T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/913 Esas - 2023/1016
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/913 Esas
KARAR NO: 2023/1016
HAKİM: ....
KATİP: ....
ASIL DAVA DAVACI : ... - .......
VEKİLİ: Av. ....... - [16959-59669-.......] UETS
DAVALI : ... SELÜLOZ GERİ KAZANIM ENDÜSTRİSİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - .. [25989-..-82266] UETS
VEKİLİ: Av. .....- [16288-82862-.....] UETS
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2023/914 ESAS SAYILI DOSYASI
DAVACI : ... - .......
VEKİLİ: Av. ..... - [16959-59669-.....] UETS
DAVALI : ... SELÜLOZ GERİ KAZANIM ENDÜSTRİSİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ......
VEKİLİ: Av. ....... - [16051-50383-.......] UETS
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/08/2022
DAVA İHBAR OLUNANLAR: 1- ... ... -Yavuzselım Mah. 3.Yuva Sk. No:5 İç Kapı No:2 Yıldırım/ BURSA
2- ... SAVUNMA SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ -[25858-89924-....] UETS
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/08/2022
KARAR TARİHİ: 05/10/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili aleyhine çek alacağın için Bursa 13. İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı ile icra takibi başlatıldığını, akabinde başka çekten dolayı müvekkili aleyhine Bursa 3. İcra Ceza Mahkemesinin 2019/584 Esas sayılı dosyası ile çek şikayetinde bulunulduğunu yapılan yargılama sonucu beraat ettiğini, Bursa İCra Ceza Mahkemesince aldırılan bilirkişi raporunda da görüleceği üzere hem 175.000,00-TL bedelli çekin hemde dava konusu icra dosyasındaki 100.000,00-TL bedelli çekin davalı firma resmi defterlerinde ciro edilerek alınan firmaya iade edildiğinin tespit edildiği, bu çekten dolayı müvekkilden bir alacağı olmamasına ve tam tersi olarak 145.000,00-TL cari hesap alacağının olmasına rağmen davalının haksız yere icra takibine geçtiğini, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının keşidecisi olduğu 8 adet ... 800.000,00-TL bedelli çeklerin dava dışı ... Savunma A.Ş. Ve ... ... (... Karton) tarafından ciroları ile davalı ... A.Ş.'ye ödeme olarak verildiğini, davacının bu çeklere (15.000TL+15.000TL+20.000TL) ve ... Savunma A.Ş.'nin cari hesap borçlarına mahsuben yaptığı ödemeleri ve ... ... (... Karton) cirolu 28/02/2019 tarih 175.000 TL bedelli karşılıksız çekine mahsuben gönderdiği 145.000TL olmak üzere ... 195.000 TL’yi farklı dava dosyalarında, farklı icra dosya borçlarına mahsup ettirme gayreti içerisinde olduğunu, aynı ödemelere dayalı olarak davacı ... ve ... ... (... Karton) cirolu 28/02/2019 tarih 175.000 TL bedelli karşılıksız çekine mahsuben gönderdiği 145.000TL olmak üzere ... 195.000 TL’yi farklı dava dosyalarında, farklı icra dosya borçlarına mahsup ettirme gayreti içerisinde olduğunu, aynı ödemelere dayalı olarak davacı ...'ın Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/914 Esas Bursa 13. İcra 2019/... Esas müstenidatı 31.12.2018 tarih 100.000 TL çek), Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/913 Esas (Bursa 13. İcra 2022/... esas (2019/...) müstenidatı 28/02/2019 tarih 175.000 TL çek olmak üzere her iki mahkemede ayrı ayrı, keşidecisi olduğu farklı çeklere (28/02/2019 tarih 175.000 TL Çek No:2165 ve 31.12.2018 tarih 100.000 TL Çek No:2007) mahsubunu talep ettiği gibi, bu ödemeler cari hesap olarak da dava dışı ... Savunma A.Ş. ve ... ... (... Karton)’ın cari hesap borçlarına mahsup edilmiştir.2022/914 Esas Bursa 13. İcra 2019/... Esas müstenidatı 31.12.2018 tarih 100.000 TL çek), Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/913 Esas (Bursa 13. İcra 2022/... esas (2019/...) müstenidatı 28/02/2019 tarih 175.000 TL çek olmak üzere her iki mahkemede ayrı ayrı, keşidecisi olduğu farklı çeklere (28/02/2019 tarih 175.000 TL Çek No:2165 ve 31.12.2018 tarih 100.000 TL Çek No:2007) mahsubunu talep ettiği gibi, bu ödemeler cari hesap olarak da dava dışı ... Savunma A.Ş. ve ... ... (... Karton)’ın cari hesap borçlarına mahsup edildiğini, ... Bursa 3. İcra Ceza Mahkemesindeki sınırlı incelemede gerçek dışı bu beyanlarını kabul ettirebildiğini, gerçek durumun, davacı ... A.Ş. ile müşterilerı/alıcılar dava dışı ... Savunma A.Ş. ve ... ... (... Karton)’ın cari hesapları incelendiğinde ortaya çıkacağını, ...’ın keşidecisi olduğu (8) adet ... 800.000 TL bedelli çekler 29/05/2018 tarihli makbuz ile dava dışı ... Savunma A.Ş. ve ... ... (... Karton) tarafından cirolu olarak davalı ... A.Ş.’ye ödeme olarak verildiğini, ..., dava dışı ... Savunma A.Ş. adına ödeme olarak çek teslimi, karşılıksız çeklerin ... A.Ş. adına iade almakta, ... A.Ş.’nin cari borçlarına mukabil şahsi hesabından ödemeler yapmakla, ... A.Ş. hesabına işlemleri bizzat kendisi yürütmektedir. Davalı ... A.Ş. ile dava dışı ... Savunma A.Ş. arasındaki cari hesaplar incelendiğinde davacı ...’ın bu dava konusu ödemelerinin bir kısmı ile bu davaya konu olmayan bir çok ödemenin ... A.Ş. hesabına ödeme kayıt edilmek üzere davacı ... tarafından yapıldığının görüleceğini, Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/913 E. ve Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/914 E. sayılı dosyalarından görülen davaların HMK md. 166 uyarınca birleştirilmesini, müvekkilimiz hakkındaki yersiz ve yasal mesnetten yoksun huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkil aleyhine çek alacağı için Bursa 13. İcra Müdürlüğü 2022/... E. (2019/... E. eski) Sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatıldığını akabinde müvekkil aleyhinde Bursa 3. İcra Ceza Mahkemesi 2019/584 E. Sayılı dosyası ile çek şikayetinde bulunulmuştur. Yapılan yargılama sonucu müvekkil BERAAT ettiğini Bursa 3. İcra Ceza Mahkemesince 2019/584 E. Sayılı dosya ile aldırılan 07.06.2021 tarihli bilirkişi raporunda da görüleceği üzere 175.000 TL bedelli 28.02.2019 Vadeli 2165 Seri nolu çekin davalı firma resmi defterlerinde ciro edilerek alınan firmaya iade edildiği ve kayıt karşılık ayırma işleminin yapıldığı ve yasal defterlere kayıt edildiği somut olarak açıkça tespit edilmiştir. Bu çekten dolayı müvekkilden bir alacağı olmamasına ve tam tersi olarak 145.000TL cari hesap alacağının olmasına rağmen davalı alacaklı haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak icra takibine geçmiş ve müvekkili icra tehdidi altında bırakıldığını haciz işlemleri uygulamış ve aracının yakalanmasına neden olduğunu araç şuan satış aşamasında olduğunu aksi durum müvekkil açısından büyük zarara neden olacağını dosya kapsamındaki delilleri salt ve kesin delil olması göz önüne alındığında ihtiyati tedbir talebimizin teminatsız olarak kabulüne, davanın kabulüne, müvekkilinin bursa 13. icra müdürlüğü 2022/... e. (2019/... e. eski) sayılı icra dosyasında borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, davalının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun kötüniyetli hareket etmesi sonucu müvekkilin ticari faaliyetine zarar vermesi ve batmasına neden olması nedeniyle alacağın %20'si oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Bursa 2. asliye ticaret mahkemesinin 2022/914 e. ve bursa 2. asliye ticaret mahkemesinin 2022/913 e. sayılı dosyaları ile görülen davaların hmk md. 166 uyarınca birleştirilmesi ve hmk md. 61’e göre davanın ihbarı talebi olduğunu davacı ... bursa 3. icra ceza mahkemesindeki sınırlı incelemede gerçek dışı bu beyanlarını kabul ettirebilmiş olduğunu gerçek durum, davacı ... a.ş. ile müşterilerı/alıcılar dava dışı ... savunma a.ş. ve ... ... (... karton)’ın cari hesapları incelendiğinde ortaya çıkacağını karıda arz ve izah ettiğimiz sebeplerle, sair savunma, beyan ve delil sunma haklarımız saklı kalmak kaydıyla, davacı tarafça gerçek dışı ve yasal dayanaktan yoksun iddialarla açılmış iş bu davanın reddine, davacının %20’den az olmamak kaydıyla tazminat ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
İcra dosyaları, icra ceza mahkemesi dosyası, ödeme dekontları, vergi dairesi kayıtları, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Asıl ve birleşen davanın Bursa 13. İcra Müdürlüğünün 2019/... ve 2022/... Esas sayılı dosyalarından dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.
Mahkememizce ana dosya ve birleşen dosya yönünden taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflara ve ihbar olunan ... Savunma San. A.Ş. ile ... ...'a ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Alınan tarihli bilirkişi raporunda; davacı ...'ın 2018, 2019 yılı defterinin açılış tasdikinin TTK'nun 64. İle 2013 sayılı VUK.'nun 220. Ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırıldığını, defterlerinin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Teblii'ne uygun olarak tutulduğu, 2018 yılı ticari defterlerinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, 2019 yılı ticari defterinin kapanış tasdikinin yaptırılmamış olduğu, davacının ticari defter kayıtlarına göre 31/12/2018 tarihinde davacının davacının davalı ... Selüloz A.Ş. Firmasına 964,91-TL borçlu göründüğü, 21/01/2019 tarihinde 20.000,00-TL davalı ... firmasına ödeme yaptığının kayıtlı olduğu, bu ödemenin Bursa 2. İcra Ceza Mahkemesi dosyasında açılan karşılıksız çek düzenleme davasına konu 28/02/2019 tarihli 2165 seri nolu 175.000,00-TL bedelli çeke istinaden müşteki ... firmasının hesabına yapılan ödeme olduğunu, davalı cevap dilekçesindeki açıklamalarından anlaşıldığı, ... firmasına yaptığı diğer ödemelerin ticari defterlerinde kayıt olmadığı, davacı ticari defterlerinde, 31/12/2018 ödeme tarihli 2007 nolu 100.000,00-TL'lik çekin davacı firma tarafından keşide edilerek ... firmasına verildiğinin kayıtlı olduğu, Bursa 13. İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasında alacaklı olarak ... Selöloz Geri Kazanım End. A.Ş. Borçlu olarak ... ve ... Savunma San. A.Ş.'nin görüldüğü, takibin 25/04/2019 tarihinde başladığı, alacağın 31/12/2018 günlü 2007 seri nolu 100.000,00-TL'lik çekten kaynaklandığı, davacı ticari defterlerinde 175.000,00-TL bedelli 28/02/2019 tarihli 2165 seri nolu çekin davacı tarafından keşide edilerek ... ...-... Karton firmasına verildiğine dair kayıt olduğu, Bursa 13. İcra Müdrülüğünün 2019/... (2022/...) Esas sayılı dosyasında alacaklı olarak ... Selüloz GEri Kazanım End. A.Ş., borçlu olarak ... Savunma San. A.Ş., ... ve ... ...'ın görüldüğü, takibin 29/04/2019 tarihinde başladığı, alacağın 28/02/2019 günlü 2165 seri nolu 175.000,00-TL bedelli çekten kaynaklandığı, davalının 2018, 2019 yılı ticari defterlerinin açılış beratlarının TTK'nun 64 ile 213 sayılı VUK'nun 220 VE 222. Maddelerinde öngörülmüş esaslara uygun olduğu, 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin kapanış beratlarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, davalının ticari defter kayıtlarında 120 001 179 hesap nolu müşterisi ... firmasından 2007 çek nolu 31/12/2018 tarihli 100.000,00-TL bedelli çekin alındığında dair 29/05/2018 tarihli 4837 nolu kayıt olduğu, 10/01/2019 tarihinde de çeki ters kayıt yaparak cari bakiyesinde alacağının 100.000,00-TL kadar arttığı, ilgili 100.000,00-TL'lik çekin bu kayıttan iade edilip edilmediğinin anlaşılamadığını, 30/04/2019 tarihinde ... 2007 NI çek açıklaması ile 100.000,00-TL çek ve 87.162,73-TL cari hesap bakiyesi 120 cari hesap alacağından çıkarılarak şüpheli ticari alacaklar hesabında takip ettiği, davalının ticari defter kayıtlarına göre, dava dışı ... firmasından 25/04/2019 takip tarihi itibariyle 187.162,73-TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu, davalının ticari defter kayıtlarında, müşterisi ... (... Karton) firmasından 175.000,00-TL'lik 28/02/2019 tarihli 2165 nolu çeki aldığını, 27/10/2018 tarih ve 2477 yev. no ile kayıt ettiği, çekin ödeme tarihi 28/02/2019'da çeki ters kayıt yaparak cari bakiyesinde alacağının 175.000,00-TL kadar arttığı, ilgili 175.000,00-TL'lik çekin bu kayıttan iade edilip edilmediğinin anlaşılamadığı, aynı çeki 30/04/2019 tarihinde 120 cari hesap alacağından çıkararak, şüpheli ticari alacaklar hesabında takip ettiği, davalının ticari defter kayıtlarına göre, dava dışı ... (... Karton) firmasından 29/04/2019 takip tarihi itibariyle 549.679,93-TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu, davalının ticari defter kayıtlarına göre, 31/12/2018 tarihinde davacının davalı ... Selüloz A.Ş. Firmasından 1.025,09-TL alacaklı göründüğü, bu bakiyeyi 30/06/2019 tarihinde ... firmasından alacak bakiyesinden düşerek kapattığı, ihbar olunan ... Sav. San. A.Ş. İle ... ...'ın ticari defterleri incelemeye sunulmadığından inceleme yapılamadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce dosyanın bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazlar ile Bursa 3. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2019/584 Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu da değerlendirilmek suretiyle ek rapor düzenlenmesi için bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir.
Alınan 23/07/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacının rapora bir itirazının olmadığı, davalının sunduğu rapordaki çelişkilerin giderilmesi adına Bursa 3. İcra Ceza Mahkemesinin 2019/584 Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile karşılaştırılmasının istenildiğini, 3. İcra Ceza Mahkemesince alınan raporun anlaşılır olmadığını, ilgili dosyada müşteki bu davada davalı olan ... Firmasının çekleri iade ettiği ve 145.000,00-TL borçlu çıkmasının yapılan tüm tespit ve kök rapordaki açıklamalarla mümkün olmadığını, ayrıca raporda çeklerin iade edildiğine karşılık davacı vekilince çeklerin icra müdürlüğü kakasında olduğunun belirtildiğini, rapordaki irdelemelerin hatalı olduğunu, kök rapordaki tespit ve değerlendirmelerini yeniden açıklaması gerekirse, davalı ... Firmasının ... (... Karton) firmasından 175.000,00-TL'lik 28/02/2019 vadeli 2165 nolu çeki aldığı, çekin vadesinde karşılıksız çıkması nedenil ile aynı çeki 30/04/2019 tarihinde 120 cari hesap alacağından çıkarılarak, 128- şüpheli ticari alacaklar hesabında alacağını takip ettiği, bu çek ve diğer karşılıksız çıkan çeklere karşılık yapılan ödemelerden sonra da dava dışı ... (... Karton) firmasının cari hesap bakiyesi borcunun devam ettiği ve kök raporda "davalınnı ticari defter kayıtlarına göre, davalı ... firmasının dava dışı ... (... Karton) firmasından 29/04/2019 takip tarihi itibariyle 549.679,93-TL alacaklı olduğu" sonucuna varıldığı, davalı ... firmasının borçlu değil alacaklı olduğunun kayıtlardan anlaşıldığını, davalının ticari defter kayıtlarında 120 001 179 hesap nolu müşterisi ... firmasından 2007 çek nolu 31/12/2018 tarihli 100.000,00-TL'lik çekin alındığına dair 29/05/2018 tarihli 4837 nolu kayıt olduğu, 10/01/2019 tarihinde de çeki ters kayıt yaparak, hem 100.000,00-TL çeki hem de 87.162,73-TL cari hesap bakiyesini 120 cari hesap alacağından çıkararak, şüpheli ticari alacaklar hesabında alacağını takip ettiği tespit edilerek kök raporda "davalının ticari defter kayıtlarına göre davacı ... firmasının dava dışı ... firmasından 25/04/2019 takip tarihi itibariyle 187.162,73-TL alacaklı olduğu" sonucuna varıldığını, davalı ... firmasının borçlu değil alacaklı olduğunun kayıtlardan anlaşıldığı bildirilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden, davacı tarafından davalı aleyhine asıl dava ile birleşen davaya konu Bursa 13. İcra Müdürlüğünün 2019/... ve 2022/... Esas sayılı dosyalarından borçlu olmadığının tespiti talep edilmiş ise de mahkememizce yapılan inceleme neticesinde davalı ... firmasının borçlu değil alacaklı olduğunu bildirilen bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli görülerek asıl dava ile birleşen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
ASIL DAVADA,
1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 269,85-TL harçtan peşin alınan 1.990,03-TL harcın mahsubu ile arta kalan bakiye 1.720,18-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı yararına ölçümlenen 18.644,67-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
BİRLEŞEN BURSA 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2022/914 ESAS SAYILI DAVADA;
1- Birleşen davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 269,85-TL harçtan peşin alınan 3.387,04-TL harcın mahsubu ile arta kalan bakiye 3.117,19-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı yararına ölçümlenen 31.733,33-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/10/2023
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ....
¸E-imzalıdır.