T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/1168 Esas
KARAR NO: 2023/1320
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - T.C.N. ... Gültepe Mah. Eflatun Cad. No:7 İç Kapı No:18 BATMAN
VEKİLİ: Av. ... - [16309-03860-...] UETS
DAVALI : ... - ... Yeni Mahallesi Millet Cad. A Blok Apt. No: 5 A/1 İnegöl/ BURSA
VEKİLİ: Av. ... - [16963-69835-...] UETS
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/08/2022
KARAR TARİHİ: 18/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, dava dışı ... İnşaat Teks. Gıda ve Emlak Danışmanlığı San. Tic. Ltd. Şti. ile 15/12/2014 tarihinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi imzaladığını, akdedilen sözleşme gereğince dava dışı ... İnşaat Teks. Gıda ve Emlak Danışmanlığı San. Tic. Ltd. Şti. müvekkiline Bursa İli İnegöl İlçesi 1321 Ada 2 Parselde yapımı başlayan inşaatta D Blok 09-10-13-14-20 Numaralı 341 daireler ile yine D Blok 22 Nolu Dubleks daire olmak üzere toplam 6 adet daireyi 31/01/2016 tarihine kadar teslim edeceğini kabul ve taahhüt ettiğini, ancak sözleşmeye konu dairelerin süresinde teslim edilmediğini, akabinde müvekkili tarafından, ... aleyhine Bursa 17. İcra Müdürlüğü' nün 2018/... esas sayılı dosyası ile bir icra takibi başlattığını, 17/12/2018 tarihli tanzim edilen "Protokol” başlıklı sözleşme ile, müvekkilinin esas sözleşme hükümleri çerçevesinde dava konusu konutların yapımının ...ne devir ve temlik ettiğini, akdedilen protokolün 2. Maddesi uyarınca Bursa 17. İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı dosyasından feragat ediğini, anılan protokol uyarınca Bursa İli İnegöl İlçesi 1321 Ada 2 Parselde bulunan D Blok 09-10-13-14-16-20 ve 22 Numaralı taşınmazlar ile ilgili olarak ... ile müvekkili arasında ayrı bir protokol daha imzalandığını, iş bu protokol uyarınca da ... tarafından ...' a iade edilen senet bedeli olan 74.000,00 TL ...' ne ödenecek olan bir borç olarak kabul edildiğini, anılan miktar için ise müvekkilinin masraf avans ve vekalet ücreti peşinatı olarak verdiği 5.000,00 TL mahsup edildiğini ve bakiye 69.000,00 TL kaldığını, kalan tutarın ise davaya konu taşınmazların devrinden sonra ödeneceğinin kararlaştırıldığını,taşınmazların tesliminden sonra ödemelerin yapıldığını ancak dairelerde bulunan eksiklikler nedeniyle müvekkilinin fazladan 46.000,00 TL masraf yaptığını, bunun tahsili için icra takibi başlatıldığını ancak davalı tarafın haksız olarak takibe itiraz ettiğini, belirterek açılan davanın kabulüne karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmadaki beyanlarında özetle; Davacı yanın dava konusu taşınmazlarda eksiklikler olduğu iddiasını kabul etmediklerini, davacının yanın yalnızca "22" numaralı bağımsız bölümün maliki olduğunu, diğer bağımsız bölümlerin maliklerinin farklı olduğunu, bu nedenle 22 numaralı taşınmaz dışında davacının taraf ehliyeti olmadığını, davanın sadece davacının maliki olduğu taşınmaz yönünden yürütülmesi gerektiğini, davacının D Blok No:22 ile ilgili olarak davaya konu ettiği eksikliklerin tamamını 11.11.2020 tarihinde tespit ettiğini, tutanakta yazan eksikliklerin tamamının ilgili yasada geçen "açık ayıp (gözle görülebilen)" statüsünde olduğunu, ancak davaya konu icra takibinin 15.06.2022 tarihinde başlatıldığını, yani davacının 1,5 yıldan fazla bir süre ayıbı müvekkili kooperatife bildirmediğini, davaya konu bağımsız bölümün satışından sonra eldeki davayı ikame ettiğini, davacının gelinen gün itibariyle yasadaki "uygun süre içinde bildirim" yükümlülüğünü yerine getirmeyerek malı/eseri o haliyle kabul etmiş sayıldığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahallinde keşif icra edilerek tanıklar dinlenilmiş, bilirkişiler tarafından rapor tanzim edilmiş, harita mühendisi tarafından tanzim edilen 22/12/2022 tarihli raporda özetle; Orhaniye Mahallesi 1321 ada 2 nolu parselin tapu kaydındaki vasfı arsa olmakla birlikte üzerinde kat irtifakı kurulu A,B,C,D,E,F,G ve H olmak üzere toplam 8 bloktan oluşan bir site olduğu, dava konusu meskenler bu bloklardan D blok içerisinde bulunan 9,10,13,14,20 ve 22 bağımsız bölüm nolu meskenler olduğu, Parselin yüzölçümü 11680,39m2 olduğu ve keşfin . doğru taşınmazlar üzerinde yapıldığı belirtilmiştir.
İnşaat mühendisi tarafından tanzim edilen 16/01/2023 tarihli raporda özetle; dairelerdeki eksikliğin dava tarihi itibari ile değeri; 22 Nolu dairede davacının kendisi tarafından yapıldığının beyan ettiği işlerin değeri ; Teras mutfak dolabı :22 Nolu dairenin terasında yapılan incelemede bu imalatın mevcut olmadığı ,bu imalata ilişkin herhangibir detay bulunmaması nedeni değerlendirme yapılmadığı, 2 adet duşa kabin 6.500-TL , 2 Adet havalandırma penceresi: 490-TL , Tesisat işleri ve kollektörler:4.500-TL .(Kollektörden kast edilen anlaşılamamış sadece tesisata ilişkin değerleme yapıldığı), Boya ve işçilik bedeli:6.500-TL , Elektrik tesisatı :Sıva altı olduğu sonucuna varılmış ve dava tarihi itibari ile 3500-TL maliyette olacağı hesaplandığı, Mutfak bataryaları:900-TL , Ankastre davlunbaz ve tezgah üstü ocak 6.800-TL olmak üzere toplam:28.290 TL olarak belirtildiği, davacı taraf yazılı beyanlarında Daire 22 dışında kalan 9-10-13-14-16-20 nolu dairelere ilişkin olarak eksik olan imalatı ankastre seti ve davlumbaz olarak tanımladığı görülmüş ,bu imalatların mevcut durumu daireler içinde yapılan incelemede tespit edilerek fotoğraflandığı, davacı tarafın kendilerince eksik bırakılarak tamamlatılmadığını belirtikleri bu imalatın aspiratör ve set üstü ocaktan oluştuğu kabulü ile temin ve montajının dava tarihi itibari ile daire başına maliyetinin 6.800-TL/daire olacağı sonucuna varıldığı belirtilmiştir.
İnşaat mühendisi bilirkişi tarafından tanzim edilen ek raporda özetle; dava dilekçesine eklenen fatura ve belgelerin dava konusu taşınmazlarla ilişkilendirilerek okunabilir olanları incelendiğinde (bir kısmı okunamadığı) dosya içinde ... İnş Tes Taah Tic.Ltd Şti'ye ait KDV dahil. 44.600,01-TL ,Üntek İsı tarafından tanzim edilmiş . 8530,00-TL , Banka havalesi ile yapılan 1.300-TL Boya malzeme ve İşçilik ücreti Banka havalesi ile yapılmış 1.500-TL tutarında İşçilik bedeli 10.000-TL tutarında mutfak dolabı yapımına ait e-arşiv faturası bulunduğu görülmüş, geriye kalan fiş banka dekontu ve benzeri evrak dava konusu taşınmazlardaki eksikliklerin tamamlanması için yapılan harcamalarla ilişkilendirilemediği, davacı vekilinin dava konusu taşınmaza/taşınmazlara dair davacı tarafın yapmış olduğu harcamaların tam olarak tespit ve değerlendirilmesine ve kök rapora eklenmesine yönelik taleplerinin karşılanabilmesi için dava konusu taşınmazda/taşınmazlarda hangi imalatların davacı tarafından yapıldığı ve bu imalatlara ait maliyetlerin ne olduğunu gösterir fatura ve ödeme belgelerinin eklenerek liste halinde sunulması ve tarafınca keşif esnasında yapmış olduğu tespitlerle örtüşüp örtüşmediğinin birebir karşılaştırılmasına ihtiyaç duyulduğunu, belirtilen evrak ve eksiklikler tamamlandığında Mahkeme uygun görmesi halinde davacı vekilinin talepleri değerlendirilerek ek rapor olarak sunulacağı beyan edilmiştir.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı tarafça davalı kooperatif aleyhine sözleşmeye aykırılık, eksik imalat ve işlerden kaynaklanan maddi tazminat, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine açılan itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesine ilişkindir.
Yasal hükümler değerlendirildiğinde 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmelerinde kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibindedir. Yüklenici yaptığı işin tutarını, iş sahibi de iş bedelini ödediğini ispatlamak zorundadır.
Ayıp, imal edilen bir eserde veya malda, sözleşme ve ekleri ile iş sahibinin beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre bulunması gereken vasıfların bulunmaması, bulunmaması gereken vasıfların ise bulunmasıdır. Şayet, imal edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Türk Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabilir. Bu hakkın kullanması için iş sahibi tarafından ayrı bir dava açılabileceği gibi, yüklenici tarafından aleyhine açılmış olan bir davada da bu hususu def'i olarak ileri sürebilir.Sözü edilen Türk Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde yapılan şeyin iş sahibinin kullanamayacağı ve hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa iş sahibinin sözleşmeden dönebileceği, bu hususta yüklenicinin kusuru bulunursa zarar ve ziyan da isteyebileceği, aynı maddenin II. fıkrasında ayıbın eserin reddini gerektirecek nitelikte bulunmaması halinde iş sahibinin işin ayıbı oranında bedelden indirim ve eğer aşırı bir masrafı gerektirmez ise bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarımını isteyebileceği hükmü getirilmiştir. Bunlar eserin ayıplı olması halinde iş sahibinin haiz olduğu haklardır.
Davacı tarafından ayıp-eksik imalat savunması sebebiyle uyuşmazlığın, davalının yaptığı işlerin ayıplı olup olmadığı noktasında toplandığı, ayıbın varlığını 4721 sayılı TMK'nın 6. Maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 190. Maddesine göre "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.",Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2013/15-1976 Esas ve 2015/1184 Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere ispat yükü lehine hak iddia eden davalı iş sahibindedir.
Ayıbın varlığı ve niteliğinin belirlenmesi teknik incelemeyi ve bu nedenle bilirkişi raporu alınması gerektirdiğinden iş sahibi ayıbın varlığını ve niteliğini kanıtlama yükümlülüğü nedeniyle kendisine teslim edilen esere ilişkin bilirkişi inceleme yapılabilmesini mümkün kılacak şekilde davranmalıdır.Aynı zamanda ayıbın varlığı, niteliği konusunda algı kişiden kişiye değişebildiğinden, objektif bir bakış açısının yapılması gerekli olup bu değerlendirmeyi de ancak teknik bilirkişinin incelemesi ile ortaya çıkabileceğinden tanık beyanı ile ispatın güç olup ayıbın varlığı halinde davadan önce delil tespiti yaptırılması ispat kolaylığı sağlamaktadır.
Tanık ... duruşmada ''Ben İnegöl'de dekorasyon ve inşaat işleriyle uğraşırım, davacı bana gelerek evinde bir çok eksiklik olduğunu söyledi, daha sonra biz eve gittik, evin hangi blokta olduğunu bilmiyorum ancak en üst kat 22 numaralı dubleks daireye gittik, orada üst kata çıkan merdivenler sadece beton halindeydi, biz buraya fayans kaplaması ve demir korkuluk yaptık, evin mutfak dolabı ve iki banyosunda duşakabin yoktu, mutfak dolabını ve iki tane duşakabini yaptık, banyoların birinde çeşmeler ve banyo dolabı yoktu, bunları yaptık, çatı katında çatı açıklığı bulunmaktaydı, buradan eve rüzgar giriyordu, o çatı aralığını kapattık, bir de iki tane prizin yerini değiştirdik, bu işlemleri 2020 yılının kış aylarında yaptık, tam tarihini hatırlamıyorum, yaklaşık bu işlemleri için davacıdan elden 8.000,00 TL para aldım,evde bir adet mutfak bulunmaktadır, bu mutfaktaki dolabı yaptık, mutfaktaki bir batarya, tezgah üstündeki mermerleri ve tezgah arası fayansları yaptık'' şeklinde, tanık tanık ... duruşmada''Ben emlak danışmanı olarak çalışırım, davacının iki adet 3+1, bir tane de dubleks dairesi vardı, dubleks daireyi kiraya vermiştik, kiracı çıktıktan sonra burayı sattık, iki adet 3+1 daireyi de daha sonra sattık, dubleks daire kiraya verilirken bir çok eksikliği vardı, ankastre setleri konulmamıştır, merdiven boşlukları, korkulukları ve fayansları yapılmamıştı, çatıda terasa giden üst çatı tamamlanmamıştı, şuan da bu kadar eksikliği hatırlamaktayım, kendisi bu eksiklikler nedeniyle usta çağırdı, bir hafta boyunca biz bekledik, bu eksiklikler tamamlandıktan sonra burayı kiraya verdik, bu eksikliklere ne kadar harcama yaptığını bilmem, dubleks dairenin mutfağında ankastre set yoktu onun dışında ufak tefek eksiklikler vardı ancak hepsini aradan zaman geçtiği için hatırlamıyorum, diğer iki adet 3+1 dairenin kiracılarından duyduğum kadarıyla dairelerde eksiklikler varmış, özellikle 14 numaradaki kiracı burayı kendi imkanlarıyla yaptırıp kiradan düşmüştü, kiracının dediği kadarıyla mutfaktaki ve banyodaki eksikliklerin yaptırdığını söyledi ancak tam detayını söylemedi,kiracıların eksiklik olduğunu söylediği daireleri gözümle görmedim, kiracıların bana anlattıkları kadarıyla duydum'' şeklinde, tanık ... duruşmada '' Ben de Venüs Ada sitesinde F blok No:4'te oturmaktayım, daire eşimin adına kayıtlıdır, davacı ile kooperatif toplantısında tanıştık, ben de Batman'lı olduğumdan kendisiyle orada tanıştım, kendisi toplantıda kendisine ait D Blok en üst kattaki dairesinde eksiklikler olduğunu söyledi, biz daireye gittiğimizde ben kendim not aldım, dairede bulunan iki tane banyonun duşakabini yoktu, pervazlarında (süpürgelik) eksiklikler vardı, dublekse çıkan balkon camında kırık vardı, ayrıca tuvaletin havalandırması yoktu, kombi takılmamıştı, aradan uzun zaman geçtiğinden şu anda eksiklikleri bu kadar hatırlıyorum, müteahhit iflas ettiğinden biz kooperatif toplantısında daire sahiplerinin dairelerde bulunmayan kombileri ve duşakabinleri her malikin kendisinin karşılaması yönünde oy çokluğuyla karar aldık, ben de kendi daireme eksik işleri için o zamanın parasıyla 60.000 TL harcama yaptım, ben davacı hemşerim olduğundan kooperatifte karar aldığımızı, sonuçta kooperatifi yönetenlerin de bir daire sahibi olduklarını, eksik işlerden müteahhittin sorumlu olduğunu, hep birlikte bir kısım işlerin kooperatif tarafından bir kısım işlerin de daire sahipleri tarafından giderilmesi gerektiğini söyledim, tarafları uzlaştırmaya çalışmışsam da taraflar arasında bir anlaşma olmadı, dubleks dairenin mutfak dolapları eksikti, dolapların takılıp takılmadığını tam olarak hatırlamıyorum ama mutfakta çeşitli eksiklikler vardı, bu dairenin bir iki yerinde ampul yoktu, dairenin su ve kalorifer tesisatlarında da eksiklikler vardı'' şeklinde, tanık ... keşifte Ben davaya konu VENÜS Ada sitesinde B blok 24 nolu dairede ikamet ederim, davacıyı bilmem ama davacının da sitede bir kaç tane evi olduğunu duymuştum ancak bu evlere neyin yapıldığını veya yapılmadığını bilmem'' şeklinde, tanık ... keşifte ''Ben davaya konu VENÜS Ada sitesinde H blok 16 nolu dairede ikamet ederim, davacıyı bilmem ve tanımam kooperatifte hissesi olduğunu bilmiyorum, sitede oturduğunu da bilmem'' şeklinde, tanık ... keşifte ''Ben davaya konu VENÜS Ada sitesinde E blok 8 nolu dairede ikamet ederim,davacıyı bilmem ve tanımam kooperatifte hissesi olduğunu bilmiyorum, sitede oturduğunu da bilmem'' şeklinde beyanda bulunmuşlardır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2013/15-1976 Esas 2015/1184 Karar sayılı ilamında'' eser sözleşmelerinde işin yapıldığı,teslim edildiğini kanıtlama külfeti yükleniciye, eserin ayıplı olduğunu kanıtlama külfeti ise iş sahibine aittir. İş bedelinin ödenmesi için açılmış olan bir davada, iş sahibi kendisini ancak ayıpları ispatla kurtarabilir; eserin sözleşmeye uygunluğuna sadece itirazı yeterli değildir, ayıp, eser sahibine teslim edilen eserin niteliklerinde, sözleşmeye ve dürüstlük kurallarına göre teslim edilmesi gereken eserin özellikleriyle karşılaştırıldığında, ortaya çıkan sapma, teslim edilenle, teslim edilmesi gereken arasındaki farktır. Buna göre, ayıbın ortaya çıkarılması için iş sahibi tarafından teslim edilen ile sözleşmede kararlaştırılanın karşılaştırılması ve eksiklikler bulunması halinde teslim edilen eserin ayıplı olduğunun kabulü gereklidir.Eserin ayıplı olduğu her türlü delil ile ispatlanabilirse de, tanık delili, zayıf bir delildir.Tanığın bir vakıayı tamamen hatırında tutması ve gerçeği olduğu gibi anlatması zordur.''hükmü yer almış ve davacı tarafça, davalı tarafın yaptığı işlerin ayıplı ve eksik olduğu belirtilmiş,dava dilekçesi ekinde yer alan 11/11/2020 tarihli tutanakta D blok 22 nolu dairede bulunan eksiklikler tespit edilmiş ise de icra takip talep tarihinin 15/06/2022 olduğu, işbu dava tarihinin 11/08/2022 olduğu, TBK 223'e göre ''Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır.Ancak,satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır '' hükmü göz önünde bulundurularak, davacı tarafça,11/11/2020 tarihinde ayıpların tespit edilmesi ve tutanağa geçirilmesine rağmen yasal süreler geçtikten sonra( tutanak tanzim edildikten yaklaşık iki yıl sonra) icra takibi başlatıldığı ve dava açıldığı hususu gözetilerek , ayıplar-eksik işler tespit edilmesine rağmen yaklaşık iki yıllık süreçte davalı tarafa ayıp bildiriminde bulunulmadığı , davacı tarafça ayıbın varlığının TBK 223 e göre kabul edilmiş sayılacağı gözetilerek davanın reddine, davalının kötüniyet tazminat talebinin yasal şartlar oluşmaması nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Her ne kadar davalı tarafça husumet itirazında bulunulmuş ise de icra takibine dayanak alacak kalemleri yönünden dairelere yönelik ayrım yapılmadığı, icra takibinin de davalıya yöneltildiği hususu gözetilerek davalı tarafın husumet itirazı yerinde görülmemiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalının kötüniyet tazminat talebinin yasal şartlar oluşmaması nedeniyle reddine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 269,85 TL peşin harcın ve dava açılırken alınması gerekli 179,90 TL başvuru harcının toplamı olan 449,64 TL nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 680,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 225,25 TL nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından karar tebliği için gerekli miktar kullanıldıktan sonra artan kısmın kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde mahkememize veya mahkememize iletilmek üzere verilecek dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi’nde istinaf kanun yoluna başvurma hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/12/2023
Katip ...
¸¸
Hakim ...
¸¸