T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/44 Esas
KARAR NO: 2023/168
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
TEMSİLCİSİ ... - ... ...
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 12/01/2023
KARAR TARİHİ: 14/02/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı dava dilekçesinde özetle: adlarına kayıtlı ... Emlak Harfiyat İnşaat Elektrik Proje Taah.Tic. San.Ltd.Şirketi BURSA ilinde faaliyet gösterdiğini, adlarına kayıtlı ... Emlak Harfiyat İnşaat Elektrik Proje Taahhut Tic.San.Ltd.Şti.Merkezi İhsaniye mah.Sümbül sokak No:10 Daire 2 Nilüfer BURSA olduğunu, bu adreste faaliyet gösterirken şirketin Ortaklar pay (karar) defteri evrak şirketin odasında bulunan evrak dolabında muhafaza edilmekteydi.Şirket en son 24 Şubat 2011 tarihinde imza sürgüleri için karar alıp deftere işlemiştir.Bu tarihten sonra hiçbir işlem yapılmamış olup 2015 tarihinde Halk Bankasının borcuma karşılık icra işlemi sırasında icra müdürlüğünün 2014/ 2741 dosyası ile şirketin evrakları ve tüm eşyaları görevli işçiler tarafından toplanarak adli emanete alındığını, elde olmayan nedenlerle karıştırıldığını, şirket tarafından tutulan bu defterlerin şirketin gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen elde olmayan bir nedenle ortadan kaybolduğunu, şirketin bu durumu 06.01.2023 Yarihinde yapılan Genel Kurul “da alınan Tasfiye kurulu kararının deftere işleneceği tarih olan 06.01.2023 Tarihinde fark ettiğini, Türk Ticaret Kanunun 82 — 7 Maddesinde Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler yangın su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zayada uğrarsa tacir zayiatı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendişine bir belge verilmesini isteyebildiğini, açıklanan nedenlerle şirkete ait ortaklar pay (karar ) Defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı sermaye şirketinin tacir olduğundan basiretli şekilde davacı davranmak zorundadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05/10/1984 tarih 1982/11-852 Esas ve 1984/788 Karar sayılı kararında "TTK.nun 68/1. maddesi hükmünce "Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri, defterler! son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları tarihlerinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklamaya mecburdurlar". Aynı maddenin son fıkrası da şu düzenlemeye yer vermiştir: "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtları yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyanı oğrendiği tarihten itibaren onbeş gun icinde ticari isletmesinın bulundugu yerin selahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır...Önce şu husus belirtilmelidir ki, metni yukarıya aynen alınan hükümdeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi bir düzenleme içerisinde yer almamış, "gibi" sözlüğünden de anlaşılacağı üzere tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür. Tacirin 68. maddenin son fıkrasından yararlanabilmesi icin bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur: Genel bir kural konulamamakla beraber cereyan ettigi yer ve sartlar itibarıyla bir (hırsızlık) olayı sozu edılen madde kapsamında düşünülebileceği gibi, gene başka yer ve başka koşullar altında düşünülmeyebilir de... Davaya konu olayda ise; ticari defter ve belgeler otomobilin içerisine konulmuş ve buradan çalındığı iddia olunmuştur...Ticari defter ve belgelerin iyi muhafaza edilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir." denilmiştir.
O halde yukarıdaki açıklamalardan somut olayda, davacı şirket yetkilisinin şirkete ait ortaklar karar ve pay defterinin 2015 yılında icra memurları tarafından haciz işlemi olduğunu ve yine 2016 yılında da adli emanette hırsızlık olayı olduğunu bu sırada mı defterlerin kaybolduğunu bilemediği, 2016 yılından itibaren bu defterleri kullanmadığından ne zaman ve nasıl defterlerin kaybolduğunu bilemediğini beyanla davacı tarafın tacir olup bütün iş ve işlemlerinde basiretli hareket etmesi gerektiği gibi Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun kararında vurgulandığı üzere ticari defterlerin iyi muhafaza edilmesi, ziyaanın elinde olmayan bir sebeple meydana gelmesinin zorunlu olduğu ancak olayda defterlerin ihtimamla saklandığı ve özenle korunduğunun kendi iradesi dışında bir sebeple ziyaa uğradığının davacı tarafından ispat edilmediğinden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.( Bursa 5. Hukuk Dairesinin 2018/961 Esas ve 2019/14 Karar sayılı Kararında da açıkça vurgulandığı üzere)
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın sübut bulmadığından REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kararın niteliği gereği kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden itibaren ilgilisine iadesine,
Dair, davacının yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/02/2023
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.