T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/118 Esas
KARAR NO: 2023/190
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 30/01/2023
KARAR TARİHİ: 20/02/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili 30/01/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket, genel kurul toplantı ve müzakere defterleri ve ortaklar pay defterleri olmak üzere, ticari defterlerinin bir kısmını kaybetmiş olduğunu, müvekkili şirket yetkilileri, bahsi geçen defterleri tüm işletmede ve olması muhtemel yerlerde, tek tek aramış ve araştırmış olduğunu, tüm arama ve araştırmalar rağmen; genel kurul toplantı ve müzakere defterleri ve ortaklar pay defterlerine ulaşılamamış olduğunu, şirkete ait ticari defterleri bulamamış olduğunu, ticari defterlerin kayıp olduğu durum tespit edilir edilmez iş bu davayı açmış olduklarını, müvekkili şirketin ticari faaliyetine devam edememekte olduğunu, ayrıca kaybolan ticari defterlerin başka amaçlarla kullanılabileğini, İş bu sebeplerle, kaybolan şirket genel kurul toplantı ve müzakere defterleri ve ortaklar pay defterlerinin zayi sebebiyle iptalini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi ,Bursa SGK İl Müdürlüğü’ne, Çekirge Vergi Dairesi’ne yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Davacı tarafından, kaybetmesi nedeniyle genel kurul toplantı ve müzakere defterleri ve ortaklar pay defterlerinin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı tarafça şirkete ait genel kurul toplantı ve müzakere defterleri ve ortaklar pay defterlerinin arabasının bagajında taşıması esnasında kaybolduğu ileri sürülerek, irade dışında kaybolmaya yönelik hiçbir vakıa ve delil sunulmamıştır.
Öte yandan davacı taraf ticari işletme sebebiyle tacir olduğundan basiretli şekilde davranmak zorundadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05/10/1984 tarih 1982/11-852 Esas ve 1984/788 Karar sayılı kararında "TTK.nun 68/1. maddesi hükmünce "Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri, defterler son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları tarihlerinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklamaya mecburdurlar". Aynı maddenin son fıkrası da şu düzenlemeye yer vermiştir: "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtları yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyanı oğrendiği tarihten itibaren onbeş gun icinde ticari isletmesinın bulundugu yerin selahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır...Önce şu husus belirtilmelidir ki, metni yukarıya aynen alınan hükümdeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi bir düzenleme içerisinde yer almamış, "gibi" sözlüğünden de anlaşılacağı üzere tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür. Tacirin 68. maddenin son fıkrasından yararlanabilmesi icin bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur: Genel bir kural konulamamakla beraber cereyan ettigi yer ve sartlar itibarıyla bir (hırsızlık) olayı sozu edılen madde kapsamında düşünülebileceği gibi, gene başka yer ve başka koşullar altında düşünülmeyebilir de... Davaya konu olayda ise; davacı şirket muhasebecisi tarafından arabasının bagajında taşırken genel kurul toplantı ve müzakere defterleri ve ortaklar pay defterlerinin kaybolduğu iddia olunmuştur...Ticari defter ve belgelerin iyi muhafaza edilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir." denilmiştir.
Dolayısıyla somut olayda, her ne kadar davacı tarafça, şirket muhasebecisinin arabasının bagajında taşırken genel kurul toplantı ve müzakere defterleri ve ortaklar pay defterlerinin kaybolduğu belirtilerek zayi belgesi verilmesi talebinde bulunulmuş ise de ilgili Hukuk Genel Kurulu kararında da vurgulandığı üzere tacir olan davacı tarafın, talebe konu defteri güvenli bir şekilde muhafaza etmesi gerektiği, basiretli bir tacirin bu dikkat ve özeni göstermesi gerektiği, nedeni ne olursa olsun defterlerin güvenli bir yerde güvenli bir şekilde muhafaza edilmemesi nedeni ile davacının özen görevini yerine getirmediği, bu yönde gereken duyarlılığı göstermediği ve kusurlu olduğu dikkate alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından karar tebliği için gerekli miktar kullanıldıktan sonra artan kısmın kararın kesinleşmesi halinde HMK'nın 333.maddesi uyarınca istek halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 20/02/2023
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.