T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/267 Esas - 2023/1042
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/267 Esas
KARAR NO: 2023/1042
HAKİM:.....
KATİP: ...
DAVACI : ... - .. Hasanağa Organize Sanayi Bölgesi 1.Cad No:10 Nilüfer/Bursa Nilüfer/ BURSA
VEKİLLERİ: Av. ...... -
Av.......... -
DAVALI : 1- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ..... - Caferağa Mah. Bahariye Cad. Çınar Apt. Kat 1 No.77/6 34710 Kadıköy/ İSTANBUL
DAVALILAR : 2- ... - Gülbahçe Mah. 1.Kayalar Sok. No:24/1 Nilüfer/ BURSA
3- ... - ..... Gülbahçe Mah. 1.Kayalar Sk. No:24A Osmangazi/ BURSA
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2017
KARAR TARİHİ: 16/10/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 08/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...'in sevk ve idaresinde olan ... plaka numaralı aracın kırmızı ışıkta geçmesi sebebiyle kaza meydana geldiğini ve müvekkile ait ... plakalı Mercedes Benz CLS 350 marka BD241370 seri nolu, dizel 2011 model aracın, davalılardan ... idaresindeki ... plaka nolu araca çarptığını, dava konusu kazanın Bursa ili Osmangazi ilçesi, Panayır Semtinde meydana geldiğini, davalı ...'e ait olan ve diğer davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı araç sürücüsünün kusurlu hareketleri sonucu meydana gelen kazada müvekkile ait araçta yüksek miktarda maddi hasar meydana geldiğini, söz konusu kaza tespit tutanağında görüleceği üzere davalı ...'in kırmızı ışıkta geçmesi sebebiyle dikkatsiz ve kusurlu sonucu kaza meydana geldiğini ve kazada müvekkile ait araçta maddi hasar oluştuğunu, 2918 sayılı karayolları trafik kanunu uyarınca davalı...'in %100 kusurlu olduğunu, vekil eden adına davalı ... Sigorta A.ş'ye keşide edilen ihtarname ile müvekkile ait ... plakalı araca ait değer kaybının talep edildiğini, davalı ... Sigorta A.ş tarafından ise 25/07/2017 tarihinde 3.792,00 TL değer kaybı bedeli yatırıldığını, ancak bu bedelin değer kaybını karşılamadığını, olayda ... Araç sürücüsü, ...'in sigortalı, ... Sigorta A.ş'nin ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğunu, karayolları tarfik kanunun 88. Maddesinde aynı zarardan sorumlu olan kişilerin müteselsilen sorumlu olacaklarının kabul edildiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile, kaza sonucu değer kaybına uğrayan müvekkile ait araç için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 1.000'TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.ş vekili cevap dilekçesinde özetle; kaza tarihinde poliçe kapsamında müvekkil şirketin sorumlu olabileceği teminat limitinin 31.000 TL olduğunu, meydana gelen kaza üzerine davacının aracının onarıldığını, müvekkil şirket nezdinde 9527171 numaralı hasar dosyası açıldığını, hasar dosyası kapsamında davacının kasko sigortacısı olan Sompo Japan Sigorta A.ş'ye 24/02/2017 tarihinde rücuen 4.537,51 TL hasar ödemesi yaptığını, ayrıca davacının başvurusu üzerine davacıya 3.792,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, gerçek değer kaybının belirlenebilmesi için birden çok kriterin incelenmesi, bu incelemenin de konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile yapılması gerektiğini, davacının avans faizi isteminin yasaya aykırı olup, hiçbir hukuki temelinin bulunmadığını, dava konusu aracın hususi olarak kullanılmakta olup ruhsatına da bu şekilde işlendiğini, davacının faizin olay tarihinden itibaren işletilmesi talebinin de hiçbir hukuki temeli bulunmadığını, bu nedenlerle davacının bakiye değer kaybı alacağı bulunmadığından davanın reddine, yargılama giderleri giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine, müvekkil şirketin davanın açılmasına sebebiyet vermemiş olduğundan her halükarda yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ...'in yasal süresi içinde davaya cevap vermedikleri anlaşıldı.
Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı tazminat istemine ilişkindir.Mahkememizce yargılama yapılmış, davalı sigorta şirketinden sigorta poliçesi ve hasar dosyası, Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'nden araca ait trafik tescil kayıtları celp edilmiş, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden aracın kaza tarihinden önce bir kaza kaydının bulunup bulunmadığı hususu sorulmuş dosya makine mühendisi ve trafik konusunda uzman bir bilirkişiye tevdi edilmek suretiyle bilirkişi raporu temin edilmiştir.
02/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... plakalı araç sürücüsü ... 2918 sayılı karayolları trafik kanunu 84. Maddesinde trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan a) kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme" karayolları trafik kanunu trafik işaretlerine uyma başlıklı 47. Maddesi ve bağlı yönetmeliğinin 95. Maddesi araç ve hayvan sürücüleri ile yayalar yolu kullanırken a) trafiği düzenleme ve denetlemeye yetkili üniformalı veya özel işaret taşıyan görevlilerin uyarı ve işaretlerine, b) ışıklı ve sesli trafik işaretlerine, c) trafik işaret levhaları, tertipleri ve yer işaretlemelerine, trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olarak Karayolları Trafik Kanununda ve karayoylları trafik yönetmeliğinde gösterilen diğer kural, yasal, zorunluluk ve yükümlülüklere uymak zorunda olduklarını, bunlara uymadaki önceliğin yapılan sıralamaya göre olacağını, kuralların ihlalleri nedeniyle kazada %100 yüzde yüz kusurlu olduğu,... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazada kusurunun bulunmadığını, toplam hasar bedelinin 4.537,50 TL olduğu, yargı kararlarına göre formülle hesap yapılması gerektiğini ancak dosyada mevcut Mengerler E-arşiv faturasına göre, hasarların kaporta parçalarında olmadığından, plastik aksam hasar ve değişikliği deger kaybı hesabına girmediğinden formülle değer kaybı çıkmadığını, diğer yandan araç km sinin 15000 km den fazla olduğundan formülle değer kaybı çıkmadığını, dosyadaki mevcut sigorta bilgi ve gözetim merkezinin 23/01/2018 tarihli yazılarına göre, bu son kazadan önce de hasar kaydı, kazası olduğundan, her ne kadar formülle değer kaybı çıkmasa daha serbest piyasada değer kaybı olacağının açık olduğunu, aracın markası dolayısıyla serbest piyasada bu aracın değer kaybının detayları açıklanan sebeplerde göz önüne alınarak kazadan önceki serbest piyasa fiyatıyla kazadan sonraki serbest piyasa fiyatı arasındaki farkın 25.000,00 TL' olduğunu, değer kaybı olarak ödenen miktarın 3.792,00 TL olduğundan, değer kaybı ödemesinin makul, uygun olmadığı, eksik ödeme yapıldığının tespit edildiği bildirilmiştir.
11/02/2019 tarihli ek raporda kök rapordaki görüşten başka bir kanaatin olmadığı, itirazların haksız olduğunun bildirildiği anlaşıldı.
Davacı vekili 03/12/2018 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 20.208,00 TL arttırarak ıslah etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dosya bir makine mühendisi bilirkişi ve bir trafik alanında uzman bilirkişiye tevdi edilerek değer kaybı ödemesinin makul ve uygun olup olmadığı, eksik bir ödeme yapılıp yapılmadığı, kusur durumu yönünden 01 Haziran 2015 yürürlüğe giren Genel şartlar doğrultusunda inceleme yapılmasının istenilmiş, mahkememizce de yeterli bulunan bilimsel denetlenebilir ve gerekçeli bilirkişi raporuna göre; kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kusursuz olduğu anlaşılmakla, davalı sürücü ...'İn haksız fiil sorumluluğu, araç maliki ...'in tehlike sorumluluğu ve ZMM poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinin gerçek zarar niteliğindeki değer kaybından sorumlu tutmak gerekmiş, kazanın meydana geldiği tarih ve poliçe düzenleme tarihi dikkate alınarak 01 Haziran 2015 yürürlüğe giren Genel şartlar doğrultusunda makine mühendisi bilirkişi tarafından davacıya ait ... plakalı araç üzerinde yapılan inceleme sonucu değer kaybı çıkmadığından haksız işbu davanın reddine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
Mahkememiz kararının davacı vekilince İstinaf edilmesi üzerine Bursa 13. Hukuk Dairesinin 2021/2723 Esas ve 2023/315 Karar sayılı kararı ile; "Anayasa Mahkemesi'nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli 2019/40 Esas 2019/40 sayılı iptal kararı ile 2918 sayılı KTK nun 90. Maddesinin 1. Cümlesinde yer alan "... ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda..." ibaresi ile ikinci cümlede yeralan "... ve genel şartlarda..." ibaresinin anayasaya aykırı olduğundan bahisle iptaline karar verilmiş, bu iptal kararı 09/10/2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Anayasanın 153. maddesinde “iptal kararları geriye yürümez” hükmü, iptal kararlarının kesinleşen işlemlere etki etmeyeceği anlamında olup, elde bulunan uyuşmazlığın devam ettiği davalarda “geriye yürümeme kuralı” uygulanamaz. Diğer bir anlatımla bir davada uygulanması gereken kanun maddesi başka bir dava vesilesi ile iptal edilmiş ise bu madde artık eldeki davada da uygulanamaz. Zira davanın yasal dayanağı kalkmıştır ve Anayasa'ya aykırı olduğu tespit edilmiştir. Davacının iptal edilen maddeden dolayı sağlayacağı hukuki yararı da kalmamış olur. (Hukuk Genel Kurulunun 17.05.1989 tarihli ve 1989/10-250 E., 1989/361 K. sayılı kararı, Hukuk Genel Kurulunun 25.02.2020 Tarih 2017/8-1863 E. 2020/206 K sayılı kararı ) Bu itibarla Anayasanın 153. maddesi gereğince bu iptal kararı bağlayıcı olup derdest davalara ve kesinleşmemiş hükümlere de etki edecektir. Bu durumda usuli kazanılmış haktan bahsetmek mümkün değildir. 2918 Sayılı Yasanın Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonraki son hali "Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." şeklindedir. Anayasa Mahkemesi İptal kararından sonra genel şartlar ile ekindeki formüllere göre yapılan tazminat hesabının yasal dayanağı kalmamıştır. Bu durumda Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları kapsamında değer kaybı ; aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmakta olup bilirkişi heyeti tarafından belirlemenin bu şekilde yapıldığı anlaşılmakla davalının bu husustaki istinaf isteminin de reddi gerekmiştir. (Yargıtay 17 HD 2016/966 E - 2016/5728 K sayılı ilam). Mahkemece, hükme esas alınan makine mühehdisi bilirkişi raporundaki değer kaybı hesaplamasının sigorta genel şartlarına göre yaptığı hesaplama açıklandığı üzere kabulü mümkün olmadığı gibi. Yargıtay uygulamalarına göre de 25.000,00.-TL değer kaybı belirlemesi denetimden uzak soyut nitelikte olup, mahkemece, davacıya ait aracın daha evvel kazaya karışıp karışmadığı araştırılarak, kazanın bulunduğu tespit edilmesi halinde ilgili evrak ve belgelerin celbi için Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne ve sigorta şirketine müzekkere yazılarak belgeler temin edildikten sonra bilirkişiden yukarıdaki Yargıtay uygulaması dikkate alınarak aracın hasarsız ikinci el değeri tespit edilerek hasarlı ikinci el değerinden mahsup edilmek suretiyle denetime açık olacak şekilde davacının değer kaybı alacağı belirlenerek bu miktar üzerinden kabul edilmesi gerekmektedir. Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (a-6) bendi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir."gerekçesiyle mahkememize gönderilmiştir.
Mahkememizce dosya yeniden esasa kaydedilerek, Bursa BAM Karar ilamı doğrultusunda gerekli araştırmalar yapılmıştır.
Mahkememiz dosyası yargılanması sırasında bir makine mühendisi bilirkişisinin rapor düzenlemesine karar verildi.Makine mühendisi bilirkişinin 15/06/2023 tarihli raporu özetle: ...'a ait ... Plaka, WDD2193221A169943 Şase Numaralı, Mercedes Marka, CLS 350 CDI Tip, 2011 Model, Hususi Otomobilin, ; Dava konusu 27.11.2016 Tarihinde meydana gelen Trafik Kazası neticesi hasarlarından doğan DEĞER KAYBI Bedelinin 25.000,00 TL. Olduğu, Not: Sigorta Şirketi tarafından 25.07.2017 Tarihinde ödenen 3.792,00 TL. Düşüldükten sonra 25.000,00 TL.-3.792,00 TL. - 21.208,00 TL. Değer kaybı alacağı olduğu mütalaa edilmiştir.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava, meydana gelen kaza neticesinde davacıya ait olan ... plakalı araçta oluşan bakiye değer kaybı bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesine ilişkindir.İlgili BAM ilamı dikkate alınarak Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılmış, dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, makine mühendisi bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda özetle; davacının aracında oluşan değer kaybı bedelinin 25.000,00 TL olduğu, davalı sigorta Şirketi tarafından 25.07.2017 tarihinde ödenen 3.792,00 TL düşüldükten sonra 21.208,00 TL lik bakiye değer kaybı alacağı olduğunun bildirildiği, bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılmakla birlikte, 27/11/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının aracında oluşan (bakiye) değer kaybından davalının sigortalısının kusur oranları doğrultusunda sorumlu olduğu kanaatine varılarak davacının değer kaybı bedeli maddi tazminat talebinin kabulüne, buna göre 21.208,00 TL nin davalı ... ve davalı ... yönünden kaza tarihi olan 27/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden temerrüde düşürülme tarihi olan(dava açılış sürecinden önce davacıya 3.792,00 TL lik yapılan ödeme tarihinin 25/07/2017 tarihi olduğu ve davalı sigorta şirketinin bu tarihte temerrüde düşürüldüğü hususu gözetilerek)25/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine(davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti olan 31.000,00 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla) dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davacının değer kaybı bedeli maddi tazminat talebinin KABULÜNE, buna göre 21.208,00 TL nin davalı ... ve davalı ... yönünden kaza tarihi olan 27/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden temerrüde düşürülme tarihi olan 25/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,(davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti olan 31.000,00 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla)
2-Harçlar kanunu gereği alınması gereken 1.448,72-TL harçtan peşin alınan 31,40-TL ile 345,10-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.072,22-TL nin davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 2.500,00-TL, posta-tebligat gideri 811,25-TL olmak üzere toplam 3.311,25-TL yargılama giderinin, 31,40-TL peşin harç, 345,10-TL ıslah harcı , 31,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 3.719,15-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı,diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK’nın 341. ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/10/2023
Katip ...
¸¸
Hakim .
¸¸