T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/937 Esas
KARAR NO: 2023/1072
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - [16579-75176-...] UETS
DAVALI : ... - T.C.N. ... ...
VEKİLİ: Av. ... - [16748-47042-...] UETS
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 22/08/2022
KARAR TARİHİ: 23/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket, davalı ...'dan (... Ambalaj) almayı planladığı çeşitli malzemeler için T. Vakıflar Bankası T.A.O Fatih Sultan Mehmet Bulvarı/Bursa Şubesine ait 0018573 seri nolu 23.08.2022 vade/keşide tarihli 76.700,00 TL bedelli çeki keşide ederek vermiş olduğunu, müvekkili şirket satın almayı planladığı mallar nedeniyle söz konusu çeki 2022 yılı Nisan ayı içerisinde verdiğini, anlaşma gereği de mallar çekin verilmesini müteakip 15 gün içinde müvekkil şirketin Bursa'daki adresine gönderilerek teslim edileceğini, ancak söz konusu satın alınan malzemeler bu güne kadar müvekkili şirkete teslim edilmemiş olduğunu ve çekin vadesinin de geldiğini, müvekkili şirketin tüm çabalarına rağmen söz konusu malzemeler kendisine gönderilip teslim edilmediğini ve çekin karşılığı olan malları almadığı halde çeki ödenmekle karşı karşıya kaldığını, tarafların gönderilmeyen bu mallar dışında başka bir alışverişleri de söz konusu olmadığını, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek, davacı şirketin T. Vakıflar Bankası T.A.O Fatih Sultan Mehmet Bulvarı/BursaŞubesine ait 0018573 seri nolu 23.08.2022 vade/keşide tarihli 76.700,00 TL bedelli çeke ilişkin davalıya borcu olmadığının tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, bilirkişi raporları, T.Vakıflar Bankasına yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, dava dilekçesinde gösterilen ve davaya konu edilen çeke dayalı olarak davalı tarafa borçlu olunmadığının tespiti, çek bedelinin istirdatına karar verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında mali müşavir bilirkişi tarafından davalı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenebilmesi için davalının adresinin bağlı bulunduğu İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi Serpil Şimşek'in 20/05/2023 tarihli raporunda özetle: Davacının düzenlemiş olduğu 06.04.2022 ve 29.04.2022 tarihli faturaların e-arşiv fatura olduğu, e-Fatura ile e-Arşiv fatura içerik olarak bulunması zaruri bilgiler yönüyle de birebir aynı olduğu, e-Arşiv fatura uygulamasında, e-Fatura uygulamasından farklı olarak elektronik ortamda oluşturulan faturalar, GİB üzerinden alıcısına ulaştırıldığı, kural olarak, e-arşiv fatura vergi mükellefi olmayan kişilere düzenlenmekte iken alıcının e-fatura mükellefi olduğu durumlarda e-fatura düzenlenmekte olduğu, E-fatura olarak düzenlenen faturalar portal üzerinden alıcının sistemine düşmektedir ve 7 gün içerisinde itiraz edilmemesi durumunda kabul edilmiş sayıldığı, davalı tarafından düzenlenen 06.04.2022 tarihli KYV2022000000150 ve 29.04.2022 tarihli KYV2022000000186 nolu faturaların e-arşiv fatura olduğu için sistem tarafından davacının portalına gönderilmeyeceği, dolayısıyla fiziki olarak teslim edilmediği sürece davacının bu faturadan haberi olmayacağı, faturaların e-arşiv fatura olarak düzenlenmiş olması ve fatura dışında sevk irsaliyesi vb. bir belge sunulmamış olması nedeniyle davalının anlaşmaya konu ürünleri teslim ettiğini ispatlamaya elverişli belge sunamadığı, mütalaa edilmiştir.
Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında mali müşavir bilirkişi tarafından davacı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenebilmesi için defter inceleme günü verilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi ...' nin 20/08/2023 tarihli raporunda özetle; Davacının 2022 yılı defterinin açılış ve kapanış tasdikinin T.T.K'nun 64. ile 213. sayılı V.U.K.'nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerinin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, davalının dosyaya bilgi ve belge sunmadığı, davacının ticari defter kayıtlarında taraflar arasındaki ticari ilişkiye ilişkin çekin verildiği dair kayda rastlanmadığı, Vakıflar Bankası T.A.O. den gelen 26/06/2023 tarihli cevap yazısında; İlgili yazınıza istinaden, .... nolu çek takastan ibraz edilmiştir.23.08.2022 tarihinde 62 kodlu banka ve 1178 nolu şubenin ... nolu çek talebine istinaden ödenmiş olduğu, çek görüntüsü ve takas hareketi ekli dosyada paylaşılmıştır” diye cevap verdikleri, tespit edildiği, mütalaa edilmiştir.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı tarafça , davalıya 76.700,00 TL bedelli çek verilmesine rağmen davalı tarafça malların davacıya teslim edilmediği iddiasına dayalı menfi tespit kararı verilmesine ilişkindir.Davalı tarafça, davacıya verilen çeke istinaden mal gönderilip gönderilmediği, taraflar arasındaki borç-alacak ilişkisinin tespiti amacıyla tarafların ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, SMMM bilirkişi ... tarafından davacı tarafın ticari defterleri ve bağlı kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde tanzim edilen 20/08/2023 tarihli raporda özetle; davacının 2022 yılı defterinin açılış ve kapanış tasdikinin TTK'nın 64. ile 213. sayılı VUK'nun 220. ve 222. maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırıldığı,defterlerinin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, davalının dosyaya bilgi ve belge sunmadığı, davacının ticari defter kayıtlarında taraflar arasındaki ticari ilişkiye ilişkin çekin verildiği dair kayda rastlanmadığı, Vakıflar Bankası T.A.O. den gelen 26/06/2023 tarihli cevap yazısında; İlgili yazıya istinaden, ... nolu çek takastan ibraz edildiği, 23.08.2022 tarihinde 62 kodlu banka ve 1178 nolu şubenin ... nolu çek talebine istinaden ödenmiş olduğunun bildirildiği, SMMM bilirkişi Serpil Şimşek tarafından davalı tarafın ticari defterleri ve bağlı kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde tanzim edilen 20/05/2023 tarihli raporda özetle;davacının düzenlemiş olduğu 06.04.2022 ve 29.04.2022 tarihli faturaların e-arşiv fatura olduğu, e-Fatura ile e-Arşiv fatura içerik olarak bulunması zaruri bilgiler yönüyle de birebir aynı olduğu,e-Arşiv fatura uygulamasında, e-Fatura uygulamasından farklı olarak elektronik ortamda oluşturulan faturalar, GİB üzerinden alıcısına ulaştırıldığı, kural olarak, e-arşiv fatura vergi mükellefi olmayan kişilere düzenlenmekte iken alıcının e-fatura mükellefi olduğu durumlarda e-fatura düzenlenmekte olduğu,E-fatura olarak düzenlenen faturalar portal üzerinden alıcının sistemine düştüğü ve 7 gün içerisinde itiraz edilmemesi durumunda kabul edilmiş sayıldığı, davalı tarafından düzenlenen 06.04.2022 tarihli KYV2022000000150 ve 29.04.2022 tarihli KYV2022000000186 nolu faturaların e-arşiv fatura olduğu için sistem tarafından davacının portalına gönderilmeyeceği, dolayısıyla fiziki olarak teslim edilmediği sürece davacının bu faturadan haberi olmayacağı, faturaların e-arşiv fatura olarak düzenlenmiş olması ve fatura dışında sevk irsaliyesi vb. bir belge sunulmamış olması nedeniyle davalının anlaşmaya konu ürünleri teslim ettiğini ispatlamaya elverişli belge sunamadığının bildirildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporlarda davaya konu hususlar gerkeçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak, davacı tarafça, davalıya verilen çeke istinaden; davalı tarafça davacıya ürün teslim edildiği hususu davalı tarafça ispatlanamadığından(yargılama devam ederken çek bedelinin ödenmesi üzerine davanın istirdat davasına döndüğü hususu gözetilerek) davanın kabulüne, buna göre davaya konu Fatih Sultan Mehmet Bulvarı/Bursa Şubesi’ne ait, çek seri no : 0018573 olan , 76.700,00 TL bedelli, keşide yeri Bursa, keşide tarihi 23/08/2022 olan, keşidecisinin 224 Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti., lehtarı ... Ambalaj-... olan çeke dayalı olarak davanın davalıya borçlu olmadığının tespitine, menfi tespit davasında yargılama devam ederken çek bedelinin tahsil edildiği anlaşılmakla, dava kendiliğinden istirdat davasına dönüştüğünden, 76.700,00 TL'nin ödeme tarihi olan 23/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KABULÜNE, buna göre davaya konu Fatih Sultan Mehmet Bulvarı/Bursa Şubesi’ne ait, çek seri no : ... olan , 76.700,00 TL bedelli, keşide yeri Bursa, keşide tarihi 23/08/2022 olan, keşidecisinin 224 Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. , lehtarı ... Ambalaj-... olan çeke dayalı olarak davanın davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Menfi tespit davasında yargılama devam ederken çek bedelinin tahsil edildiği anlaşılmakla, dava kendiliğinden istirdat davasına dönüştüğünden, 76.700,00 TL'nin ödeme tarihi olan 23/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereği alınması gereken 5.239,38TL harçtan peşin alınan 1.309,85TL nin mahsubu ile bakiye 3.929,53TL' nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 3.000,00TL, posta, talimat-tebligat gideri 361,50TL olmak üzere toplam 3.361,50 TL yargılama giderinin, 1.309,85TL peşin harç, 80,70TL başvurma harcı olmak üzere toplam 4.752,05TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK’nın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/10/2023
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.