TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2025/
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/12/2023
KARAR TARİHİ : 08/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ilinin ... ilçesinde yaklaşık 21 yıldır büyük meyve bahçeleri kurup işleten aynı zamanda fidancılık sektöründe faaliyet gösteren sektöründe başarılı ve ticari itibarı yüksek bir tacir olduğunu, davalı ... Tarımsal Araştırmalar San.ve Tic. A.Ş. şirketinden 2022 -2023 yılı içerisinde muhtelif tarihlerde peyderpey 161.032 adet sertifikalı fidan satın aldığını, bu sertifikalı fidanlardan 99.090 adedini, fidanların henüz meyve vermediği tarihlerde “ismine doğru olduğuna” inanarak, kendisinden fidan talebinde bulunan ... bahçesi kuran müşterilerine sattığını, geriye kalan 61.942 adet fidanı kendi kurduğu ... bahçeleri için ayırdığını, bahçelerin ve fidanlıkların kuruluşunu gerçekleştirdiğini, fidanlık ve bahçelerinde halen bu fidanlara bakmaya devam ettiğini, müvekkilinin satın aldığı fidanların bir kısmı ile saksıda topraksız ... yetiştirme usulüyle bahçe tesisini gerçekleştirdiğini, bu yöntemle kurulan bahçeler klasik bahçelerdeki gibi toprağa dikilen fidanın büyütülmesi şeklinde olmayıp, topraksız (saksıda) ... yetiştiriciliği olarak isimlendirilen bahçeler olduğunu, bu yöntemle kurulan bahçelerde kuruluş maliyetleri çok yüksek olup, bakım ve büyütme giderleri de klasik bahçelere göre çok pahalı olduğunu ayrıca dekara dikilen fidan sayısı da yine klasik bahçelerin neredeyse iki katı olduğunu, müvekkilinin ... Tarımsal Araştırmalar San.ve Tic. A.Ş.’den satın alınan fidanlar sertifikalı olduğu için fidanların “ismine doğru olduğuna” güvendiğini, 2023 şubat ayında 1,5 yaşında alınan fidanlardan kalem aldırmış ve çelikleme yöntemiyle yaklaşık 88.500-adet ... ve 24.000 adet ... cinsi ... fidanı üretmiş ve sertifikalandırdığını, ürettiği bu fidanların bakım ve büyütme işlemlerini eksiksiz olarak sürdürürken bu fidanların tamamının satımı ile ilgili olarak sözleşmeler akdettiğini, sertifikalı olarak fidan satın alan müvekkilinin satın aldığı fidanların Tohumculuk Kanunu ve mevzuatına uygun olarak üretildiğini hatasız ve “ismine doğru “olduğunu düşünerek 61.942 adet fidanı kendisi için ... bahçesi tesis etmek amacıyla ayırdığını, müvekkilinin bu fidanların “ismine doğru olmayan” fidan olduğunu öğrendiği tarihin 2023 Temmuz ortası olduğunu, davalı şirket sertifikalarında yazan türe ait fidanlar yerine cinsini tespit edemedikleri başka bir cins veya cinslere ait fidanı müvekkiline teslim ettiğini, uğranılan tüm zararın nedeni “ismine doğru olmayan” yanlış ve farklı cins fidanların müvekkiline gönderilmesi olduğunu, 5-6 aylık olarak müvekkiline 2022 yılı Ağustos ayı ve devamında satılan fidanlardan 29.942 adet fidan henüz meyve verme aşamasında bulunmadığı için bu fidanların “ismine doğru" fidan olup olmadığını henüz net olarak bilme imkanlarının bulunmadığını müvekkilinin haklarının elde edilmesini önleyecek veya zorlaştıracak davalı girişimlerinden ciddi olarak endişe ettiklerinden dolayı davalının malvarlığı devirlerinin önüne geçmek amacıyla davalının malvarlığına HMK ilgili maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir konulmasını, HMK madde 107 uyarınca “Belirsiz Alacak Davası” olarak Geçici Talep Sonucu bildirilerek açılan maddi tazminat davalarının kabulü ile 8.600.000-TL maddi tazminatın davalıdan ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini ve müvekkiline ödenmesini, dava sırasında bilirkişi raporu ile gerçek zararımızın tesbitinin akabinde Kesin Talep Sonucu tarafımızca belirlendiği taktirde bu Kesin Talep Sonucu üzerinden davasının kabulünü ve hüküm olunacak maddi tazminatın ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini ve müvekkiline ödenmesini, manevi tazminat davasının kabulü ile 400.000-TL manevi tazminatın davalıdan ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini ve müvekkiline ödenmesini, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davalı tarafa aidiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddialarının hiçbirini kabul etmemek ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğramış olmasından dolayı davanın reddinin gerektiğini, davacının iddiasına göre 1,5 yıllık fidanların meyvelerinin istenilen vasıfta olmadığı 2023 yılı Temmuz ayında öğrenilmiş olduğu, fakat bunun doğru olmadığı, çünkü satışa konu ürünlerin 1,5 yaşında olduğu ve ürünlerin satışının önemli bir miktarının 2022 yılı bahar aylarında yapıldığını, ürün verme zamanının dikim tarihlerine göre, ilk yıl seyrek olmakla beraber, en geç 2023 yılı Mayıs ayı olduğunu, dolayısıyla davacının iddia konusu ettiği meyvelerin vasfı hakkında bilgilenmesinin en geç 2023 yılı Mayıs ayı içerisinde olabileceğini, zira, kabul anlamına gelmemek üzere, davalı yanın iddia ettiği bir kısım ayıpların anlaşılması, mutlaka ürünün olgunlaşmasını beklemeyi gerektirecek vasıfta özellikler olmadığını, anılan tarih ile dava tarihi arasında 6 aylık hak düşürücü sürenin dolduğunu, kabul anlamına gelmemek ve aleyhe tüm iddiaları reddetmekle birlikte, müvekkilinin davalıya satışını gerçekleştirdiği ürünlerin aynısını, birçok değişik işletmeye de satmış olması ve fakat anılan işletmelerde hiçbir sorun çıkmaması karşısında, davalının satın aldığı ürünlere uygun üretim, bakım ve uygulama yapmadığı sonucu doğduğundan açılan davanın reddi koşullarının gerçekleştiğini, sözleşmeden doğan sorumluluk iddiasına dayalı işbu davada manevi zarara uğranıldığının iddia edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ortada manevi bir zarar olmadığı gibi, atılı sorumluluk türüne göre manevi tazminat istenmesinin de hukuken mümkün olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
Dava ve cevap dilekçeleri, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, satış sözleşmesine konu ... ve ... bitkisinin ismine doğru olup olmadığı ve bundan kaynaklanan tazminat ödenmesi istemine ilişkindir.Davacı vekili tarafından 13/05/2024 havale tarihli dilekçede özetle; Dava dilekçesinde ayrıntılarıyla bahsedildiği üzere, müvekkili elindeki binlerce fidana halen tüm zirai gerekliliklere uygun olarak özenle bakmakta olduğunu, müvekkilinin zararının büyümemesi için 2024 hasat sezonunda tüm bahçelerin, fidanların ve fidanlardan elde edilen meyvelerin yerinde keşfi ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, 2024 hasat sezonunda keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaması halinde fidanların üzerlerindeki meyveyi görebilmek için 2025 yılı hasat sezonuna kadar yaklaşık 1 yıl boyunca bu keşif ve bilirkişi incelemesinin yapılamayacağını, keşif ve bilirkişi incelemesi için 2025 yılı hasat sezonu beklenmek zorunda kalınacağını, bu durumda tüm bahçelerin ve fidanların 1 yıl daha bakım maliyeti ve ilaveten 1 yıllık tonaj kaybı gerçekleşeceğini, niteliksiz, "ismine doğru" olmayan ve sertifikasında yazan cinsin meyvesini vermeyen bu binlerce fidanın önümüzdeki ilk hasat sezonunda (Tahminen 5-15 Haziran-2024) incelenmemesi, telafisi mümkün olmayan ağır maddi kayıplara sebep olacağı için müvekkilinin bu talepte bulunmakta hukuki yararının olduğunu, davanın tüm taraflarını da etkileyecek bu tahammül edilmez büyüklükte ekonomik zararın oluşmaması için 2024 hasat sezonunda HMK md 400 ve devamı maddeleri uyarınca, davaya konu fidanların ve hasatta elde edilecek meyvelerin bulundukları arazilerde muhtemel hasat tarihi olan 5-15 Haziran 2024 tarihlerinde bilirkişi marifetiyle incelenerek sertifikalarında yazılı cinse ait olup olmadıklarının anlaşılması için keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmesini talep etmesi üzerine mahkememizce tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi yönünden mahalinde 1 Ziraat Mühendisi refakatinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.Alınan 25/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda; ... İli ... İlçesi ... Mahallesinde 113 ada 14 parsel, 113 ada 13 parsel ve 117 ada 40 parselde bulunan fidanların ... olduğunun tespit edildiği, ... fidanlarının yapısal özelliklerine bakılarak yapılmış olan değerlendirmede; form ve çalı tipi durumu, olgunlaşmış olan meyvelerin rengi, bitkinin taç durumu, yaprak rengi ve genişliği, olgunlaşan
meyvenin tadı ve en önemlisi hasat zamanı dikkate alınarak söz konusu fidanların ... ve ... çeşidi olmadığı kanaatine varıldığı, tarafınca yapılan tespit bitkinin yapısal özelliklerine dayanarak gözlem sonucu edinilmiş olup, kesin sonucun bitki ve meyve numunesinin çeşit analizi için akredite olan ilgili labarotuvara gönderilerek ortaya çıkacağı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Davacı vekilinin beyanı doğrultusunda ... Fidancılık ve ... Üniversitesi Ziraat Fakültesi bölümden ... fidanlarının ... ve darow cinsi çeşidinin orjinal olarak ellerinde olup olmadığının mahkememize bildirilmesi, bu ürünlerin ellerinde bulunması halinde korunaklı ve bozulmadan uygun bir şekilde ... ... Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsüne gönderilmesi istenilmiş, gönderildiği takdirde daha önce keşif yapılan mahalde tekrar keşif yapılmasına karar verilmiş olduğu fakat ilgili kurumlardan gelen yazı cevaplarında dava konusu fidanların ellerinde bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.Yine davacı vekilinin 25/06/2025 tarihli celsedeki talebi üzerine ... ... Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'ne ve ... Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanlığı'na müzekkere yazılarak mahkememizce davaya konu edilen ... ve ... cinsi ... fidanlarından yeterli sayıda numune gönderildiği takdirde ... ...'nın internet sitesinde yayınlandığı bildirilen genetik yapıları ile karşılaştırılarak gönderilen fidanların cinsini tespit etmenin mümkün olup olmadığının mahkememize bildirilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabında Enstitüleri tarafından ... dahil herhangi bir ülkenin yayınladığı genetik veriler ile enstitülerinde elde edilecek verilerin karşılaştırılarak çeşit tespiti yapılmasının teknik olarak mümkün olmadığı belirtilmiştir. ... Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü ... Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıda; çeşit tescil işlemleri morfolojik karakterizasyona göre yapılmakta olduğunu, ,genetik analiz yapılmadığını, ... ve ... ... çeşitlerine ait genetik veri bulunmadığını, numunelerin ... çeşidinin başvuru sahibi ... Fidancılık, ... çeşidinin başvuru sahibi ... Üniversitesi Ziraat Fakültesinden istenebileceği bildirilmiştir.... ... ... Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünün cevabi yazısında; enstitüye ... ve ... çeşidi olduğu iddia olunan bitkiler ile, çeşidi temsil ettiği iddia edilen bitkilerin gönderilmesi halinde iki örneğin aynı veya farklı olduğuna dair rapor düzenleyebileceklerini, ancak bitki çeşitlerinin ,Bitki Çeşitlerinin Kayıt altına Alınması Yönetmeliği hükümlerine göre alınan çeşit olup olmadığının kurumlarınca bilinmediği, üretim süreçlerinde olası mutasyonlar sebebiyle oluşabilecek açılma ve çeşit değişimlerinin oranı hakkında yapılmış bir çalışma olmadığı için gelen numunelerin ... ve ... olduğu hususunda bir hüküm içeren raporun ,şu aşamada kurumlarınca düzenlenmesinin mümkün olmadığı bildirilmiştir. ... Üniversitesi Biyoteknoloji Araştırma Uygulama Merkezi Müdürlüğünün cevabi yazısında; genetik analiz cihazının bozuk olması nedeniyle genetik tayininin mümkün olmadığı bildirilmiştir. ... ... Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanlığı cevabi yazısında; ellerinde ... ve ... çeşidi orijinal fidanların bulunmadığı bildirilmiştir.Yine ... ... Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanlığı Bitki Bölümleri Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda; genetik karşılaştırmaların açıklanan bilimsel gerekçelerle çoğu zaman doğru sonuç vermeyeceğini ve yine ... ... internet sitesinde yayınlanan verilerle genetik karşılaştırmasının mümkün olmadığı bildirilmiştir.Davacı ,davalı şirketten bedelini ödeyerek ... ve ... fidanı satın aldığını ancak bu fidanların hasat edilen meyvelerinden kendilerine satılanın farklı bir bitki olduğunu gördüklerini iddia etmektedir.Davacı satın aldığı bitkinin farklı cins çıktığını iddia ettiğinden ispat yükü davacıdadır.Mahkememizce yapılan keşif sırasında aldırılan bilirkişi raporu, raporda da belirtildiği üzere bitkinin yapısal özelliğinin gözlemlenmesi sonucu hazırlanmış olup hüküm vermeye yeterli görülmemiştir.Davacı vekilinin bildirdiği ..., ... Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanlığı, ... Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanlığı ve ... ... Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünün cevabi yazılarından, ellerinde dava konusu bitkilerin "çeşidi temsil eden" numunesinin bulunmadığı, bu nedenle genetik test yapılamayacağı gibi, "çeşidi temsil eden" numune bulunsa bile yapılacak genetik testin yazılarda açıklanan bilimsel gerekçelerle ve yüksek ihtimalle doğru sonuç vermeyeceği anlaşıldığından, davacıya satılan bitkilerin dava konusu ... ve ... cinsi fidan olmadığı ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 153.697,50 TL'den mahsubu ile artan 153.082,10 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye ödenmesine,
4-Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan posta, tebligat gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-Davalı yararına ölçümlenen 672.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... olmak üzere karar verildi. 08/10/2025
Başkan
¸E-imzalıdır.
Üye
¸E-imzalıdır.
Üye
¸E-imzalıdır.
Katip
¸E-imzalıdır.