Paşa/ BURSA
VEKİLİ: Av. ... - [16469-64160-..] UETS
DAVALI : ... SİGORTALARI HAVUZ İŞLETMESİ ANONİM ŞİRKETİ - ... Saray Mah. Naya Sok. No: 1 Ümraniye/ İSTANBUL
VEKİLİ: Av. ..... - [16185-81067-....] UETS
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/03/2021
KARAR TARİHİ: 12/06/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 05/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı davalı hesabına ve Tarsim tarafından yetkili kılınan dava dışı ... A.Ş. tarafından kendi adına acentesi ... Sigorta Aracılık Hizmetleri A.Ş. Aracılığı ile , Mustafakemalpaşa İlçesinde, Mustafakemalpaşa- Ovaazatlı , 1255 parsel ve 1269 parsel numaralarındaki taşınmazlara ilişkin olarak, 06.05.2020 tarihli 14361500 ve 4361501 numaralı 2 adet Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Poliçeleri imzalanmış olduğunu, poliçeler akdedildikten kısa bir süre sonra , bölgede yoğun yağmurlar ve dolu nedeni ile meydana gelen su baskını ve sel felaketlerinden ötürü, sigortalanan ürünlerin bulunduğu parsellerin büyük bir kısmı (%70 inden fazlası) hasar görmüş ve iş bu durum beklenen hasatın ve kazancın da oldukça azalmasına , müvekkilin zarara uğramasına ve hak kaybına yol açmış olduğunu, hasarın ihbar edilmesi üzerine sigorta eksperleri tarafından mahalde yapılan incelemelere göre; 14361500 poliçe numaralı parseldeki hasar oranları ilk olarak %54, sonrasında %64 oranında , 14361501 poliçe numaralı parseldeki hasar oranları ise ilk olarak %55 , sonrasında ise %71 oranında tespit edilmiş olduğunu, müvekkilin gerçek hasar oranı %70 in üzerinde olduğunu, ancak, müvekkilin hesabına davalı tarafından, 19.10.2020 tarihinde 14361500 poliçe için %28 hasar tespiti üzerinden, 9.829,63 TL, 14361501 poliçe için %20 hasar tespiti üzerinden 6.768,06 TL ödeme yapılmış olduğunu, ödemeler gerçek zarar oranları üzerinden yapılmadığından ve hatalı poliçe tanzimleri ve hesaplamaları nedeni ile eksik olarak yapıldığını, müvekkilin zararının tamamı giderilmediğini, bu nedenlerle müvekkillerinin gerçek zararlarının tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafından 14361501 ve 14361500 numaralı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesi ile sigortalı domates ürünlerinde sel ve su baskını hasarı olduğu gerekçesiyle hasar ihbarında bulunulmuş olduğunu, hasar ihbarı üzerine yapılan hasar tespit incelemelerinde, 14361501 nolu poliçede yazıılı 15,696 dekar alanın 10,9 dekarında domates ekili olduğunu, ekili alandan 11.407 kg/da verim alınabileceğinin tespit edilmiş olduğunu, poliçede yazılı(teminat altına alınan) verim 7.300 kg/da olduğundan eksik sigorta yapıldığı belirlenmiş olduğunu, yine 15,696 dekar alanın 8 dekarında %55 oranında (ekspertiz raporunda sehven %71 olarak yazılan hasar oranı eksperler tarafından tutulan 27.07.2020 tarihli tutanakla %55 olarak düzeltilmiştir.) sel ve su baskını hasarı olduğu tespit edilmiş olduğunu, eksik sigorta hükümleri uyarınca oranlama yapıldığında, poliçe verimine göre hasar oranı; 7300 - 5185 / 7300 = %29 olduğunu, alanın tamamı ekili olmadığından, ekili alana göre hasar oranı da 10,9 * %29 / 15,696 = %20 olduğunu, 14361500 nolu poliçede yazılı 12,300 dekar alanın 10,9 dekarında domates ekili olduğunu, ekili alandan 11.432 kg/da verim alınabileceği tespit edilmiş olduğunu, poliçede yazılı(teminat altına alınan) verim 7.300 kg/da olduğundan eksik sigorta yapıldığı belirlenmiş olduğunu, ekili alanda %54 oranında (ekspertiz raporunda sehven %64 olarak yazılan hasar oranı eksperler tarafından tutulan 27.07.2020 tarihli tutanakla %54 olarak düzeltilmiştir.) hasar olduğu tespit edilmiş olduğunu, eksik sigorta hükümleri uyarınca oranlama yapıldığında, poliçe verimine göre hasar oranı; 7.300-5.220 / 7.300 = %28 olduğunu, TTK madde 1462'ye göre sigorta bedeli, sigorta değerinden az olduğu takdirde, sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarara uğraması hâlinde sigortacı, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat ödeyebileceğini, genel Şartlar'ın B.5 ve Tarife Talimatlar'ın 2.2 maddesi uyarınca, müvekkil kurum poliçe üzerinde yazılı verimin, gerçek verimin altında olması durumunda, poliçede yazılı verime kadar sorumlu olduğunu, müvekkil kurumun ödediği tazminatlar dışında başka hiçbir tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmamakta olduğunu, bu nedenlerle yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, bilirkişi raporu, Mustafakemalpaşa Tapu Müdürlüğü’ne, ... Gıda’ya,Tarsim’e yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, davacının iki taşınmazında yağmur nedeniyle ürünlerde meydana gelen gerçek zararın tespiti ve davalı taraftan tahsiline karar verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememiz dosyası yargılaması sırasında rese sigorta hukuku alanında uzman nitelikli hesap uzmanı bilirkişinin , fen bilirkişinin, ve ziraat mühendisini refakatinde keşifi yapılarak rapor düzenlemesine karar verildi.
Bilirkişi heyetinin 29.03.2023 tarihli raporu özetle: dava konusu poliçeler üzerindeki sigorta bedelleri esas alındığında meydana gelen maddi zararın 14361500 numaralı poliçe için yüzde 54 hasar oranıyla 30.546,56 TL, 14361501 numaralı poliçe için yüzde 55 hasar oranıyla 27.571,01 TL ve toplam 58.117,56 TL olduğu, bununla birlikte muafiyet, eksik sigorta hükümleri ve ödenmiş olan tazminatlar düşülüdğünde ödenecek bakiye tazminat tutarının toplam 18.434,15TL olduğu, sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile maddi zarardan sorumlu olduğu mütalaa edilmiştir.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; Mustafakemalpaşa ilçesinde bulunan 1255 parsel ve 1269 parsel sayılı ... arazilerine ekilen salçalık domateslerin bölgedeki yağmurlar,dolu nedeniyle ortaya çıkan sel fekaletleri-su baskınları neticesinde zarar görmelerine dayalı olarak oluşan maddi zararın (tanzim edilen poliçelere istinaden) davalıdan tahsiline karar verilmesine ilişkindir. Tarafların iddia- savunmalarının değerlendirilmesi amacıyla mahallinde keşif icra edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen raporda özetle; dava konusu poliçeler üzerindeki sigorta bedelleri esas alındığında meydana gelen maddi zararın 14361500 numaralı poliçe için % 54 hasar oranıyla 30.546,56 TL, 14361501 numaralı poliçe için % 55 hasar oranıyla 27.571,01 TL ve toplam 58.117,56 TL olduğu, bununla birlikte muafiyet, eksik sigorta hükümleri ve ödenmiş olan tazminatlar düşülüdğünde ödenecek bakiye tazminat tutarının toplam 18.434,15 TL olduğu,davalının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile maddi zarardan sorumlu olduğunun bildirildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılmakla birlikte, davacı tarafça 22/05/2023 tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava değeri 18.434,15 TL olarak artırılmıştır. Davalı tarafça bedel artırım dilekçesine karşı süresinde zamanaşımı itirazında bulunulmuştur. Emsal mahiyette Kayseri BAM 6. HD'nin 2023/281 Esas 2023/303 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere zamanaşımının iki yıla tabi olduğu, zamanaşımı süresinin poliçelerde belirtilen hasat tarihinden itibaren başlayacağının belirtildiği,13/05/2020 tarihli 14361500 sayılı Bitkisel Ürün Sigortası Poliçesinde hasat tarihi 28/09/2020 olarak belirtildiği, 13/05/2020 tarihli 14361501 sayılı Bitkisel Ürün Sigortası Poliçesinde hasat tarihi 28/09/2020 olarak belirtildiği, bedel artırım dilekçe tarihinin 22/05/2023 olduğu, bedel artırım tarihinde artırılan miktar yönünden zamanaşımının dolduğu tespit edilerek davanın kısmen kabulüne,buna göre 10.000,00 TL nin davalının temerrüde düşürülme tarihi olan 28/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin zamanaşımı nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,buna göre 10.000,00 TL nin davalının temerrüde düşürülme tarihi olan 28/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin taleplerin ZAMANAŞIMI NEDENİYLE REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 683,10 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 170,78 TL nin ve 145,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 367,32 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 6.665,70 TL yargılama giderinden kabul ve red oranlarına(%54,24 kabul %45,76 red) göre hesaplanan 3.615,47 TL yargılama gideri, 1.274,90 TL keşif avansı, 59,30 TL başvuru harcı, 170,78 TL peşin harç, 145,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 5.265,45 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 8.434,15 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK’nın 341. ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/06/2023
Katip ....
¸E-imzalıdır.
Hakim .....
¸E-imzalıdır.